Samenvatting door Daniëlle 1946 woorden 24 april keer beoordeeld. Geschiedenis. Hoofdstuk 2 De Klassieke Oudheid. 2.1 De Griekse democratie

Vergelijkbare documenten
[Download het bestand voor de bijgevoegde schema's en afbeeldingen]

Verslag Geschiedenis Tijdvakkendossier tijdvak 2: tijd van Grieken en Romeinen

6.5. Boekverslag door J woorden 17 december keer beoordeeld. Geschiedenis. 1 De Griekse Democratie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5 De Romeinen

5,8. Samenvatting door een scholier 933 woorden 28 november keer beoordeeld. Geschiedenis. Begrippen:

Samenvatting Geschiedenis Tijd van Grieken en Romeinen: kern, perspectief en kenmerkende aspecten

- Er zijn archeologen die stellen dat een nieuwe klimaatovergang de aanzet gaf tot de overgang

Inleiding geschiedenis Griekenland

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1 en 2

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5

Inleiding geschiedenis Griekenland

Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de

Samenvatting Geschiedenis De Romeinen

GRIEKEN EN ROMEINEN KENNISVRAGEN VWO-4

Geschiedenis Tijdvak CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Samenvatting Geschiedenis Romeinen, Het Romeinse Rijk

Samenvatting Geschiedenis Tijdvak 2

2 juni 2019 [STUDIEPLANNER GESCHIEDENIS VWO TOT KERST] overig. Lesweek. activiteiten. / verrijken/ verdiepen *

Samenvatting Geschiedenis De Grieks-Romeinse wereld

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk Romeinen par 1,2,3,4,5,6,7 + begrippen

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 tijd van grieken en romeinen, paragraaf 3 Imperium Romanum

Samenvatting Geschiedenis H1 & H2

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1-4

Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Verspreiding Christendom hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

1 Belangrijk in deze periode

5,1. Samenvatting door Anoniem 686 woorden 2 maart keer beoordeeld. Geschiedenis. Hoofdstuk 3 De tijd van monniken en ridders.

De opkomst van het christendom

Geschiedenis Samenvatting: PTA H2 1

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1 t/m 12 en 14

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1 + 2

Samenvatting Geschiedenis handboek H1 t/m 4

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Griekse beschaving hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Verspreiding christendom vmbo12

GRIEKEN EN ROMEINEN ORIENTATIEKENNISVRAGEN...

Het Christendom in Rome

TIJDLIJN VAN DE MIDDELEEUWEN TIJDLIJN

Verspreiding christendom vmbo12

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2

3,3. Samenvatting door F. 992 woorden 22 juni keer beoordeeld. Geschiedenis 2.1. Bloeitijd gr: v Chr

3000 v. Chr v. Chr v. Chr v. Chr.

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID. Inhoudstafel. Emma Vanden Berghe ( )

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Werkstuk Geschiedenis Frankrijk in de tijd van het absolutisme

Tijd van Grieken (Athene en Sparta zijn hier als voorbeelden gebruikt!) en Romeinen/ Klassieke oudheid/ Klassieke beschavingen

Tijdvak 1. Prehistorie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1, Griekse Politiek

Kopstukken: Constantijn de Grote I. Prof.dr. L.V. Rutgers

ONLINE BIJBELSTUDIE VOOR JONGEREN

Verspreiding Christendom - HV 1. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

De klassieke tijdlijn

3. Door de kruistochten werden de wegen naar het Oosten weer bekend en werd

Geschiedenis hoofdstuk 3

1.3. Boekverslag door F woorden 2 november keer beoordeeld. Geschiedenis. Kenmerkend aspect #1: Levenswijze van jagers-verzamelaars.

Verslag Geschiedenis De Grieken

Klas 1: Grieken en Romeinen

4.9. Samenvatting door een scholier 5574 woorden 3 november keer beoordeeld. Geschiedenis. Hoofdstuk 1 Jagers en boeren.

Romeinen. Romeinen. Germanen

Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten?

Samenvatting Geschiedenis 2.1 de Griekse wereld + antwoorden Leerdoelen

De Germaanse cultuur hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Werkstuk Geschiedenis Oude Grieken. Politiek 4,4. Werkstuk door een scholier 2360 woorden 26 oktober keer beoordeeld.

