Jaardocument Medisch Centrum Haaglanden 2010

Transcriptie

1 Jaardocument Medisch Centrum Haaglanden 2010

2 1 Voorwoord Het leveren van ziekenhuiszorg aan iedereen die dat nodig heeft, vakbekwaam en toegewijd, dat is de missie van het MCH. Hierbij gaat het om de sleutelbegrippen kwaliteit in de ruimste zin van het woord, en intensieve samenwerking. Graag willen we enkele mijlpalen van het verslagjaar met u delen. De realisatie van de verbouwing van het OK-complex in MCH Westeinde is met recht een paradepaardje. De gloednieuwe operatiekamers zijn ruim en beschikken alle over de nieuwste luchtbehandelingsystemen. Dat, in combinatie met een paar logistieke wijzigingen van het OKcomplex, zorgt ervoor dat patiënten ook in de toekomst kunnen blijven rekenen op goede en veilige zorg. Het neurovasculair centrum is tot wasdom gekomen. Dat blijkt uit het toenemend aantal patiënten met een acute hersenbloeding of infarct dat hier wordt behandeld, en de samenwerking met het LUMC en het Erasmus MC waardoor in de regio zeven dagen per week, de klok rond excellente zorg wordt geboden. De benoeming van MCH-gynaecoloog Christianne de Groot tot hoogleraar verloskunde aan het VU Medisch Centrum en de promoties van MCH-specialisten illustreren de koppositie van het MCH op het gebied van wetenschappelijk onderzoek binnen de STZ-ziekenhuizen (vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen). Ook het jaarlijks gesprek met de Inspectie voor de Gezondheidszorg laat zien dat het MCH kwaliteit hoog in het vaandel draagt. De inspectie geeft in haar rapportage aan dat het MCH op een aantal gebieden voorbeeldige zorg levert, en constateert dat het MCH de afgelopen jaren vooruitstrevend en ondernemend heeft gewerkt, en veel heeft bereikt. Tot slot juicht IGZ de intensieve regionale samenwerking in de coöperatie toe. Hierin werkt het MCH samen met het Bronovo, t Lange Land Ziekenhuis en het Groene Hart Ziekenhuis. Deze verdere intensivering en verdieping van de samenwerking in de coöperatie is ingegeven door de noodzaak om ook in de toekomst een goede kwaliteit van zorg te kunnen blijven leveren, en gezamenlijk besparingen te realiseren in de ondersteunende diensten. Door de dalende gemiddelde verpleegduur en de stijging van het aantal opnames zorgen onze medewerkers over het algemeen voor steeds ziekere patiënten. En die kunnen rekenen op hun toewijding en kwaliteit. Het verslagjaar kunnen we afsluiten met een omzet van ruim 260 miljoen euro en een positief resultaat van 3,5 miljoen euro. Op deze plaats willen we alle medewerkers hartelijk bedanken voor alle inspanningen en dit resultaat. Willem Geerlings Charles Evers raad van bestuur MCH 2

3 Inhoudsopgave Pagina 1 Voorwoord 2 2 Profiel van de organisatie Uitgangspunten en algemene identificatiegegevens Het MCH in een notendop Structuur van het concern Juridische structuur Besturingsmodel Medezeggenschap Kerngegevens Kernactiviteiten en nadere typering Cliënten, capaciteit, productie, personeel en opbrengsten Werkgebieden Samenwerkingsrelaties 15 3 Bestuur, toezicht, bedrijfsvoering en medezeggenschap Normen voor goed bestuur Raad van bestuur Toezichthouders Bedrijfsvoering Patiënten Adviesraad (PAR) en Verpleegkundige AdviesRaad (VAR) Ondernemingsraad (OR) Vereniging Medische Staf (VMS) van het MCH 25 4 Beleid, inspanningen en prestaties Meerjarenbeleid Algemeen beleid Zorg met Passie II Zorginstellingen in de regio van MCH en daarbuiten Verwijzers Professionele ethiek Bouw en renovatie Risicomanagement Kwaliteits- en veiligheidsbeleid Algemeen kwaliteitsbeleid Kwaliteitsbeleid ten aanzien van patiënten Kwaliteit van zorg Klachten Toegankelijkheid Veiligheid Kwaliteit van medewerkers Personeelsbeleid Kwaliteit van het werk Opleiding, ontwikkeling en wetenschap Samenleving Mensen Milieu 47 3

4 4.7 Financieel beleid De uitgangspunten De totale bedrijfsopbrengsten De bedrijfslasten Het resultaat De financiële risico s Regeling AO/IC productieregistratie Dochterinstellingen Diabeteszorg Haaglanden (DZH) Apotheek MCH Lijnbaan BV West End Facility BV Express-so BV 52 5 Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens Bijlagen Zorgbrede Governancecode Hoofd en nevenfuncties leden van de raad van toezicht Verdeling aandachtsgebieden raad van bestuur Nevenfuncties raad van bestuur Personalia op 31 december Stafbestuur Medische staf Samenstelling OR, VAR en PAR Publicaties Promoties 141 DigiMV -via internet opvraagbaar- 4

5 2 Profiel van de organisatie In dit hoofdstuk treft u de volgende onderwerpen aan: de algemene identificatiegegevens, een korte kennismaking met het MCH, de structuur van de organisatie, de kerngegevens over 2010, de werkgebieden en tot slot de structurele samenwerkingsrelaties. 2.1 Uitgangspunten en algemene identificatiegegevens Het jaardocument 2010 van het Medisch Centrum Haaglanden (MCH) is opgesteld volgens de richtlijnen Jaarverantwoording zorginstellingen Uitgangspunt bij het opstellen van de cijfermatige bepaling is de WTZi (Wet Toelating Zorginstellingen). Algemene identificatiegegevens Naam verslagleggende rechtspersoon Stichting Medisch Centrum Haaglanden Adres Lijnbaan 32 Postcode 2512 VA Plaats Den Haag Telefoonnummer Identificatienummer Kamer van Koophandel adres [email protected] Internetpagina Het MCH in een notendop Het MCH is een topklinisch opleidingsziekenhuis met 785 erkende bedden en medewerkers op twee locaties: MCH Westeinde in Den Haag en MCH Antoniushove in Leidschendam-Voorburg. In het verslagjaar zijn er bijna opnames. MCH Westeinde is een typisch binnenstadsziekenhuis in hartje Den Haag met zo n 99 verschillende nationaliteiten in het directe verzorgingsgebied. MCH Antoniushove ligt goed bereikbaar in Leidschendam-Voorburg en is hét ziekenhuis voor de Vlietstreek. Daarnaast heeft het MCH twee buitenpoli s: in Monster en aan de Koninginnegracht in Den Haag. Zorgaanbod Het MCH levert op de locaties Antoniushove en Westeinde zeven dagen per week 24-uurszorg voor patiënten in de directe verzorgingsgebieden. Voor een groot deel is dat algemene ziekenhuiszorg, die bijzonder is omdat het grote aantal nationaliteiten in het directe verzorgingsgebied van MCH Westeinde van invloed is op de zorgvraag. Zo is bekend dat Hindoestanen vaker diabetes mellitus hebben met meer complicaties. En dat hepatitis B vaker voorkomt bij Chinese bevolkingsgroepen. Om bij deze laatste groep eerder een diagnose te kunnen stellen en hen zonodig snel te kunnen behandelen, werkt het MCH nauw samen met onder meer de GGD in Den Haag, het Nederlands Vaccin Instituut en een aantal Chinese welzijnsorganisaties. Het verzorgingsgebied voor de speerpunten - neurologie/neurochirurgie, oncologie en acute zorg is deels bovenregionaal. Alle aan de drie speerpunten verwante specialismen of disciplines, zoals radiotherapie, acute zorg en intensive care, zijn sterk ontwikkeld. Kerngegevens Aantal opgenomen patiënten Aantal verpleegdagen Aantal dagverplegingen Aantal eerste polikliniekbezoeken

6 De organisatorische structuur (organigram) 2.3 Structuur van het concern Juridische structuur Aan de Stichting Medisch Centrum Haaglanden zijn diverse organisatieonderdelen verbonden. De raad van bestuur vervult de bestuursfunctie voor alle organisatieonderdelen waarvan het MCH 100% eigenaar is. In geval van een deelneming participeert een van de leden van de raad van bestuur in het toezicht. Hieronder staat een opsomming van de organisatieonderdelen waarin het MCH in meer of mindere mate een belang heeft. Tevens is aangegeven welke activiteiten in de juridische entiteit worden verricht en wat het (financiële) belang van het MCH in deze organisatie is. Express-so BV, waarvan het MCH 100% eigenaar is, exploiteert sinds 1 januari 2005 de restauratieve voorziening in de Centrale Hal van MCH Westeinde. Sinds 1 december 2006 is de dienstverlening uitgebreid met de restauratieve voorziening in MCH Antoniushove. Stichting Diabetes Zorg Haaglanden exploiteert een zelfstandig behandelcentrum voor het verlenen van zorg aan mensen met diabetes mellitus. De verleende zorg bevindt zich op het scheidsvlak tussen eerste- en tweedelijnszorg. Het MCH heeft 100% zeggenschap. In West End Facility BV zijn schoonmaakwerkzaamheden en -diensten, linnenvoorziening, afvalverwerking, interne verhuizingen en gebouw- en terreingebonden werkzaamheden ondergebracht. Het MCH is 100% eigenaar van de BV. Servanda BV is een lege BV. De activiteiten zijn per 1 januari 2008 overgedragen aan de Stichting Haagse Gezondheidscentra. Apotheek MCH Lijnbaan BV richt zich op de exploitatie van een openbare apotheek in het MCH. De apotheek in MCH Westeinde is in 2008 met haar activiteiten gestart. Het MCH bezit 51% van de aandelen. 6

7 In het Diagnostisch Centrum Haaglanden wordt door het MCH samengewerkt met andere partijen om gezamenlijk verschillende vormen van (multidisciplinaire) diagnostiek te verlenen. Het MCH participeert voor 30% in de vennootschap en heeft daarmee een minderheidsbelang. In het Diagnostisch Centrum Voorschoten wordt multidisciplinaire diagnostiek verleend. Het MCH participeert voor 30% in de vennootschap. In 2009 hebben in de Haaglanden Kliniek BV en de Haaglanden Kliniek CV geen activiteiten plaatsgevonden. In 2010 is tot opheffing van de CV en de BV overgegaan. Per 1 september 2008 zijn de activiteiten van de Haaglanden Kliniek overgedragen aan Eykema BV. In eerste instantie zijn de activiteiten voortgezet onder de naam Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie, later onder de naam Haaglanden Kliniek. Het MCH is voor 10% aandeelhouder. Door de regionale zorgverleners is in 2009 een RSO (Regionale Samenwerkings Organisatie BV) opgezet die het regionale schakelpunt exploiteert. Dat heeft tot doel de informatie-uitwisseling tussen zorgverleners te vereenvoudigen. Het MCH heeft hierin een aandeel van 4%. De activiteiten van de Nederlandse Obesitas Kliniek West BV (NOK West BV) bestaan voornamelijk uit het exploiteren van een obesitaskliniek. De verdeling van het aandeelhouderschap is als volgt: MCH heeft via de coöperatie een indirect belang van 6,125% in NOK West BV. De overige aandeelhouders zijn Obesitas Nederland BV met 51%, Medisch Specialisten NOK West BV met 24,5% en de overige drie ziekenhuizen van de Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A. (coöperatie) met 18,375%. De Coöperatie (volledige naam is Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A.) is een samenwerkingsverband van het MCH, het Bronovo ziekenhuis, t Lange Land Ziekenhuis en het Groene Hart Ziekenhuis Besturingsmodel Het MCH heeft een besturingsmodel waarbij bevoegdheden en verantwoordelijkheden zoveel mogelijk zijn ondergebracht op het niveau waar patiëntenzorg en onderwijs plaatsvinden. De organisatiestructuur is flexibel en procesgericht. Medisch specialisten participeren in het management en zijn daarmee medeverantwoordelijk voor management en organisatie. Op operationeel niveau is elke medewerker en medisch specialist verantwoordelijk voor zijn werk en voor het nemen van initiatieven voor verbeteringen. Op tactisch niveau zijn gemandateerd specialisten en zorgmanagers verantwoordelijk voor coördinatie en aansturing van de afdeling en het signaleren en uitwerken van verbetermogelijkheden. Het duaal management van de vijf patiëntenzorgdivisies bestaat uit een medisch en een organisatorisch manager. Zij zijn verantwoordelijk voor het aansturen van divisies op alle gebieden, zoals HRM, productie, financiën en kwaliteit. Daarnaast zijn er de ondersteunende bedrijven Medezeggenschap Stafbestuur De raad van bestuur overlegt twee keer per maand met het Stafbestuur over algemeen beleid en actuele onderwerpen die de medische staf aangaan. In het verslagjaar kwamen onder meer de volgende onderwerpen aan bod: samenwerking binnen de Coöperatie en met het HagaZiekenhuis op het gebied van topklinische functies Radiotherapiecentrum West samenwerking KC(H)L s MCH en HagaZiekenhuis en Trombosedienst leidraad voor mogelijk disfunctionerende medisch specialisten MCH-beleid wetenschappelijk onderzoek document hoofdbehandelaarschap procedure benoemen en aanstellen met hoofdaanstelling in MCH en zonder hoofdaanstelling in MCH profielschetsen voor diverse vacatures voor medisch specialisten ontwikkelingen Medische gegevens.nl kwaliteit en governance richtlijn besluitvorming behandelingsbeperkingen 7

8 IFMS/maatschapbeoordeling Daarnaast vergadert de volledige Medische Staf eenmaal per maand in aanwezigheid van de raad van bestuur. De voorzitter en de vicevoorzitter nemen deel aan de vergaderingen in coöperatieverband. Patiënten Adviesraad (PAR) Het MCH vindt de inbreng van de Patiënten Adviesraad (PAR) essentieel. De PAR heeft een eigen budget en een ambtelijk secretaris. De PAR is betrokken bij beleidsonderwerpen als het kwaliteitsbeleid, patiëntveiligheid, begrotingen, reorganisaties, bouw en verbouw. De PAR vergadert maandelijks. Zesmaal per jaar is er overleg met de raad van bestuur over actuele onderwerpen. In vergaderingen waarbij de raad van bestuur niet aanwezig is, informeert de secretaris de PAR over actuele onderwerpen. Hierbij komen ook punten aan de orde die de PAR aandraagt. Verder overlegt de PAR ten minste een keer per jaar met de commissie kwaliteit van de raad van toezicht. De PAR heeft in 2010 geadviseerd of meegedacht over: verpleegkundig kwaliteitsbeleid; ontwikkeling elektronisch patiëntendossier (EPD) binnen het MCH; kankerregistratie en informatie voor de patiënt; samenwerking tussen klinisch chemisch laboratorium van het MCH, het HagaZiekenhuis en de trombosedienst; IC-netwerk van de Coöperatie; reductie autonomie ziekenhuizen in het licht van de ontwikkeling van de Coöperatie; de inkooporganisatie van de Coöperatie. Op verzoek van het ziekenhuis heeft de PAR deelgenomen aan het onderzoek Gastvrijheidszorg met Sterren, waarbij het oordeel van de Cliëntenraad zwaar wordt gewogen. Het MCH heeft van de jury een goede beoordeling gekregen. Op advies van de PAR zijn eind 2010 de personeelspasjes op de kleding aangepast, met duidelijkere functiebenamingen en een beter leesbaar lettertype. Ook is in het verslagjaar de samenwerkingsovereenkomst tussen de PAR en de raad van bestuur vernieuwd. Het MCH behoudt 3 sterren voor Gastvrijheidszorg 2010 Zowel MCH Antoniushove als MCH Westeinde heeft zijn 3-sterrenstatus weten te behouden tijdens de deelname aan 'Gastvrijheidszorg met sterren 2010'. Gastvrijheidszorg met Sterren is een initiatief van LOC Zeggenschap in Zorg (de belangenorganisatie van cliëntenraden in zorginstellingen), het Koksgilde Nederland (een vereniging van bijna 2400 koks) en B+B Vakmedianet (uitgeverij van diverse zorgvakbladen). Verpleegkundige Adviesraad (VAR) De Verpleegkundige Adviesraad (VAR) adviseert de raad van bestuur over verpleegkundige onderwerpen. De VAR heeft zich in 2010 onder meer beziggehouden met: deelname brainstormsessie Praktijkworkshopdagen; bijwonen moreel beraad van het platform Ethiek; deelname aan het STZ-netwerk verpleegkundig onderzoek; bijwonen en organiseren bijeenkomsten VAR-netwerk van de coöperatie; organiseren brainstormsessie verpleegkundig kwaliteitsbeleid; deelname projectgroep Elektronisch Verpleegkundig Dossier (EVD); 8

