Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012

Transcriptie

1 Thomas-Kilmann test Merlijn Camp WDP29 juni 2012

2 Inhoudsopgave Inhoud Voorwoord 2 1. Inleiding 2 2. Karaktereigenschappen Doordrukken Vermijden Samenwerken Toegeven Compromis sluiten 3 3. Welke stijl is nu effectief in welke situaties? 4 4. Wat is de samenhang tussen invloed- en conflictstijlen? 5 5. Zelftest De ingevulde vragenlijst Uitslag 7 1

3 1 Inleiding Beïnvloeding wordt gevonden bij conflicten of tegenstrijdige belangen. Het gaat om invloedstijlen, toegespitst op beïnvloeding van een conflict. Er wordt wel gesproken van conflicthanteringstijlen of conflictstijlen. Het populairste model op dit gebied is het conflict mode instrument van Kenneth W. Thomas en Ralph H. Kilmann. Dit is beter bekend als het Thomas-Kilmann model. Er wordt vanuit gegaan dat het omgaan met conflicten of tegenstrijdige belangen altijd een spanningsveld oplevert tussen twee menselijke neigingen. Aan de ene kant is er assertiviteit: de wens om eigen doelen door te drukken. Aan de andere kant is er coöperativiteit: de wens om een relatie goed te houden en om het proces soepel te laten verlopen. Thomas en Kilmann hebben dit spanningsveld in een assenmodel geplaatst. Hiermee karakteriseren zij vijf verschillende manieren om met tegenstrijdige belangen om te gaan: doordrukken, vermijden, samenwerken, toegeven of een compromis sluiten. Een voorbeeld van dit model is te zien in figuur 1.1. Figuur 1.1 Assenmodel volgen Thomas-kilmann 2

4 2 Karaktereigenschappen In het vorige hoofdstuk werd er gesproken over vijf verschillende eigenschappen volgens het model van Thomas en Kilmann. In dit hoofdstuk volgt een beknopte uitleg wat de vijf eigenschappen inhouden. 2.1 Doordrukken Links bovenin bevindt zich de haai: het is de meest assertieve persoon, degene die zich niet druk maakt om samenwerking of het welzijn van mensen in zijn omgeving, zolang hij zijn doelen kan waarmaken. 2.2 Vermijden Links onderin bevindt zich de schildpad: het is de persoon die noch de doelen realiseert, noch geïnteresseerd is in de relatie met anderen. Het vermijdt het liefst conflicten en vindt ook dat het daar meestal niets mee te maken heeft. Het voordeel van die afstand is dat het goed in staat is om een objectief oordeel over het conflict te geven, omdat het weinig belang heeft bij beide zijden. 2.3 Samenwerken Rechts bovenin bevindt zich de uil: het is degene die probeert de relaties goed te houden en om de doelen te realiseren. Het heeft een balans gevonden tussen eigen belangen en die van anderen. Door middel van bestuderen is het ook steeds bezig om al die belangen te onderzoeken en in kaart te brengen om deze te behartigen. 2.4 Toegeven Rechts onderin bevindt zich de teddybeer: het is de persoon die zich vooral bekommert om de relatie met een ander en is zeer coöperatief. Deze persoon wordt dan ook meestal aardig gevonden door zijn omgeving en kan zich goed inleven in anderen. Het is een goede gesprekspartner maar realiseert zijn doelen niet. 2.5 Compromis sluiten Middenin bevindt zich de kwal: deze persoon is een berekende onderhandelaar. De tegenpartij kan enkele van zijn doelen realiseren als daar tegenover staat dat het zelf ook op een aantal punten zijn zin krijgt. 3

5 3 Welke stijl is nu effectief in welke situaties? Het hangt af van de situatie welke stijl effectief is in bepaalde situaties. Een leider moet doordrukken als er een hoge tijdsdruk is en als hij zeker weet dat hij gelijk heeft. Als hij de ander nodig heeft om een probleem op te lossen en als de belangen even zwaar wegen kan hij beter samenwerken. Als een tijdelijke oplossing helpt en de belangen niet al te groot zijn kan hij beter een compromis voorstellen. Als er krediet moet worden opgebouwd voor later en als het resultaat er eigenlijk niet zoveel toe doet kan toegeven effectief zijn. Als de ander duidelijk machtiger is en het eigen gelijk niets oplost, kan het conflict beter vermeden worden. Zie figuur 3.1 voor verduidelijking van de verschillende stijlen. Figuur 3.1 Schematische vertaling van verschillende stijlen 4