De Germaanse cultuur hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Samenvatting Geschiedenis Boek A, Hoofdstuk 1 en 2

Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus

De tijd van Grieken en Romeinen:

Over land en over zee. Veroveraars

Dit tijdvak eindigde rond 3000 v.c. toen in het Midden-Oosten het schrift ontstond.

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

Het verval van het uitgestrekte keizerrijk

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2: tijd van Grieken en Romeinen

Samenvatting Geschiedenis H2 Tijd van Grieken en Romeinen

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

Samenvatting - Geschiedenis: H2

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3

( > oudheid )( 3000 V.C. 500 N.C. )

Eindexamen geschiedenis nieuwe stijl havo 2008-I

5,6. Werkstuk door een scholier 1133 woorden 12 oktober keer beoordeeld. Levensbeschouwing. Inhoudsopgave:

Situering in tijd en ruimte

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Boekverslag door A woorden 10 augustus keer beoordeeld. Geschiedenis

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 1 en 2, t/m paragraaf 6

Samenvatting Geschiedenis Kenmerkende aspecten (1 t/m 7 zijn uitgewerkt)

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 t/m 4

Paragraaf 4: De Germaanse cultuur - TL 1

Klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur.

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo. De Grieks-Romeinse wereld. drs.j.w.swaen historicus

Hoofdstuk 1. Een belangrijk gevolg daarvan was de toename van de bevolking. De redenen daarvoor waren:

Tijd van monniken en ridders ( ) 3.1 Leenheren en leenmannen ( ) ( ) Plundering Rome door Alarik in 410, tekening uit de 20 e eeuw

- vruchtbaarheidsgodin - Ongeschreven en primaire bronnen (primaire: - uit de hand - uit de tijd zelf) - Prehistorie = voor de geschiedenis

Transcriptie:

Samenvatting door Daniëlle 1946 woorden 24 april 2017 1 2 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Hoofdstuk 2 De Klassieke Oudheid 2.1 De Griekse democratie De Atheense democratie in de 5e eeuw voor Chr. In Athene werden belangrijke beslissingen genomen door een volksvergadering. Dit noemen we directe democratie. Onze democratie noemen we indirecte democratie. De kiezers kiezen namelijk hun vertegenwoordigers in het parlement, die de beslissingen nemen, indirect dus. In Griekenland was er sprake van honderden poleis (stadstaten) verspreid over het hele land. De meeste stadstaten hadden maar een paar duizend inwoners, maar in Athene woonden in de 5e eeuw voor Chr. zo n 300.000 mensen. In Athene mochten alleen Atheners die het burgerrecht hadden hun stem uitbrengen. Dat burgerrecht in de Volksvergadering kon alleen worden uitgeoefend door de volwassen, vrije mannen, arm of rijk, die van Atheense burgers afstamden. Voordat Athene een democratie werd kende men er aristocratie, waarbij een groep rijke en belangrijke mannen de macht uitoefende en was ook autocratie voorgekomen, daarbij had één man de macht uitgeoefend, een tiran genoemd. Daar kwam echter verandering in, omdat tijdens de oorlogvoering de gewone burgers steeds belangrijker werden en daarom meer invloed eisten. Men zorgde er nadien wel voor dat niet meer één iemand in staat bleek te veel macht te veroveren. De belangrijkste beslissingen werden genomen in de volksvergadering. Deze volksvergadering koos een Raad van 500, als stadsbestuur, voor één jaar. Vanuit deze Raad werden 50 raadsleden gekozen voor het dagelijks bestuur, voor een maand. Dit rouleerde telkens. De Atheense rechtbank was in handen van een volksjury, die door het lot werden aangewezen en ook de 10 generaals van het leger werden elk jaar opnieuw gekozen door de volksvergadering. Dit allemaal om een tiran te voorkomen. Dreigde dit toch te gebeuren dan kon de volksvergadering een 'schervengericht' houden. Hierbij schreven de burgers dan op een potscherf welke persoon te veel macht had. Die persoon werd dan uit de poleis verbannen. We noemen dat ostracisme. Denken over wetenschap en politiek Enkele belangrijke Atheense denkers hebben zich afgevraagd of democratie nu wel het beste bestuurssysteem was. Deze denkers noemen we filosofen, mensen die allerlei aspecten van het bestaan onderzochten en stelden vragen https://www.scholieren.com/verslag/106346 Pagina 1 van 5