9 opleveren beleidsplan VAR ; coördineren van enquête onder verpleegkundigen voor promotieonderzoek. De VAR heeft adviezen uitgebracht aan de raad van bestuur over: verpleegkundig kwaliteitsbeleid; senior-verpleegkundigen; ouderenbeleid; HBO-verpleegkundigen; Elektronisch Verpleegkundig Dossier; kwaliteitsregeling; deskundigheidsbevordering/puntensysteem Landsteiner. Ondernemingsraad (OR) De raad van bestuur voert gestructureerd overleg met de OR over het algemeen beleid en andere onderwerpen waar de OR zich nadrukkelijk op richt en waarover advies of instemming noodzakelijk is. Eind februari hebben de Ondernemingsraadverkiezingen plaatsgevonden en zijn zeventien ondernemingsraadleden benoemd. In het verslagjaar is onder meer gesproken over de Coöperatie, de samenwerking met het HagaZiekenhuis op het gebied van topklinische functies en de begroting en jaarrekening. Over de volgende onderwerpen zijn advies- en/of instemmingaanvragen voorgelegd aan de ondernemingsraad: regeling ongewenst gedrag; overheveling praktijkbegeleiding van Landsteiner Instituut naar divisies; aanschaf HR-Payroll systeem voor de Coöperatie; uitbreiding dienstenpatroon afdeling Dagbehandeling MCH Antoniushove; inkoop Coöperatie; IC-netwerk Coöperatie; regeling reiskostenvergoeding; evaluatie roomservice; reductie autonomie ziekenhuizen in het licht van de ontwikkeling van de Coöperatie; herinrichting productiekeuken en verruiming diensttijden; praktijktoets voor verpleegkundigen over bedreigde vitale functies; uitbreiding sluitingstijd Verkoeverafdeling; Lab West; samenwerking met Radiotherapiecentrum West (RC West). Overleg tussen de OR en de raad van bestuur vindt iedere zes weken plaats. Ook het dagelijks bestuur van de ondernemingsraad en de raad van bestuur overleggen iedere zes weken. In december is de overlegvergadering bijgewoond door een vertegenwoordiging van de raad van toezicht. 2.4 Kerngegevens Kernactiviteiten en nadere typering Het MCH is een topklinisch ziekenhuis met een belangrijke bovenregionale functie. Daarnaast leidt het MCH onder meer co-assistenten, arts-assistenten en (leerling)-verpleegkundigen op en wordt er wetenschappelijk onderzoek verricht. Om optimaal invulling te geven aan deze kerntaken heeft het MCH vele samenwerkingsrelaties (zie paragraaf ). Specialismen en vergunningen Onderstaande tabellen geven de specialismen en de vergunningen van het MCH weer. 9

10 Specialismen in het MCH Anesthesiologie Cardiologie Dermatologie Gynaecologie Heelkunde IC Interne Geneeskunde Kaakchirurgie Kindergeneeskunde Klinische Neurofysiologie KNO Longgeneeskunde MDL Medische microbiologie Neurologie Neurochirurgie Nucleaire geneeskunde Oogheelkunde Orthopedie Pathologie Plastische chirurgie Psychiatrie Radiologie Radiotherapie Revalidatiegeneeskunde Reumatologie Urologie Vergunningen WBMV Transplantaties: niertransplantatie Nee harttransplantatie Nee longtransplantatie Nee levertransplantatie Nee pancreastransplantatie Nee transplanatatie van dunne darm Nee haematopoëtische stamceltransplanatatie Nee transplanatatie van de eilandjes van Langerhans Nee Radiotherapie Ja Bijzondere neurochirurgie Ja Hartchirurgie openhartoperatie (OHO) Nee automatic omplantable cardiovertor defibrillator (AICD) Ja ritmechirurgie Nee percutane transluminale coronaire angioplastiek Ja Klinische genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering Nee Neonatale intensive care Nee Aanwijzingen WBMV Pediatrische Intensive Care Nee Hemofiliebehandeling Nee Traumazorg Subcentrum LUMC Pijnrevalidatie en revalidatietechniek Nee HIV-behandelcentrum Ja Cochleaire implantaties Nee Uitnameteams en orgaandonaties Nee 10

11 2.4.2 Cliënten, capaciteit, productie, personeel en opbrengsten Deze paragraaf bevat informatie over productie, personeel, patiënten en financiën. Kerngegevens capaciteit, personeel en opbrengsten Capaciteit Aantal erkende bedden 785 waarvan wiegen 14 Personeel Aantal personeelsleden in loondienst exclusief medisch specialisten op 31 december Aantal FTE personeelsleden in loondienst exclusief medisch specialisten op 31 december Aantal medisch specialisten (loondienst + inhuur + vrij beroep) op 31 december Aantal FTE medisch specialisten (loondienst + inhuur + vrij beroep) op 31 december Bedrijfsopbrengsten (x 1.000) ,8 Totaal bedrijfsopbrengsten verslagjaar waarvan wettelijk budget voor aanvaardbare kosten waarvan overige bedrijfsopbrengsten Resultaat boekjaar (x 1.000) Resultaat boekjaar Gemiddelde wachttijd Gemiddelde wachttijd voor opname in ,0 dagen Productie Klinische productie Het aantal opnamen is in 2010 met 4,9% gegroeid terwijl het aantal dagopnamen bijna gelijk is gebleven. De opnameduur is in 2010 verder afgenomen en bedraagt nu 5,1 dag per opname. De grootste stijging in opnamen in 2010 komt door neurologie, een stijging met 423 opnamen. Deze stijging heeft zich met name voorgedaan op het neurovasculaire gebied. Daarnaast is er een stijging in opnamen bij de cardiologie met 377 opnamen, door het verkrijgen van de vergunning voor ICD s (implanteerbare cardioverter defibrillator) en PTCA s (dotteren). Vooral sinds het laatste kwartaal 2010 is het aantal opnamen bij de gynaecologie toegenomen door een groei van het aantal klinische bevallingen. Het aantal opnamen bij de gynaecologie is toegenomen met

12 Verloop gemiddelde verpleegduur en bezetting Jaar opnamen dag- verpleeg Gem opnamen dagen verpleegduur , , , , , , , , , , ,1 De ontwikkeling bij de dagopnamen laat een divers beeld zien. Ondanks een toename van het aantal cataractoperaties is het aantal dagopnamen bij de oogheelkunde met 440 gedaald doordat veel ingrepen poliklinisch gedaan worden in de surgicube. Het MCH heeft het afgelopen jaar geïnvesteerd in een kwalitatief goede en sterke afdeling maagdarmleverziekten. Onze MDL-artsen hebben specifieke mogelijkheden die niet alle ziekenhuizen hebben. Hierdoor is het aantal dagbehandelingen voor dit specialisme met 412 toegenomen. Poliklinische productie Het aantal eerste polikliniekbezoeken is met bezoeken toegenomen, een stijging van 5%. De toename was het sterkst bij de oogheelkunde waar een stijging met eerste polikliniekbezoeken werd gerealiseerd, een stijging van 22%. Een tweede grote stijging werd behaald bij de orthopedie, een toename van eerste bezoeken. Doordat de maatschap kaakchirurgie in 2010 weer volledig op sterkte was, steeg het aantal eerste polikliniekbezoeken met 611 bezoeken. Ontwikkeling overige productieparameters jaar 1ste polibezoeken haemodialyse capd/ ccpd De in 2009 geopende nieuwe dialyseplaatsen in MCH Antoniushove zijn in de loop van 2010 gevuld. In 2010 heeft de dialyse de geplande aantallen gehaald. Voor het komend jaar wordt met name een stijging in de peritoneaal dialyse verwacht en een praktisch gelijkblijvend aantal haemodialyse. 12

13 Spoedeisende Hulp Kerncijfers afdeling Spoedeisende Hulp MCH MCH Totaal MCH MCH Totaal Westeinde Antoniushove Westeinde Antoniushove aantal bezoekers eerste traumatologische consulten eerste polikliniekbezoeken eerste consulten Het aantal bezoekers aan de SEH s van MCH Westeinde en MCH Antoniushove is in 2010 niet verder toegenomen. Het aantal eerste polikliniekbezoeken is gestegen met ongeveer 3,5%. Het MCH had 154 polytraumapatiënten in CDA brengt bezoek aan lowcare-afdeling SEH CDA-kamerleden Margreet Smilde en Cisca Joldersma en Roelf de Boer, voorzitter van de NVZ, hebben eind mei een bezoek gebracht aan MCH Westeinde. Omdat de lowcare-afdeling, gerund door nurse practitioners, een unieke (en efficiënte) manier van werken koppelt aan kwalitatief hoge acute zorg, wilde de delegatie van CDA en NVZ graag meer over de werkwijze weten. Na een korte inleiding door de raad van bestuur gaf Christien van der Linden, nurse practitioner en klinisch epidemioloog acute zorg, een presentatie over de lowcare-afdeling, die werd gevolgd door een rondleiding op de SEH. De eerstelijnsproductie De onderstaande tabel laat de opbrengst zien van de activiteiten die het ziekenhuis ontvangt voor haar werkzaamheden voor de eerste lijn. De opbrengst van laboratoriumonderzoeken (medische microbiologie en klinische chemie) is met bijna 6% gestegen De komst van het geboortecentrum in 2008 zorgt voor een snelle afname van het aantal poliklinische bevallingen. In 2009 en in 2010 hebben wij slechts nog incidenteel deze zorg geboden. De komst van extra gastro-enterologen zorgt, net als bij de dagopnamen, voor een sterke groei van de omzet voor de eerste lijn voor gastroscopieën. uitgedrukt in geld: opbrengst centrale afnames opbrengst analyse kosten opbrengst röntgenonderzoek aantal poliklinische bevallingen opbrengst hartfunctie opbrengst gastro-scopieën opbrengst functieonderzoeken opbrengst poliklinische fysiotherapie opbrengst poliklinische logopedie opbrengst pathologisch anat.lab opbrengst onderzoek m.b.t. isotopen

14 Opbrengsten bijzondere functies Voor het uitvoeren van een aantal functies is een vergunning vereist. Het MCH heeft een vergunning voor radiotherapie, neurochirurgie, HIV, ICD s en PTCA s. De laatste vergunning heeft het MCH sinds eind In 2010 heeft het MCH 475 PTCA s uitgevoerd en 135 ICD s gedaan, tegenover 48 PTCA s en 133 ICD s in Ontwikkeling Radiotherapie teletherapie, T teletherapie, T teletherapie, T teletherapie, T brachytherapie, B brachytherapie, B brachytherapie, B brachytherapie, B brachytherapie, B Gewogen T Gewogen B De radiotherapiebehandelingen verzorgt het MCH sinds 1 januari 2010 in Radiotherapiecentrum West, een samenwerkingsverband met het HagaZiekenhuis. Bovenstaande tabel heeft betrekking op de productie van de lineaire versnellers die in het MCH staan. Het aantal gewogen T2 behandelingen is met name gestegen door een stijging (verdubbeling) van het aantal stereotactische en intensieve bestralingen. De zeer aanzienlijke stijging in het aantal gewogen B2 behandelingen wordt veroorzaakt door de behandelingen van mammacarcinomen met de IORT-methode (Intra Operatieve Radio Therapie bestraling tijdens de operatie) waarvoor een B4 geregistreerd wordt (één B4 is gelijk aan 8,1 gewogen B2). Deze trend zal zich in 2011 naar verwachting voortzetten. Productie HIV opnamen verpleegdagen dagverpleging eerste poli De spinoff-effecten van het SOA-centrum van de GGD vertalen zich in een snelle toename van het aantal eerste polikliniekbezoeken. Daarnaast is er een verschuiving waarneembaar in de regio. Productie Neurochirurgie opnamen verpleegdagen dagverpleging eerste poli Ondanks de verbouwing van het OK-complex in MCH Westeinde is het gelukt om de productie op ongeveer het niveau van 2009 te houden Werkgebieden Het MCH levert op de locaties Antoniushove en Westeinde zeven dagen per week 24-uurszorg voor patiënten in de directe verzorgingsgebieden. Voor een groot deel is dat algemene ziekenhuiszorg, die bijzonder is omdat het grote aantal nationaliteiten in het directe verzorgingsgebied van MCH Westeinde van invloed is op de zorgvraag. Zo is bekend dat Hindoestanen vaker diabetes 14

