Leiderschap, besluitvorming en verandering Leergang bestuurders woningcorporaties René Grotendorst en Jaap Boonstra 10 september 2015 Opbouw Revitaliseren en schoon schip maken + Ervaringen van een bestuurder + Handzame concepten: Zijnswaarde Herstructureren en veranderen + Ervaringen van een bestuurder + Handzame concepten: Onderstroom & Bovenstroom Reorganiseren en kosten besparen + Ervaringen van een bestuurder + Handzame concepten: Veranderën Ontwikkelen en bouwen 1
Revitaliseren en schoon schip maken Herstelplan Extern forensisch onderzoek: + Handelswijze bestuursvoorzitter + Vastgoedtransacties + Intern toezicht Beëindiging dienstverband bestuursvoorzitter Nieuwe commissarissen en bestuurders Gedragsregels en klokkenluidersreglement Doorlichten interne beheersing en toezicht Doorlichten projectenportefeuille Doorlichten portfoliobeleid en herijking werkgebied Herinrichten financiële en bestuurlijke informatie 2
Schoon schip maken Lessen optekenen en delen Integriteit hoog op agenda: zero tolerance Terug naar de kerntaak: huisvesten kansarmen Afbouwen vastgoedbedrijf en projectontwikkeling Beëindiging relaties malafide bouwondernemingen Professionaliseren intern toezicht Beloning bestuurders aanpakken Verandering van cultuur en werkwijzen 3
Zijnswaarde Betekenis - Maatschappelijke betekenis - Personele betekenis - Historische trots Hier gaan 4
Zijnswaarde Betekenis - Maatschappelijke betekenis - Personele betekenis - Historische trots Hier gaan Waarden - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Hier staan 5
Principes Rochdale Pioneers Society Vrijwillig en open lidmaatschap Democratische controle door de leden Economische participatie door de leden Autonomie en onafhankelijkheid van de coöperatie Opleiding, vorming en informatieverstrekking Coöperatie tussen coöperaties Zorg voor de gemeenschap Zijnswaarde Hierin blinken we uit Betekenis - Maatschappelijke betekenis - Personele betekenis - Historische trots Hier gaan Competenties - Unieke kennis - Bijzondere waarde - Specifieke expertise Waarden - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Hier staan 6
Zijnswaarde Hierin blinken we uit Betekenis - Maatschappelijke betekenis - Personele betekenis - Historische trots Competenties Waarden - Unieke kennis - Bijzondere waarde - Specifieke expertise - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Positionering Dit is onze externe kracht Hier gaan - Kwaliteit en kosten - Innovatiekracht - Allianties en netwerken Hier staan 7
Hierin blinken we uit Competenties Complexe en veeleisende omgeving Aanzienlijk woningbezit Oog voor woonomgeving en buurten Samen met maatschappelijke partners Betekenis Eerste woningstichting 12 mei 1903 Door en voor arbeiders en bewoners Eerste woningwetwoningen 1909 Huisvesting voor lage inkomens Wonen in beschermde omgeving Maatschappelijke opvang Betaalbare en goede woningen Leefbare en duurzame wijken Focus onderhoud en renovatie Hier gaan Waarden Oog voor specifieke doelgroepen 90% woningen aan lage inkomens Duurzaam wonen in leefbare wijken Bijdragen aan leefbare stad Stad als ontmoetingsplek Wendbaar en omgevingssensitief Innovatie als bron voor vernieuwing Uithoudingsvermogen Professioneel, resultaatgericht, integer Klantgericht, maatschappelijk betrokken aanspreekbaar, eigenaarschap Oog voor klant en omgeving, visie Positionering resultaatgericht, besluitvaardig Doe maar gewoon back to basics Coachend leidinggeven Samen werken aan duurzame wijken Financieel verantwoord: kosten omlaag Dienstverlening omhoog Dit is onze externe kracht Klantgericht en wijkgericht Zakelijk, zorgvuldig, integer Bereidheid tot vernieuwing en externe samenwerking Hier staan Zijnswaarde Hierin blinken we uit Betekenis - Maatschappelijke betekenis - Personele betekenis - Historische trots Hier gaan Competenties - Unieke kennis - Bijzondere waarde - Specifieke expertise Waarden - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Dit is onze externe kracht Positionering - Kwaliteit en kosten - Innovatiekracht - Allianties en netwerken Hier staan 8
Herstructureren en veranderen Bovenstroom en onderstroom Bovenstroom Urgentie creëren Visie Vaststellen Communiceren Overtuigen Draagvlak Creëren Doorzetten en borgen 9
