KATA IN DE KLAS (KIK)

Transcriptie

1 KATA IN DE KLAS (KIK) EEN INTRODUCTIEOEFENING VAN 50 MINUTEN VOOR HET ONDERWIJZEN VAN WETENSCHAPPELIJK DENKEN INSTRUCTIES VOOR DE ONDERWIJZER V5.0 - MIKE ROTHER ( ATAT O GR O W.CO M) VERTALIN G EMI E L V A N EST (WWW. KATA TOGROW.NL) INTRODUCTIE Kata in de Klas is een hands-on oefening van ongeveer 50-minuten om het patroon van wetenschappelijk denken in de klas te introduceren. Het is gericht op onderwijzers in het middelbaar onderwijs maar het wordt ook breed gebruikt in het basisonderwijs en zelfs in het hoger onderwijs. Kata in de Klas bevat een activiteit waarbij een puzzel van 15 of 16 stukjes meerdere keren in elkaar wordt gezet waarbij geexperimenteerd wordt om steeds sneller te worden. De Kata in de Klas oefening combineert een praktisch wetenschappelijk patroon (de "Verbeter-kata") met technieken uit bewust oefenen, om te helpen van wetenschappelijk denken een onderwijsbare vaardigheid te maken die iedereen kan leren.. Teams van studenten (a) bepalen een basistijd, (b) komen voor een uitdaging te staan, (c) ontwikkelen een volgende doel-toestand in de richting van de uitdaging en (d) voren experiment en uit richting die doel-toestand. Terwijl de bezig zijn met een uidagend spel krijgen ze tegelijkertijd de introductie van de wetenschappelijke meta-vaardigheid. KiK helpt universele STEM vaardigheiden (Science, Technology, Engineering, en Mathematics) te onderwijzen om uitdagende doelen te bereiken over onbekende paden: Wetenschappelijk & Creatief Denken. Genereren en verfijnen van oplossingen voor obstakels door te experimenteren. Samenwerken. Werken in teams om een volgend doel te bereiken op weg naar een grotere uitdaging. Communiceren. Organisren van gedachten, data & bevindingen en deze effectief met elkaar delen. DOELSTELLLINGEN De onderwijzer heeft een positieve ervaringen met het vier-stappen patroon van de verbeter-kata en is geneigd het opnieuw te gebruiken Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 1

2 als een werkvorm voor projectachtige opdrachten gedurende het schooljaar. Leraren worden verzocht te onderzoeken waar ze het vierstappen werkpatroon van de verbeter-kata kunnen gebruiken met hun studenten. Studenten hebben een eerste ervaring met het gebruik van een wetenschappelijke, vakoverschrijdende, " vaardigheid voor het leven" die ze kunnen gebruiken bij het bereiken van uitdagende doelen in allerlei verschillende situaties. DEZE INSTRUCTIES VORMEN EEN 'STARTER KATA' De stappen en onderliggende principes zijn breed toepasbaar. Als de Kata in de Klas oefening een keer hebt gedaan zoals hier beschreven (zodat je het denk-patroon erachter te pakken hebt) kun je aanpassingen doen zodat het beter aansluit bij jouw situatie en doelen, KIK GEMEENSCHAP Met uw toestemming wil ik graag uw ervarinen delen met andere onderwijzers. Stuur me een naar (graag met CC naar Ik ben geïnteresseerd in: Foto s van je KiK oefening. Wat je hebt geleerd van het uitvoeren van de oefening; inclusief suggesties voor verbetering. Op welke manier je de oefening hebt aangepast om het beter te laten passen bij jouw situatie. Voorbeelden van hoe je het vier-stappen patroon van de verbeter-kata toepast bij andere studentopdrachten, projecten, etc. DE KIK CODE: DOOR ONDERWIJZERS IN DE KLAS Wanneer de KiK oefening wordt gegeven aan studenten in schoolklas moet het begeleid worden door een school onderwijzer. Andere trainers en coaches kunnen de oefening doen met onderwijzers als deelnemers, onderwijzers laten zien hoe ze de oefening moeten uitvoeren of observeren hoe de onderwijzer de oefening geeft, maar ze horen de oefening niet te begeleiden in schoolklas. Dit is belangrijk om er voor te zorgen dat de onderwijzer zich op het gemak gaat voelen met het verbeter-kata patroon en daarop kan voortborduren gedurende de rest van het schooljaar. COPYRIGHT INFORMATIE The Kata in de Klas (KiK) instructions en materials are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike license. You are free to copy, use, remix, transform, build upon en redistribute them as long as you note de source as katatogrow.com / katatogrow.nl. However, these materials may not be used for sale in any form. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 2