15 mellitus hebben en dat zij minder goed reageren op medicatie. En dat hepatitis B vaker voorkomt bij Chinese bevolkingsgroepen. Om bij deze laatste groep eerder een diagnose te kunnen stellen en hen zonodig snel te kunnen behandelen, werkt het MCH nauw samen met onder meer de GGD in Den Haag, het Nederlands Vaccin Instituut en een aantal Chinese welzijnsorganisaties. Het verzorgingsgebied voor de speerpunten - neurologie/neurochirurgie, oncologie en acute zorg is deels bovenregionaal. Alle aan de drie speerpunten verwante specialismen of disciplines, zoals radiotherapie, spoedeisende hulp en intensive care, zijn sterk ontwikkeld Samenwerkingsrelaties Een topklinisch ziekenhuis als het MCH heeft veel contacten met organisaties, instellingen, toeleveranciers en financiers. Met de volgende partners bestaat structurele samenwerking: Coöperatie De vier ziekenhuizen die participeren in de Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A. (hierna: de Coöperatie) zijn de Stichting Bronovo-Nebo, Stichting Groene Hart ziekenhuis, Stichting Medisch Centrum Haaglanden en Stichting t Lange Land Ziekenhuis. De Coöperatie is formeel opgericht in oktober In de praktijk zijn de vier leden al sinds begin 2008 met gezamenlijke activiteiten bezig. De coöperatie biedt vele kansen op de gebieden van new, better en cheaper business. De Nederlandse Obesitas Kliniek West (NOK West BV) bestaat sinds De klinische werkzaamheden vinden plaats in MCH Antoniushove. Op het gebied van inkoop zijn stappen gezet. Zo is in 2010 een contract getekend met een wasserij, dat de coöperatieziekenhuizen in totaal een miljoen euro bespaart. In het IC-netwerk werken de IC s van de coöperatie nauw met elkaar samen. Een aantal verpleegkundigen en specialisten werkt soms op verschillende locaties. Hierdoor wordt de intensieve zorg in de regio nog beter en veiliger. De dialyseafdelingen van drie coöperatieziekenhuizen werken nauw met elkaar samen op het gebied van opleidingen, personeelsbeleid en materialen. Het gebruik van de gezamenlijke PET/CT-scan leidt tot snelle diagnostiek, reductie van de prijs per scan, kwaliteitsverbetering en voorkomen van onnodige behandelingen. Drie coöperatieziekenhuizen hebben zich voorbereid op de ingebruikname van een nieuw, gezamenlijke personeels- en salarisadministratiesysteem per 1 januari t Lange Land Ziekenhuis haakt in de loop van 2011 aan. De Inspectie voor de Gezondheidszorg, zorgverzekeraars, patiënten- en beroepsverenigingen stellen meer eisen aan de kwaliteit van de medisch specialistische zorg. Zorgverzekeraar CZ en de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde hebben volumenormen gesteld voor een aantal hoogcomplexe operaties. Een landelijke stuurgroep heeft aan de minister voorgesteld dat een gynaecoloog en anesthesioloog binnen 15 minuten bij een bevalling aanwezig moeten zijn. Ook is een landelijke discussie gestart over de beschikbaarheid van SEH s in een regio. De raden van bestuur en de besturen van de Medische Staven zien het nut en de noodzaak in van samenwerking op het gebied van oncologie, acute zorg, verloskunde en electieve chirurgie. Eind 2009 is gestart met het in kaart brengen van de kwantitatieve en kwalitatieve meerwaarde van deze samenwerking zowel aan de voorkant (zorg) als aan de achterkant (ondersteuning). Dit heeft in 2010 tot de conclusie geleid dat een versnelde en onderbouwde aanpak noodzakelijk is. De plannen om tot een gezamenlijke ICTstrategie en een centrum voor geplande zorg te komen, zijn uitgewerkt. Daarnaast is per 1 januari 2011 de projectdirectie versterkt met een projectdirecteur medische zaken. De coöperatieziekenhuizen blijven ieder zelfstandig hun eigen zorgmarkt bedienen en voeren als zelfstandig ziekenhuis onderhandelingen met de zorgverzekeraars. 15

16 Coöperatie ondertekent raamovereenkomst Dienstverlening Textielverzorging Op 8 september heeft de Coöperatie met CleanLeaseFortex (CLF) de raamovereenkomst Dienstverlening Textielverzorging getekend. De drie andere coöperatieziekenhuizen werkten al met CLF en vanaf 1 januari 2011 doet het MCH dat ook. Het gaat om het uitbesteden van kilo textiel per week. De ondertekening van de raamovereenkomst is onderdeel van het grote project Inkoop van de coöperatie, met als doel kostenbeheersing en kwaliteitsverbetering te realiseren. Er is al samenwerking bij afvalverwerking en inkoop van PC s. Ook worden deelprojecten opgestart voor voeding, het inhuren van uitzendkrachten en facilitaire disposables, zoals handschoenen. HagaZiekenhuis Het MCH werkt samen met het HagaZiekenhuis in de topklinische functies neurochirurgie en specialistische kindergeneeskunde. Het bundelen van de krachten moet leiden tot optimaliseren van de kwaliteit van zorg. Voor de (specialistische) kindergeneeskunde is een beleidsplan opgesteld. Aan dit beleidsplan wordt in 2011 verder invulling gegeven. Voor wat betreft de neurochirurgie is er samenwerking tussen beide maatschappen neurochirurgie, en zijn er afspraken gemaakt in het kader van de kwaliteit van de hoog complexe en laagvolume ingrepen. In 2010 is het samenwerkingsverband Radiotherapiecentrum West van start gegaan, waarin de afdelingen radiotherapie van MCH en Haga Ziekenhuis participeren. Er is sprake van een inhoudelijke en organisatorische samenwerking. In 2011 worden in het kader van het behouden en verbeteren van de kwaliteit en efficiency, de toekomstige locatiemodellen uitgewerkt. Ook op het gebied van cardiochirurgie bestaat al langer een intensieve samenwerking. Het MCH heeft in 2009 van het ministerie van VWS een vergunning voor ICD s en PCI s ontvangen. De cardiologen van het MCH en het Haga Ziekenhuis werken in beide ziekenhuizen. Daarnaast is het MCH in 2009 samen met Haga Ziekenhuis begonnen met de uitwerking van een plan voor een gezamenlijk klinisch chemisch laboratorium. De Stichting Regionale Trombosedienst s Gravenhage en omstreken participeert hier ook in. In 2010 is het sociaal plan in het kader van deze samenwerking overeengekomen met de vakbonden. En begin 2011 is het bedrijfsplan afgerond en na een voorgenomen besluit van de Raden van Bestuur om de laboratoria onder te brengen in een gezamenlijke BV voor advies voorgelegd aan de gremia. 500 ste dotterbehandeling in MCH Westeinde In december heeft de 500 ste dotterbehandeling (PCI, percutane coronaire interventie) plaatsgevonden op de afdeling Cardiologie, door cardioloog Pranobe Oemrawsingh. Bij deze dotterbehandeling wordt het bloedvat op de plaats van de vernauwing verwijd met behulp van een ballonnetje. In november 2009 is met de behandelingen gestart, met een beperkte bezetting van slechts één gespecialiseerde verpleegkundige en verschillende cardiologen. 500 behandelingen is in dat licht een mooi resultaat. De eerste behandeling is uitgevoerd door cardioloog Lucas Savalle. Diagnostisch Centrum Voorschoten en Diagnostisch Centrum Haaglanden Het MCH participeert sinds enkele jaren samen in het Diagnostisch Centrum Haaglanden. In 2010 is het Diagnostisch Centrum Voorschoten geopend, waarin het MCH ook participeert. Verwijzers In 2010 heeft het MCH een aantal activiteiten met huisartsen georganiseerd. Naast een drukbezochte nieuwjaarsbijeenkomst heeft in MCH Antoniushove iedere maand nascholing plaatsgevonden over ondermeer neurologie, kaakchirurgie, oogheelkunde, kindergeneeskunde en maag-darm- 16

17 levergeneeskunde. In oktober 2010 heeft een nascholing plaatsgevonden over SOA/HIV in MCH Westeinde. In april 2010 hebben ruim 40 huisartsen en 20 specialisten deelgenomen aan de tweedaagse bijscholing in Antwerpen. Tijdens deze studiedagen is de omgang met moeilijke patiënten, de patiënt met kanker en de zin en (on)zin van aanvullende diagnostische verrichtingen besproken. In het voorjaar van 2010 is de inhoud van de verwijsapplicatie Zorgdomein met een aantal huisartsen geëvalueerd en geactualiseerd. In Den Haag zijn momenteel drie zorggroepen actief. Het MCH heeft met zorggroep ELZHA afspraken gemaakt over fundusscreeningen als onderdeel van de keten-dbc diabetes van de aangesloten huisartsen. Het gaat hier om de Eerstelijns Zorggroep Haaglanden, die ruim 200 huisartsen als lid heeft. Daarnaast zijn regionale verwijsafspraken gemaakt voor diabeteszorg. LUMC Het MCH is als opleidingsziekenhuis aangesloten bij de Onderwijs- en Opleidingsregio (OOR) van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Het LUMC en het MCH hebben de afgelopen jaren diverse samenwerkingsovereenkomsten gesloten voor het opleiden van basisartsen tot medisch specialist. Een groot aantal vakgroepen verzorgt voor basisartsen een (deel van de) medisch-specialistische opleiding. De volgende specialismen hebben een opleidingserkenning voor het opleiden van medisch specialisten: anesthesiologie, chirurgie, dermatologie, gynaecologie, interne geneeskunde, keel-, neus- en oorheelkunde, neurochirurgie, neurologie, oogheelkunde, orthopedie, pathologie, radiologie, radiotherapie, revalidatiegeneeskunde in samenwerking met Sophia Revalidatie, psychiatrie in samenwerking met Parnassia Bavo Groep, Klinische Chemie in samenwerking met het HagaZiekenhuis, SEH-arts in samenwerking met Erasmus MC en ziekenhuisapotheker in samenwerking met AHZ. Voorts wordt voor de KNF-opleiding samengewerkt met het LUMC. Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ) Het MCH is als topklinisch ziekenhuis aangesloten bij de stichting Samenwerkende Topklinische Opleidings Ziekenhuizen (STZ). De 27 leden van de STZ bieden topklinische patiëntenzorg en verzorgen medisch-specialistische opleidingen, opleidingen verpleegkunde en verpleegkundigspecialistische, paramedische en medisch-ondersteunende opleidingen. Zij initiëren en participeren in toegepast wetenschappelijk onderzoek en vormen een te onderscheiden groep ziekenhuizen tussen de algemene ziekenhuizen en de umc s. Verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg Het MCH werkt ook structureel samen met verpleeg- en verzorgingshuizen en de thuiszorg. Over de verwijzing van een aantal patiëntengroepen zijn afspraken gemaakt met een aantal zorgorganisaties, zoals Mechropa, Florence en Haagse Woon- en Wijkzorg. De afspraken richten zich ook op service en kwaliteit voor de patiënt. Stichting Transmurale Zorg Den Haag en omstreken Bij dit samenwerkingsverband zijn naast het MCH ook het HagaZiekenhuis, ziekenhuis Bronovo, revalidatiecentrum Sophia Revalidatie, de thuiszorg en verpleeg- en verzorgingshuizen van Florence en Haagse Woon- en Wijkzorg betrokken, evenals de huisartsenkring in de Haagse regio. Doel is het bevorderen van de samenhang in de zorg in de Haagse regio. Een belangrijk project is de regionale afstemming over de digitale uitwisseling van patiëntgegevens. Zie hiervoor ook paragraaf Verzekeraars In 2010 heeft frequent overleg plaats gevonden tussen het ziekenhuis en zorgverzekeraars. In het verslagjaar is het door zorgverzekeraars toegekende budget in het A-segment bewust overschreden om aan de vraag van patiënten naar zorg tegemoet te komen. In 2008 is het kapitaallastenregime ingrijpend gewijzigd. Ziekenhuizen zijn vanaf 2008 risicodragend voor de kapitaallasten in het B-segment. Het MCH heeft bij overheid en verzekeraars aangedrongen op versneld afboeken van de bouwkosten uit voorafgaande jaren, zodat deze lasten de ziekenhuisexploitatie en de marktpositie van het MCH in de komende jaren niet belemmeren. De door de NZa voorgestelde landelijke oplossing voor deze overgangsproblematiek is voor de zorgverzekeraars in 2009 niet acceptabel gebleken, omdat zij van mening zijn dat de overheid met een oplossing moet komen. Helaas is ook in 2010 nog weinig duidelijkheid over dit dossier gekomen. 17

18 Door alle onzekerheden over de kapitaallasten zijn de onderhandelingen over het B-segment pas laat op gang komen. De contractering is pas in het vierde kwartaal afgerond. Banken/Waarborgfonds Door toenemende professionalisering van het ondernemerschap in de zorg, zijn banken steeds belangrijkere stakeholders. Het MCH is aangewezen op banken voor de financiering van moderne, kwalitatief hoogwaardige ziekenhuisvoorzieningen. In het verleden was een garantie van de staat hiervoor voldoende. Nu moet het MCH op basis van zijn prestaties de financiering rond zien te krijgen. Continuïteit, vertrouwen en een solide financiële positie zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. Het MCH is deelnemer in het Waarborgfonds voor de Zorgsector dat zonodig aanvullende garanties kan verstrekken aan banken bij financiering. Ook voor het Waarborgfonds zijn continuïteit, vertrouwen en een solide financiële positie van het MCH belangrijke uitgangspunten om borg te kunnen staan. 18

19 3 Bestuur, toezicht, bedrijfsvoering en medezeggenschap De raad van toezicht houdt integraal toezicht op het beleid van de raad van bestuur en toetst of in het beleid en de uitvoering daarvan evenwicht bestaat tussen het organisatiebelang en de maatschappelijke functie van de zorginstelling. De raad van toezicht, die toeziet op enige afstand van de organisatie, bestaat op 31 december 2010 uit zeven leden. 3.1 Normen voor goed bestuur De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) heeft eind 2009 een zorgbrede governancecode vastgesteld, waarin aanbevelingen zijn opgenomen voor toezichthouders in de gezondheidszorg. De code is ingegaan per 1 januari De raad van toezicht en raad van bestuur onderschrijven de uitgangspunten van de zorgbrede governancecode en achten de code van groot belang. In bijlage 6.1 treft u een gedetailleerd overzicht aan van alle punten uit de code. De raad van toezicht acht drie elementen in de governance specifiek van belang: normen en waarden, best practices en transparantie, alsook het verantwoording afleggen over en uitleggen van wat je doet, gedaan hebt of zult gaan doen. Op één aspect wijkt de raad van toezicht af van de governancecode, te weten de benoemingsperiode van de raad van toezichtleden. In de code is opgenomen dat een lid van de raad van toezicht maximaal twee maal voor een periode van maximaal vier jaar zitting kan hebben in de raad van toezicht. De raad van toezicht van het MCH is het eens met de strekking van de code, maar heeft besloten dat dit maximaal drie maal voor een periode van vier jaar kan zijn. De raad van toezicht kiest hiervoor om de door de leden opgebouwde expertise te behouden en die optimaal in te kunnen zetten. In 2010 is de regeling ongewenst gedrag vastgesteld. In deze regeling zijn de klokkenluidersregeling, de regeling klachtenopvang medewerkers en de regeling vertrouwenspersoon opgenomen. 3.2 Raad van bestuur De heer Geerlings is voorzitter van de raad van bestuur en de heer Evers is lid van de raad van bestuur. De onderlinge taakverdeling is vastgelegd in het reglement raad van bestuur en in bijlage 6.3 is een overzicht van de verdeling van aandachtsgebieden geplaatst. Het reglement en de verdeling van aandachtsgebieden is goedgekeurd door de raad van toezicht. Samenstelling Raad van Bestuur Naam Bestuursfunctie Nevenfuncties drs. W. Geerlings Voorzitter Raad van Bestuur Zie bijlage 6.4 drs. C.J.M.H.J. Evers RA Lid Raad van Bestuur Zie bijlage 6.4 Verdeling van aandachtsgebieden De raad van bestuur is gezamenlijk integraal verantwoordelijk voor de strategie, organisatie en bedrijfsvoering van het MCH. De leden van de raad van bestuur hebben de aandachtsgebieden verdeeld. In de praktijk komt het erop neer dat de betreffende bestuurder het primaire aanspreekpunt is voor een divisie of gremium. Afhankelijk van de aard of het belang van het onderwerp worden activiteiten gezamenlijk of door de andere bestuurder opgepakt. De nevenfuncties van de raad van bestuur worden jaarlijks besproken met de remuneratiecommissie in het kader van de jaarbeoordeling. Naast eventuele belangenverstrengeling wordt hierbij ook gekeken naar de benodigde tijdsinvestering. Verzoeken voor het aanvaarden van een nevenfunctie gedurende het verslagjaar worden besproken met de collega-bestuurder en de voorzitter van de raad van toezicht. 19

