De zee heeft jou nodig!

De zee heeft jou nodig! Je houdt van producten die uit de zee komen en die doen je goed. Maar de vangst en zelfs de kweek van bepaalde vissoorten heeft nare gevolgen: overbevissing, bedreiging met uitsterven, schade.. De situatie is verontrustend. Als verantwoorde onderneming nemen we in samenwerking met WWF een hele reeks maatregelen. Het is óns engagement, maar ook jouw engagement telt. Daarom stellen we je deze viswijzer voor die je kan begeleiden bij je aankopen of helpen bij je keuze! Waarom deze gids? Om je te helpen op een meer verantwoorde wijze te consumeren én om op duurzame wijze te genieten van al wat de zee te bieden heeft. Het is een praktische gids die niet alleen de soorten aanduidt als uitstekende keuze, met mate te gebruiken of te vermijden, maar ook de productiemethode, het vangstgebied of het kweekland aangeeft. Je kan hem afdrukken en meenemen naar de winkel om zeer gewetensvol en bewust de uitstekende keuze -producten te kiezen. Jouw rol is belangrijk! SAMEN VOOR DUURZAME VISVANGST 1/5

VERSE VIS UITSTEKENDE KEUZE Claresse Nederland Aquacultuur Forel Zuid-West-Europa Aquacultuur Kabeljauw Noorwegen, IJsland Visvangst Koolvis IJsland Visvangst Koolvis Noordzee, Barentszee Visvangst Maatjesharing Noord-Oost-Atlantische Oceaan Visvangst Pangasius Vïetnam Aquacultuur Pollak Noord-Oost-Atlantische Oceaan Visvangst Sardienen Frankrijk, Bretagne Visvangst Schelvis IJsland Visvangst Snoekbaars Nederland Visvangst Tarbot Nederland Aquacultuur Tonijn, geelvin Filipijnen Visvangst Zalm, bio Europa Aquacultuur Zalm (Sokeye) Alaska Visvangst Om je toe te laten te kiezen voor regelmatig te gebruiken, met mate te gebruiken of te vermijden vissen, hebben we een kleurencode gecreëerd. Visbestand staat onder druk of er loopt een verbeteringstraject voor de vangstmethode. Tweede keuze na de soorten uit de uitstekende keuze -tabel. : met uitsterven zijn bedreigd. Hun kweek en bevissing zijn schadelijk voor het milieu. Een stand van zaken 75% van de commercieel geëxploiteerde visvoorraden in de wereld worden overbevist of bedreigd met overbevissing. De consumptie van zeeproducten alsook de druk op de soorten en hun leefmilieu blijven toenemen. Meerdere niet-selectieve vistechnieken zijn schadelijk voor het milieu: ongewilde vangst van walvisachtigen, zeeschildpadden en -vogels; soorten van een mindere marktwaarde worden terug in zee geworpen; beschadiging van de zeebodem. Intensieve aquacultuur kan eveneens nefaste gevolgen hebben voor het milieu. Stichting De Noordzee heeft de inhoud en de gegevens over de vissoorten in deze viswijzer beoordeeld voor België in september 2012. Het keurmerk MSC garandeert dat deze vis op duurzame wijze is gevangen. Dit product voldoet aan wereldwijde standaard van de ASC voor duurzame gekweekte zeeproducten. www.asc-aqua.org 2/5

MET MATE TE GEBRUIKEN Calamar Frankrijk Visvangst Forel Zuid-West-Europa Aquacultuur Goudbrasem Frankrijk Aquacultuur (land) Heilbot Barentszee Lijnvangst Kabeljauw Barentszee Visvangst Kabeljauw IJsland Visvangst Makreel Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Pladijs Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Poon (knorhaan) Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Rog Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Roodbaars (Sebastus Marinus) Ijsland Visvangst Sardien Marokko Visvangst Schartong Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Schelvis Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Tarbot Spanje, Frankrijk Aquacultuur Staartvis Zeeduivel Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Tong Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Wijting Schotland, Noordzee Visvangst Zalm (Salmo Salar) Europa Aquacultuur Zeebaars Noordzee Visvangst Zeebaars Frankrijk Aquacultuur (land) Zeewolf IJsland Visvangst Doornhaai Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Forel Turkije, Chili Aquacultuur Goudbrasem Europa Aquacultuur (zee) Haai Wereld Visvangst Heilbot Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Kabeljauw Noordzee Visvangst Marlijn Wereld Visvangst Paling Wereld Visvangst Pollak Noordzee Visvangst Sardien Middellandse Zee Visvangst Schelvis West-Schotland Visvangst Roodbaars diepzee (Sebastus Mantila) Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Tonijn, blauwe vin Wereld Visvangst Tonijn, gele vin Indische Ocean Visvangst Zeebaars Europa Aquacultuur (zee) Zeebarbeel Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Zeewolf Noordzee, Middellandse Zee Visvangst Zwaardvis Wereld Visvangst 3/5