Basis op orde Projectenportefeuille doorlichten op zijnswaarde Bedrijfsvoering op orde - klantmonitor Van regionale besturing naar krachtenbundeling Doorlichten kernprocessen + Wonen, woonservice, sociaal beheer + Projecten, renovatie, dagelijks onderhoud + Zakelijke markt en bedrijfspanden + Ondersteuning en besturing Herstructureren Bovenstroom en onderstroom Bovenstroom Urgentie creëren Communiceren Visie Overtuigen Vaststellen Draagvlak Creëren Doorzetten en borgen Urgentie Ambitie Nieuwe situatie Loslaten Dreiging van verlies Niet weten Onzekerheid Kluts kwijt zijn Verloren Zoeken naar lotgenoten Co-creatie Nieuwe ideeën Hoop Nieuw begin Succes en potentie Onderstroom 10
Cultuurverandering Managementconferenties Afdelingsmarkt: elkaar leren kennen Werkateliers: nieuwe werkverbanden Opnieuw activeren bewonersraden Bliksemstages commissarissen, bestuurders, managers Rochdale cafés en workshops Verhalen verzamelen en delen over successen Bovenstroom en onderstroom Bovenstroom Urgentie creëren Communiceren Visie Overtuigen Vaststellen Draagvlak Creëren Doorzetten en borgen Urgentie Ambitie Nieuwe situatie Loslaten Dreiging van verlies Niet weten Onzekerheid Kluts kwijt zijn Verloren Zoeken naar lotgenoten Co-creatie Nieuwe ideeën Hoop Nieuw begin Succes en potentie Onderstroom 11
Cultuurverandering Managementconferenties Afdelingsmarkt: elkaar leren kennen Werkateliers: nieuwe werkverbanden Opnieuw activeren bewonersraden Bliksemstages commissarissen, bestuurders, managers Rochdale cafés en workshops Verhalen verzamelen en delen over successen Woonservice en Huurincasso gaan samen Slimmer werken bewonersklachten Verhuisvergoeding en huurachterstand Opzichter en sociaal beheer werken samen Klantcontactcentrum en vakmannen samen op locatie Bijdrage aan Stille Armoede Begroting en afdelingsplannen Veranderstrategiën Machts Onderhandel Planmatige Stapsgewijze Leer Zoek Doordrukken Doorgronden Doorzetten Ontwikkelen Ondervinden Ontdekken Gestuurd door top Doelgericht Positiemacht Rol controllers Linear proces Macht-dwang Commanderen Meerdere actoren Resultaatgericht Positionele macht Tijdelijke coalities Iteratief process Onderhandelen Uitwisselen Initiatief door top Oplossingsgericht Expertmacht Rol consultants Linear proces Overreden Overtuigen Transformatief Probleemgericht Verleidingsmacht Input professionals Iteratief proces Participatie Begeleiden Actief & reflectief Transitiegericht Informele macht Inbreng leraren Circulair proces Actiegericht leren Faciliteren Interactief Toekomstgericht Visionaire macht Gezamenlijke rol Cyclisch proces Gezamenlijk leren Dialoog 12
Reorganiseren en bezuinigen Kabinetsbeleid: Feiten en cijfers MJB 2013-2020 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Kunduz-heffing 0,2 14,2 14,2 14,2 14,2 14,2 14,2 14,2 Saneringsheffing 6,0 6,0 6,0 6,0 6,0 Ingerekende heffingen 6,2 20,2 20,2 20,2 20,2 14,2 14,2 14,2 Extra heffing Rutte 2 0,8 8,4 12,5 16,6 20,5 20,5 20,5 20,5 Huurinkomsten Rutte 2 0,8 2,8 4,3 7,0 11,7 17,3 23,1 29,3 Totaal extra te dekken 0,0 5,6 8,2 9,6 9,2 3,2-2,6-8,8 26 13
Activiteiten Projectontwikkeling zo flexibel mogelijk Stafdiensten terug naar de kern Onderhoud kostenbewust Sociaal beheer en wijkaanpak naar de kern Meer nadruk op verkoop Met minder mensen verder 27 Nieuwe koers Onze kernactiviteit als corporatie staat + Actief voor de laagste inkomens en bijzondere groepen + Kwaliteit bezit op peil houden + Sociaal beheer en wijkbeheer blijft, maar selectiever 28 14
Fair proces Openheid en helderheid over situatie Duiden van de situatie en ervaringen delen Ruimte voor het uiten van emoties Helderheid over processtappen Betrokkenen hebben invloed tijdens het proces Besluitvormingsproces transparant Uiteindelijke beslissing helder en rechtvaardig Duidelijk van de beslissing voor individuen betekent Helder wat op basis van beslissing wordt verwacht Veranderstrategiën Machts Onderhandel Planmatige Stapsgewijze Leer Zoek Doordrukken Doorgronden Doorzetten Ontwikkelen Ondervinden Ontdekken Gestuurd door top Doelgericht Positiemacht Rol controllers Linear proces Macht-dwang Commanderen Meerdere actoren Resultaatgericht Positionele macht Tijdelijke coalities Iteratief process Onderhandelen Uitwisselen Initiatief door top Oplossingsgericht Expertmacht Rol consultants Linear proces Overreden Overtuigen Transformatief Probleemgericht Verleidingsmacht Input professionals Iteratief proces Participatie Begeleiden Actief & reflectief Transitiegericht Informele macht Inbreng leraren Circulair proces Actiegericht leren Faciliteren Interactief Toekomstgericht Visionaire macht Gezamenlijke rol Cyclisch proces Gezamenlijk leren Dialoog 15
Verandervizier Missie en visie Toekomst Ambities Wat Analyse Aanpak Fasering Rollen Communicatie Interventies Heden Wie Beleving Verleden Ontwikkelen en bouwen 16
Ontwikkelen en bouwen 17