20 Beoordeling/bezoldiging Het functioneren van de raad van bestuur als geheel en van de individuele leden komt ten minste jaarlijks aan de orde in het jaargesprek. Voor het gesprek met de remuneratiecommissie schrijven de leden van de raad van bestuur een zelfevaluatie. In het kader van het jaargesprek met de raad van bestuur heeft de remuneratiecommissie van de raad van toezicht een gesprek met de voorzitter van de medische staf, de voorzitter van de ondernemingsraad, de voorzitter van de patiëntenadviesraad en een lid van het management. De conclusies uit het jaargesprek met de remuneratiecommissie worden voor de leden van de raad van bestuur individueel vastgelegd. Als uitgangspunten voor de bezoldiging van de raad van bestuur zijn gehanteerd: de aard van de functie, de gewenste kwaliteit van de bestuurders, de omvang van de raad van bestuur en de werkdruk, de ontwikkeling naar marktwerking, marktconformiteit en een element van prestatiebeloning (variabele beloning). Dat laatste was al gebruikelijk bij het MCH. Jaarlijks worden in overleg met de raad van bestuur doelstellingen vastgesteld in de categorieën financieel, personeel en organisatie, medisch/kwaliteit en persoonlijk functioneren. Aan het eind van het jaar doet de raad van bestuur schriftelijk verslag van de bereikte resultaten. Na kennisname van dat verslag besluit de raad van toezicht over het toekennen van het variabele deel van de beloning. De doelstellingen voor de bestuurders voor 2010 zijn naar het oordeel van de Raad vrijwel geheel bereikt, op grond waarvan de raad van toezicht de variabele beloning voor 95% heeft toegekend. De gegevens over de bezoldiging van raad van bestuur en raad van toezicht zijn opgenomen in het financiële deel van dit verslag. Beloningscode bestuurders in de zorg Per 1 september 2009 is de Beloningscode Bestuurders in de Zorg van kracht (BBZ). De raad van toezicht vindt deze code richtinggevend voor het MCH. Uitgangspunt is dat nieuwe arbeidsovereenkomsten worden afgesloten op basis van deze nieuwe code. Voor de reeds gecontracteerde bestuurders geldt dat de bestaande arbeidsovereenkomsten op basis van het geldende arbeidsrecht worden gerespecteerd, tenzij partijen overeenkomen de arbeidsvoorwaarden aan te passen. De remuneratiecommissie heeft met de raad van bestuur overlegd over de BBZ. In het kader hiervan is uitgewerkt hoe de honorering van de raad van bestuur eruit zou zien op basis van de BBZ, waarbij onderstaande uitgangspunten zijn gehanteerd. Ten aanzien van het vaststellen van de functiezwaarte heeft de raad van toezicht de referentiewaarden voor topklinische opleidingsziekenhuizen uit de code gevolgd. Voor impact (geografisch gebied) is er geen referentiescore. Hiervoor is één punt toegekend, op basis van de volgende scoretoelichting uit de code: In grote steden (boven de inwoners) mag (zeker als de gemeente een samenwerkingsverband met omliggende gemeenten heeft en beleid op de regio is gericht) regionaal worden gescoord. Ten aanzien van media-exposure is de raad van toezicht van de referentiescore afgeweken. De raad van toezicht heeft hiervoor twee punten toegekend (in plaats van één punt in de referentiescore) op basis van de volgende scoretoelichting uit de code: Er is zeer regelmatig (maandelijks of vaker) uitgebreide media-aandacht voor de normale dagelijkse bedrijfsvoering dan wel voor de gang van zaken in de zorginstelling. Bestuur en/of medewerkers worden met grote regelmaat door de media bevraagd. Op basis van de code heeft de raad van toezicht voor de omgevings- en risicofactoren het opslagpercentage bepaald (maximaal 30%). De raad van toezicht heeft voor de vijf in de code genoemde markten bepaald hoe groot de omgevings- en risicofactoren zijn. Op basis hiervan heeft de raad van toezicht besloten dat de opslag 30% bedraagt. Resumerend is voor de salarisschaal van de raad van bestuur categorie I van toepassing, met een opslagpercentage van 30%. De raad van toezicht heeft geconcludeerd dat de huidige honorering van de raad van bestuur past binnen de principes van de Beloningscode Bestuurders in de Zorg. De raad van toezicht heeft na overleg met de raad van bestuur besloten om de bestaande arbeidsvoorwaarden te respecteren en te continueren. In de salarisschalen van de Beloningscode zijn de werkgeversbijdrage pensioen, de werkgeversbijdrage sociale lasten en de onkostenvergoeding niet opgenomen. In de jaarrekening zijn deze bedragen wel opgenomen in de paragraaf bezoldiging bestuurders en toezichthouders. 20

21 3.3 Toezichthouders Samenstelling De raad van toezicht bestaat per 31 december 2010 uit zeven leden. In 2010 hebben geen mutaties plaatsgevonden binnen de raad van toezicht. Naam Aandachtsgebied Hoofd- en nevenfuncties mevr. N. Albayrak-Temur, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 M.L.M. Brabers Auditcommittee Zie bijlage 6.2 drs. J.W. Holtslag, voorzitter mr. E. Kist, vice-voorzitter Remuneratiecommissie Governancecommissie Auditcommittee Remuneratiecommissie Governancecommissie Zie bijlage 6.2 Zie bijlage 6.2 mevr. prof. dr. C.C.E. Koning, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 mevr. dr. ir. C.A. Vietsch, lid Auditcommittee Governancecommissie Zie bijlage 6.2 mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 Taken en werkwijze; reglement raad van toezicht en reglement raad van bestuur De taken en bevoegdheden van de raad van toezicht zijn vastgelegd in de statuten van het MCH. De statuten zijn in het verslagjaar niet gewijzigd. De werkwijze is nader uitgewerkt in het reglement raad van toezicht. Het reglement omschrijft de toezichthoudende rol van de Raad en de wijze waarop hij verantwoording aflegt. Het reglement bevat verder het profiel van de leden van de raad van toezicht, de overlegstructuur, benoemingsprocedures en zittingstermijnen, onafhankelijkheid, vergoedingen en de verhouding met de raad van bestuur. Verder heeft de raad van toezicht uit zijn midden een governancecommissie, een audit committee, een remuneratiecommissie en een commissie kwaliteit benoemd en evalueert hij jaarlijks zijn functioneren. Daarnaast heeft de raad van toezicht een reglement raad van bestuur vastgesteld. Als bijlagen bij het reglement zijn de jaarprocedure voor de beoordeling van de raad van bestuur en de verdeling van aandachtsgebieden opgenomen. De statuten, reglementen, het rooster van aftreden en de jaarprocedure zijn gepubliceerd op de website van het MCH. Commissies raad van toezicht Om het werk en de besluitvorming voor te bereiden, zijn uit het midden van de raad van toezicht de volgende commissies ingesteld: Audit committee: Het audit committee bespreekt in het voorjaar de jaarrekening met de raad van bestuur en in het najaar de begroting en doet in dit kader voorbereidend werk voor de raad van toezicht. Daarnaast worden de managementrapportages van de accountant besproken in het audit committee. De accountant is aanwezig bij de vergaderingen van het auditcommittee en is ook bij de bespreking van de jaarrekening door de raad van toezicht. Governancecommissie: De commissie komt desgewenst bijeen om, mede in het licht van landelijke ontwikkelingen en wet- en regelgeving, te bezien of aanpassing noodzakelijk is van de statuten, reglementen en werkwijze van de raad van toezicht. Remuneratiecommissie: De remuneratiecommissie doet voorstellen aan de raad van toezicht over het bezoldigingsbeleid van de raad van bestuur. Daarnaast heeft de remuneratiecommissie een belangrijke rol in de jaarlijkse beoordeling van het functioneren van de raad van bestuur. De werkwijze is vastgelegd in een door de raad van toezicht vastgestelde jaarprocedure. Commissie kwaliteit: De commissie kwaliteit is in het bijzonder betrokken bij de Patiëntenadviesraad (PAR), de klachtenbehandeling en juridische vraagstukken. De betreffende leden 21

22 spreken eenmaal per jaar met de Patiëntenadviesraad en met de medewerkers van de afdeling Klachten en Gezondheidsrecht. Tevens wordt met de raad van bestuur het verslag van de MIP-commissie besproken. De commissie rapporteert in de vergadering van de raad van toezicht. Vergaderingen raad van toezicht In het verslagjaar kwam de raad van toezicht zesmaal bijeen. Alle overleggen van de raad van toezicht hebben plaatsgevonden in aanwezigheid van de raad van bestuur. Voorafgaand aan het overleg van de raad van toezicht vond overleg plaats tussen de voorzitter van de raad van bestuur en de voorzitter van de raad van toezicht over de agenda. Bespreekpunten in raad van toezicht Voor elke vergadering van de raad van toezicht worden standaard de onderwerpen financiën, de samenwerking met het HagaZiekenhuis en de Coöperatie en schriftelijke mededelingen van de raad van bestuur geagendeerd. De schriftelijke mededelingen hebben betrekking op de actuele ontwikkelingen van het MCH op het gebied van organisatie, medische en verpleegkundige aspecten, kwaliteit en algemene onderwerpen, zoals het MCH in het nieuws. Over belangrijke zaken wordt de voorzitter en/of de voltallige raad van toezicht tussentijds geïnformeerd. Tijdens de reguliere vergaderingen van de raad van toezicht kwamen onder meer de volgende onderwerpen aan de orde: kapitaallasten en asbestproblematiek; managementrapportage; samenwerking met het HagaZiekenhuis op het gebied van topklinische functies; samenwerking binnen de Coöperatie; zorgbrede governancecode 2010; beloningscode Bestuurders in de Zorg; goedkeuring verkrijgen aandelen MediRisk; goedkeuring voor het in erfpacht uitgeven van grond aan de St Jacobusstichting; risicomanagement; goedkeuring voor participatie MCH in Stichting Woonservicewijken Centrum; goedkeuring voor vestiging recht van opstal glas-in-loodramen ten behoeve van het bisdom Rotterdam; goedkeuring jaarverslaglegging en jaarrekening 2009 (in aanwezigheid van de accountant); goedkeuring beëindigingen deelnemingen MCH in DCH en DCV; goedkeuring begroting 2011; goedkeuring wijziging statuten St Jacobusstichting; visitatie vereniging samenwerkende topklinische opleidingsziekenhuizen; regeling ongewenst gedrag; beleid en activiteiten op het gebied van kwaliteit en veiligheid; evaluatie raad van toezicht (vertrouwelijk beraad). Overleg met Stafbestuur Het overleg met het Stafbestuur heeft in het verslagjaar conform rooster eenmaal plaatsgevonden, voorafgaand aan een reguliere raad van toezicht-vergadering. In dit overleg zijn de volgende onderwerpen aan de orde geweest: individueel functioneren medisch specialisten (IFMS) en maatschapsbeoordeling, de samenwerking met het HagaZiekenhuis en de Coöperatie en de wetenschapscommissie. Overleg met de ondernemingsraad Een vertegenwoordiging van de raad van toezicht heeft in het verslagjaar de overlegvergadering van de bestuurder met de ondernemingsraad bijgewoond. Naast de algemene agendapunten van de overlegvergadering is in deze vergadering wat uitgebreider gesproken met de raad van toezicht over 22

23 de bezuinigingen in de zorg, de ontwikkelingen van de Coöperatie en de start en aandachtspunten van de nieuwe ondernemingsraad. Kwaliteitscommissie De kwaliteitscommissie van de raad van toezicht heeft een overleg gehad met de Patiënten Adviesraad en de voorzitter raad van bestuur, op basis van het jaarverslag van de Patiënten Adviesraad. De kwaliteitscommissie heeft een aparte bijeenkomst gehad met de raad van bestuur, de medewerkers van de afdeling kwaliteit en veiligheid en een lid van het Stafbestuur met kwaliteit en veiligheid als aandachtsgebied. Hierbij is de kwaliteitscommissie nader geïnformeerd en is gediscussieerd over de ontwikkelingen en activiteiten van het MCH op het gebied van kwaliteit en veiligheid. Daarnaast heeft de kwaliteitscommissie raad van toezicht overleg gehad met de raad van bestuur en de medewerkers van de afdeling Klachten en Gezondheidsrecht op basis van het jaarverslag van deze afdeling. In dit overleg is voorts gesproken met de voorzitter en secretaris van de MIP-commissie, over het jaarverslag van de commissie Melding Incidenten Patiëntenzorg. Remuneratiecommissie De remuneratiecommissie heeft in het verslagjaar overleg gevoerd met de voorzitter van de medische staf, de voorzitter en adjunct van de ondernemingsraad en de voorzitter en een lid van de Patiënten Adviesraad (PAR) in het kader van de beoordeling van de bestuurders. In vervolg hierop heeft de remuneratiecommissie individuele gesprekken gevoerd met de onderscheiden bestuurders. Zie ook de informatie in paragraaf 3.2 beoordeling/bezoldiging. Governancecommissie De governancecommissie heeft in het verslagjaar niet apart overleg gevoerd. De zorgbrede governancecode is besproken in de plenaire vergadering van de raad van toezicht. Overige ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving zijn eveneens plenair door de raad van toezicht besproken. Themabijeenkomst raad van toezicht In juni vond er een themabijeenkomst plaats in aanwezigheid van de bestuurder van de NVZ en de plaatsvervangend voorzitter van het Stafbestuur. In deze vergadering stond het onderwerp strategie van het MCH in het licht van de Coöperatie centraal. Functioneren van de raad van toezicht De raad van toezicht streeft naar een optimaal functioneren van de Raad. De Raad is zo samengesteld dat de leden onafhankelijk en kritisch kunnen opereren, zowel onderling als ten opzichte van de raad van bestuur. Door de raad van toezicht zijn aandachtsgebieden benoemd, met als uitgangspunt dat elk aandachtsgebied door tenminste één lid van de raad van toezicht behartigd wordt. De Raad heeft de volgende aandachtsgebieden benoemd: 1) financiering, accountancy en economie; 2) IT en huisvesting; 3) personeel en organisatie, sociale verhoudingen en multiculturaliteit; 4) marktwerking, ondernemerschap; 5) gezondheidszorg en medische zaken; 6) toezicht; 7) juridische zaken; 8) politiek en openbaar bestuur; 9) PAR / specifieke belangen van de patiënt; 10) ethiek. Van de leden van de raad van toezicht wordt verwacht dat ze zich blijven verdiepen in de ontwikkelingen in en rond de organisatie en dat ze maatschappelijk actief zijn. Een profiel van de raad van toezicht is op de website van het MCH gepubliceerd. Evaluatie raad van toezicht In maart 2010 heeft de raad van toezicht haar functioneren geëvalueerd. Deze evaluatie vindt plaats aan de hand van een aantal onderwerpen dat vooraf is vastgesteld. De leden van de raad van toezicht en de raad van bestuur geven schriftelijk input voor de evaluatie. Vervolgens worden de reacties 23