3 VOORBEREIDINGEN KLASINDELING Een goede grootte voor een studentteam is vijf (5) personen. Ieder team heeft zijn eigen tafeleiland nodig met stoelen. Plaats de stoelen langs de drie zijden van de tafels. Idealiter staan er aan de kant van het projectiescherm geen stoelen zodat niemand met de rug naar de Powerpoint projectie zit. MATERIALEN VOOR DE OEFENING Een poster met het verbeter-kata patroon, zwart-wit geprint en opgehangen zodat alle deelnemers hem kunnen zien. Je kunt deze poster na de oefening laten hangen. Als alternatief kun je het patroon van de verbeter-kata ook voor de oefening gewoon op het bord teken. (FILE = KiK Poster.pdf) Een digitale stopwatch of timer metend in seconden voor de tijdwaarnemer van ieder studentteam. Een simpele digitale keuken timer, een "MyChron" student timer of een smartphone / ipad werken allemaal. Een KIT voor ieder studentteam met daarin het volgende: Een 15 of 16 stukjes tellende puzzle. Idealiter gebruiken alle teams dezelfde puzzel. Goede keuzes zijn Ravensburger nummer en nummer 06368, zoals hieronder getoond. De linker puzzel is beschikbaar via Amazon USA en de rechter puzzel is beschikbaar via Amazon Germany Een kopie van het Basistijd en Experimenteren Formulier. (FILE = KiK Formulieren.pdf) Een rode pen en een potlood. Een kaart met de reflectievragen. Een kaart voor ieder teamlid. (FILE = KiK Reflectie Kaart.pdf) Constructie materiaal die de teams kunnen gebruiken bij het experimenteren zoals Post-Its, schilder tape, karton, schaar, stiften, etc.) Voordat je de KiK PowerPoint module gebruikt moet je even de ingesloten timers testen. Ze zouden automatisch moeten beginnen met aftellen als je de diavoorstelling laat zien. Als de timers niet werken kun je een andere versie van Powerpoint proberen of een andere timer gebruiken. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 3

4 STAP VOOR STAP INSTRUCTIES VOOR KATA IN DE KLAS OEFENING INTRODUCTIE VAN DE OEFENING Deze instructies zijn een aanvulling op de dia s in de KiK PowerPoint presentatie. Neem deze instructies door voordat je de oefening gaat doen. Daarna heb je aan de PowerPoint module genoeg voor de uitvoering van de oefening. In PowerPoint's 'Presentatie Mode' worden onderwijzer prompts getoond, vergelijkbaar met de uitleg in deze instructies, zodat je de hoofdpunten direct vanaf het scherm kunt lezen. De KiK oefening is makkelijk om te geven en wordt steeds makkelijker als je het al een keer hebt geprobeerd! DIA 1 VR AAG Weet iemand wat een "Kata" is? DIA 2 LEES VOOR Lees de dia voor. LICHT TOE Geef wat alledaagse voorbeelden die je studenten zullen herkennen. Bijvoorbeeld uit muziek en sport. DIA 3 LEES VOOR Vandaag gaan we oefenen met het patroon van de verbeter-kata LICHT TOE In je leven kom je voor veel interessante uitdagingen te staan. Op school; thuis en straks in je werk. De verbeter-kata is een routine die je kan helpen om uitdagende doelen te halen. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 4

5 DIA 4 Wijs de vier stappen van het verbeter-kata patroon aan in de numerieke volgorde zoals getoond en benoem iedere stap. Wijs de studenten ook op de poster die aan de muur hangt of naar tekening hiervan op het bord. DIA 5 LEES VOOR Neem de drie kernpunten over het verbeter-kata patroon door. DIA 6 LEES VOOR Lees de dia voor. DIA 7 GEEF OPDR AC HT Laat ieder team gewoon de puzzel een keer maken en de afbeelding goed bekijken. Laat alle teams de puzzel uit de zak halen; puzzelstukjes uit een eventueel frame halen en het frame terugstoppen in de zak. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 5

