1 Even voorstellen... Bedrijfskundige 18 jaar ervaring zakelijk bankbedrijf/ mkb/ grootzakelijk/ agrarisch Diverse management functies/ interim opdrachten 3 jaar ondernemer 06-20087124 AHendriks@credion.nl
Even voorstellen... Arjan Staal 2 2 jaar ondernemer 26 jaar bankervaring/ mkb/agri/grootzakelijk/ bijzonder beheer Diverse management/ directie functies 06-51438512 AStaal@credion.nl
4 Agenda Workshop Actualiteiten/ financiële markt Kijkje door de bril van de financier/ investeerder Diverse financieringsmogelijkheden Voor / nadelen/ praktijk voorbeelden Casus Vragen Vraagstukken/ Behoefte van de ondernemers uit de zaal?
3 Wat is Credion? Sinds 1999 actief Landelijke dekking; ca. 60 vestigingen De onafhankelijke specialist in zakelijke financieringen Associatie verband met > 65 partners Doelgroep: MKB en Agri
Adviesproces Credion Kennismaking Quickscan Opdracht tot dienstverlening Pricing model dienstverlening Vaste fee Succesfee Opstellen kredietaanvraag Begeleiding richting geldverstrekker(s) Optioneel Revisie abonnement
4 Verandering in de markt Impact Basel III Geld wordt schaars Kapitaalbeslag voor de banken veranderd Grote voorzieningen banken Onrust wat staat de onderneming bank te wachten? Verdienmodel banken veranderd Banken worden kritischer waar ze hun schaarse geld uitzetten Heeft een bank over 3 jaar nog een accountmanager?
4 Financieel Dagblad: Banken in conclaaf over financiering mkb Nederlandse banken gaan samen met werkgeversorganisatie VNO-NCW een top opzetten over de financiering van het midden- en kleinbedrijf (mkb). Doel is om te bepalen hoe de toekomstige financiering van het mkb eruit ziet. Essentieel Volgens Buijnk is een dergelijke top bij een aantrekkende economische groei essentieel. Het MKB is de motor van onze economie. De afgelopen jaren hebben laten zien dat financiering geen vanzelfsprekendheid is en in veel opzichten een andere aanpak vergt dan voor de crisis. Uitgangspunt is dat gebrek aan passende financiering in een aantrekkende economie geen groeibreker mag zijn. Partijen Betrokken partijen bij de top zijn volgens de NVB onder meer ondernemers en hun organisaties, brancheverenigingen, banken, alternatieve aanbieders van financiering en investeerders in het mkb. Financiering is in veel gevallen niet langer iets tussen twee partijen en daarom is een brede aanwezigheid van stakeholders bij de top gewenst, aldus Buijink. De NVB-voorzitter denkt onder meer aan het opzetten van paneldebatten en het presenteren van de ervaringen van ondernemingen die op een manier gefinancierd zijn die representatief is voor de toekomst.
5 Ervaringen uit de markt Banken maken terugtrekkende beweging in markt (minder fysiek klant contact) Financieringstrajecten gaan steeds meer virtueel i.p.v. fysiek (VB. Rabobank tot 1 miljoen) Klant ervaart financieringstraject als zeer lastig en wil ontzorgd worden Financieringsmogelijkheden zo groot dat overzicht ontbreekt Klant heeft behoefte aan onafhankelijk advies Een goed voorbereide en uitgewerkte kredietaanvraag leidt tot een betere, snellere en scherpere aanbieding. Sector beleid
6
Hoe worden MKB bedrijven in Nederland gefinancierd 7 Oude situatie Nieuwe situatie Banken 80% Anders, eigen vermogen 20% Banken 60% Eigen vermogen (Achtergestelde) leningen Crowdfunding Giften Lease/factoring
Opkomst van alternatieven 7
Oftewel: stapelfinanciering 8
Stapelen van verschillende financieringsvormen/ onafhankelijk advies Oude situatie Nieuwe situatie Bank >80% Ondernemer Anders, als eigen vermogen 20%
9 Credion & haar partners Nederlandse banken, verzekeraars Internationale banken Overheids regeling Asset Bassed oplossingen Private Equity Crowdfunding met of zonder zekerheden Off-Balance oplossingen CREDION