24 besproken in allereerst een overleg van de raad van toezicht en vervolgens in het overleg van de raad van toezicht met de raad van bestuur. Naar aanleiding van de evaluatie is in de themabijeenkomst van de raad van toezicht uitvoerig gesproken over de strategie. De raad van toezicht heeft besloten om de honorering van de Raad niet aan te passen. De leden ontvangen een honorering, rekening houdend met de NVTZ-regeling. Rooster van aftreden Naam Geboortedatum Datum van toetreden Herbenoeming Datum verstrijken drie termijnen Albayrak /6 Brabers /6 Holtslag /6 Kist /6 Koning /6 Vietsch /6 Wortmann /6 Presentielijst reguliere vergaderingen RvT 3.4 Bedrijfsvoering Planning- en controlcyclus In 2009 was de meerjarenstrategie Zorg met Passie II voor het eerst van kracht. Afgeleid hiervan zijn ongeveer 80 doelen vastgesteld. In 2010 is verder gewerkt aan de realisatie hiervan, zoals ook in de komende jaren zal gebeuren. Tijdens kwartaaloverleggen bespreekt de raad van bestuur de voortgang met het divisiemanagement, de voorzitter van het Stafbestuur en het management van de ondersteunende zorgbedrijven. Over de stand van zaken wordt gerapporteerd en waar nodig wordt bijgestuurd. In 2010 hebben de divisies en de raad van bestuur maandelijks met elkaar gesproken over de voortgang van het beleid en de ontwikkeling van de omzet in relatie tot de kosten. In kwartaaloverleggen is het integrale resultaat van het MCH besproken door de raad van bestuur en het management van de ondersteunende bedrijven en divisies. In de tweede helft van 2010 is door de divisies en ondersteunende bedrijven een begroting opgesteld op basis van het beleid. Deze begrotingen zijn geanalyseerd en aangescherpt tijdens gesprekken tussen het management van de divisies en de afdeling Planning en Control. Vervolgens zijn deze begrotingen in de maanden oktober en november met de raad van bestuur besproken. In december is de vastgestelde begroting 2011 goedgekeurd door de raad van toezicht. 3.5 Patiënten Adviesraad (PAR) en Verpleegkundige AdviesRaad VAR) Informatie over de PAR en VAR staat in paragraaf 2.3 Structuur van het concern, onder Medezeggenschapsstructuur. 3.6 Ondernemingsraad (OR) Informatie over de OR staat in paragraaf 2.3 Structuur van het concern, onder Medezeggenschapsstructuur. 24

25 3.7 Vereniging Medische Staf (VMS) Systemen voor intercollegiale toetsing Het Stafbestuur heeft, in overleg met de raad van bestuur, besloten om het IFMS-programma voor intercollegiale toetsing, zoals beschreven in de richtlijn van de Orde van en, niet in te voeren. Het Stafbestuur acht het IFMS te vrijblijvend, het draagt niet rechtstreeks bij aan de prestaties van elk specialisme ten behoeve van optimale patiëntenzorg en het is veel te kostbaar. In plaats daarvan is gekozen voor een programma in drie delen: 1. Disfunctioneren: hiervoor is een reglement opgesteld dat in 2009 is goedgekeurd door de Algemene ledenvergadering (ALV) van de Vereniging Medische Staf (VMS) en is toegevoegd aan het Document Medische Staf. 2. Maatschapsbeoordeling: dit is een periodieke beoordeling van elke maatschap of vakgroep in een cyclus van drie jaar. Deze beoordeling vindt plaats door de voorzitters van de raad van bestuur en het Stafbestuur, op basis van dezelfde korte vragenlijst. Deze wordt ingevuld door een vertegenwoordiger van de drie aanpalende specialismen en door elk afzonderlijk lid van de te beoordelen maatschap. Dit deel zal in januari 2011 aan de ALV van de VMS worden voorgelegd. 3. Loopbaanontwikkeling: hierbij gaat het om een gesprek tussen elk individueel lid van de VMS met een speciaal hiervoor getrainde collega (lid VMS) in een cyclus van vier jaar. Deze gesprekken concentreren zich op de eigen mogelijkheden van het staflid binnen het ziekenhuis en daarbuiten. Indien deze vorm levensvatbaar blijkt, zal hieraan in de toekomst mogelijk een individueel feedbacksysteem worden toegevoegd. Ook dit deel zal in de stafvergadering van januari 2011 aan de ALV van de VMS worden voorgelegd. 25

26 4 Beleid, inspanningen en prestaties 4.1 Meerjarenbeleid Het meerjarenbeleid is verankerd in de missie, visie en strategie. Missie Het MCH heeft een tweeledige missie: Het MCH levert ziekenhuiszorg van topkwaliteit, vakbekwaam en toegewijd aan iedereen die dat nodig heeft; Als topklinisch ziekenhuis heeft het MCH topklinische functies, leidt het medisch specialisten, verpleegkundigen en andere beroepsgroepen op en wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan. Visie De gezondheidszorg verandert door wijzigingen in wetgeving en financiering in hoog tempo. Het MCH speelt hierop in, en op de wensen van patiënten. Het MCH wil zich niet alleen onderscheiden met de kwaliteit van zorg, maar ook veel aandacht besteden aan serviceaspecten. Bij verzekeraars is toenemende schaalvergroting zichtbaar. In de context van de Haagse regio, waarin diverse ziekenhuizen opereren, geeft dit potentieel een grote dynamiek. Het MCH wil voor zorgverzekeraars een stabiele zorgaanbieder van voorkeur zijn. Onze verwijzers moeten weten wat het MCH kan bieden. Het MCH speelt in op de diverse wensen van huisartsen, waaronder samenwerking op het gebied van individuele patiënten, bijscholing en facilitaire ondersteuning. In de regio richt het MCH zich op een gezonde combinatie van concurrentie en samenwerking. Concurrentie vindt vooral plaats op de basiszorg. Rond de topklinische functies wordt samenwerking gezocht met het HagaZiekenhuis. Verder werkt het MCH samen met de coöperatieziekenhuizen: het Bronovo ziekenhuis, t Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer en het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Strategie In het verslagjaar is invulling gegeven aan de nieuwe meerjarenstrategie Zorg met Passie II voor de periode Hierin geeft het MCH aan dat het: 1) Op beide locaties zeven dagen per week 24 uur per dag algemene ziekenhuiszorg biedt in het directe verzorgingsgebied. Hierbij gaat het om zorg die aansluit op de epidemiologie. Het MCH wil sterk zijn in tweedelijnszorg die zich richt op grote chronische ziekten; 2) Voor de speerpunten oncologie, neurologie/neurochirurgie en acute zorg een bovenregionale functie heeft; 3) Niet-algemene ziekenhuiszorg alleen levert als deze financieel renderend is, ter ondersteuning van de in de vorige punten benoemde zorg; 4) Niet-algemene en niet-renderende ziekenhuiszorg alleen levert als deze aantoonbaar immaterieel voordelen biedt en als het financieel in totaal haalbaar is. De volgende resultaten zijn in de meerjarenstrategie verwoord. Het MCH wil: grensverleggend zijn voor de speerpunten neurologie, oncologie en acute zorg, en topkwaliteit leveren voor algemene ziekenhuiszorg (competentie Kwaliteit ); constant op zoek zijn naar beter (competentie Initiatiefrijk ); creatief zijn met middelen om de beste zorg tegen de laagste kosten te leveren (competentie Creatief ); zorg aanbieden die aansluit bij de wensen en behoeften van de patiënt (competentie Klantgericht ). Kwaliteit, Initiatiefrijk, Creatief en Klantgericht zijn de vier kernwaarden van het MCH. Ze zijn het uitgangspunt van de interne en externe communicatie van het MCH en zijn 26

27 verankerd in de jaargespreksystematiek. In het verslagjaar zijn voorbereidingen getroffen voor een gedragscode voor medewerkers, waar deze gedragswaarden onder meer in terugkomen. In het verslagjaar is de voortgang van de strategie geëvalueerd en op basis daarvan is het jaarplan 2011 opgesteld. 4.2 Algemeen beleid Zorg met Passie II In 2010 is een tussenevaluatie gehouden over het beleidsplan Zorg met Passie II. Hierbij is beoordeeld in welke mate de doelen zijn bereikt die voor drie jaar zijn vastgesteld. Voor de doelen die nog niet volledig zijn bereikt maar nog wel actueel zijn voor het MCH, zijn op basis van deze tussenevaluatie nieuwe jaarplandoelen vastgesteld voor Gezamenlijk consult diabetespatiënten Internist Aart Bootsma heeft het gezamenlijk consult voor diabetespatiënten in het MCH geïntroduceerd. Patiënten kunnen in zo n gezamenlijk consult van elkaar leren hoe ze beter met hun ziekte kunnen omgaan, en praktische tips uitwisselen. Het gezamenlijk consult is bij uitstek geschikt voor patiënten met een chronische ziekte als diabetes, omdat zij vaak tegen dezelfde problemen aanlopen. Aan een gezamenlijk consult doen een internist, een diabetesverpleegkundige en acht tot twaalf patiënten mee Zorginstellingen in de regio van het MCH en daarbuiten Zie hiervoor paragraaf Verwijzers Zie hiervoor paragraaf

28 4.2.4 Professionele ethiek Professionele ethiek en de maatschappelijke positie van het MCH komen op diverse manieren aan de orde. Er is een platform ethiek, waaraan medewerkers actuele vragen over medisch-ethische vraagstukken kunnen voorleggen. Protocol kindermishandeling krijgt vervolg Het protocol kindermishandeling, opgesteld door verpleegkundige Hester Diderich van het MCH in samenwerking met het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK), heeft een vervolg gekregen. De goede resultaten van het protocol vormden voor veel ziekenhuizen aanleiding om ook met een dergelijk protocol te gaan werken. Samen met TNO, het AMK en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft Diderich in 2010 een aanvraag voor subsidie ingediend voor wetenschappelijk onderzoek naar oudermeldingen. Deze is eind 2010 voor twee jaar gehonoreerd door de commissie van Zorg voor Jeugd van de overheidsinstelling ZonMw. Het protocol, dat tot dan toe was gebaseerd op deskundigheid en gezond verstand, krijgt nu ook wetenschappelijke onderbouwing. In september 2010 vond bovendien in het MCH de eerste landelijke bijeenkomst plaats van de Nederlandse Vereniging Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling Bouw en renovatie In het verslagjaar zijn diverse bouwprojecten uitgevoerd. De belangrijkste in MCH Westeinde zijn de renovatie van het OK-complex, de herinrichting van de endoscopie-afdeling, en de tweede traumakamer op de afdeling Spoedeisende Hulp. Verder zijn voorbereidingen getroffen voor het aanvragen van een bouwvergunning voor een nieuw beddenhuis in MCH Antoniushove. Renovatie OK-complex De complete renovatie van alle zeven operatiekamers, het verkoevercomplex en ondersteunende ruimtes is begonnen in januari Tijdens de vier bouwfases zijn altijd minimaal vier OK s beschikbaar gebleven en werd gebruik gemaakt van de poliklinische operatiekamers. In december 2010 is de renovatie afgerond. MCH Westeinde beschikt nu over een ultramodern OK-complex met ruime operatiekamers, dat aan de meest actuele patiëntveiligheidseisen voldoet en een zeer geavanceerd luchtbehandelingssysteem heeft. Daarnaast is er een aparte ontvangstruimte voor patiënten gerealiseerd. Verbouwing endoscopieafdeling In september 2010 is begonnen met de aanpassing van de endoscopieafdeling. De nieuwe afdeling heeft onder meer een eigen uitslaapkamer, een aparte kamer voor röntgenonderzoek en een duidelijker patiëntenlogistiek. De afdeling, die vier keer zo groot is als voorheen, voldoet volledig aan alle recente eisen van IGZ. Door het gebruik van lichte kleuren en daglicht is een patiëntvriendelijke omgeving ontstaan. Uitbreiding van de SEH met tweede traumakamer De tweede traumakamer beschikt over alle faciliteiten en apparatuur die nodig zijn om een patiënt met meervoudig ernstig letsel snel en optimaal te behandelen. Dat is noodzakelijk want een snelle behandeling vermindert de overlijdenskans en zorgt ervoor dat patiënten uiteindelijk minder ernstige gevolgen ondervinden. Per jaar komen meer dan 150 traumapatiënten naar de Spoedeisende Hulp van MCH Westeinde. Door de beschikbaarheid en expertise van diverse specialismen op deze afdeling, bijvoorbeeld op het gebied van traumatologie en neurologische behandelingen onder röntgendoorlichting, kunnen patiënten snel een diagnose krijgen en meteen behandeld worden. Hiermee is MCH Westeinde hét traumaziekenhuis van de regio. 28

29 Nieuwe wondpoli MCH Westeinde opent zijn deuren Na de nodige voorbereidingen en een verbouwing met inhuizing op de poli Chirurgie is in juni 2010 de wondpoli geopend. Patiënten worden ontvangen en behandeld in een mooi en efficiënt ingerichte poli die voldoende ruimte en privacy biedt. Aanpassingen van de verpleegafdelingen MCH Antoniushove Er zijn voorbereidingen getroffen voor het aanvragen van een bouwvergunning voor een nieuw beddenhuis in MCH Antoniushove. Omdat het nog even duurt voordat deze nieuwbouw gerealiseerd is, hebben verpleegafdelingen een opknapbeurt gehad in Verpleegposten zijn vernieuwd, werkruimtes aangepast en de inrichting is gemoderniseerd. Hiermee kan het MCH de periode tot de nieuwbouw overbruggen Risicomanagement Risicomanagement heeft in het MCH volop aandacht. Inzicht in risico s draagt bij aan het nemen van verantwoorde besluiten om de langetermijndoelen van het MCH te kunnen realiseren. In 2007 is een start gemaakt met een uitgebreide en gedetailleerde rubricering van risico s, risicobeschrijvingen en maatregelen per beschreven risico. In 2008 en 2009 is verder invulling gegeven aan het nemen van maatregelen om deze risico s te beheersen. Daarnaast is in 2009 gestart met de voorbereidingen voor een integraal risicomanagementsysteem dat is ingebed in de planning- en controlcyclus. Deze aanpak is in 2010 afgerond, met de volgende resultaten: voor 12 hoofdgebieden zijn risicoanalyses uitgevoerd en vastgelegd in het risicoregister; alle risico s zijn beoordeeld en er is een top zes van belangrijkste risico s vastgesteld (zie kader). Het betreft de risico s die - indien ze zich voordoen - voor een aanzienlijke instabiliteit kunnen zorgen met grote consequenties voor het ziekenhuis; er is een plan van aanpak vastgesteld voor de beheersing van de belangrijkste risico s; de bewaking van de realisatie van het plan van aanpak en het herijken van het risicoregister is geborgd in de planning- en controlcyclus. TOP 6 Risico: Toelichting: Risico van bedrijfsonderbreking Risico van verminderde vraag Risico s die samenhangen met wet- en regelgeving en financiële tekorten Risico s van onvoldoende kwaliteit zorgverlening Brand, maar ook storingen in bijvoorbeeld water- of energietoevoer of in technische en informatiesystemen kunnen een wezenlijk effect hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering. Door initiatieven die ontstaan als gevolg van marktwerking bestaat het risico dat de vraag vermindert. De huidige politieke situatie in combinatie met de economische situatie levert onzekerheden op voor de strategie en bedrijfsvoering van het MCH. De regelgeving voor de nabije toekomst is zeer onzeker. De vraag is of de zorg zich verder ontwikkelt naar gereguleerde marktwerking of niet. Het is onzeker hoe de forse bezuinigingen de zorg zullen treffen. Bovenstaande kan productie- en/of financiële gevolgen voor het MCH hebben. Als de medische en/of verpleegkundige kwaliteit onvoldoende is, bestaat de kans op suboptimale zorg en verlies van aantrekkelijkheid als opleidingsziekenhuis. 29