6 DIA 8 GEEF OPDR AC HT Laat ieder team een naam kiezen; iemand aanwijzen als notulist en iemand als tijdwaarnemer. Laat de notulisten de gekozen teamnaam op de formulieren schrijven. CHECK OPDRAC H T Geef iedere tijdwaarnemer een stopwatch of timer. Vraag: Willen alle notulisten even de hand opsteken? Vraag: Willen alle tijdwaarnemers even de hand opsteken? Vraag ieder team naar de naam die ze gekozen hebben. Notulisten mogen meehelpen met het bouwen van de puzzel. Tijdwaarnemers mogen niet meebouwen! DIA 9 LEES VOOR Lees de dia voor. Zorg dat de START positie duidelijk is! Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 6

7 TEAMS BEPALEN HUN BASISTIJD INTRODUCTIE Bepaal met minimaal 1 ronde de basistijd als startpunt. Twee rondes wordt aanbevolen om het effect van de leercurve te verminderen. DIA 10 GEEF OPDR AC HT Vraag de teams om de START positie aan te nemen en roep dan "START" Vraag de studenten om hun hand op te steken als hun team klaar is met bouwen. Geef de teams ~60 seconden om te overleggen voor de tweede ronde. Vraag de teams weer om de START positie aan te nemen en roep dan "START" DOE DE EERSTE DRIE STAPPEN VAN DE VERBETER-KATA DIA 11 LEES VOOR Lees de dia voor. DIA 12 LET OP: DEZE D IA HEEFT EEN ANIMATIE Stap 1 van de verbeter-kata: begrijp de uitdaging De uitdaging voor het bouwen van de puzzel is om het in 15 seconden te kunnen doen. Dat is ons lange-termijn doel. Dat is zeker niet makkelijk! Een uitdaging is iets wat je vaak krijgt van iemand boven je, zoals een manager of een onderwijzer. Het kan een doel zijn of een project. Het is vaak iets dat we niet zelf kunnen kiezen. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 7

8 LEG VAST Plak een grote Post-It met "15 seconden" op de Poster onder de 'uitdaging' cirkel. DIA 13 Lees de dia voor of gebruik je eigen woorden. W AT JE O NDE RWI JST M ET DEZE STAP Het is normaal om uitdagingen te hebben. Je hoeft je daarover geen zorgen te maken want je hoeft het niet meteen te realiseren. Het is goed om een gevoel van richting te hebben. Dat is wat de uitdaging ons geeft. DIA 14 LET OP: DEZE D IA HEEFT EEN ANIMATIE Stap 2 van de verbeter-kata: begrijp de huidige toestand VR AAG Ga de klas rond en vraag ieder team wat hun laatste basistijd was. Niet het gemiddelde van de twee tijden gebruiken! "OK, dit is het startpunt voor jullie team. DIA 15 Lees de dia voor of gebruik je eigen woorden. W AT JE O NDE RWI JST M ET DEZE STAP Het is van belang dat we onze doelen niet willekeurig kiezen. Voordat je een doel kunt bepalen moet je eerst weten waar je nu bent ten opzichte van je uitdaging. Het is belangrijk dat een doel van belang is voor het team. DIA 16 Stap 3 van de verbeter-kata: vastleggen van je volgende doeltoestand Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 8

9 DIA 17 Lees de dia voor of gebruik je eigen woorden. W AT JE O NDE RWI JST M ET DEZE STAP Je kunt grote uitdagingen opdelen in kleinere stukjes! Voor grote uitdagingen klinkt het logisch om een doel te kiezen dat makkelijker is en dichterbij ligt. Als je dat gehaald hebt kun je verder kijken. DIA 18 VR AAG "Welke tijd wil je aan het einde van deze les behaald hebben? DIA 19 GEEF OPDR AC HT Geef de teams 90 seconden om te overleggen en een besluit te nemen. Deze 90-seconden countdown timer hoort automatisch te starten. DIA 20 VR AAG Vraag aan ieder team: Wat is je basistijd? Welke tijd wil je vandaag halen? Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 9

