1
2
Buurt Rennemig-Beersdal Aantal inwoners per 1.1.2016: 5052 0 19 jarigen 1103 20 44 jarigen 1620 45 64 jarigen 1660 65 jaar en ouder 669 Woningen: 2358 Bron: Kerncijfers Heerlen 2016 Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Wijkagent Jelle Schoenmakers Tel: 0900-8844 Buurt-BOA Roy Konings Tel: 06-58086545 of email: r.konings@heerlen.nl Buurt-BOA Roy Hernaus Tel: 06-53717115 Of email: r.hernaus@heerlen.nl Procesbegeleider: Gregor Dackus, Tel 14045 of email g.dackus@heerlen.nl Stadsdeelcoördinator: Elvira Ingenhoven, Tel: 14045 of email e.ingenhoven@heerlen.nl Gebiedsregisseur: Susan Hurenkamp, Tel: 14045 of email s.hurenkamp@heerlen.nl Buurtwethouder: Jordy Clemens, Tel: 14045 of email j.clemens@heerlen.nl Sociaal buurtteam/buurtsteun: Deze buurt heeft een eigen sociaal buurtteam en buurtsteun. Tel: 045 5604004 of mail info@sociaalbuurtteamheerlen.nl. Het expertiseteam voor deze buurt is het expertise team Heerlen-Noord. Buurtorganisaties: De buurtorganisaties zijn voor bewoners het aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten van hun eigen buurt. In Beersdal zijn werkgroepen actief met diverse activiteiten die bereikbaar zijn via de gebiedsregisseur. De buurtorganisatie voor Rennemig heet de Belfo s, informatie via https://m.facebook.com /stichting.belfos of neem contact op met de gebiedsregisseur (zie hierboven). Website: Op de website www.heerlen.nl/veiligheiddoenwesamen kunt u meer informatie vinden over alle buurten van Heerlen. NB: Een toelichting op deze begrippen vindt u in bijlage 1. 3
Bijzonderheden buurt Rennemig Beersdal is een buurt die bestaat uit een drietal sub-buurten, namelijk Beersdal, Rennemig en Schelsberg. In totaal telt Rennemig Beersdal ongeveer 5000 inwoners. De drie sub-buurten zijn elk zeer verschillend van aard. Kenmerkend voor Beersdal zijn de mijnwerkerswoningen. Deze woningen vormen tegenwoordig een beschermd stadsgezicht. Rennemig kenmerkt zich daarentegen door de vele woonerven en onderdoorgangen. De buurtbewoners maken hierbij nog onderscheid tussen Oud-Rennemig en Nieuw-Rennemig. Schelsberg ten slotte, is een subbuurt welke bestaat uit een aantal bedrijven en enkele woningen. Op het gebied van veiligheidsproblematiek is een duidelijk verschil tussen Rennemig en de overige subbuurten. Door de compactheid en de hoge woningdichtheid doen zich in Rennemig gemiddeld meer problemen voor dan in de andere twee subbuurten. Samenwerking Er zijn verschillende overlegvormen in de buurt Rennemig- Beersdaal waarbij het onderwerp veiligheid besproken wordt en acties worden uitgezet c.q. worden afgestemd. - Buurtsteunoverleg onder regie van de opbouwwerker van Alcander. Aanwezig zijn de opbouwwerker, gebiedsregisseur, stadsdeelcoördinator, procesbegeleider leefbaarheid & veiligheid, woningcorporatie Weller, buurtorganisaties, en andere vertegenwoordigers op uitnodiging (bv. beheerder whatsappgroep, politie en boa s). Buurtsteun is het geheel van sociale netwerken in een buurt van waaruit bewoners elkaar kunnen ondersteunen bij zorg- en hulpvragen. Veiligheid is in dit overleg vaak een bijkomend thema vooral in het kader van sociale veiligheid en veiligheidsbeleving. - Buurtteam schoon, heel en veilig. Dit vindt plaats onder regie van de stadsdeelcoördinator. Thema s die hier aan bod komen zijn de participatiedoelstellingen van de afdeling B&O maar ook thema s ten aanzien van verkeersveiligheid, openbare veiligheid en inrichting van de openbare ruimte als invloed hierop en zwerfvuil en verloedering in het kader van leefbaarheid. Aanwezig zijn grotendeels dezelfde partijen als het buurtsteunoverleg. - Overleg buurtorganisaties. In Beersdal Rennemig zijn twee buurtorganisaties actief nl. de Belfo s en de Beersdallertjes. Op dit moment bestaan de Beersdallertjes uit twee werkgroepen die zich bezig houden met activiteiten. In beide organisaties kan veiligheid ter sprake komen en kunnen afspraken worden gemaakt ten behoeve van het buurtplan Leefbaarheid en Veiligheid. - Regelmatig overleg BOA s, Politie en Procesbegeleider Leefbaarheid en Veiligheid. Circa 1 keer maand worden meldingen en trends besproken en acties aangekondigd. - Spreekuur politie en maatschappelijk werker van het sociale buurtteam iedere dinsdag bij basisschool Mijnspoor op Belemnieterf 10. Op afspraak via contactgegevens vorige pagina. Trends en ontwikkelingen - In juni 2018 starten twee nieuwe BOA s in Beersdal-Rennemig: Roy Konings en Roy Hernaus. Hun contactgegevens vindt u op de vorige pagina. - Het aantal diefstallen uit bedrijven, woningen en af/uit/van voertuigen is in het afgelopen half jaar gestegen. In absolute zin gaat het om een stijging van slechts 15 incidenten over alle categorieën maar de maatschappelijke impact op bewoners hiervan kan zeer groot zijn. - De jeugdoverlast in Beersdal-Rennemig is mede door de verhoogde zichtbaarheid van BOA s en Politie beduidend afgenomen. Ook de inzet van de straatcoaches heeft hier aan bijgedragen. Op dit moment heeft dit niet meer de eerste prioriteit. Met de stijgende temperatuur buiten dient dit wel goed gevolgd te worden. Maatschappelijke