11 Wat is belangrijk voor bank/ financier? Ondernemer Onderneming Rentabiliteit Vermogen Zekerheid (visie / strategie / netwerk / competenties) (branche / ontwikkelingen / stuurinfo) (EBITA / gevoeligheid / benchmark) (S-ratio / privé / R.C./ reserves) (waarde, afschrijving, voorwaarden) Vermogen en zekerheid worden belangrijker naarmate rentabiliteit / branche mager is
Ondernemer Ervaring Opleiding Visie / strategie Netwerk/ samenwerking Competenties (zelfkennis) Manager/ ondernemer/ vakspecialist
Onderneming Juridische structuur Bedrijfsactiviteiten Branche perspectieven/ vooruitzichten/ trends Benchmark Porter model KSF (kritieke succes factoren onderneming) Management informatie (up to date) Interne organisatie
Rentabiliteit Ontwikkeling Omzet (benchmark) Bruto Winst Ebitda Netto Winst Toekomst verwachtingen / Begroting/ Scenario s Privé Branche vergelijking Kasstroom/ liquiditeit
Vermogen S- ratio Gecorrigeerd vermogen (voorzieningen/ pensioen/ RC directie) Ontwikkeling balans posten Toekomstige ontwikkeling vermogen Off balance Dividend Prive
Bancaire positie (zekerheid/ voorwaarden) LTD% (loss given default ofwel verwacht verlies% ) Waarde primair (taxaties) Secundair (verpanding voorraad, debiteuren) Additioneel (ratio s en convenants) Aflossing Afschrijving/ waardering Aansprakelijkheid/ betrokkenheid Structuurrisico
Casuïstiek Casus Ondernemer Onderneming Rentabiliteit Vermogen Zekerheid 1. ++ + - ++ + 2. - + + +/- ++ 3. ++ + ++ -/- +/- 4. ++ ++ ++ - -/-
Stelling Met een goede zekerheid voor de financier is financiering altijd mogelijk!
Stelling Werken met begrotingen en liquiditeitsprognose is zonde van de tijd want toekomst is niet te voorspellen.
Diverse financieringsvormen 1. Bancair financieren 2. Overheidsregelingen 3. Alternatieve financiers 4. Leasing/ vendor leasing 5. Factoring 6. Crowd funding 7. Achtergesteld geld 8. Onroerend Goed Financiering (commercieel vastgoed) 9. Private Equity/ Informal/ Business Angel
1. Bancair financieren 3 Grootbanken : ING bank ABN-Amro Rabobank maar ook : Handelsbanken ASN bank Trios Veelal leningen, Krediet, Leasing Beperkt risicokapitaal
2. Overheidsregelingen
3. Alternatieve financiers
3. Alternatieve financiers Geen distributie wel funding Focus op portefeuille en rendement Outsourcing mid- en backoffice
Werkwijze alternatieve financier Voordelen Vooral gericht op geldstroom Mogelijkheden snel zichtbaar Snelheid Transparant proces Nadelen Funding niet altijd stabiel Geen contactpersoon, via intermediair
Lenen van alternatieve financiers 1. Geldverstrekkers Bank A Bank B Bank C Bank D Bank E Finco Bestaande banken Nieuwe partijen IBer Bank 2. Service platform Mid en Back Office 1. Verzorgen van offertes 6. Achterstandenbeheer 2. Kredietanalyse 7. Historische database 3. Dossiervorming 8. Productontwikkeling 4. Fiattering (volmacht) 9. Product branding 5. Monitoren kredieten 10. Etc. 3. Kredietadviseurs Credion Adviseur 2 Adviseur 3 4. Tussenpersonen 5. Ondernemers MKB MKB MKB TP keten MKB Accountant MKB MKB 1. Tussenpersoon 2. Eerste contact 3. Vertrouwenspersoon 4. Lead provider 5. Eerste kredietscan 6. Input aanvraag
4. Leasing Financial lease (geactiveerd op de balans ) Rente en afschrijvingen Mogelijkheden Investeringsaftrek Operational lease (off balance) Lease termijnen opgevoerd als bedrijfskosten Geen balans verlenging
4.Leasing Mogelijk tot > 100% financiering Geen eigen middelen Looptijd versus economisch levensduur Flexibele maandlasten i.v.m. slottermijn Jaarcijfers minder relevant
4.Vendor leasing Middels vendor leasing kun je het je klant makkelijker maken een financiering te verkrijgen. Vendor kan rol spelen om dit proces te vergemakkelijken voorbeeld door afgeven terugkoop verklaring