30 5 Risico s van bestuur en leiderschap 6 Financiële risico s Als bestuurders en management niet optimaal functioneren, levert dat risico s op voor de kwaliteit en snelheid van besluitvorming en het behalen van doelstellingen. Als financiële systemen, administratieve organisatie en interne controle niet optimaal werken kan dat leiden tot onjuistheid en/of onvolledigheid van registratie. Daarnaast bestaat door het leveren van zorg aan niet-verzekerde patiënten het risico op oninbare vorderingen. Eind 2008 is een start gemaakt met het uitvoeren van interne audits, gebaseerd op risicodenken. Deze methodiek is in 2009 verder uitgewerkt en toegepast in zowel de afdelingsaudits als de procesaudits, en resulteert in effectievere audits en bruikbaarder resultaten uit de audits. Na positieve evaluatie van deze aanpak is besloten deze in 2010 en de daaropvolgende jaren te continueren Kwaliteits- en veiligheidsbeleid Binnen het MCH wordt actief werk gemaakt van kwaliteit en veiligheid. Alle activiteiten zijn gericht op het verbeteren en borgen van verbeteringen van de processen in het MCH. Meer hierover is te vinden in paragraaf 4.3 en Algemeen kwaliteitsbeleid Het MCH wil veilige, kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en patiëntgerichte zorg bieden. Om dit mogelijk te maken beschikt het MCH sinds 2004 als een van de eerste tien ziekenhuizen in Nederland over een ziekenhuisbreed geaccrediteerd kwaliteitssysteem (NIAZ), dat in juni 2008 opnieuw is geaccrediteerd. In 2009 heeft het NIAZ gecontroleerd hoe het staat met de verbeterpunten. Deze voortgangstoets is met positief resultaat afgerond. Het NIAZ constateert dat tien van de elf verbeterpunten goed zijn opgepakt. Alleen het vervolmaken en borgen implementatie documentbeheer vraagt nog om extra aandacht. Dit punt is in 2010 op de volgende wijze opgepakt: herzien van de organisatie van het documentbeheer, met als doel het voorkomen van vervuiling van het documentensysteem; opschonen van het documentensysteem: ontdubbelen en herschrijven; herinrichten van het elektronisch registratiesysteem, met als doel het makkelijker en sneller kunnen vinden van de documenten. Deze aanpak loopt vanwege de omvang door in Daarnaast beschikt het MCH over een veelheid aan afdelingsgebonden kwaliteitssystemen, al dan niet geaccrediteerd of gecertificeerd: Afdeling Kwaliteitssysteem KCL CCKL geaccrediteerd Techniek & Gebouwen NEN-EN-ISO 9001:2008 Interne Zaken NEN-EN-ISO 9001:2008 Catering & Gastenservices HACCP en ISO 22000:2005 Kinderdagverblijf HKZ/ISO 9001:2008 Dialyse HKZ/ISO 9001:2008 In 2010 zijn nog meer activiteiten uitgevoerd voor het kwaliteitsbeleid. In 2009 is gestart met de kwartaalrapportages voor Kwaliteit & Veiligheid en deze zijn voortgezet in Voor de onderwerpen klachten, klantgerichtheid, medische apparatuur, incidentmeldingen, arbo, audits en verbeterprocessen zijn indicatoren opgesteld die het management inzicht geven in status en voortgang van andere dan financiële en personele criteria. Deze rapportages worden besproken in het overleg tussen raad van bestuur en het divisiemanagement. Waar nodig worden afspraken gemaakt over de door te voeren verbeteringen. In 2010 is ook een stap gemaakt in het maandelijks monitoren van de prestatie-indicatoren van IGZ en ZZZ (Zichtbare Zorg Ziekenhuizen). Belangrijke indicatoren 30

31 worden gepresenteerd in managementdashboards, waarin naast de actuele stand van zaken ook de gewenste doelstelling staat. Daar waar de realisatie achterblijft bij de doelstelling vinden analyses en zonodig bijsturing plaats. Voorbeelden van indicatoren waarop in 2010 sturing heeft plaatsgevonden zijn: pijnbestrijding ondervoeding onderhoud medische apparatuur melden en afwikkelen van incidenten in patiëntenzorg beheer van documenten eenmalige spoeling 24 uur na transuretrale resectie van de blaas bij patiënten met een nietspierinvasief blaascarcinoom Resultaten Indicator % gescreende patiënten (op pijn na operatie) op 77,82% 81,43% verpleegafdeling % patiënten met op enig moment een pijnscore boven de 7 in de eerste 72 uur na de 9,22% 7,2% operatie % volwassen patiënten gescreend op ondervoeding 71,04% 88,87% % patiënten met eenmalige spoeling 24 uur na transuretrale resectie van de blaas vanwege niet-spierinvasief blaascarcinoom 60% 76% Zie voor aantal meldingen (bijna) incidenten in patiëntenzorg paragraaf Bij de overige hierboven genoemde indicatoren is het niet mogelijk de score te vergelijken met die van 2009 omdat de registratiewijze verschilde. Vermijdbare schade in ziekenhuizen Begin december kreeg het onderzoek naar patiëntveiligheid in ziekenhuizen door NIVEL/VU/EMGO landelijke media-aandacht. Het onderzoek vond plaats in In Nederlandse ziekenhuizen overlijden jaarlijks patiënten als gevolg van potentieel vermijdbare fouten. Dat betekent dat 5,5 procent van alle sterfgevallen in het ziekenhuis waarschijnlijk had kunnen worden voorkomen. Ruim patiëntendossiers uit 20 ziekenhuizen werden beoordeeld. De aanbevelingen die de onderzoekers doen in het rapport, zijn al van kracht in het MCH. Het MCH zet intensief in op de tien plus één - onderwerpen van het landelijk veiligheidsprogramma. Het in 2009 ingezette beleid voor procesaudits is in 2010 voortgezet. Doel van deze audits is met name het traceren van afdelingsoverstijgende onvolkomenheden en het verbeteren ervan. De volgende vier procesaudits zijn in 2010 uitgevoerd: acute obstetrie, dotteren en ICD plaatsen, neurovasculair centrum en nazorg, en veiligheid van apparatuur op de IC. De resultaten van de audits inclusief verbeterplannen worden besproken door management, raad van bestuur en Stafbestuur. Het divisiemanagement ziet erop toe dat de verbeterplannen worden gerealiseerd. Voorbeelden van verbeteringen zijn het optimaliseren van het visitelopen op afdelingen, het instellen van een jaarprijs voor arts-assistenten voor de snelste behandeling na een herseninfarct (binnen het gouden uur ) en het afronden van de time-out procedure bij het plaatsen van een interne defibrillator. 31

32 Patiëntveiligheid Het MCH is in 2005 gestart met het ontwikkelen en invoeren van een veiligheidsmanagementsysteem conform de eisen van de NTA 8009:2007, waarbij integratie met het kwaliteitssysteem wordt nagestreefd. Vanaf 2008 is deze aanpak verdiept en verbreed door ook invulling te geven aan elf inhoudelijke medische- en verpleegkundige thema s. In 2010 zijn hierin een aantal resultaten geboekt, die hierna worden toegelicht. Het MCH werkt in een regionaal netwerk van ziekenhuizen (samen met het LUMC, het Bronovo ziekenhuis, t Lange Land Ziekenhuis, het Groene Hart Ziekenhuis, het Diaconessenhuis Leiden en het Rijnland Ziekenhuis) aan het opzetten van patiëntveiligheidsprojecten. Dit programma bestaat op hoofdlijnen uit: 1) Opzetten van een veiligheidsmanagementsysteem Het MCH heeft de basiselementen van een veiligheidsmanagementsysteem vormgegeven, te weten: een in het strategisch beleid van het MCH geïntegreerd veiligheidsbeleid, dat als doel heeft schade aan patiënten met 50% te reduceren; bevorderen van de veiligheidscultuur en aandacht voor bewust veilig werken; de systematiek om decentraal incidenten te melden en te analyseren is ziekenhuisbreed ingevoerd; uitvoeren van prospectieve risicoanalyses; patiëntveiligheid is verder ingebed in de opleidings- en introductieprogramma s van nieuwe medewerkers, van artsen in opleiding, in de opleiding van seniorverpleegkundigen en in de bijscholing van verpleegkundigen; er is structurele aandacht van het management voor het omzetten van resultaten van veiligheidsanalyses in concrete verbeteringen op de werkvloer; er vinden necrologiebesprekingen plaats bij de maatschappen en de voorbereidingen zijn gestart voor het uitvoeren van systematische dossieranalyses met behulp van trigger tools. 2) Invoeren van 10+1 patiëntveiligheidsthema s Deze thema s zijn: eind 2009 is een vernieuwde aanpak voor het voorkomen van postoperatieve wondinfecties ontwikkeld, die begin 2010 is ingevoerd; eind 2009 is een vernieuwde aanpak voor het voorkomen en behandelen van sepsis ontwikkeld en vanaf begin 2010 ingevoerd; in 2010 zijn alle verpleegkundigen en arts-assistenten opgeleid in het herkennen van en handelen bij patiënten met bedreigde vitale functies. Deze eendaagse training - inclusief eindtoets - is nu standaard opgenomen in het opleidingscurriculum van alle verpleegkundigen en arts-assistenten; in 2010 is medicatieverificatie bij opname verder uitgerold en zijn voorbereidingen in gang gezet om dit op de spoedeisende hulp in te voeren; het MCH heeft een gestandaardiseerde werkwijze ontwikkeld en ingevoerd om de zorg voor de kwetsbare oudere patiënt te optimaliseren; de cardiologen zijn gestart met het ontwikkelen van een methodiek om patiënten met een acuut coronair syndroom snel, veilig en goed te behandelen; de methodiek voor het meten en behandelen van pijn bij patiënten is verder geoptimaliseerd met als doel de patiënt vrij te waren van onnodige of teveel pijn; de apotheek heeft een voortrekkersrol in het veilig bereiden en toedienen van risicovolle medicatie; de reeds ingevoerde Time-Out methodiek, een last minute check in het chirurgisch proces op alle vitale patiënt- en operatiegegevens voordat de ingreep start, is in 2010 verder geoptimaliseerd; 32

33 het in 2009 ontwikkelde protocol om nierinsufficiency als gevolg van het gebruik van contrastmiddelen te voorkomen, is in 2010 verder uitgerold en geoptimaliseerd. Het opleiden en trainen van medewerkers is een belangrijk onderdeel van patiëntveiligheid. Vanaf 2007 tot en met eind 2010 hebben meer dan 450 medewerkers een of meer patiëntveiligheidstrainingen gevolgd: PRISMA-training (incidentanalyse); patiëntveiligheid voor seniorverpleegkundigen; introductie patiëntveiligheid voor arts-assistenten en specialisten; module patiëntveiligheid voor arts-assistenten; prospectieve Risicoanalyse. Jaargesprek IGZ Zoals ieder ziekenhuis heeft het MCH jaarlijks een gesprek met de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). In haar rapportage geeft IGZ aan dat het MCH op een aantal gebieden voorbeeldige zorg levert, en constateert dat het MCH de afgelopen jaren vooruitstrevend en ondernemend heeft gewerkt, en veel heeft bereikt. Tot slot juicht de Inspectie de intensieve regionale samenwerking in de Coöperatie toe. 4.4 Kwaliteitsbeleid ten aanzien van patiënten Kwaliteit van zorg De kwaliteit van zorg bewaakt het MCH met verschillende metingen en toetsingen, zoals de basisset prestatie-indicatoren, kwaliteitsindicatoren Zichtbare Zorg, patiënttevredenheidsmetingen, kwaliteitsen opleidingsvisitaties, audits, risicoanalyses, procesanalyses, analyses van incidenten in de patiëntenzorg, analyses van incidenten met medewerkers, veiligheidsaudits op medische apparatuur, klachten en MediRisk audits. Resultaten van metingen en toetsingen worden geëvalueerd en waar nodig vinden verbeteringen plaats. Afdelingen maken gebruik van procesbeschrijvingen die periodiek worden getoetst op naleving en gestelde eisen. De kwaliteit en veiligheid van afdelingsoverstijgende zorgprocessen en kwaliteitssystemen worden tijdens multidisciplinair overleg geanalyseerd en verbeterd. Om de service aan patiënten te verbeteren is gestart met het invoeren van het serviceconcept. Dit serviceconcept bestaat uit: het op orde houden van de poli's, telefonische bereikbaarheid, gastvrij onthaal, uitstraling en omgeving, gastvrij verblijf, informatievoorziening op verpleegafdelingen, bewegwijzering en verbetering van het taxivervoer. Intensive care afdeling MCH behoort tot top 5 Nederland De intensive care afdeling met locaties op MCH Westeinde en MCH Antoniushove doet al jaren mee aan de Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). Ernst van ziekte bij opname, ligduur, beademingsduur, het resultaat van de IC-behandeling (SMR) en diverse andere gegevens worden continu bijgehouden. Een landelijke vergelijking van prestatie- en kwaliteitsindicatoren en de resultaten van alle IC-afdelingen over de periode liet begin 2010 zien dat de IC-afdeling van het MCH tot de beste vijf van Nederland behoort. Dag van de beroerte Het neurovasculair centrum van het MCH heeft op 11 mei deelgenomen aan de landelijke Dag van de Beroerte, met een informatiemarkt in MCH Westeinde en MCH Antoniushove. Patiënten en bezoekers kregen antwoord op vragen als Wat is een beroerte? Wat zijn de risicofactoren? Wat zijn de 33

34 symptomen en hoe moet je handelen? Daarnaast konden bezoekers en patiënten zich laten testen (cholesterol, bloedsuiker, bloeddruk) waarna passend advies werd gegeven. Ook de Nederlandse CVA-patiëntenvereniging Samen verder was vertegenwoordigd met een stand. Melden van (bijna-)incidenten in de patiëntenzorg In het MCH werkt men met het Veilig Incident Melden, wat inhoudt dat op afdelingsniveau (bijna)incidenten veilig gemeld kunnen worden, geanalyseerd en afgewikkeld. Het afwikkelen houdt in dat de eventuele oorzaken dicht bij het werkproces in kaart worden gebracht. Complexere incidenten en incidenten waarbij meerdere afdelingen betrokken zijn, worden centraal (in de MIP-commissie) besproken en afgewikkeld. Wedstrijd tijdens Week van de patiëntveiligheid In de Week van de patiëntveiligheid (22-26 november) heeft het MCH een wedstrijd georganiseerd voor alle afdelingen die zijn vertegenwoordigd in een VIM-commissie (Veilig Incidenten Melden). De wedstrijd bestond uit twee onderdelen: - De VIM-commissies en zorgmanagers werden uitgedaagd om met hun afdeling een ludieke actie te bedenken op het gebied van patiëntveiligheid op de eigen afdeling; - Een inhoudsdeskundige beoordeelde tijdens een onverwacht bezoek zaken als naleving van regels voor hygiëne, infectiepreventie en veiligheid. De Spoedeisende Hulp van MCH Antoniushove won de eerste prijs. Pathologie en afdeling C08a & b van MCH Westeinde eindigden op respectievelijk de tweede en derde plaats. In 2010 zijn de volgende aantallen (bijna-)incidenten gemeld en afgewikkeld: MIP-meldingen Aantal Aantal Aantal Totaal aantal centrale (bij MIP-commissie) meldingen (m.b.v. MIPexpert): Aantal van de centrale (bij MIP-commissie) meldingen dat heeft geleid tot het formuleren van verbeteradviezen (in MIP-expert): Totaal aantal decentrale (bij VIM-commissie) meldingen (m.b.v. MIP-expert): Aantal decentrale (bij VIM-commissie) meldingen dat heeft geleid tot het formuleren van verbeteradviezen (in MIP-expert): De MIP-commissie heeft in 2010 adviezen gegeven over ondermeer de volgende onderwerpen: toepassing van een eenduidig NTBR-beleid (in voorkomende gevallen) met betrekking tot het protocol Besluitvorming Behandelbeperking; een goede en eenduidige statusvoering (zoals bijvoorbeeld eenduidige rapportage bij postoperatieve instructies); opvang van klinische patiënten Longgeneeskunde in MCH Antoniushove; onderzoek functioneren zusteroproep/piepersysteem in combinatie met intercomsysteem; afspraken communiceren achterwacht en arts-assistent; 34