voorzieningen die mogelijk invloed hebben op het veiligheidsbeeld van deze buurt - Exodushuis, Beersdalweg (Vrank). Dit is een reïntegratiehuis voor ex-gedetineerden. Dit huis levert volgens de afdeling beheer en onderhoud, de Politie en de Boa s weinig problemen op in de buurt. Er komen eigenlijk nooit klachten. Overigens hoort het Exodushuis geografisch gezien bij Beersdal maar gevoelsmatig bij Zeswegen-Nieuw Husken. - Jongerenontmoetingsplek Aan de zijweg van de Huisbergstraat, richting het milieupark van Rd4, bevindt zich een jongerenontmoetingsplek (Chatbox). Omdat de Chatbox erg decentraal ligt (midden in het groen) is de invloed op de veiligheidsbeleving van de bewoners van Beersdal-Rennemig zeer beperkt. Ook zijn er signalen dat deze chatbox steeds minder door jongeren gebruikt wordt maar dat er voornamelijk volwassen bezoekers komen die de jeugd 4
wegsturen om dealactiviteiten uit te voeren. De chatbox is vanwege dit oneigenlijke gebruik inmiddels weggehaald. Burgerparticipatie en bewonersinitiatieven In de buurt zijn onder andere de volgende initiatieven op het gebied van burgerparticipatie : - In Rennemig zet een groep bewoners zich in om de leefbaarheid te versterken door het organiseren van activiteiten. - In Rennemig is een grote Whatsapp groep actief van circa 90 personen. Informatie via www.facebook.com/buurtpreventierennemig - Er zijn twee grote bloembakken aan het fossielenerf geplaatst om zo extra parkeerhavens te realiseren ter vermindering van de parkeerdruk op een verkeersveilige wijze. Tussen gemeente en buurtbewoners zijn afspraken gemaakt over het onderhoud en de bloembakken zijn versierd door de kinderen uit de buurt. - Ouders van kinderen van de twee basisscholen werken mee aan het voorlichtingsproject Its your Choice (zie verderop op deze pagina) en organiseren activiteiten in dit kader. Dit veiligheidsproject is afgesloten met een veiligheidsmarkt op 27 juni. - Belfo s (buurtorganisatie die allerlei activiteiten organiseert in/rond Belemnieterf en Fossielenerf). - Bewonersinitiatief De Beersdallertjes organiseren verschillende activiteiten voor de buurt. - In het voormalige gebouw van scouting Vrank is op 21 april het nieuwe Buurthuis Beersdal geopend met een heel weekend vol leuke activiteiten. Dit particuliere initiatief heeft veel positieve reacties gekregen en wij hopen dat het buurthuis uitgroeit tot een hart van de buurt. Voor meer info zie www.buurthuisbeersdal.nl. - Vrijwilligers ondersteunen Alcander bij jeugdwerkactiviteiten en voorleesoma s. - Woningbouwcorporatie Weller sluit aan bij participatieactiviteiten, denkt en organiseert mee. - De buurtorganisatie organiseert Tent in de buurt-bijeenkomsten met informatie over leefbaarheidsthema s en risico s. Alcander en gemeente Heerlen doen hier ook aan mee. - Klapperproject door Alcander: Hierbij gaat een klapper door de buurt waarin bewoners hun wensen en dromen voor de buurt kunnen opschrijven. Vervolgens worden hier onder begeleiding van Alcander acties door bewoners aan gekoppeld. Initiatieven die gefinancierd worden uit het Veiligheidsbudget 1 : - Whatsappborden/stickers Van der Scheurstraat - Om de verkeersveiligheid in en om de basisschool te verbeteren is een veiligheidsproject gehouden door de BOA s in samenwerking met school en politie. Hierbij delen leerlingen van groep 7 in speciale hesjes groene en rode kaarten uit (groen bij positief en rood bij negatief gedrag). Herhaling van deze actie wordt gepland. - Op basis van vragen van ouders en de twee scholen heeft politie het initiatief genomen voorlichting in te kopen over diverse veiligheidsthema s voor groepen 7 en 8 van de beide scholen. Dit project heet It s your choice. Belangrijk is hierbij de inzet en participatie van ouders, school en buurtbewoners die in deze voorlichtingsmethodiek is opgenomen. De laatste lessen vinden eind mei 2018 plaats. - Extra verlichting gerealiseerd bij het Varenerf. Dit in verband met meldingen van vermoedelijke drugshandel (auto s met buitenlands kenteken). - Plaatsen van 2 bloembakken t.b.v. verkeersveiligheid Fossielenerf. - Voorlichtingsavond op het gebied van veiligheid in Buurthuis Beersdal. - Om zwerfvuil preventief aan te pakken is er op verzoek van politie in samenwerking met beheer en onderhoud een extra prullenbak bij de parkeerplaats belemnieterf/fossielenerf geplaatst. Successen - De inzet en uitvoering van de Whatsapp groep loopt soepel en de interactie en kennisuitwisseling met andere Whatsapp groepen is erg goed. - Het veiligheidsproject verkeer bij scholen met rode en groene kaarten is door kinderen en buurtbewoners zeer positief ontvangen. Andere buurten willen deze aanpak kopiëren. - Stichting Buurthuis Beersdal en de Beersdallertjes hebben op 15 mei 2018 samen met politie en gemeente een voorlichtingsavond georganiseerd over veiligheid in de wijk. Veel buurtbewoners hadden dit als wens geuit. - Basisschool Mijnspoor is erg blij met het spreekuur van de politie en het maatschappelijk iedere dinsdag. Ook al zijn er nog niet veel aanmeldingen, de hulp- en dienstverleners in Beersdal-Rennemig zijn erg blij met dit initiatief. 1 De raad heeft een veiligheidsbudget van 50.000 ter beschikking gesteld om de veiligheid en leefbaarheid in de buurten te verbeteren. Dit initiatief wordt uit dit budget betaald. 5
