Summercourse Verandermanagement Perspectief op leiderschap bij verandering dr. ing. René Weijers Breukelen, 18 augustus 2015 www.bestuursadvies.org 1
Karakter Summercourse 1. Aanreiken principes en inzichten 2. Capita selecta 3. Respecteren uniciteit situaties 4. Verbinden met eigen praktijk 2
Veranderkundig denkraam 3
Veranderkundig denkraam Strategische context Aard van probleem Angel en Kiem Ontwikkelingsfase organisatie Aanpak verandering Rol(invulling) veranderaar 4
Angel en Kiem Angel Waar komen problemen vandaan en wat houdt ze in stand? Kiem Waar zit een aangrijpingspunt voor verandering? 5
Strategische context 6
Strategie Kiezen onderscheidende en verdedigbare positie Collectieve ambitie Richtinggevend voor Identiteit Operatie Organisatie Essentie: scheppen van waarde 7
Waardecreatie (1) Collectieve ambitie Het waarde-creërende idee De essentie en de reden van bestaan 8
Waardecreatie (2) Verbinding tussen Strategie en Operatie Conditie: economische vitaliteit 9
Inspiratiebronnen strategie Historie Ambitie Positie Identiteit Visie ZIN ZIJN WAARDECREATIE 10
Hervinden concurrentiekracht (1) 1. Herstructureren portfolio Kleiner Prahalad en Hamel,1996 2. Voortdurende verbetering Beter en proces-herontwerp 3. Regenereren strategie Anders 11
Hervinden concurrentiekracht (2) 1. Fixeren op bestaand business-model Volberda e.a. 2013 2. Repliceren bestaand business-model 3. Vernieuwen van het business-model 12
Kenmerken Businessmodel-replicatie Volberda e.a. 2013 Doel Focus Hefbomen van verandering Uitkomsten Risico s Bestaande concurrentiepositie handhaven respectievelijk verbeteren Verbetering bestaande manieren van waardecreatie door incrementele innovatie businessmodel Perfectioneren en verdiepen: bestaande technologieën managementpraktijken organisatievormen klantrelaties Evolutionaire verbeteringen van bestaande productieprocessen, producten en diensten Beperkt op korte termijn Hoog op langere termijn 13
Kenmerken Businessmodel-vernieuwing Volberda e.a. 2013 Doel Focus Nieuwe, duurzame concurrentiepositie bereiken Nieuwe manieren van waardecreatie door radicale vernieuwing businessmodel Hefbomen van verandering Uitkomsten Risico s Nieuwe technologieën Nieuwe managementpraktijken Nieuwe organisatievormen Nieuwe relaties met klanten: cocreatie Nieuwe productieprocessen, producten en diensten (Zeer) hoog voor de eerste in de sector Hoog bij navolgers 14
Omgaan met complexiteit 15
Complexere context: intern en extern Kop Tijdperk van verandering of verandering van tijdperk? Asasas Asas asas Logo klant 16
Complexiteit van problemen Kop Asasas Asas asas Wicked problem Paradox Logo klant Dienen en Deugen, 2011 17
Managementparadoxen Kop Asasas Asas asas Logo klant Vincken en Weijers, 1995 18
Omgaan met complexiteit Kop Asasas Asas asas Als je problemen kunt oplossen, stop dan met piekeren; als problemen onoplosbaar zijn, heeft piekeren geen zin Dalai Lama Logo klant 19
Dialoog Aangrijpingspunten 1. Actief inschakelen spelers en respecteren: feiten, belangen, inzichten, opvattingen, gevoelens en emoties 2. Centraal stellen proces van gedachtevorming 3. Stimuleren dialoog, conversatie en twijfel 4. Ruimte scheppen voor innovatieve ideeën 5. Aanspreken adaptief vermogen van mensen Ontmoeting tussen mensen is cruciaal: Kennismaken 20
Begrijpen wij elkaar? Gedacht is nog niet gezegd Gezegd is nog niet gehoord Gehoord is nog niet begrepen Begrepen is nog niet ingestemd Ingestemd is nog niet uitgevoerd 21
Luisteren Als dirigent leid je zielen, geen instrumenten. Wie gerespecteerd wil worden moet respecteren. Wie goed luistert wordt gehoord Antonella Manacorda 22
Uitdaging Kop Asasas Asas asas Verantwoordelijkheid nemen Antwoordkundigheid Response-ability Logo klant 23
Handelingsrepertoire bij complexiteit Kop Asasas Asas asas 1.Herkennen, erkennen en hanteren complexiteit Logo klant Dienen en Deugen, 2011 24
Handelingsrepertoire bij complexiteit Kop Asasas Asas asas 2. Reduceren en vereenvoudigen complexiteit Logo klant 25
Handelingsrepertoire bij complexiteit 3. Anticiperen op de toekomst met scenario s 26
Handelingsrepertoire bij complexiteit 4. Kiezen en creëren van een eigen toekomst 27
Handelingsrepertoire bij complexiteit 5. Organiseren van diversiteit in (top-)teams 28
Handelingsrepertoire bij complexiteit 6. Ontwikkelen van veerkracht en vitaliteit 29
Handelingsrepertoire bij complexiteit 7. Respecteren feitelijke en zachte informatie 30
Handelingsrepertoire bij complexiteit 8. Aanspreken collectieve intelligentie 31
Handelingsrepertoire bij complexiteit Kop 9. Respecteren van het primaire proces Asasas Asas asas Logo klant 32
Handelingsrepertoire bij complexiteit Kop 10. Niets doen: het goede moment afwachten Asasas Asas asas Logo klant 33
Deugdzaamheid 34
Actualiteit 35
Actualiteit NRC 26 februari 2014 36
Actualiteit 37
Actualiteit September 2013 gedragscode? menselijk falen? moreel kompas? systeem? cultuuromslag? open cultuur? goed gesprek! FD 1 juni 2013 38
Actualiteit 39
Ethos, Pathos, Logos Aristoteles 40
Reflectie op goed bestuur Falen, dwalen en schandalen Gebrek aan strategische focus Groepsdenken Machtsstrijd Hebzucht IJdelheid Hoogmoed Megalomanie Besluitloosheid Gebrek aan moraliteit 41
Being : wie ben je als mens Kop Integriteit Asasas Asas asas Geloofwaardigheid Authenticiteit Moreel gezag Fatsoen Besluitvaardigheid Verantwoordelijkheid Eigen wijsheid Logo klant Diplomatie 42
Goed Bestuur Ambrogio Lorenzetti,1340 Geloof, Hoop, en Liefde Justitia Vrede, Fortitudo, Prudentia Ruimhartigheid, Gematigdheid, Rechtvaardigheid Eendracht 43
Slecht Bestuur Ambrogio Lorenzetti,1340 Trots Gierigheid IJdelheid Tirannie Wreedheid Verraad Fraude Razernij Verdeeldheid Oorlog 44
Kardinale deugden Kop Moed Matigheid Asasas Asas asas Fortitudo Rechtvaardigheid Temperentia Wijsheid Justitia Logo klant Sofia, Prudentia Plato 45
Praktische deugden Kop Asasas Asas asas Observeer nauwkeurig Spreek en schrijf precies Leg ervaringen vast in het geheugen Wees vindingrijk Houd maat Durf fouten te maken Zie dingen in perspectief Wees creatief Gebruik je gezond verstand Wees een vriend Vertel verhalen Gebruik je gevoel voor humor Wees speels Logo klant Primo levi 46
Deugdzaamheid en bekwaamheid Kop Asasas Asas asas Tegenover dwaasheid en corrumperende macht staat wijsheid en deugdzaam gezag Logo klant 47