VERSE SCHAAL- EN SCHELPDIEREN UITSTEKENDE KEUZE Roze garnalen Bio Wereld Aquacultuur Mosselen Europa Aqua. + visvangst Oesters Nederland, Frankrijk, Engeland Aquacultuur Rivierkreeft China Aquacultuur St Jacobsschelp Canada, Noord Atlantische Oceaan Visvangst Wulken Normandie Visvangst (pot) Roze garnalen Stille & Indiaanse Oceaan Visvangst Tijger garnalen, gambas Andere plaatsen Visvangst St Jacobsschelp N-W & N-O Atlantische Oceaan Visvangst MET MATE TE GEBRUIKEN Noordse garnalen Noord-West Atlantische Oceaan Visvangst Tijger garnalen, gambas Azië, Ecuador, Brazilië Visvangst Grijze garnalen Noordzee Visvangst Kokkels Noordzee Visvangst (hand) Krab Noordzee Visvangst Kreeft Noord-Oost Atlantische Oceaan Visvangst Langoestienen N-O Atlantische Oceaan + Noordzee Visvangst Messen-zwaardschede Noordzee Visvangst Visbestand staat onder druk of er loopt een verbeteringstraject voor de vangstmethode. Tweede keuze na de soorten uit de uitstekende keuze -tabel. : met uitsterven zijn bedreigd. Hun kweek en bevissing zijn schadelijk voor het milieu. Het keurmerk MSC garandeert dat deze vis op duurzame wijze is gevangen. Dit product voldoet aan wereldwijde standaard van de ASC voor duurzame gekweekte zeeproducten. www.asc-aqua.org 4/5

DIEPVRIESPRODUCTEN UITSTEKENDE KEUZE MET MATE TE GEBRUIKEN Alaskapollak - 600 g Stille Oceaan, China Visvangst Alaskapollakfilet - 750 g Stille Oceaan, VS Visvangst Atlantische kabeljauw - 1 kg Atlantische Oceaan Visvangst Kabeljauwfilet - 750 g Noorwegen Visvangst Kabeljauwhaasje - 600 g Noorwegen Visvangst Kabeljauw met waterkers - 450 g Noorwegen, IJsland Visvangst Pacific kabeljauw - 400 g Stille Oceaan, China Visvangst Fishsticks van koolvis - 300 g Noord-Oost-Stille Oceaan Visvangst Fishsticks van koolvis - 450 g VS Visvangst Gepaneerde koolvisfilets - 800 g VS Visvangst Mantelschelpnoten - 500 g Zuid-West-Atlantische Oceaan, Argentinië Visvangst Pladijsfilet - 750 g Noord-Oost-Atlantische Oceaan Visvangst Scharrolletjes - 750 g Stille Oceaan, China Visvangst St-Jakobsvruchten 20/30 475 g Noord-West-Atlantische Oceaan, Canada Visvangst Visfilets bordelaise - 400 g VS Visvangst Vismix - 500 g Zuid-Afrika, VS Visvangst Tonijnsteak - 600 g Indische Oceaan, Indonesië Visvangst Zalmfilets - 250 g Stille Oceaan, China Visvangst Pangasiusfilet - 1 kg Viëtnam Aquacultuur Atlantische zalm - 750 g Noorwegen Aquacultuur Noordzeetong* - 750 g Noord-Oost-Atlantische Oceaan Visvangst Tilapiafilet - 1 kg China Aquacultuur Zalm met fijne groenten - 450 g Noorwegen, Chili Aquacultuur * Enkel in de winkel te koop tijdens de lente. Het voorbeeld van de rode tonijn Vóór de periode van de grote industriële visvangst kon een tonijn tot 900 kg wegen. Vandaag is de geslachtsrijpe populatie (vissen vanaf 4 jaar en van meer dan 35 kg) vernietigd. In 2007 bedroeg hun aantal nog maar kwart van wat het 50 jaar geleden was. In die periode nam de grootte van de volwassen tonijnen sinds de jaren 90 met meer dan de helft af. Gemiddeld daalde het gewicht van bijvoorbeeld een tonijn gevangen langs de Libische kust in 10 jaar tijd van 124 kg naar 65 kg. En in de Middellandse Zee ziet men dezelfde trend. Als er geen maatregelen worden genomen, is de soort binnen de 3 jaar uitgestorven. Visbestand staat onder druk of er loopt een verbeteringstraject voor de vangstmethode. Tweede keuze na de soorten uit de uitstekende keuze -tabel. : met uitsterven zijn bedreigd. Hun kweek en bevissing zijn schadelijk voor het milieu. Het keurmerk MSC garandeert dat deze vis op duurzame wijze is gevangen. 5/5