Innovatieplatform Hepatotrope Pathogenen



Vergelijkbare documenten
Valkuilen bij diagnostiek hepatitis ABC

Het Hepatitis probleem in NL

Hepatitis E, wat moet je ermee?

HUIDIGE BEHANDELING VAN CHRONISCHE HEPATITIS-B-VIRUSINFECTIE VOLGENS DE RICHTLIJNEN

Flaviviridae family Genus Hepacivirus Diameter 50 nm 11 genotypes (1-11), verschillende subtypes

Hepatitis B.

Zwangerschap en HBV. Greet Boland Nationaal Hepatitis Centrum, Amersfoort Afdeling Virologie, Universitair Medisch Centrum Utrecht

Zorgmodel behandeling patiënten in Maastricht, samenwerking infectie-ziekten/ MDL, en de rol van de hepatitisverpleegkundige

Icterus na tropenbezoek. Sophie Willemse Maag-Darm-Leverarts Academisch Medisch Centrum

HEPATITIS B. J.W. den Ouden-Muller internist Rotterdam

Dr.L.C. Baak MDL OLVG Februari 2015

Van Samenwerking tot Valorisatie in Translationeel Diabetes Onderzoek

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen

Optimalisatie van de rapportering van infectieuze serologie

HEPATITIS B EN ZWANGERSCHAP. Ann-Sophie Page & Gerbrich van den Bosch

Hepatitis C, een update. Vincent Rijckborst, Maag-Darm-Leverarts Milan J. Sonneveld, AIOS Maag-Darm-Leverziekten

Hepatologie; naar een volwaardige discipline. Jeoffrey Schouten

Whole genome sequencing op direct materiaal voor virus detectie en typering. Janette Rahamat-Langendoen, arts-microbioloog

Voorwoord. L&W MasterClasses en Soa Aids Nederland wensen u veel succes en plezier tijdens het volgen van deze MC+ hepatitiden.

Detectie van occulte Hepatitis B bij bloeddonoren

Wenst u ook een respiratoir panel, collega? Katrien Lagrou

Focus wie ooit gediagnosticeerd moet nog behandeld worden. Prof. dr. Jan Hendrik Richardus Dr. Robine Hofman Abby Falla, MSc

Grenzen aan de veiligheid van bloed


HEPATITIS MASTERCLASS

allemaal beestjes 2010 Hepatitis B en C ziektebeeld prognose het virus z n strategie behandelmogelijkheden counseling de patiënt Van Hattum MDL

Hepatitis A.

Prof. Dr. Marc Van Ranst Klinische Virologie & Epidemiologie K.U.Leuven en KULAK EPIDEMIOLOGIE

Sessie V uur uur Epidemiologie van virale hepatitis in NL. Moderatie Jim van Steenbergen & Hans Zaaijer. Jim van Steenbergen, INZI RIVM

De interactie tussen virus en gastheer. Hepatitis C virus - HCV

Prikaccidenten: epidemiologie, opvang en mogelijkheden voor reductie

Disclosure belangen S.W. Schalm

Lijst vragen MONDELING EXAMEN

1. RSV: testaanbod. 1.1 RSV antigeen = sneltest

hepatitis B Beter voorkomen...

Manifestaties van Ziekte van Lyme. Albert Vollaard Afd. Infectieziekten LUMC 17 nov 2014

MOSAIC studie Informatiebrief voor cases

Leverenzymstoornissen. Peter van Bommel, Dirk Bakkeren & Martijn ter Borg

Zwangerschap: wat willen we zien? Marleen Temmerman Verloskunde, UZGent

Opsporing HCV onder drugsverslaafden. Peter Vossenberg. Verslavingsarts KNMG/arts maatschappij en gezondheid

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

De cascade of care van hepatitis B en C in beeld. Irene Veldhuijzen

Uitbestede onderzoeken

Hepatitis 12 en 13 april Suzanne Marcelis, huisarts Ilse Overdevest, arts-microbioloog Anne-Marie Wensing, MDL-arts

Verantwoord aanvragen en interpretatie van virale serologie bij de zwangere

HIV ZORG in Limburg. Stand van zaken. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog


Tuberculose Hyperinflammatie. Elgin Gülpinar

Kweek algemeen, BRMO Onderzoek per onderdeel Tarief

Immuunreactie tegen virussen

Samenvatting. Chapter12

Aerogeen Vector Vehikel

KLINISCHE BIOLOGIE Art. 24bis pag. 1 officieuze coördinatie Opsporen op kwalitatieve wijze van het hepatitis C virus (HCV) B 2000

De rol van SHM en HeF bij de ontwikkeling van HIV-zorg op Curaçao

Labboekje. Medische Microbiologie. Virologie (LKV) Zoeken op basis van serologie.

cytomegalovirus infectie in de zwangerschap en de auditieve gevolgen op het kind

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN

Bevorderen van Hepatitis B screening in de Turkse gemeenschap in Rotterdam Ytje van der Veen Presentatie: Dr. Jan Hendrik Richardus

respiratoire virale infecties: evaluatie van de huidige PCR Sarah Resseler 31 maart 2009

De ziektelast aan hepatitis in Nederland feiten gebaseerd op cohortmonitoring en registratie

CMV, gehoorverlies en. de (andere) open eindjes

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofd- stuk 4

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent

Sneltesten voor respiratoire virussen: geschikt voor point-of-care? 13 juni 2017 Werkgroep Algemene Medische Microbiologie

HIV een kleine update. Marjolijn Pronk 16 januari 2018

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten

Behandelproblematiek en laatste ontwikkelingen in Hepatitis B Nationale hepatitis dag 2017

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

Samenvatting. Samenvatting 11

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen

IgG antistoffen. imuunstatus/vaccin atie: IgG antistoffen. Antistoffen


Hepatitis A. Transmissiedag Infectieziekten 14 september 2010

Transcriptie:

CMI Centrum voor Medische Innovatie Innovatieplatform Hepatotrope Pathogenen Prof. Geert Leroux-Roels - UGent

Infecties van de lever: een overzicht Bacteriën Pyogene abcessen Tuberculose Virussen Herpesvirussen CMV, EBV,.. Gele koorts,.. Hepatitis virussen HAV HBV HCV HDV HEV Gisten schimmels Candida sp. Cryptococcus Histoplasma Mucormycosis Parasieten Echinococcus Entamoeba Schistosoma Plasmodium sp. 4/07/2013 2

Hepatitis virussen What s in a name? HAV HBV HCV HDV HEV Ontdekkingsjaar 1975 1970 1989 1978 1990 Classificatie PicoRNA HepaDNA Flavivirus Viroied Hepeviridae Genoom ss-rna ds-dna ss-rna (+) Circulair-ss- RNA Diversiteit Eén serotype 8 genotypes (A-H) 4 majeure serotypes 1 common a determinant 11 genotypes (gt 1-11) en subtypes en quasispecies Enorme diversiteit 3 genotypes, gt1 is meest predominant ss-rna (+) HEV-1, 2, 3, 4 genotypes en subtypes 1 serotype? 4/07/2013 3

Hepatitis virussen spontane evolutie Acuut ziekteverloop Spontane genezing Chronische evolutie Gevaar HAV HBV HCV HDV HEV <6jr: asymptom >6jr: symptomen 3/4 zonder symptomen steeds Adult: 90% Neonataal: 10% nooit Adult: 10% Neonaat: 90% Co-infectie B/C Fibrose Cirrose Hepatocellulair carcinoom 3/4 zonder symptomen // HBV Dikwijls symptomatisch 20-30% // HBV meestal 70-80% // HBV 60 % bij immunosuppr. Fibrose Cirrose Hepatocellulair carcinoom 10% ontwikkelen cirrose Co-infectie HCV Co-infectie HBV Co-infectie B/C zwangerschap 4/07/2013 4

Hepatitis virussen diagnostiek Indirect immuunreactie Antilichamen HAV-IgM/IgG Direct antigenen en genomen van virus Virale antigenen Virale genomen Genotypering Resistentiepatroon PCR HAV HBV HCV HDV HEV Anti-HBs, anti-hbc, Anti-Hbe, HBsAg, HBeAg PCR genotype Antivirals HCV-IgG HDV-IgM/IgG HEV-IgM/IgG HCV Core Ag PCR genotype Antivirals PCR PCR 4/07/2013 5