Veiligheidsanalyse Objectief (Cijfers politie) In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in de tweede helft van 2017 (juli tot en met december) gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van het gemiddelde in Heerlen van 2017. Groen: De buurt scoort gunstig (significant onder het gemiddelde, 20% afwijking) Geel: De buurt scoort neutraal (rond het gemiddelde, minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (significant boven het gemiddelde,20% afwijking) Tabel misdrijven Veilige woon- en leefomgeving: fysieke kwaliteit Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2017 juli-dec t.o.v. 2016 juli-dec 2 Vernieling c.q. zaakbeschadiging X Verbeterd Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid Diefstal/inbraak woning X Verslechterd Diefstal/inbraak garage schuur X Gelijk Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen X Gelijk Diefstal van motorvoertuigen X Verslechterd Diefstal van brom-, snor-, fietsen X Gelijk Zakkenrollerij X Verbeterd Diefstal af/uit/van overige voertuigen X Verslechterd Veilige woon- en leefomgeving: geweldsdelicten Openlijk geweld (persoon) X Gelijk Bedreiging X Gelijk Mishandeling X Verbeterd Straatroof X Gelijk Overval X Gelijk Veilig bedrijventerrein en winkelgebied Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen X Verslechterd Winkeldiefstal X Gelijk Fysieke veiligheid verkeersveiligheid en brand Verkeersongevallen X Verbeterd Brand/ontploffing X Verslechterd Georganiseerde criminaliteit Drugshandel X Verbeterd Mensenhandel X Verslechterd Wapenhandel X Gelijk Horizontale fraude X Verbeterd Verticale fraude X Gelijk Overige fraude X Gelijk 2 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2016 (tweede helft juli t/m dec) en 2017 (tweede helft juli t/m dec) en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. NB: Bij verticale fraude is de overheid het slachtoffer. Fraudeurs krijgen bijvoorbeeld onterecht voordeel door beroep te doen op overheidsvoorzieningen, zoals subsidies, uitkeringen, studiefinanciering, inkomensafhankelijke regelingen etc. Bij horizontale fraude zijn burgers en/of bedrijven het slachtoffer. 6
Tabel incidenten Gunstig Neutraal Ongunstig Ontwikkeling 2017 julidec t.o.v. 2016 juli-dec 3 Veilige woon- en leefomgeving Drugs/drankoverlast X Verslechterd Burengerucht (relatieproblemen) X Gelijk Geluid X Verbeterd Overlast X Verbeterd Overlast verwarde personen X Verbeterd Jeugdoverlast X Verbeterd Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen X Verbeterd Verkeersoverlast X Verslechterd Cijfers bureau Handhaving 2016-2017 In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in 2017 gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van 2016 als het gaat om het aantal meldingen, proces-verbalen en waarschuwingen. Groen: De buurt scoort gunstig (20% minder meldingen, proces-verbalen of waarschuwingen) Geel: De buurt scoort neutraal (minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (20% meer meldingen, proces-verbalen of waarschuwingen) NB: Let op bij kleine aantallen kan een vertekend beeld ontstaan. Aantal meldingen Onderwerp Aantal meldingen 2016 Totaal: 143 Aantal meldingen 2017 Totaal: 104 Prioritering 2016 4 Parkeeroverlast 43 43 2 1 Hondenpoep/loslopende honden 8 6 Illegaal storten 50 23 1 2 Vernielingen/agressie 21 16 3 Geluidsoverlast 12 11 Burenruzie 14 14 3 Jongerenoverlast 5 3 Prioritering 2017 Vergelijking aantal meldingen 2016-2017 Aantal proces-verbaal Onderwerp Aantal PV 2016 Totaal: 30 Aantal PV 2017 Totaal: 67 Vergelijking aantal PV 2016-2017 Parkeeroverlast 28 50 Hondenpoep/loslopende honden 0 4 Afval/dumpingen/ huisvuil 0 0 Grote Voertuigen 0 7 Geslotenverklaring/Eenrichtingsweg 2 0 Overige feiten 0 6 3 De aantallen per 1000 inwoners per indicator van de jaren 2016 (tweede helft juli t/m dec) en 2017 (tweede helft juli t/m dec) en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is (de situatie verbeterd of verslechterd is) staan in bijlage 2. Er is sprake van een verbetering als er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Er is sprake van een verslechtering als er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. In de overige gevallen (minder dan 20% stijging of daling) dan is de situatie gelijk gebleven. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij straatroof en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven 4 Op basis van het aantal meldingen stelt bureau handhaving ieder jaar een top 3 samen. Dit zijn de onderwerpen die geprioriteerd worden opgepakt. 7