als: Hoe zit de natuur en het heelal in elkaar? Wat is goed gedrag? Hoe moet een poleis bestuurd worden? Griekse onderzoekers probeerden vanaf 600 voor Chr. de natuurverschijnselen te verklaren. Ook in de wiskunde en de medische wetenschap boekte men veel vooruitgang. Dit wordt gezien als de ontwikkeling van de wetenschap. Ze bouwden echter voort op kennis uit Mesopotamië en Egypte. Een van de belangrijkste Atheense filosofen was Socrates. Deze dwong door scherpe vragen te stellen zijn tegenstanders hun eerste bewering weer in te laten trekken (socratische methode). Uiteindelijk werd hij in 399 voor Chr. gedwongen de gifbeker te drinken. Naast Socrates werd ook Plato bekend (427-347 voor Chr.). Deze dacht veel na over de vraag hoe je een polis het beste kon besturen. Net als Plato stelden andere filosofen de volgende vragen: - Is het wel verstandig om burgers te betrekken bij besluiten over oorlog en vrede? - Kun je het bestuur niet beter overlaten aan de besten? - Is het wellicht toch beter als één persoon de macht heeft. Of zoek je voor het bestuur vooral wijze mensen die onpartijdig zijn en die alle belangen goed afwegen? Van dit laatste was Plato overtuigd, omdat politici vaak besluiten nemen om het burgers naar de zin te maken, zich laten misleiden door handige sprekers, burgers wispelturig waren en de meerderheid niet altijd gelijk had. Een leerling van Plato, Aristoteles (384-322 voor Chr.), stond kritisch tegenover de democratie. Iedere bestuursvorm kon goed werken, maar ook op hun eigen manier gevaarlijk konden worden. Hij was echter wel van mening dat elke burger een politieke taak had, waarbij goede afspraken moesten worden gemaakt zodat een goed en stabiel bestuur kon ontstaan. Ook kennis was een voorwaarde. Anders dan Plato richtte hij zich vooral op het verzamelen en systematisch opschrijven van kennis en nam daarbij afstand van de meer speculatieve manier van denken van eerdere filosofen. 2.2 Het Romeinse Rijk Het ontstaan en uitbreiding van het Romeinse Rijk Het ontstaan van het Romeinse Rijk is nooit een vooropgezet plan geweest en kwam door een aaneenschakeling van gebeurtenissen. De behoefte aan veiligheid en de wens naar macht en roem stimuleerden de opeenvolgende generaties om gebieden te veroveren. De veroveringsoorlogen: kostten veel geld vroegen om veel soldaten leverden belastinginkomsten op leverden veel landbouwgrond op https://www.scholieren.com/verslag/106346 Pagina 2 van 5

