Een samenhangende kijk op samenwerking

Transcriptie

1 Een samenhangende kijk op samenwerking Lenzen op samenwerking Soesterberg 14 november 2012 Audrey Rohen

2 Samenwerken doet ertoe Geen enkele gemeente kan de grote vraagstukken van deze tijd alleen oplossen Samenwerking is een alternatief voor grootschaligheid Voor meer problemen en kansen worden allianties en netwerken een organiseer perspectief Steeds meer organiseeractiviteiten lopen dan ook door allianties en netwerken In organisaties wordt bewuster nagedacht over participatie in allianties en netwerken Grote organisaties hebben een intern samenwerkingsvraagstuk 2

3 Samenwerken is niet vanzelfsprekend Samenwerken vergt de moed om een deel van de eigen autonomie op te geven in het vertrouwen dat dat uiteindelijk voor jezelf juist meer waarde oplevert. Dát is de grote uitdaging. 3

4 Het nut van een kijkglas In iedere samenwerking blijkt spraakverwarring (ambiguïteit) een van de grootste vraagstukken Verschillende spelers, verschillende achtergronden, verschillende ervaringen, verschillende belangen, verschillende overtuigingen en drijfveren, verschillende Als buitenstaander stap je erin en je hoort en ziet al die verschillen Een kijkglas helpt spelers op een vergelijkbare manier te (laten) kijken buitenstaanders een situatie te doorgronden in de loop der tijd veranderingen (vooruitgang?) te zien En daarmee spraakverwarring te verminderen 4

5 Het kijkglas 5

6 Sleutelvragen in samenwerkingsverbanden 6

7 Logica van de hiërarchie en het netwerk Hiërarchisch: vanuit eigen positie Kenmerk: een partij kan bepalen - Er is een probleem - Doelstelling is referentiepunt - Informatie is robuust, intersubjectief - Besluit volgt uit probleem, doel, informatie - Uitvoering: probleem en doel gegeven Norm: doelrealisatie Netwerk: vanuit gezamenlijk vraagstuk Wat wil ik eruit halen? Kenmerk: wederzijdse Kenmerken afhankelijkheid - Er is een probleemperceptie Het vraagstuk Wat heb ik te bieden? - Doelstelling is momentopname - Informatie is negotiated knowledge - Na besluit is er een volgende ronde met nieuwe kansen - Uitvoering: wees alert op Naar De Bruijn & Ten Heuvelhof nieuwe kansen Norm: satisfactie of tolerantie

8 Ambitie: stel uzelf de volgende vragen 1. Wat is uw beeld bij de ambitie van de samenwerking? 2. Wat wilt u dat de samenwerking u oplevert? 3. Wat wilt u erin stoppen? Organisatiestrategie Samenwerkingsstrategie Strategie van de samenwerking 8

9 Belangen Halen Halen Belangen Partij 1 Partij 2 Brengen Brengen Brengen Het vraagstuk De kans Brengen Partij 3 Partij 4 Halen Halen Belangen Belangen 9

10 Belangen bepalen mede hoe je kijkt Er spelen meer soorten belangen tegelijkertijd: organisatiebelangen; deze zijn veelal gekoppeld aan de doelen en kernwaarden van de organisatie individuele belangen; ook persoonlijke overtuigingen, drijfveren en belangen spelen in ieder proces een rol collectieve belangen; in elke complexe situatie spelen ook collectieve belangen een rol. Deze kunnen uiteraard verschillen per situatie en context (bijvoorbeeld zorg, milieu, bedrijfsleven, ruimte,...) Belangen bepalen mede hoe je kijkt: Where you stand depends on where you sit 10

11 Belangen: op zoek naar de Win-Win Oprechte interesse in de belangen + Historie Cultuur Standpunten Belangen Emotie Urgentie Netwerk Transparantie + S S Standpunt Betrouwbaar = B B Belang Vertrouwen W & N W & N Waarden & Normen De gouden driehoek: het gezamenlijk belang zo groot mogelijk maken! 11

12 Belangen: stel uzelf de volgende vragen 1. hebben de partners oprechte interesse in elkaars belangen en zijn zij daarover echt met elkaar in dialoog? 2. creëert de samenwerking waarde voor ieder van de partners? 3. zijn de partners bereid om met elkaar te onderhandelen? 12

13 Relatie: bij de spelers zijn niet alleen rationele overwegingen aan de orde Rendement Strategische positie Optimale schaal Wat is van betekenis? Imago Onzekerheid Wie kan ik vertrouwen? Wie zijn de beste partners? En ik zelf dan? Welke vorm? Autonomie & macht Machtspositie in onderhandeling Zij zijn groot, ik ben klein 13

14 Relatie: stel uzelf de volgende vragen 1. beschikken de betrokkenen over persoonlijk vermogen tot verbinden? 2. vertrouwen de partners elkaar en ontwikkelen zij dit vertrouwen? 3. wordt leiderschap gegund en getoond? 14

15 Organisatie 15

16 Organisatie: stel uzelf de volgende vragen 1. Welke doelen stellen we voor de samenwerking? 2. Hoe besturen we de samenwerking? 3. Welke gedragsafspraken maken we? 16

17 Het Proces Betekenisgeving Verkennen Delen Overeen komen Vorm geven Uitvoeren Vernieuwen Interactie 17

18 Proces: stel uzelf de volgende vragen 1. Is er sprake van een doordachte fasering en een goede timing? 2. Is sprake van een heldere rolverdeling en duidelijke procesregie? 3. Is er voldoende aandacht voor de kwaliteit van het proces en worden de ambities gerealiseerd? 18

19 De succescirkel van samenwerking

20 Audrey Rohen Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot deze presentatie berusten bij Twynstra Gudde. Niets uit deze presentatie mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van Twynstra Gudde. 20