Voordelen Vendor leasing Financiering van gebruikt materieel, onafhankelijk van leeftijd. De waarde van het equipment bepaalt de mogelijkheden! Beoordeling van de maandelijkse betalingscapaciteit in plaats van beoordeling van de balans en financiële ratio s Mogelijkheden voor het financieren van eigen verhuurvloot Leasing van equipment in het buitenland, ook voor verhuurders Operational lease waarbij de objecten off-balance zijn Geen debiteurenrisico, want die wordt over genomen
5. Factoring Debiteuren financieren of risico overdragen Bevoorschotting meestal 80% maar tot 100% mogelijk Diverse vormen mogelijk: Van 1 factuur tot totale portefeuille Combinatie met verzekeren vd debiteur In te zetten bij bijvoorbeeld: Stapelfinanciering Sterke groei Tijdelijke behoefte Ontzorgen debiteuren beheer
6. Crowd funding
Statistieken rondom crowd funding
6. Crowd funding Alternatief voor gewoon financieren Dynamiek tussen onderneming en crowd Voor/ en nadelen Tijdsintensief
Voorbeeld Collin
13 Voorbeeld Crowdfunding Casus Cowboys Belt https://www.youtube.com/watch?v=fdvbnayk_ws Bedrag : 400.000 Rente: 8% Looptijd: 48 maanden Inschrijving: binnen 2 uur 100% volgeschreven Aantal: 247 investeerders
7. Achtergesteld financieren Doel: Vermogen op hoger niveau brengen Officiële lenigen: met afspraken over rente en aflossing Familie, Oud eigenaar/ DGA Financiële instellingen
8. Onroerend goed financiering Commercieel vastgoed Financiering/ Zekerheid Ca. 70%-80% van de waarde in verhuurde staat Betaalbaarheid (huurinkomsten cq overige inkomsten in relatie tot lasten r+a) Courantheid/ ligging van het pand Huurder
8. Onroerend goed financiering Financiering voor beleggers van verhuurde woningen Zakelijk commercieel onroerend goed
9. Diverse Private equity is een verzamelnaam voor investeerders die risicogragend vermogen ter beschikking stellen aan niet beursgenoteerde vennootschappen. Angels investors of Busines Angels zijn informele particuliere investeerders. Durfkapitaal ook wel Venture Capital genaamd.
Praktijk succescase 1 Groothandel in machines Waarbij afgelopen resultaat onder druk heeft gestaan. Onderneming is gefinancierd door Grootbank met een hypotheek voor de bedrijfspanden van 1,3 mio en 800k RC voor voorraad en debiteuren. Investering totaal 500k, verbouwing OG en investering ICT/ automatisering Huisbankier wil financiering niet uitbreiden, eerder afbouwen!
Praktijk case 1 Financieringsvraag Huidig obligo 2,1mio + 500k = 2,6 mio vraag Financieringsoplossing middels stapeling van financiering: - Aantrekken achtergestelde lening uit Fonds van 1 mio - B to B debiteuren gefinancierd middels factoring 300k - Huisbank afbouw RC 800k naar 100k - Continueren lening 1,3 mio huisbank Resultaat Investering van 500k + 100k extra werkkapitaal en afbouw van de huisbank.
Praktijk succescase 2 Overname Grand Café Onderneming is gefinancierd door Grootbank met een hypotheek voor bedrijfspand van 800k Pand blijft eigendom verkoper en wordt gehuurd Investering 250k goodwill, 200k verbouwing, 125k inventaris Brouwerij wil graag contract verlengen met nieuwe eigenaar
Praktijk Succescase 2 Financieringsoplossing Grootbank verstrekt 100k lening Verkoper financiert 100k achtergesteld o.v.w. beter huurcontract Inventaris 125k via leaseconstructie middels terugkoopverklaring en borgstelling Brouwer 250k middels crowdfunding inclusief marketing campagne Vanuit marketing campagne, 38% meer omzet t.o.v. prognose Inmiddels achtergestelde lening voor 60% versneld afgelost
Vragen / Discussie?
Introductie Credion
12 Stelling De banken crisis is ergens goed voor geweest!
12 Stelling In mijn branche/ bedrijf is werken met een begroting en stuur informatie niet werkbaar.