Aantal waarschuwingen Onderwerp Aantal Waarschuwingen 2016 Totaal: 30 Aantal Waarschuwingen 2017 Totaal: 62 Vergelijking aantal PV 2016-2017 Parkeeroverlast 30 58 Hondenpoep/loslopende honden 0 1 Afval/dumpingen/ huisvuil 0 0 Grote Voertuigen 0 3 Geslotenverklaring/Eenrichtingsweg 0 0 Overige feiten 0 0 Aantal meldingen en beschikkingen afvaldumping (Beheer en onderhoud) Onderwerp 2016 2017 Melding BOA 5 0 0 Beschikking 6 5 1 Cijfers veiligheidsbeleving (burgeronderzoek gemeente Heerlen) In onderstaande overzichten wordt weergegeven of deze buurt in 2017 gunstig, neutraal of ongunstig scoort ten opzichte van het gemiddelde in Heerlen van 2017. Groen: De buurt scoort gunstig (significant onder het gemiddelde, 20% afwijking) Geel: De buurt scoort neutraal (rond het gemiddelde, minder dan 20% afwijking) Rood: De buurt scoort ongunstig (significant boven het gemiddelde,20% afwijking) Overzicht subjectieve veiligheid 2017 Veilige woon- en leefomgeving: Sociaal kwaliteit Schaalscore overlast Schaalscore sociale cohesie Perceptie overlast omwonenden % drugsoverlast in eigen buurt X % overlast dealpanden in de buurt X Gunstig Neutraal Ongunstig Aantal overlast hennepteelt in de buurt X % openbare dronkenschap in eigen buurt X % jeugdoverlast in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Fysieke kwaliteit Waardering kwaliteit woonomgeving Verloedering % rommel op straat X % bekladding muren/gebouwen X % vernieling in eigen buurt X % overlast hondenpoep in eigen buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Objectieve veiligheid % slachtofferschap totaal Perceptie vermogensdelicten X % Woninginbraak komt vaak voor in de buurt X % Diefstal uit auto's komt vaak voor in de buurt X % Diefstal/beschadiging auto komt vaak voor X % Fietsendiefstal komt vaak voor in de buurt X % Gewelddelicten komt vaak voor in de buurt X Veilige woon- en leefomgeving: Subjectieve veiligheid % onveiligheidsgevoelens in eigen buurt X Perceptie dreiging % Bedreiging komt vaak voor in de buurt X Fysieke veiligheid: verkeersveiligheid % agressief verkeersgedrag in eigen buurt X X X X X X X 5 Het aantal keer dat een medewerker van bureau Handhaving bij een illegale afvaldumping is geweest en een rapport heeft opgemaakt in City control. 6 Het aantal daadwerkelijk doorgezette bestuurlijke beschikkingen. De daders van deze van deze aantallen krijgen ook daadwerkelijk een boete / factuur die ze moeten betalen. Niet alle meldingen leiden tot een beschikking. De reden hiervan is verschillend en is onder andere: het ontbreken van dadergegevens, melding heeft geen betrekking op een illegale dumping, ontoereikende bewijslast/ slechte foto s. 8
Indicatoren wijkagent % politie is te weinig te zien in de buurt X % mist een wijkagent X Analyse Politiegegevens: Score ten opzichte van het Heerlense gemiddelde Objectief scoort deze buurt op de meeste veiligheidsthema s gunstig en neutraal ten opzichte van het Heerlens gemiddelde. Meer voorkomende veiligheidsproblemen in deze buurt zijn diefstal/inbraak uit woning en bedrijf en diefstal van/uit voertuigen. Ook verkeersdrukte o.a. bij de twee scholen en parkeeroverlast wordt als probleem ervaren. Vergelijking tweede helft 2017 met tweede helft 2016 (trend) Als men de tweede helft van 2017 vergelijkt met de tweede helft van 2016 dan zijn er opvallende stijgingen als het gaat om diefstal/inbraak woning, diefstal van motorvoertuigen, diefstal af/uit/van overige voertuigen, diefstal/inbraak bedrijven en instellingen. Wat betreft de woninginbraken is er extra surveillance uitgevoerd waardoor het aantal inbraken weer afnam. Opvallende dalingen zijn het aantal vernieling c.q. zaakbeschadiging, zakkenrollerij, mishandeling verkeersongevallen, drugshandel, horizontale fraude, geluid, overlast, overlast verwarde personen en jeugdoverlast. Toelichting op de cijfers door de politie: Diefstal inbraak woning: Het betreft een serie inbraken in de periode november/december op diverse locaties binnen Parkstad. De recherche doet onderzoek naar de specifieke daderindicaties. In de buurt werd extra blauw op straat ingezet. Diefstal af/uit van overige voertuigen: Het betrof diverse incidenten verspreid over de buurt waarbij geen aanknopingspunten of een daderindicatie gevonden is. Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen: Het betreft diefstal/ inbraak bij diverse bedrijven en instellingen waarbij geen link tussen de diverse incidenten kon worden gelegd. Na onderzoek werd geen daderindicatie of aanknopingspunten gevonden. Drugs/drankoverlast: Diverse meldingen via Meld misdaad anoniem van een adres. Na onderzoek werden in de woning verdovende middelen aangetroffen waarna de woning voor de duur van 12 maanden werd gesloten. Cijfers bureau handhaving Top 3 op basis van meldingen Op basis van het aantal meldingen heeft bureau handhaving een top 3 samengesteld voor deze buurt. In deze buurt worden de volgende veiligheidsthema s voor handhaving met voorrang opgepakt: parkeeroverlast, illegaal storten en vernieling. Vergelijking meldingen 2016 t.o.v. 2017 (trend) Het aantal meldingen hondenpoep/ loslopende honden, illegaal storten, vernieling/agressie en jongerenoverlast is aanzienlijk gedaald. Het aantal proces-verbalen is op vrijwel alle onderwerpen toegenomen. Ook het aantal waarschuwingen is flink toegenomen, met name de parkeeroverlast. Dit kan onder andere verklaard worden doordat er in 2017 meer BOA s werkzaam zijn dan in 2016 (iedere buurt heeft een eigen buurtboa). Er wordt dus meer gehandhaafd. Reactie veiligheidspartners In het algemeen wordt de veiligheid in Beersdal-Rennemig veel negatiever beleefd dan daadwerkelijk uit de objectieve cijfers blijkt. Bij alle toe- of afnames van meer dan 50% van de indicatoren worden deze in de praktijk nauwelijks of niet door de veiligheidspartners in de praktijk herkend. Dit heeft voornamelijk te maken met het kleine absolute aantal waarin deze incidenten hebben plaatsgevonden (3 meldingen van verkeersoverlast i.p.v. 2 meldingen is een toename van 50%). Verder zijn de cijfers representatief voor de beleving van de veiligheidspartners. 9