leverden veel krijgsgevangenen op die tot slaaf werden gemaakt De geschiedenis van de Romeinse veroveringen beliep eeuwen. Rome was in de 5e eeuw voor Chr. nog een dorp en al in de 3e eeuw voor Chr. had Rome al een groot deel van Italië onder controle. Daarna werden ook Spanje, Griekenland, Noord-Afrika, Gallië en delen van het Midden-Oosten eraan toegevoegd. Daarbij hoorden uiteindelijk ook nog delen van de Britse eilanden en Midden-Europa. De Romeinen maakten bij de uitbreiding van hun rijk gebruik van diplomatie en het leger. Men sloot bondgenootschappen waarbij men in ruil voor bescherming gehoorzaamheid verlangde en levering van soldaten. Lukte dat niet dan trad men militair op. Oorspronkelijk was het Romeinse leger een leger bestaande uit boeren, maar ontwikkelde zich later tot een beroepsleger. Via goed aangelegde heerwegen kon men troepen snel verplaatsen en soldaten kregen na afloop van de diensttijd stukjes grond als beloning. Verslagen volken werden edelmoedig behandeld en kregen soms het Romeinse burgerrecht. Op die manier slaagden de Romeinen erin hun wereldrijk eeuwen bijeen te houden. Er kwamen binnen het Rijk opstanden, burgeroorlogen en conflicten voor tussen de aanzienlijkste Romeinse families. De burgeroorlogen bedreigden uiteindelijk de republikeinse staatsvorm. Het probleem was dat beroepslegers steeds loyaler werden aan de bevelhebbers in plaats van aan het bestuur van Rome. Een van hen (Julius Caesar) slaagde erin om de alleenheerschappij te bereiken, maar hij werd door verdedigers van de Republiek vermoord. Na zijn dood ontstond een burgeroorlog waaruit één man uiteindelijk als keizer de macht kreeg Augustus. (27 voor Chr. tot 14 na Chr.). De keizer trok veel macht naar zich toe: hij was de opperbevelhebber van het leger en benoemde alle belangrijke bestuurders. Vanaf keizer Augustus spreken we over de Pax Romana. Deze duurde tot de dood van keizer Marcus Aurelius (180 na Chr.). de verspreiding van de Grieks - Romeinse cultuur Politiek maar ook cultureel was het Romeinse Rijk een eenheid. Dat was duidelijk te zien aan de bouwwerken en ook aan de toepassing van het Romeinse Rijk. Uitingen van Romeinse macht complimenteerden het geheel. De Romeinse cultuur was duidelijk beïnvloed door de Griekse cultuur. Dat begon al toen de Grieken zich vestigden in het zuiden van Italië. De Romeinen namen Griekse goden over en bewonderden de Griekse architectuur, de beeldende kunst, literatuur en filosofie. Naast Latijn werd ook Grieks gesproken. De Grieken vonden de Romeinse gladiatorenspelen maar wreed. We zijn de Grieks -Romeinse cultuur de klassieke cultuur gaan noemen. De grote verspreiding van de Grieks -Romeinse cultuur was mogelijk door de militaire veroveringen van de Romeinen. Daar waar al hoogontwikkelde culturen bestonden was de invloed echter minder. In het westen van het Romeinse Rijk was die echter groot. Bijvoorbeeld door de invoering van het schrift, het bouwen in steen, het gebruik van glas en muntgeld. Ook de aanleg van verwarmde badhuizen en woningen maakten indruk. Daar nam men dus veel over van de Romeinen. Dit noemen we romanisering en leidde tot verdere culturele eenwording van het Romeinse Rijk. Joden en Christenen Het christendom was ontstaan in een joodse omgeving. Het Jodendom werd vooral beoefend in Palestina en onderscheidde zich op drie manieren van de omringende religies: 1) Het was een monotheïstische godsdienst, in plaats van meerdere goden (polytheïsme) te vereren. De joden beschouwden zich als 'het uitverkoren volk'. https://www.scholieren.com/verslag/106346 Pagina 3 van 5