10 COACH Nu is het tijd voor wat coaching. Bij ieder team kan het nodig zijn om een aanpassing van de doeltoestand voor te stellen omdat ze: te makkelijk zijn "Ik wil dat jullie het iets moeilijker maken" te moeilijk zijn "Misschien moeten jullie voor vandaag een doel kiezen dat een beetje makkelijker is Idealiter moeten de teams in staat zijn dicht bij hun doel-toestand te komen tegen het einde van de les. Dat is goed voor hun gevoel van zelfredzaamheid. Richtlijn: Een goede doel-toestand voor de puzzel oefening ligt tussen de 20 en 28 seconden. De doeltoestand van een team moet spannend zijn maar niet onmogelijk. (De uitdaging van 15 seconden is te veel om in een les te halen. Dat is geen goede volgende doel-toestand.) DIA 21 GEEF OPDR AC HT Laat de notulisten met een rode pen een horizontale lijn tekenen op het formulier experimenteren in overeenstemming met hun doel-toestand en dat labellen met de letters DT JE ZOU NU ONGEVEER 20 MINUTEN ONDERWEG MOETEN ZIJN. HOEWEL HET FLINK WAT DIAS EN STAPPEN ZIJN OM HIER TE KOMEN ZIJN DE MEESTE HEEL KORT EN SNEL TE DOEN. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 10

11 DE 4 E STAP VAN DE VERBETER-KATA EXPERIMENTEREN RICHTING DE DOEL-TOESTAND DIA 22 Nu kunnen we gaan experimenteren om dichter bij de doel-toestand te komen. DIA 23 Lees de dia voor of gebruik je eigen woorden. W AT JE O NDE RWI JST M ET DEZE STAP Een belangrijke les is om te erkennen dat de verhalen die we onszelf vertellen vaak geen goede voorspeller zijn van de werkelijkheid. Het is onmogelijk om vooraf precies te weten hoe we een doel werkelijk zullen bereiken. Onze ideeën zijn theorieën die moeten worden getest. Een goede manier om een moeilijk doel te bereiken is om iteratief te werken; snel te experimenteren. Probeer iets, kijk wat er gebeurt, en vervolgens aanpassen op basis van wat we leren. Om te leren van een experiment moeten we opschrijven wat we verwachten (voor het experiment) en wat er werkelijk gebeurt (na het experiment), zodat we die twee dingen kunnen vergelijken. DIA 24 LET OP! Tijdens de experimenten houdt de onderwijzer de totale rondetijd van 3 minuten in de gaten. De teams klokken hun eigen bouwtijd voor de puzzel. We gaan ongeveer 5 rondes experimenteren van elk drie minuten. Laten we stappen voor iedere ronde van 3 minuten even doornemen. LEES VOOR Lees de dia voor. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 11

12 Tussen de rondes mag je alles wat je wilt veranderen, inclusief wie er bouwt, hoe je bouwt, enzovoort. Alles mag, zolang je je maar aan de basisregels houdt. Je mag anders gaan zitten of staan en alles verplaatsen. Je mag andere materialen gebruiken zoals tape en dergelijke. Je mag ideeën van andere teams gebruiken. DIA 25 Leg uit hoe het experimenteerformulier gebruikt moet worden: Voor elke ronde experimenteren moet ieder team de ideeën noteren die ze zouden willen testen in die ronde. Het opschrijven van je verwachting is een belangrijk onderdeel van het wetenschappelijk denken. Opmerking: Teams zijn in de KiK oefening niet beperkt tot het veranderen en testen van slechts één factor tegelijk. Deze oefening is ontworpen om een fundamentele wetenschappelijke mindset te introduceren: dat we onze ideeën moeten testen om uitdagende doelen te bereiken; dat de weg niet is te voorspellen. Na het experiment moet het team de verstreken tijd noteren en de verandering in de tijd in vergelijking met de vorige keer. DIA 26 GEEF OPDR AC HT Geef de teams 90 seconden om te overleggen wat ze willen testen in hun eerste experiment. (Gebruik te timer op de volgende dia.) Laat de teams opschrijven wat ze willen testen in hun eerste experiment. DIA 27 LET OP! Zorg er voor dat, als de timer op 0:00 staat, dat de notulisten van ieder team in het eerste veld van het experimenteerformulier hebben opgeschreven wat ze in hun eerste experiment willen gaan testen. Een paar kernwoorden is prima. De studenten hoeven geen gedetailleerde beschrijving te maken. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 12