Veiligheidsproblemen in de buurt Uit de combinatie van objectieve, subjectieve gegevens en de inbreng van de veiligheidspartners (zie bijlage 1) volgt dat in deze buurt vooral de volgende veiligheidsproblemen opgepakt zouden moeten worden en wel in deze rangorde: 1. Inbraak woningen/bedrijven, diefstal af/uit/van voertuigen. 2. Verkeersdrukte o.a. bij de scholen en parkeeroverlast. Dit is een wijziging ten opzicht van het vorige buurtplan, Jeugdoverlast is op dit moment er uit gehaald en inbraak/diefstal is hiervoor in de plaats gekomen. Overige thema s die volgens de partners met voorrang opgepakt zouden moeten worden maar in mindere mate door de veiligheidspartners worden benoemd dan bovengenoemde onderwerpen: - Overlast hondenpoep - Beschadigingen aan motorvoertuigen - Drugshandel en drugsoverlast - Illegaal storten NB: Opvallend is dat deze buurt met betrekking tot de objectieve veiligheid op een groot aantal veiligheidsthema s bij de misdrijven gunstig en bij de incidenten neutraal ten opzichte van het Heerlens gemiddelde scoort. Subjectief scoort deze buurt op vrijwel alle veiligheidsthema s ongunstig ten opzichte van het Heerlens gemiddelde. Bewoners ervaren veel overlast en verloedering en voelen zich onveilig. Terwijl de absolute objectieve veiligheidscijfers een veel gunstiger beeld laten zien. Er is voor de subjectieve veiligheidsbeleving veel behoefte aan zichtbaar blauw op straat. Meerjaren aanpak Ook in het coalitieakkoord 2018-2022 is er veel aandacht voor veiligheid en veiligheidsbeleving. Het nieuwe college roept burgers op om actief deel te nemen aan de veiligheidsthema s in hun buurt. De deelnemende partijen zien de aanpak van veiligheid in de wijken als een essentieel onderdeel van het gemeentelijk veiligheidsbeleid. De al ingezette weg van het maken (en uitvoeren) van buurtveiligheidsplannen wordt daarbij van harte onderstreept. Buurtbewoners, ondernemers en andere belanghebbenden dienen hierbij nadrukkelijk betrokken te worden. In het deelakkoord 6 Veiligheid en Buurten kunt u hier meer over lezen: www.heerlen.nl/gemeente-heerlen/coalitieakkoord.html 10
Plan van aanpak Prioriteit en toelichting Acties 2017 Inbraak woning/schuur De afgelopen jaren is ingezet om dit aan te pakken. Het heeft een positief effect gehad, want er is een daling te zien in het aantal inbraken. Afgehandeld - Inzetten op preventie en bewustwording door het organiseren van een voorlichtingsavond (burgerinitiatief). - Er zijn diverse Whatsapp waarschuwingsborden voor een preventieve werking geplaatst bij de ingaande wegen in de wijk. Hiervoor zijn de participatiemiddelen ingezet. - Op 15 mei was er een voorlichtingsavond in Buurthuis Beersdal met als onderwerp Veiligheid in de wijk. Naast voorlichting en informatie kon men ook kennis maken met de wijkagent en de buurtboa s. Lopend - In Rennemig is een grote Whatsapp groep actief van circa 90 personen. Informatie via www.facebook.com/buurtpreventierennemig. Zij delen informatie over veiligheidsthema s in zijn algemeenheid maar vooral ook actuele ontwikkelingen. Permanent. Nieuw - In de volgende winterperiode zal er een donkere dagen offensief en/of Voetstappen project plaatsvinden waarbij de Politie samen met de BOA s de buurt opmerkzaam zullen maken op potentiele risico s aangaande openstaande deuren/ramen, slecht hang- sluitwerk etc. etc. Verkeersdrukte bij de school Dit probleem speelt bij basisschool Mijn Spoor en bij de Frans Postma school. Afgehandeld - Bij basisschool Mijn Spoor heeft een project rondom verkeersveiligheid plaatsgevonden. - Bij basisschool Frans Postma zijn paaltjes geplaatst die door buurtbewoner omhoog/omlaag gezet worden. Lopend - Diverse controles rondom de school. Dit heeft tot op heden 20 processen-verbaal tot gevolg gehad. Nieuw - Een nieuwe verkeersactie met rode en groene kaarten is op dit moment in voorbereiding. 11