35 evaluatie implementatie fixatiebeleid (dezelfde materialen inkopen op beide locaties, protocollen voor gebruik onrustband en enkel- en polsfixatie); aanscherping van de reeds bestaande gazentelprocedure(s); verantwoordelijkheid sondebeleid; wijze van informeren externe artsen over in het MCH afgesproken procedures; gebruik van één type spuitenpomp. De adviezen zijn schriftelijk gegeven aan de raad van bestuur, het divisiemanagement en/of aan de zorgmanagers. Fixatiebeleid Patiënten die onrustig of in de war zijn, kunnen zichzelf schade toebrengen als ze bijvoorbeeld uit bed vallen of hun infuus eruit trekken. Soms zijn vrijheidsbeperkende middelen noodzakelijk, zoals de bedhekken omhoog zetten, het plaatsen van bedhekbeschermers of het aantrekken van grote handschoenen die het zelf verwijderen van een infuus bijna onmogelijk maken. En soms is fixatie met enkel-of polsbanden of een onrustband nodig. Het aangescherpte fixatiebeleid van het MCH is gebaseerd op vier pijlers: materiaal, deskundigheidsbevordering, besluitvorming en bewustwording van risico s, rapportage en evaluatie. Verpleegkundigen zijn geschoold en er is een MCH-brede procedure voor besluitvorming opgesteld die aangeeft wie bepaalt welke middelen worden ingezet, wie toestemming geeft en wie geïnformeerd moet worden. Lintje Monitor Borstkankerzorg voor het MCH De Monitor Borstkankerzorg geeft de patiënt inzicht in de organisatie van de Borstkankerzorg in een ziekenhuis, de ervaringen die andere patiënten met het ziekenhuis hebben en de mate waarin het ziekenhuis voldoet aan de verwachtingen van de Borstkanker Vereniging Nederland (BVN). De BVN heeft achttien criteria opgesteld die belangrijk zijn voor een borstkankerpatiënt. De ziekenhuizen die Prestatie-indicatoren Het MCH participeert in de aanlevering van de Basisset Prestatieindicatoren van de IGZ via en via Zichtbare Zorg Ziekenhuizen Patiëntenparticipatie Patiënten participeren op verschillende manieren in het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van beleid. Het MCH meet op verschillende manieren de tevredenheid van de patiënt: eenmaal per jaar op alle afdelingen waar patiënten behandeld of verpleegd worden door middel van een trendmeting; continu op alle afdelingen waar patiënten behandeld, verpleegd of onderzocht worden via de systematiek U Maakt Ons Beter ; in het kader van verbeterprojecten worden specifieke meetinstrumenten ingezet, zoals rondetafelconferenties met patiënten en management, mystery guests en spiegelgesprekken. Het MCH heeft een betrokken en actieve Patiënten Adviesraad (PAR), die gevraagd en ongevraagd advies geeft over onderwerpen die te maken hebben met kwaliteit en patiëntveiligheid. Zo worden onderwerpen uit de beleidsvoornemens doorgesproken en wordt de PAR geconsulteerd bij concrete vraagstukken. Zie hiervoor ook paragraaf 2.3 van dit jaardocument. 35

36 4.4.2 Klachten Klachtenfunctionarissen Het MCH heeft per locatie een klachtenfunctionaris. Patiënten kunnen bij deze medewerker een klacht indienen, waarna een gesprek met de patiënt, de betrokken zorgverlener en de klachtenfunctionaris kan plaatsvinden. Het grootste deel van de klachten wordt naar tevredenheid afgehandeld. Aantal deelklachten per categorie bij klachtenfunctionarissen Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal klagers Aantal deelklachten, waarvan: Professioneel handelen , Informatieverstrekking , Relationeel , Coördinatie/organisatie , Financiën , Anders ,1 0 0 Als onderdeel van het kwaliteitsgericht werken van de klachtenfunctionaris, wordt aan het eind van de bemiddeling aan de klager gevraagd hoe ze de bemiddeling hebben ervaren. In MCH Antoniushove zijn 215 deelklachten onderzocht. Hiervan is bij 187 respons ontvangen. 1. Ik voelde me serieus genomen door de klachtenfunctionaris/-procedure: Tevreden : 187 deelklachten, dit is 100% Niet tevreden : 0 deelklachten, dit is 0% 2. Ik ben tevreden over het resultaat van de behandeling van de klacht Tevreden : 162 deelklachten, dit is 87% Niet tevreden : 17 deelklachten, dit is 9% Geen uitspraak : 8 deelklachten, dit is 4% In MCH Westeinde zijn 282 deelklachten onderzocht. Hiervan is bij 234 respons ontvangen. 1. Ik voelde me serieus genomen door de klachtenfunctionaris/-procedure: Tevreden : 232 deelklachten, dit is 99% Niet tevreden : 2 deelklachten, dit is 1% 2.Ik ben tevreden over het resultaat van de behandeling van de klacht Tevreden : 191 deelklachten, dit is 82% Niet tevreden : 9 deelklachten, dit is 4% Geen uitspraak : 19 deelklachten, dit is 8% NB: bij 15 deelklachten is geen reactie gegeven op tevredenheid over het resultaat; dit is 6% Patiënten Klachtencommissie Patiënten die behoefte hebben aan een formeel oordeel over de gegrondheid van hun klacht kunnen de Patiënten Klachten Commissie (PKC) inschakelen. Deze commissie is onafhankelijk en beoordeelt of de (deel)klacht gegrond is. De commissie rapporteert daarover schriftelijk aan de klager, alle bij de 36

37 klacht betrokkenen en de raad van bestuur. De raad van bestuur laat vervolgens de klager weten of de uitspraak van de PKC aanleiding is tot het nemen van maatregelen en zo ja, welke. Aantal deelklachten per categorie en oordeel PKC Aantal Aantal klachten ingediend 11 Aantal klachten afgehandeld (incl. klachten voorgaande jaar) 11 Aantal deelklachten ingediend NVT Aantal deelklachten afgehandeld (incl. deelklachten voorgaande jaar) 32 Waarvan: - Gegrond 10 - Deels gegrond 2 - Ongegrond 20 Deelklachten per categorie PKC Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Professioneel handelen Informatie Relationeel , Organisatie , Financiën Overig Totaal Toegankelijkheid Het project Poli s op Orde, dat tot doel heeft de toegangs- en wachttijden te verkorten, is in 2010 geëvalueerd. Het project is vervolgens samengevoegd met andere klanttevredenheidsprojecten Veiligheid Patiëntveiligheid Informatie over het patiëntveiligheidsbeleid is te vinden in paragraaf 4.3. Veiligheid van medewerkers/arbo Het arbobeleid van het MCH kent drie pijlers: risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E); voorlichting en instructie; het netwerk van arbocontactpersonen. De RI&E vormt de basis van het arbobeleid. De RI&E-systematiek is in 2010 geïntegreerd met de Kwaliteitsbarometer. Vanaf het tweede kwartaal wordt de voortgang van de uitvoering van verbeterpunten ieder kwartaal gerapporteerd aan het divisiemanagement en de raad van bestuur. In 2010 is een e-learningmodule ontwikkeld over fysieke belasting. Deze module zal in 2011 worden geïmplementeerd. 37

38 Het MCH beschikt over zo n 65 arbocontactpersonen. Zij ondersteunen bij de uitvoering van het arbobeleid op de afdeling. In 2010 is in de bij- en nascholing van arbocontactpersonen aandacht besteed aan infectiepreventie en hygiëne. Veiligheid van gebouwen, installaties en apparatuur In het MCH functioneert een systeem voor zowel planmatig onderhoud van gebouwen, apparatuur en installaties als voor storingsafwikkeling en reparaties. Dit onderhoudssysteem valt onder het kwaliteitsregime van NEN-EN-ISO 9001:2008. Daarmee voldoet het MCH aan wettelijke regels, normen en voorschriften, waaronder NEN 1010, NEN 3141 en NEN 3140 en de algemene veiligheidsaspecten van installaties en apparaten. In het verslagjaar is een veiligheidssysteem ingevoerd voor de integrale beheersing van medische apparatuur. Activiteiten binnen dit project zijn onder meer het opzetten van procedures voor inkoop, ingebruikname en onderhoud, evenals de bijbehorende training en opleiding en het uitvoeren van risico-inventarisaties voor (verzamelingen van) medische apparatuur om preventieve onderhoudsschema s vast te kunnen stellen. Ook zijn negen indicatoren opgesteld voor het monitoren van (geschiktheid voor gebruik van) medische apparatuur. Brandveiligheid Het MCH heeft een nauwe samenwerking met de brandweer. De belangrijkste onderwerpen zijn brandpreventieve maatregelen en een nieuwe brandmeldcentrale. Bij brandpreventie wordt vooral gewerkt aan brandwerendheid van wanden en deuren en worden brandkleppen in luchtkanalen geplaatst of vervangen. Deze maatregelen moeten de verspreiding van een eventueel ontstane brand zoveel mogelijk voorkomen, zodat medewerkers, de BHV en andere dienstverlenende instanties voldoende tijd hebben om passende maatregelen te nemen. De afgelopen twee jaar zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuwe moderne brandmeldinstallatie in MCH Westeinde. Deze regelt sturingen op deuren, liften en ventilatie, zorgt voor signalering op panelen en piepers en verschaft bij brand de juiste informatie aan alle dienstverlenende instanties. Een van de belangrijkste doelstellingen is drastische verlaging van het aantal onjuiste brandmeldingen en de daarmee gepaard gaande overlast voor de organisatie. In 2010 is de benodigde infrastructuur aangelegd en nagenoeg gereed gemaakt, waarna de installatie in 2011 wordt gecertificeerd. Veiligheid van kritieke voorzieningen Voor kritieke voorzieningen, zoals elektriciteit, water, liften, ICT en risicovolle materialen gelden beheersmaatregelen die kwaliteit en continuïteit zekerstellen. Met periodieke testen en keuringen wordt getoetst of deze voorzieningen voldoen aan de gestelde eisen. In geval van storing of uitval zijn noodvoorzieningen aanwezig. Calamiteiten en bedrijfshulpverlening Het MCH beschikt over een RampenOpvangPlan om snel en effectief te kunnen reageren op een groot aanbod van slachtoffers in geval van een ramp. Het RampenOpvangPlan of onderdelen daarvan worden periodiek getest en geoefend. Het plan is in 2010 geactualiseerd. Voor interne calamiteiten is er een uitgebreide bedrijfshulpverleningsorganisatie ingericht. De bedrijfshulpverleners oefenen tien keer per jaar in MCH Westeinde en MCH Antoniushove. Daarnaast oefenen op beide locaties tien afdelingen per jaar. Ten slotte oefenen ook alle externe hulpverleners een keer per jaar op iedere locatie. Gevaarlijke Stoffen Er is een systeem voor het kenmerken en gebruiken van gevaarlijke stoffen en de logistieke afwikkeling. De bedrijfshulpverleners kennen de bergruimten voor gevaarlijke stoffen. Stand van zaken ICT, beleid en belangrijkste veranderingen en plannen: Management letter 2010 Ook in 2010 is hard gewerkt aan verbetering van de sturing en controle op ICT. De accountant constateert daarover in haar management letter: De score voor ICT is sterk gestegen ten opzichte van vorig jaar. Het MCH heeft in 2010 belangrijke slagen gemaakt in de vastlegging en het updaten van procedures. 38

39 Uitrol oncologisch Elektronisch PatiëntenDossier (EPD) Om het project ter verbetering van de oncologische zorg te ondersteunen is, als vervolg op het in 2009 voor heelkunde/traumatologie succesvol gebouwde EPD, gestart met het uitrollen van een EPD voor de specialismen die zich bezighouden met de belangrijkste oncologische ziektebeelden. Naar verwachting wordt dit project in het eerste kwartaal van 2011 afgerond. Hierna wordt bekeken of en hoe verdere implementatie van het EPD in het MCH vorm krijgt. In ieder geval zal in 2011 nog gestart worden met de implementatie van een Elektronisch Verpleegkundig Dossier (EVD), ter verbetering van de kwaliteit van zorg en de registratie. Regionale ICT-architectuur Het project ter realisatie van de regionale ICT-architectuur, voor het kunnen uitwisselen van zorginformatie tussen zorgaanbieders in de regio, heeft enige vertraging opgelopen en is complexer dan verwacht. Zo blijkt de interpretatie van wet- en regelgeving uiterst lastig en is het niet altijd mogelijk om leveranciers van de aangesloten zorgaanbieders in hetzelfde tempo te laten mee bewegen. Ondanks de vertraging wordt medio 2011 echter oplevering van de eerste delen van het Regionaal Schakelpunt verwacht. Roadmap Coöperatie In 2010 is in coöperatieverband met ondersteuning van KPMG een ICT-roadmap ontwikkeld, die laat zien hoe de initiatieven van de Coöperatie het beste ondersteund kunnen worden door ICT. De roadmap beslaat een periode van vijf jaar en beschrijft vergaande samenwerking (unification) op het gebied van ICT. Begin 2011 neemt het dagelijks bestuur van de coöperatie een besluit hierover. Medische gegevens De in 2009 gestarte pilot voor het personal healthrecord is succesvol afgerond en opgenomen als standaarddienst voor patiënten van het MCH. Dit personal healthrecord stelt patiënten in staat in hun eigen dossier te kijken waar en wanneer ze dat willen. In samenwerking met de leverancier wordt gestreefd naar uitbreiding van de functionaliteit. Medischegegevens.nl pilot succesvol afgerond Vanaf augustus 2009 heeft Medischegegevens.nl als pilot gedraaid bij MCH Westeinde en MCH Antoniushove. Hiermee hebben patiënten waar en wanneer ze maar willen toegang tot hun medische gegevens. In 2010 maken patiënten gebruik van het systeem; ze zijn enthousiast. Dat blijkt uit de enquête die het MCH samen met Medischegegevens.nl heeft gehouden. Het MCH heeft besloten om Medischegegevens.nl blijvend aan te bieden zodat alle patiënten hier gebruik van kunnen maken. Internet In 2010 kunnen patiënten van de meeste afdelingen via internet hun afspraak maken. Daarnaast kunnen patiënten bij bepaalde afspraken direct een vragenlijst invullen over hun klachten. Hiermee kan de medisch specialist het spreekuur beter uitvoeren. EZIS > 5.1 // Microsoft In 2010 is de migratie van het Novell-besturingssysteem naar Microsoft gerealiseerd. Vervolgens kon een grote upgrade van het ziekenhuisinformatiesysteem succesvol worden uitgevoerd. Hiermee heeft het MCH de beschikking over de nieuwste software van haar leverancier. Status compliance met NEN7510: Informatiebeveiliging Onder regie van de aangestelde CISO (Corporate Information Security Officer) is ervoor gezorgd dat alles conform de wet- en regelgeving van informatiebeveiliging is ingericht. Zo is veel werk gemaakt van het uitvoeren en verbeteren van een risicoanalyse en de daaraan gekoppelde business impact analyse. Rapportcijfers audit PWC In 2010 is een door de IGZ aan ieder ziekenhuis opgelegde audit uitgevoerd. Hiermee is bepaald in welke mate het MCH voldoet aan het daartoe aangewezen deel van de NEN norm. Over de gehele linie is gemiddeld een ruime voldoende verkregen. Onder regie van de 39