13 DIA 28 LET UI T Leg kort uit dat de reflectie-vragen-kaart na elke ronde experimenteren gebruikt zal worden. Iedere deelnemer moet zijn eigen reflectievragen-kaart hebben. Het doel van het stellen van de reflectie-vragen na elke ronde is om een wetenschappelijk patroon van experimenteren aan te moedigen. GEBRUI K VAN DE KAART Na de eerste ronde experimenteren moet de onderwijzer de kaart in de hand nemen en een team hardop al de reflectievragen stellen. Lees altijd de vragen precies zoals ze op de kaart staan. Alle andere deelnemers moeten meelezen van hun eigen kaart. Laat na elke volgende ronde (experimenteer ronde 2+) een leerling van het ene team vragen alle reflectie-vragen stellen aan een ander team. Rouleer deze taak elke ronde. Lees altijd de vragen precies zoals ze op de kaart staan. Alle andere deelnemers moeten meelezen van hun eigen kaart. Zoals aangegeven op de kaart moet de respondent (de notulist) de reflectievragen beantwoorden door rechtstreeks van hun experimenteerformulier te lezen: wat het team van plan was om te testen in hun laatste experiment de verandering in de tijd wat ze van plan om te testen in het volgende experiment. DIA 29 DIT IS DE SCHAKEL DIA" Schakel voor elke ronde heen en weer tussen deze dia en de timer op de volgende dia. Dit stelt de timer opnieuw in en herinnert de studenten aan de volgorde voor de experimenteer rondes. GEEF OPDR AC HT Laat de teams START positie innemen. Start de 3-minuten timer door naar de volgende dia te gaan en roep "Start!" DIA 30 Wanneer de timer op 00:00 staat (wat aangeeft dat de drie minuten zijn verstreken) roep dan dat de ronde voorbij is. Klik terug naar de vorige dia om de timer opnieuw in te stellen en om de groep weer voor te bereiden op de reflectie. Laat na het afronden van de reflectie de teams weer de startpositie innemen voor de volgende ronde. Herhaal dit en probeer in totaal ten minste vijf rondes te experimenteren. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 13

14 OEFENING AFRONDEN DIA 31 STEL V RAAG Vraag de studenten de vier stappen van de verbeter-kata te noemen. De stappen van de verbeter-kata zijn een goede manier om veel doelen en uitdagingen aan te pakken. Waar anders kunnen we gebruik maken van het verbeter-kata patroon? De onderwijzer kan voorbeelden geven van toekomstige projecten en opdrachten waarbij het verbeter-kata patroon nuttig zou kunnen zijn. Mogelijk is er in deze les niet genoeg tijd over voor deze discussie en kan de discussie in een volgende les worden gevoerd. DIA 31 Laat zien dat er op de achterkant van de reflectie-vragen-kaart een plaatje staat met de vier stappen van het verbeter-kata patroon. Zo heeft iedere student ze altijd bij de hand. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 14

15 OPTIONELE DAG 2 DE OE FENI NG EE N KEE R HERHALE N WORDT ZEER AANBEVOLEN! Je kunt dezelfde KiK oefening uitvoeren maar dan met een ander simulatiespel (bijvoorbeeld iets bouwen met Lego, samenstellen van een pen, etc.). Door met een ander spel hetzelfde werk-patroon te gebruiken verhoog je het besef van de gemeenschappelijke noemer van de twee dagen... het meta-patroon van de verbeter-kata. De tweede KiK oefening moet kort na de eerste sessie plaatsvinden, maar het hoeft niet noodzakelijkerwijs al op de volgende dag. Wanneer de KiK oefening een tweede keer met de zelfde studenten wordt gedaan zijn er mogelijkheden om het leren van de studenten te verdiepen door ze een actievere rol in het faciliteren van de oefening te geven. Zo kan de onderwijzer de studenten procedurele vragen stellen en kunnen de studenten korte teach-backs geven zoals: het uitleggen van de vier stappen van de verbeter-kata vragen wat we nu eerst moeten doen vragen wat het volgende is dat nu gedaan moet worden. vragen om uit te leggen waarom we dat nu moeten doen. Kata in de Klas / katatogrow.com / katatogrow.nl 15