Jeugdoverlast (geen prioriteit sinds juli 2018) De mate van overlast schommelt, soms is er veel overlast en soms weinig. Dit heeft ook te maken met het weer en dat jongeren steeds mobieler zijn. De jeugdoverlast vindt vooral plaats in Rennemig (hoek Fossielenerf, Belemnieterf) en indirect veel meldingen van vernielingen bij de ontmoetingsplek aan de Gouwestraat. Maar dit niet vanuit burgers maar voornamelijk vanuit RD4/Milieupark. Afgehandeld - Er is een bord gemaakt bij het speelterrein Belemnieterf met de tekst verboden toegang art. 461 WvSr. - De jongerenontmoetingsplek bij het milieupark aan de Huisbergerstraat is verwijderd. - Bij beide basisscholen, bs. MijnSpoor en bs. Frans Postma, zijn op initiatief van bewoners in samenwerking met de wijkagent, in groep 7 en 8 voorlichtingslessen gegeven op het gebied van social media, vuurwerk, pesten, alcohol, vandalisme, drugs etc. Dit project heet It s your choice. Deze lessen zijn in mei 2018 afgerond. Lopend - Jongerenoverlast door het achterlaten van rommel op de locatie Belemnieterf. Een extra prullenbak is ondertussen geplaatst. Effect wordt gevolgd. - In 2018 worden de straatcoaches ook in Heerlen-Noord ingezet. Zij nemen dan ook Rennemig-Beersdal mee in hun rondes. Wij nodigen hen uit voor vervolgbijeenkomsten. Drugshandel en drugsoverlast Belemnieterf (naast speelgelegenheid) richting Ganzeweide/Fossielenerf. Meldingen van drugshandel is gerelateerd aan hangjeugd maar er zijn vooral signalen van eigen gebruik (joint roken en/of lachgas slagroomcapsules). Afgehandeld - Politie en de buurtorganisatie onderzoeken hoe meldingen van de buurtbewoners verbeterd kunnen worden. Vaak wordt via misdaad anoniem gemeld en is de melding onvoldoende concreet om er iets mee te doen. - Extra controle op voertuigen in het Varenerf. Ook is hier in een donkere, weinig zichtbare hoek extra verlichting geplaatst. Dit is geïnitieerd vanwege meldingen van buurtbewoners over buitenlandse auto s die vermoedelijk dealactiviteiten uitvoerden. Lopend - BOA s en politie gaan bij hun rondes regelmatig het gesprek aan met jongeren in de openbare ruimte. Zij geven aan dat deze jongeren goed aanspreekbaar en voor rede vatbaar zijn. - Via zwerfvuilactie aandacht en blijven aanspreken hangjongeren op het achterlaten van rommel en slagroomcapsules/wietzakjes. Een extra prullenbak is recent geplaatst. Nieuw - De jongerenontmoetingsplek bij de Huisbergerstraat is verwijderd daar deze niet/nauwelijks door jongeren meer gebruikt werd, maar wel door volwassenen met auto s die dealen en jongeren wegsturen. 12
Illegaal storten Het probleem is dat bij de ondergrondse inzamelvoorzieningen het afval naast de containers wordt geplaatst. Dit wordt door de gemeente opgehaald om verdere overlast voor de omwonenden te voorkomen. Een structurele oplossing om te voorkomen dat illegale afval wordt geplaatst naast de containers is nog niet gevonden. De aanpak van illegale dumpingen is een project en dit betekent dat als het project is afgelopen er minder aandacht is voor deze problematiek. Afgehandeld - De chatbox (Jongerenontmoetingsplek) in het groengebied bij de RD4 levert overlast op het gebied van zwerfvuil. In verband met oneigenlijk gebruik door volwassenen ontstaat tevens ook meer zwerfvuil. Inmiddels is de chatbox verplaatst. Lopend - Plaatsen van een prullenbak op overlastplek om zwerfvuil tegen te gaan. Uitvoering vindt plaats zodra Weller samen met gemeente buurtbewoners heeft geconsulteerd. Verlichting Lopend - Inventarisatie van de buurt wijst uit dat veel bewoners graag een verlichtingspunt zouden willen bij de rode brug omdat zij zich hier wel eens onveilig voelen omdat het donker is. Deze plek wordt bij de volgende schouw van de werkgroep Openbare verlichting meegenomen. Zelfredzaamheid Lopend - Op basis van vermoedens van verminderde zelfredzaamheid is regelmatig overleg met sociale partners over buurtbewoners die hulp hierin kunnen gebruiken. Nieuw Op basis van goede ervaringen elders in Heerlen wordt er een appgroep gestart kan worden tussen veiligheidspartners en sociale partners om op efficiënte wijze signalen te kunnen delen. Dit plan van aanpak wordt regelmatig samen met alle partners geactualiseerd. Kijk voor de actuele versie op www.heerlen.nl. 13
Bijlage 1: Wie kunt u aanspreken in uw buurt? Inleiding Op het gebied van leefbaarheid en veiligheid zijn er een aantal mensen in uw buurt werkzaam. Hieronder vindt u een uitleg van wie in uw buurt werkzaam is. De contactgegevens van deze personen vindt u op pagina 3 van het buurtplan. Wijkagent (Politie) De wijkagent is primair politiemedewerker die in de breedte de generale taakstelling uitvoert; handhaven, toezicht houden en opsporen. Hij maakt deel uit van een basisteam (BT) Hierbij zal zijn focus in eerste instantie op de buurt zijn gericht. Hij is goed op de hoogte wat er zich in de buurt afspeelt. Dit beeld heeft hij door eigen waarneming, door informatie die hij krijgt van zijn collega's die werkzaam zijn in zijn buurt of van bewoners in zijn buurt. Hij kent zijn "hotspots" en zijn "hotshots" (criminelen, overlastveroorzakers en jongeren die op het verkeerde pad dreigen te geraken). Hij kent echter ook de sleutelfiguren in de buurt die een actieve bijdrage (willen) leveren aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Contact met bewoners en instanties binnen en buiten zijn buurt zijn cruciaal voor een actueel beeld van de ontwikkelingen in zijn buurt. Meer dan in het verleden maakt hij daarbij gebruik van digitale middelen en media als facebook, twitter, email, e.d. Mogelijk lijkt de wijkagent hierdoor minder zichtbaar; zijn bereikbaarheid wordt versterkt en hij is meer bezig met en voor zijn buurt. Op basis van de vergaarde informatie is de wijkagent