Hepatitis virussen behandeling en preventie 4/07/2013 6

Hepatitis virussen 4/07/2013 7

Hepatitis virussen 4/07/2013 8

Hepatitis virussen in België - HAV Incidentie Seroprevalenti e HAV Niet endemisch Reizen Immigratie Outbreaks in VL (KEC rapport vol 98A) Cross-sectionele studies UA-WIV (P. Van Damme) 4/07/2013 9

Hepatitis virussen in België - HBV Incidentie HBV Acute HBV infecties in Vl: 1.77 per 100.000/jr Onderrapportering en subklinisch verloop Seroprevalenti e Infectie met HBV Anti-HBc: 1.3% Chronische HBV infectie: 0.7% Genotype A: 53%* Genotype D: 37%* * Micalessi et al. Clin Microbiol Infect 2005;11:499 Tabellen uit KCE rapport 127A 4/07/2013 10

Hepatitis virussen in België - HCV Incidentie Seroprevalenti e HCV In 1993-94 0.87-1 % Recentere studie (2007) op speekselstalen 0.12% of 10 000 75 000 chronische HBV patiënten in België 1.23% 4/07/2013 Figuur en Tabel uit KCE rapport 173A 11

Hepatitis virussen in België HDV en HEV HDV HDV infectie is geassocieerd aan HBV infectie eerder sporadisch in België epidemiologische gegevens ontbreken HEV nieuw fenomeen belangrijk bij immuundeficiënte personen epidemiologische gegevens ontbreken 4/07/2013 12

Hepatitis virussen -Medische noden HAV actualisering van epidemiologie in Vlaanderen kennis van vaccinatiegraad test die post-vaccinatie onderscheidt van post-infectie HEV epidemiologie in Vlaanderen is? seroprevalentie in de algemene bevolking en bij immuunonderdrukte personen, transmissie (vlees, bloedproducten,..) 4/07/2013 13

Hepatitis virussen -Medische noden HBV Update van de epidemiologie in Vlaanderen Import van (chronische) HBV via migratie? HBV vaccinatiegraad in Vlaanderen: impact meting Mechanisme(n) voor klaring chroniciteit Ontwikkeling van betere therapieën voor chronische HBV elimineren van geïnfecteerde levercel Verbeteren van diagnostische middelen: eenvoud, kostprijs, snelheid, therapieresistentie, 4/07/2013 14

Hepatitis virussen - Medische noden HCV Update van epidemiologie in Vlaanderen in de algemene bevolking en bij risicogroepen Mechanisme(n) voor klaring versus chronische evolutie en correlate of protection Ontwikkeling van algoritme(n) voor de predictie van het antwoord op (nieuwe) therapieën Niet-invasieve methoden voor meten van progressie van leverziekte Preventie van herinfectie van de transplantlever na transplantatie voor terminale, HCV-gemedieerde leverziekte Preventie van (her)infectie bij IV druggebruikers en evaluatie van HCV behandeling bij actieve IV druggebruikers 4/07/2013 15

Noodzaak van collaboratief onderzoek Optimaal gebruik van complementaire kennis en expertise Schaalvergroting Patiëntcohorten voor prospectief en retrospectief onderzoek omtrent diagnostica, therapie, virologie, immunologie,.. Epidemiologisch onderzoek 4/07/2013 16

FOCUSBIOBANKEN CMI 4/07/2013 17

Werkgroep hepatotrope pathogenen Startpunt voor collaboratief translationeel onderzoek UGENT/UZGENT -G. Leroux-Roels -P. Meuleman -I. Desombere -H. Van Vlierberghe -L. Libbrecht UA/UZA -P. Michielsen -G. Ieven/H. Goosens -P. Van Damme KULeuven -M. Van Ranst -J. Verbeeck UHasselt-Genk (ZOL) -G. Robaeys 4/07/2013 18