2) Joden hechten belang aan heilige boeken, een verzameling heilige teksten De christenen zouden die later overnemen in het eerste deel van de bijbel: het Oude Testament. 3) Joden hielden zich aan allerlei religieuze voorschriften. Binnen het Jodendom ontwikkelden zich verscheidene stromingen. Een van die stromingen verwachte een nieuwe Messias, een nieuwe Joodse koning. Tegen deze achtergrond ontstond er rond 30 een nieuwe beweging die geleid werd door Jezus. Door zijn optreden sloten velen zich bij hem aan maar de Joodse elite zagen in hem een lastpost die zich uit zou geven als de nieuwe koning der Joden. Jezus werd door Herodes, gouverneur van de Romeinen, tot de dood door kruisiging veroordeeld en terechtgesteld in 33. Volgelingen waren ervan overtuigd dat Jezus zou herrijzen uit de dood. Jezus, die de Griekse bijnaam 'Christos' kreeg werd zo de stichter van het christendom. Van sekte tot staatsgodsdienst Het christendom zou de volgende eeuwen uitgroeien van een sekte tot de enig toegestane godsdienst in het Romeinse Rijk. Dat kwam vooral door de goede organisatie van de kerk. Apostel Paulus en anderen verspreiden het geloof in het Middellandse Zeegebied en stelden 'oudsten' en 'opzichters' aan. Deze zouden uitgroeien tot priesters en bisschoppen. Aan het hoofd kwam uiteindelijk de Paus te staan, die regelmatig kerkvergaderingen, concilies, bij elkaar riep waar over geloofszaken werd gesproken en het Nieuwe Testament werd samengesteld. Geloofszaken leidde ook tot conflicten en zo ontstond de kerk van de Arianen die stelden dat God niet mens en God tegelijkertijd kon zijn. Het concilie van Niccaea besliste uiteindelijk dat God een 'drie-eenheid' of 'trinitas' vormt. Hij is Vader, Zoon en Heilige Geest ineen. Ook de manier waarop de Romeinen met het Christendom omsprongen bevorderde het christendom. Christenen werden vervolgd en gemarteld en deze martelaren werden vereerd. Het christendom groeide tegen de verdrukking in en keizer Constantijn maakte in 313 een einde aan de vervolgingen en stelde het christendom gelijk aan andere religies. Het was keizer Theodosius die uiteindelijk het christendom tot staatsgodsdienst uitriep, de officiële godsdienst van het Romeinse Rijk. 2.3 Het einde van het Romeinse Rijk Het einde van het West- Romeinse Rijk Het Romeinse Rijk had in de 2e eeuw zijn maximale omvang bereikt. Het bleek met de middelen van dat moment niet meer te besturen. Na de periode van de Pax Romana begon een periode van wanorde, machtsgrepen en machtsverdelingen. In feite was het Rijk al in 285 min of meer opgedeeld in een oostelijk en westelijk deel. Toen keizer Theodosius in 395 overleed, liet hij zijn ene zoon het westelijk deel na en zijn andere zoon het oostelijke. Het Rijk zou daarna nooit meer worden verenigd. Het Griekstalige deel werd het Oost-Romeinse Rijk met als hoofdstad Constantinopel (Istanbul). Het Latijn sprekende deel werd het West-Romeinse Rijk. Dit West-Romeinse Rijk was moeilijk bij elkaar te houden door: - interne verdeeldheid aan de top - de grote druk op de buitengrenzen van het Rijk - het op drift raken van volkeren waar de keizers niet in staat waren dat te beheersen Het gevolg was dat het West-Romeinse Rijk verbrokkelde en dat Rome de opbrengsten niet meer als belasting op kon https://www.scholieren.com/verslag/106346 Pagina 4 van 5

eisen. De Germaanse huurlingen onder leiding van Odoaker kwamen in 476 in opstand en zetten keizer Romulus Augustules af. Het betekende het einde van het West-Romeinse Rijk. Het Oost-Romeinse Rijk In tegenstelling tot het westen slaagden de keizers in het Oost-Romeinse Rijk er nog zo'n duizend jaar in het rijk bijeen te houden. Het oosten bleek economisch al zo belangrijk dat keizer Constantijn al in 330 besloot de hoofdstad van Rome te verplaatsen naar de oude Griekse stad Byzantium, die al snel Constantinopel werd genoemd. Het Oost-Romeinse Rijk probeerde in de 6e eeuw het oude rijk in ere te herstellen, maar dat mislukte. Zelf moest het gebieden afstaan aan een nieuwe grootmacht in het oosten: het islamitische rijk van kalief Omar I. In de 9e eeuw kon men enig gebied terugveroveren. De macht van het Oost-Romeinse Rijk was gebaseerd op: - Grote welvaart door het feit dat Constantinopel aan belangrijke handelsroutes lag waardoor belastingopbrengsten toenamen. - Met dit geld konden de Byzantijnse keizers een leger samenstellen, ambtenaren belasting laten innen en aanvallen van buitenaf worden omgekocht. - Een stevige greep op de organisatie van de kerk. In 1453 kwam er een einde aan het Oost-Romeinse Rijk toen de Turkse sultan Mehmet II Constantinopel innam. Constantinopel werd nu de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk. https://www.scholieren.com/verslag/106346 Pagina 5 van 5