6 4 Wat is de samenhang tussen invloed- en conflictstijlen? Er is niet zoveel verschil tussen invloed- en conflictmodellen. Voor elk menings- of inzichtverschil moet er op een of andere manier een oplossing zijn. Beide modellen hebben dan ook dezelfde opbouw: in de bovenste helft zijn de energetische stijlen te zien die assertief en coöperatief van karakter zijn. Het sluiten van compromissen bevindt zich op het grensvlak van de stijlen. De onderste helft bevat de non-energetische stijlen. Hier wordt geen energie gestopt in beïnvloeding of het oplossen van het conflict. Afstand nemen, ontwijken, vermijden en toegeven komen allemaal op hetzelfde neer. Er wordt hierbij geen energie in de kwestie gestopt. In figuur 4.1 is deze samenhang schematisch afgebeeld. Figuur 4.1 samenhang tussen verschillende stijlen 5

7 5 Zelftest Om te bepalen in wat mijn conflicthanteringstijl is heb ik via de website de test gedaan. In 5.1 is te zien wat ik heb ingevuld en 5.2 is het resultaat te zien aan de hand van wat ik heb ingevuld. 5.1 De ingevulde vragenlijst vermijd ik controversiële standpunten vermijd ik dat de ander zich ongelukkig voelt kom ik op voor het belang van beide partijen streef ik naar een compromis streef ik mijn doelen na geef ik toe om de relatie te behouden streef ik naar respect voor elkaars standpunten heb ik meer oog voor de wensen van de ander dan voor die van mij vraag ik advies van anderen voor een oplossing probeer ik spanningen te vermijden maak ik problemen direct bespreekbaar probeer ik zo veel mogelijk rekening te houden met de ander probeer ik eerlijk over te steken probeer ik bedenktijd te krijgen probeer ik de ander te overtuigen probeer ik de geschilpunten boven tafel te krijgen probeer ik mijn zin te krijgen hoeft de onderste steen niet altijd boven te komen ben ik vastberaden streef ik naar een compromis probeer ik alles boven tafel te krijgen probeer ik de ander niet te kwetsen probeer ik niet op alle fronten mijn gelijk te halen vermijd ik standpunten die de situatie kunnen verergeren steek ik mijn visie niet onder stoelen of banken stel ik voor elkaar halverwege te ontmoeten probeer ik de ander te overtuigen van mijn argumenten probeer ik argumenten van beide partijen tegen elkaar af te wegen doe ik datgene om spanningen te vermijden sus ik de ander om de relatie te behouden 6

8 5.2 Uitslag Elke stijl van conflicthantering correspondeert met een bepaalde verhouding waarin je enerzijds probeert je eigen belangen veilig te stellen en anderzijds probeert de belangen van de ander veilig te stellen. Hieronder worden de twee stijlen beschreven die jij waarschijnlijk het meest gebruikt. Samenwerken (Hoog eigen belang - Hoog belang van de ander) Je zoekt met de ander naar oplossingen die voor beide partijen optimaal zijn. Het probleem wordt uitgeplozen en er wordt gezocht naar alternatieven. Kenmerken van dit gedrag: zoeken naar creatieve oplossingen, samenbrengen van inzichten en middelen. Vermijden (Laag belang van de ander - Laag eigen belang) Je keert jezelf af van het conflict. Je bent gericht op het redelijk houden van de relatie, in ieder geval tijdelijk. Emotionele uitbarstingen zijn ongewenst want die verstoren het beeld. Kenmerken van dit gedrag: nadruk op redelijkheid en rede, emoties worden vermeden of vertaald, kilheid en abstract blijven, diplomatiek langs klippen zien te komen, bij (te) grote druk terugtrekken op eigen stellingen. Jouw effectiviteit van handelen in conflictsituaties Iedereen hanteert verschillende stijlen van conflicthantering. Niemand kan worden getypeerd alsof hij of zij maar een enkele stijl zou kunnen hanteren. Wel is het zo dat je wellicht geneigd bent een bepaalde stijl eerder te hanteren dan de andere. Voor jouw stijlen is hieronder aangegeven in welke situatie deze van nut zouden kunnen zijn of effectief zijn. Samenwerken Om te leren van elkaar, om totaal verschillende visies of opvattingen bij elkaar te brengen. Vermijden Als inwinnen van informatie of bedenktijd meer voordelen biedt dan een onmiddellijke beslissing, als anderen het probleem effectiever kunnen oplossen, als andere zaken urgenter zijn. 7