in staat er voor te zorgen dat de goede dingen worden opgepakt. Om problemen adequaat op te kunnen pakken wordt de problematiek voorgelegd aan de leiding van het (BT). Om de plannen uit te voeren bedient hij zich van collega's binnen en buiten zijn BT. Samen met deze collega's maar zeker met bewoners en instanties binnen de gemeente/buurt wordt de gemelde problematiek aangepakt. Door het vergroten van de betrokkenheid van de bewoners bij de aanpak is de kans op terugkeer van de problematiek kleiner dan wanneer het probleem voor hen wordt opgelost. Als een echte professional weet hij wat goed politiewerk in de buurt is en houdt dit als kompas aan. Zo stuurt hij zichzelf, zijn collega's en partners aan. Op straat in de buurt, vanuit het politiebureau en in het gemeentehuis is hij duidelijk aanwezig. Bureau handhaving (Gemeente afdeling Integrale veiligheid) Iedere buurt heeft een handhaver de buurtboa. BOA staat voor buitengewoon opsporingsambtenaar. De buurtboa is aanspreekpunt voor de buurtbewoners en is dus herkenbaar en aanspreekbaar in de buurt aanwezig. Hij/zij is daarmee het visitekaartje van de gemeente Heerlen op straat. Voorbeelden van zaken waar de BOA s elke dag mee van doen hebben, zijn: het verkeerd aanbieden van huisvuil, illegaal gedumpt afval, verkeerd geparkeerde auto s en andere vormen van overlast. Surveillance in de gemeente Heerlen wordt te voet, per fiets, scooter of in de duidelijk herkenbare auto s gedaan. Procesbegeleider De procesbegeleider stimuleert de samenwerking in de buurt en kent de partners en sleutelfiguren in de buurt op het gebied van veiligheid. Hij/zij monitort de uitvoering van het buurtplan en signaleert knelpunten in de uitvoering. Hij/zij brengt indien nodig partijen bij elkaar om problemen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan te pakken. Stadsdeelcoördinator (Gemeente afdeling Beheer en onderhoud) De stadsdeelcoördinator richt zich vooral op de fysieke aspecten van een buurt. Fysieke aspecten zijn bijvoorbeeld overlast van hondenpoep, zwerfvuil, vernielingen, kleine fysieke aanpassingen zoals speelveldjes aanleggen en jongerenoverlast. Sinds 2005 sturen onze stadsdeelcoördinatoren de Buurteams Schoon, Heel en Veilig aan. Hierin zetten de politie, bewonersorganisaties en de gemeente zich integraal in voor een leefbare buurt. 14
Het doel van de buurtteams is om ergernissen, overlast en problemen die van invloed zijn op de kwaliteitsbeleving van de Heerlense buurten binnen dertien weken gezamenlijk aan te pakken. Uit eerdere evaluaties blijkt dat deze aanpak niet altijd afdoende is voor de leefbaarheidsproblematiek in de buurten waar grotere veiligheidsproblemen spelen. Daarom is de gemeente in 2014 gestart met de pilot Buurtteam Plus. Het Buurtteam Plus bestaat uit dezelfde professionals, maar heeft een groter bereik onder bewoners door o.a. deur aan deur gesprekken en straathoek overleggen. De prioriteiten bepalen de bewoners zelf en vervolgens gaan zij met ondersteuning van professionals aan de slag. Hierbij kan gedacht worden aan snelheidscontroles, waarbij kinderen samen met de politie de snelheid meten en automobilisten aanspreken. Het buurtteam plus is vooralsnog maar in buurt actief (de buurt MSP). Er zijn in totaal 4 stadsdeelcoördinatoren voor heel Heerlen. Daarnaast zijn er binnen het team beheer en onderhoud 3 ondersteuners. Gebiedsregisseur (Gemeente afdeling communicatie bureau gebiedsgericht werken) De gebiedsregisseur vervult de functie van verbindingsofficier op buurten. Hij heeft de helikopterview op de buurt. De belangrijkste taak van de gebiedsregisseur is het verbinden van de formele en informele buurtnetwerken met elkaar en met de gemeentelijke organisatie. In buurtsteun vervult de gebiedsregisseur in een aantal buurten de rol van procesbegeleider. In de andere buurten vervult de opbouwwerker van Alcander deze rol 7. Beiden zitten in alle buurten en hebben nauwe afstemming. Ook zijn beiden aanspreekpunt en adviseur van de buurtorganisaties. De gebiedsregisseur is aanspreekpunt en ondersteuner van de buurtwethouder. De gemeente heeft 5 gebiedsregisseurs. Buurtwethouder (Gemeente wethouder) De buurtwethouder is het aanspreekpunt voor buurtaangelegenheden en hij vervult een soort van ombudsfunctie in gevallen dat dat aan de orde komt. Het college heeft daarmee een zichtbaar en herkenbaar gezicht in de buurt. Heerlen heeft 5 buurtwethouders. Sociaal Buurtteam (wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent) De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. Het Sociaal Buurtteam is het aanspreekpunt voor mensen of gezinnen die ondersteuning, zorg of activering vragen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijke relaties, psychische problemen, lichamelijke gezondheid, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en hebben nauw contact met de gebiedsregisseurs en/of opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun. Het Sociaal Buurtteam is in veel gevallen de verbindende factor van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, wijkagent,woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisartsen of de huisartsenpraktijken in de buurt zijn gekoppeld aan het Sociale buurtteam. Het sociale buurtteam kan adviseren, begeleiding bieden, een expert inschakelen. Vanaf 2016 zijn er 14 sociale buurteams actief in Heerlen. Expertise team (complexe meervoudige problemen) Het Sociaal Buurtteam is er voor mensen of gezinnen die meerdere hulpvragen hebben die vaak met elkaar samenhangen. Voorbeelden van hulpvragen die een sociaal buurtteam neergelegd kunnen worden zijn vragen over opvoeden en opgroeien, werkloosheid, huiselijk geweld, psychische problemen, schulden of eenzaamheid. Sociale buurtteams beschikken over veel kennis van wat er in de buurten gebeurt en heeft nauw contact met de gebiedsregisseurs en opbouwwerkers in hun rol als procesbegeleider buurtsteun.. De buurtteams zijn een samenwerkingsverband waarin de wijkverpleegkundige, een maatschappelijk werker en een jeugdconsulent samenwerken. 7 In de buurt Bekkerveld-Aarveld vervult de voorzitter van de wijkraad de rol van procesbegeleider 15
Het Sociaal Buurtteam is het boegbeeld van de buurt en werkt nauw samen met scholen, peuterspeelzalen, woningbouwverenigingen en maatschappelijke instellingen. Ook de huisarts of de huisartsenpraktijk in de buurt is gekoppeld aan een Sociaal Buurtteam Het Sociale Buurtteam kan adviseren, een expert inschakelen of ondersteuning bieden. Buurtsteun (initiatief bewoners/procesbegeleiding gemeente en Alcander) Buurtsteun is het geheel van binnen een buurt voorkomende formele en informele netwerken van waaruit bewoners elkaar ondersteunen bij zorg- en hulpvragen, gebruikmakend van eigen kracht en vertrekkend vanuit een positieve beleving van hun (sociale)leefomgeving. In die zin is buurtsteun vast verbonden aan het begrip vitale buurt. De gemeente (bureau buurtgericht werken/gebiedsregisseur) en Alcander (opbouwwerk) hebben in iedere buurt de rol van procesbegeleider. Buurtsteun is afhankelijk van de vraag en behoefte van de inwoners van een buurt. Voorbeelden zijn het boodschappen doen voor een buurtbewoner of de tuin onderhouden voor een buurtbewoner. Iedere woonbuurt heeft eigen buurtsteun. In totaal zijn er 19. Buurtorganisaties (bewoners) De buurtorganisaties zijn aanspreekpunt bij de buurtontwikkeling en de aanpak van de knelpunten in de buurt. Alle woonbuurten van Heerlen hebben een buurtorganisatie. Dit zijn stichtingen waarbinnen bewoners zich vrijwillig inzetten voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de buurt. Vanuit Buurtgericht Werken ontvangen zij jaarlijks een waarderingssubsidie om dit mogelijk te maken. Daarnaast hebben zij regelmatig overleg met de gebiedsregisseur, opbouwwerker en stadsdeelcoördinator. Buurt overstijgend organiseert Buurtgericht Werken ongeveer 4 keer per jaar een kernteamvergadering. De gemeente kent 5 kernteams. In een kernteam zitten meerdere buurtorganisaties, waarbinnen kennisuitwisseling plaatsvindt en ook buurt overstijgende zaken besproken worden. 16
Bijlage 2: Tabel aantal geregistreerde (poging tot) misdrijven en incidenten per 1000 inwoners Tabel misdrijven Veilige woon- en leefomgeving Tweede helft 2016 Tweede helft 2017 Verschil in % Vernieling c.q. zaakbeschadiging 4,3 2,8-36,4% Diefstal/inbraak woning 2,5 4,2 66,7% Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis 3,4 3,4 0,0% Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen 2,1 2,2 0,0% Diefstal van motorvoertuigen 1,2 2,0 66,7% Diefstal van brom-, snor-, fietsen 0,8 0,8 0,0% Zakkenrollerij 0,2 0,0-100,0% Diefstal af/uit/van overige voertuigen 0,2 0,8 300,0% Openlijk geweld (persoon) 0,0 0,0 Bedreiging 0,8 0,8 0,0% Mishandeling 1,6 0,2-87,5% Straatroof 0,0 0,0 Overval 0,0 0,0 Bedrijvigheid en veiligheid (veilig winkelgebied en veilige bedrijventerreinen) Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen 0,2 1,2 500,0% Winkeldiefstal 0,0 0,2 Fysieke veiligheid (Verkeersveiligheid en brand) Ongevallen (weg) 3,5 1,6-55,6% Brand/ontploffing 0,2 1,0 400,0% Georganiseerde criminaliteit Drugshandel 0,8 0,4-50,0% Mensenhandel 0,0 0,0 50,0% Wapenhandel 0,4 0,6 Horizontale fraude 1,9 1,2-40,0% Verticale fraude 0,0 0,0 Overige fraude 0,0 0,0 17
Tabel incidenten Veilige woon- en leefomgeving Tweede helft 2016 Tweede helft 2017 Verschil in % Drugs/drankoverlast 1,0 3,7 280,0% Burengerucht (relatieproblemen) 4,1 3,5-14,3% Geluid 4,5 2,0-56,5% Overlast 7,0 4,9-30,6% Overlast verwarde personen 2,3 1,6-33,3% Jeugdoverlast 2,7 1,4-50,0% Fysieke veiligheid: Verkeersveiligheid Verkeersongevallen 5,2 4,1-22,2% Verkeersoverlast 0,4 0,6 50,0% In deze tabellen staan de aantallen geregistreerde misdrijven en incidenten per 1000 inwoners van de jaren 2016 (tweede helft juli t/m dec) en 2017 (tweede helft juli t/m dec) en het percentage dat het aantal gestegen of gedaald is. Groen betekent dat er 20% minder geregistreerde misdrijven of incidenten hebben plaatsgevonden. Rood betekent dat er meer dan 20% geregistreerde misdrijven hebben plaatsgevonden. Let op: Bij lage aantallen (zoals bij onder andere straatroof, wapenhandel, mensenhandel en overvallen) kan het percentage een vertekend beeld geven. 18
19