Werkgroep hepatotrope pathogenen Startpunt voor collaboratief translationeel onderzoek: Topkwaliteit (biomedisch) fundamenteel en basisonderzoek Excellente topreferente gezondheidszorg Sterke traditie routine klinische studies snel clinical trial approval process Patiëntenrecrutering verloopt vlot Sterke onderbouw voor innovatie/valorisatie Open voor samenwerkingen 4/07/2013 19

Werkgroep hepatotrope pathogenen Inspelend op noden van ALLE stakeholders Patiënt Preventie Gepersonaliseerde therapie Problematiek resistentie Maatschappij Arts Veilige en betaalbare zorg Diagnostische biomerkers Epidemiologische data Post-transplantatie parameters Onderzoekers Toegang tot klinische data/-kennis Onderliggende (genetische) processen 4/07/2013 20

Hepatitis virussen bestaande expertise GENT -Viro/immuno ANTWERPEN -Epidemiologie Leuven -Viro/anti-virals Hasselt-Genk (ZOL) -Epidemiologie Collecties met biologisch materiaal 4/07/2013 21

Hepatitis virussen biologisch materiaal >20.000 retrospectief GENT -Viro/immuno ANTWERPEN -Epidemiologie Leuven -Viro/anti-virals >3700 retrospectief Hasselt-Genk (ZOL) -Epidemiologie Collecties met Prospectieve collecties biologisch materiaal Biologisch materiaal (decentraal) en data (centraal) 4/07/2013 retrospectief 22

Hepatitis virussen biologisch materiaal Schaalvergroting (5%/j) + harmonisatie kwaliteit >20.000 retrospectief GENT -Viro/immuno ANTWERPEN -Epidemiologie Leuven -Viro/anti-virals >3700 retrospectief Hasselt-Genk (ZOL) -Epidemiologie Collecties met Prospectieve collecties biologisch materiaal Biologisch materiaal (decentraal) en data 4/07/2013 retrospectief (centraal) 23

Werkgroep hepatotrope pathogenen Valorisatie FOCUS Actualisatie epidemiologische data Hepatitis (A, B, C, D, E) Biomerkers voor proces acuut chronisch Ontwikkeling van innovatieve therapie: chronische HBV, re-infectie van LTX 4/07/2013 24

Werkgroep hepatotrope pathogenen PROJECTFINANCIERING 4/07/2013 25

Werkgroep hepatotrope pathogenen Begin van een succesvolle samenwerking Coördinatoren: Prof. Geert Leroux-Roels (U/Zgent) Prof. Marc Van Ranst (KULeuven) Coördinerend CRC: Bimetra CRC Gent Prof. Sofie Bekaert sofie.bekaert@ugent.be http://www.bimetra.be 4/07/2013 26

Werkgroep hepatotrope pathogenen Inspelend op noden van ALLE stakeholders: Type I Translational research Type II Translational research Onderzoeker Basic research Potential remedies Findings influence research hypothesis Clinical trials New clinical best practices Results influence trials and research hypothesis Clinical experience influences basic research strategies Arts Clinical practice First block: Translation from concept into first human studies Patiënt Second block: Translation from clinical trials into practice Maatschappij 4/07/2013 27

Hepatitis virussen biologisch materiaal Schaalvergroting (5%/j) + harmonisatie kwaliteit >20.000 retrospectief GENT -Viro/immuno ANTWERPEN -Epidemiologie Leuven -Viro/anti-virals >3700 retrospectief Hasselt-Genk (ZOL) -Epidemiologie Collecties met Prospectieve collecties biologisch materiaal Biologisch materiaal (decentraal) en data (centraal) 4/07/2013 retrospectief 28

University Hospital Ghent All medical disciplines Regional-national referral center Training hospital Closely associated with the Faculty of Medicine 1050 bed hospital 85000 patients hospitalized/year 400.000 outpatient visits/year 6000 personnel ± 800 MD, including trainees 3000 nurses & paramedical staff

The Center for Vaccinology (CEVAC) Lead by Prof. Geert Leroux-Roels main research aim: improvement of existing and the development of new vaccines participation in more than 100 clinical vaccine evaluations during 20 years: hepatitis B the first combined hepatitis A-B vaccine a therapeutic vaccine against hepatitis C vaccines against cervical cancer herpes simplex HIV tuberculosis