40 CISO zal het MCH inspanningen verrichten om aan de gehele norm te voldoen (de verplichting van de IGZ beperkte zich tot een subset van de norm), maar zal ook verder gewerkt worden aan het integreren van hetgeen in de PDCA-cyclus is gerealiseerd. Wijze van kwaliteitsbewaking van ICT en gegevensverwerking: Professionalisering van ICT-servicemanagement Onder deze noemer worden de servicemanagement-processen zoveel mogelijk gestandaardiseerd en waar mogelijk geautomatiseerd (met name: bewaking). Hiermee is een grote stap in informatiebeveiliging gezet. Changemanagement Het MCH hanteert een procedure die stelt dat voorgenomen wijzigingen aan de infrastructuur ter beoordeling aan een commissie moeten worden voorgelegd voordat ze uitgevoerd worden. Doel hiervan is te voorkomen dat het doorvoeren van wijzigingen de bedrijfsvoering verstoort. Er wordt gewerkt aan continue verbetering van dit proces. Testen Sinds 2008 wordt nieuwe software, met name van EZIS (het ziekenhuisinformatiesysteem) gestructureerd getest. Hiervoor heeft een aantal functioneel beheerders een korte training gevolgd. Doel hiervan is om problemen te voorkomen nadat men live is gegaan met nieuwe software. Hotfixcyclus Om op een veilige manier om te gaan met het relatief grote aantal wijzigingen dat in de vorm van een hotfix beschikbaar komt voor het EZIS, wordt gewerkt met een procedure die erin voorziet dat via een vast stramien wijzigingen worden verzameld en getest en vervolgens operationeel worden gemaakt. Werkinstructies Voor de belangrijkste modules zijn duidelijke werkinstructies geschreven en beschikbaar. Autorisatie/de-autorisatie In 2010 wordt middels automatisering geborgd dat er een 1:1 relatie bestaat tussen de personeelsadministratie en het aantal uitgegeven autorisaties. Ook in het kader van informatiebeveiliging is dit een aandachtspunt. 4.5 Kwaliteit van medewerkers Personeelsbeleid E-HRM Met de coöperatiepartners is afgesproken gezamenlijk een nieuw E-HRM systeem (salaris- en personeelsinformatiesysteem) aan te schaffen en in te richten. Hiermee wordt in de toekomst verdergaande samenwerking mogelijk en worden de kosten gereduceerd. In april 2010 is fase I van dit project gestart, met als doel het inrichten van het nieuwe systeem. Per 1 januari 2011 vindt de salarisbetaling vanuit dit nieuwe systeem plaats. De coöperatiepartners hebben het systeem gezamenlijk ingericht en de conversies naar het nieuwe systeem hebben plaatsgevonden bij de diverse organisaties. Het doel is behaald en begin 2011 worden in coöperatieverband nieuwe keuzes gemaakt voor het verder ontwikkelen van dit systeem. Sociaal Plan De vier coöperatieziekenhuizen hebben met de vakbonden afgesproken een gezamenlijk Sociaal Plan te ontwikkelen. Hiervoor is in 2010 een onderhandelingsdocument opgesteld en heeft een eerste gesprek met de vakbonden plaatsgevonden. In de eerste helft van 2011 krijgen de onderhandelingen een vervolg. Voor een op te richten Lab West (samen met het HagaZiekenhuis en SRTG) is ook overleg geweest met de vakbonden en een Sociaal Plan is opgesteld en geaccoordeerd. Verloop personeel en vacatures Het verloop is in 2010 licht gedaald vergeleken met Na krapte op de arbeidsmarkt in voorgaande jaren zijn in 2010 de meeste vacatures redelijk tot goed vervulbaar. Een aantal 40

41 gespecialiseerde functies blijft hierop een uitzondering, zoals de functies IC- en OK-verpleegkundige. Voor met name deze functies is een beroep gedaan op externe leveranciers van flexibele krachten. In de laatste maanden van 2010 is selectief omgegaan met het aantrekken van nieuwe medewerkers. Ziekteverzuim Het MCH hanteert een verzuimbeleid op basis van eigen regie. Dit betekent dat het gehele proces rondom verzuim en de beheersing daarvan binnen het MCH zelf geregeld en georganiseerd is. Halverwege 2010 is een proef gestart met de inzet van extra capaciteit voor reïntegratie door een reïntegratieconsulent. Hiermee wordt beoogd de leidinggevende extra ondersteuning te geven in het begin van het verzuimproces om zo de duur van het verzuim te verkorten. De eerste resultaten in het laatste kwartaal 2010 geven een positief resultaat. Op basis van de VerNet-cijfers is het verzuimpercentage in het laatste kwartaal gedaald met één procentpunt, van 4,81% in 2009 naar 3,82% in In 2010 heeft het MCH op de verzuimindicatoren beter gepresteerd dan in Het verzuimpercentage is in 2010 gedaald met 0,4 procent ten opzichte van 2009, naar 4,1%. De meldingsfrequentie daalde met ruim eentiende ten opzichte van 2009, naar 1,17%. Het MCH scoort met deze verzuimcijfers het beste van alle topklinische ziekenhuizen. Jaargesprekken De systematiek die het MCH voor jaargesprekken hanteert is conform de CAO voor ziekenhuizen. Voor de inhoud van de jaargesprekken is er de richtlijn jaargesprek en van de gesprekken vindt verslaglegging plaats. Diversen Naar aanleiding van het goedgekeurde projectvoorstel Beter Beoordelen is in 2010 een beoordelingssystematiek ontwikkeld met een koppeling naar belonen (zowel eenmalig als structureel) en daar is een implementatieplan aan gekoppeld. De OR moet hierover nog adviseren. Mede in het licht van deze ontwikkelingen zijn alle functie- en competentieprofielen ingedikt, geactualiseerd en toegankelijk gemaakt voor medewerkers en managers. Een klokkenluidersregeling is ontwikkeld, en de bestaande regelingen op het gebied van ongewenste omgangsvormen zijn geactualiseerd. Daarbij is een regeling opgesteld voor de inzet van vertrouwenspersonen. Daarmee is een samenhangend pakket van regelingen ontstaan dat voorziet in het melden van ongewenst gedrag van medewerkers in de breedste zin van het woord. Begin 2011 worden de nieuwe regelingen geïmplementeerd. Een project over roosteren, waaraan tien afdelingen vrijwillig hebben meegewerkt, heeft de betreffende afdelingen inzicht gegeven in de afstemming tussen productie en inzet van medewerkers, alsmede in alternatieven voor het roosteren. Daarnaast leverde het project inzicht op in de organisatie van het roosteren. Aan dit leertraject wordt in 2011 vervolg gegeven met twee projecten. De arbeidsinspectie heeft veel aandacht voor de werktijden van arts-assistenten. Mede in dit licht zijn alle roosters van deze beroepsgroep onder de loep genomen en waar nodig aangepast. De introductiedag voor nieuwe medewerkers heeft een vernieuwde opzet en bevat onderwerpen die noodzakelijk zijn bij de kennismaking met het ziekenhuis Kwaliteit van het werk Het in 2009 gehouden Medewerkerstevredenheidsonderzoek is geëvalueerd door het management. Het management vindt metingen verrichten erg belangrijk, maar ziet het gehanteerde onderzoek als te omvangrijk en lastig te vertalen naar de dagelijkse praktijk. In 2011 zal een nieuwe opzet worden ontwikkeld Opleiding, ontwikkeling en wetenschap Opleiden en het scheppen van een goed leerklimaat zijn belangrijke onderwerpen in Zorg met Passie II. Het Groene Hart Ziekenhuis en het MCH hebben gezamenlijk één instituut voor het faciliteren en 41

42 stimuleren van opleiding, ontwikkeling en wetenschap in beide ziekenhuizen: het Landsteiner Instituut. Dit instituut is er voor de ondersteuning van alle medische en niet-medische opleidingen. In 2010 is door het coöperatiebestuur de intentie uitgesproken de activiteiten van het Landsteiner Instituut uit te breiden door ook voor het Bronovo Ziekenhuis en t Lange Land Ziekenhuis te gaan werken. Het Landsteiner Instituut heeft in het verlengde hiervan in het najaar een plan van aanpak voorgelegd aan het Coöperatiebestuur en er zijn verkennende gesprekken in beide ziekenhuizen geweest. Aan de hand hiervan wordt in 2011 aan de uitbreiding vormgegeven. Opleidingen Het MCH biedt stages en opleidingen in de vorm van vele verschillende initiële en vervolgopleidingen. Op vrijwel alle gebieden zijn externe regels en eisen snel aan het veranderen. Het Landsteiner Instituut houdt de veranderingen bij en coördineert de bijbehorende praktische aanpassingen. Belangrijke voorbeelden zijn de procedures voor het opleidingsfonds voor medisch-specialistische vervolgopleidingen en de aandacht voor het verkrijgen van CZO-erkenning (College ZiekenhuisOpleidingen) voor beroepsopleidingen en specialistische vervolgopleidingen. Het MCH heeft in 2010 erkenning gekregen voor de opleidingen tot gipsverbandmeester, oncologieverpleegkundige en spoedeisendehulpverpleegkundige. Initiële opleidingen Het MCH is een erkend leerbedrijf en biedt een breed pakket aan beroepsopleidingen en specialistische vervolgopleidingen. Per jaar heeft het MCH ongeveer 120 beroepsbeoefenaren via de werken-leren variant in opleiding. Daarnaast heeft het MCH stageplaatsen voor diverse beroepsopleidingen. De opleidingsfunctionarissen ondersteunen de werkzaamheden in deze opleidingen. Promotie Mark Arts op herniaonderzoek MCH-neurochirurg Mark Arts is in september gepromoveerd op een onderzoek naar twee technieken om een hernia te opereren: de conservatieve methode waarbij de rugspieren worden losgemaakt en de sleutelgatoperatietechniek waarbij de hernia wordt benaderd via een dun buisje door de spieren heen. Hij ontdekte dat de technieken geen significant verschil opleveren in gemeten herstel, maar ook niet in rug- en beenpijn. Over het onderzoek van Arts werd eerder al gepubliceerd in het toonaangevende Amerikaanse Journal of American Medical Association. Medisch-specialistische opleidingen Studenten Geneeskunde uit het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) worden in hun derde tot en met zesde leerjaar voor praktijkonderdelen van hun studie begeleid in het MCH. Tweemaal per jaar krijgen groepen derde- en vierdejaarsstudenten gedurende vijftien bijeenkomsten begeleiding bij hun eerste ervaringen in de praktijk. Daarnaast lopen jaarlijks ruim 270 studenten gedurende vier tot tien weken hun co-schappen in het MCH, volgen ongeveer twintig studenten een keuze co-schap van vijf tot tien weken en lopen ruim vijftig zesdejaarsstudenten in het MCH gedurende zestien weken hun semi-artsenstage. Naast medisch specialisten leidt het MCH ziekenhuisapothekers, klinisch psychologen, GZpsychologen, klinisch fysici, sportartsen en SEH-artsen op. De Centrale OpleidingsCommissie onderhoudt samen met het Landsteiner Instituut een intern systeem voor toetsing van de kwaliteit van het opleidingsklimaat in de vervolgopleidingen. Zowel met de artsen in opleiding tot specialist (aios) als met de opleiders wordt overlegd over mogelijkheden voor verbetering. 42

43 Samen met het MCH en de opleiders coördineert het Landsteiner Instituut de aanvragen en afhandeling van de VWS-subsidie (het opleidingsfonds) voor de medische vervolgopleidingen. Hoofdprijs voor AIOS Spoedeisende Geneeskunde van het MCH Voor het tweede opeenvolgende jaar hebben de aios Spoedeisende Geneeskunde van het MCH de hoofdprijs in de wacht gesleept op de Dutch North Sea Emergency Medicine conference. In 2009 sleepte Alice Vis met surviving sepsis campaign op de spoedeisende hulp de hoofdprijs in de wacht. Dit jaar werd Radiographs in blunt wrist injury van Crispijn van de Brand uit 85 inzendingen als beste gekozen. Zijn voornaamste conclusie: bij meer dan 90% van de patiënten met polstrauma worden foto s gemaakt, waarvan bij ongeveer 60% geen fractuur zichtbaar is. Meer onderzoek en het opstellen van een klinische beslisregel zouden kunnen leiden tot een beter en mogelijk meer restrictief beleid voor het maken van polsfoto's. SEH screent op alcohol De afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) screent sinds september alle volwassen patiënten op bovenmatig alcoholgebruik. Dit wordt gedaan met een speciale vragenlijst. Klachten door bovenmatig alcoholgebruik zijn vaak niet specifiek genoeg om herkenbaar te zijn voor de patiënt of de professional. Met gevalideerde vragenlijsten kan alcoholmisbruik of -afhankelijkheid in een vroeg stadium opgespoord worden. Dat maakt de kans op een succesvolle behandeling groter. Het MCH is het eerste ziekenhuis in Nederland dat deze alcoholscreening op de SEH standaard uitvoert bij volwassenen. SEH-afdelingen in Nederland screenen tot nu toe alleen wanneer de reden van de komst naar de SEH met alcohol te maken heeft. Ontwikkeling Uiteraard is opleiden en trainen niet alleen belangrijk voor mensen die een initiële of vervolgopleiding volgen. Alle medewerkers moeten hun vak, hun vaardigheden en hun persoonlijke ontwikkeling bijhouden. De medewerker wordt daarom zowel intern als extern in de gelegenheid gesteld om scholing te volgen. In het jaargesprek heeft elke medewerker, op basis van competenties, de mogelijkheid concrete afspraken te maken over doorgroeimogelijkheden en bijbehorende opleidingen. Voor verschillende beroepsgroepen zijn er programma s te volgen op specifieke vakterreinen of onderwerpen, mede georganiseerd door het Landsteiner Instituut. In 2010 zijn 476 verpleegkundigen getraind in het herkennen en behandelen van de vitaal bedreigde patiënt. In 2010 zijn 25 e-learningmodules op het Landsteiner Leerplein online gezet. Wetenschap De afdeling Wetenschap van het Landsteiner instituut heeft als doelen het stimuleren van en ondersteunen bij wetenschappelijk onderzoek, het uitbreiden van onderzoekscapaciteit en het bevorderen van de toepassing van wetenschappelijke onderzoeksresultaten in de patiëntenzorg. Om onderzoek in het MCH te bevorderen en tevens te voldoen aan de nieuwe eisen van de IGZ zijn in het najaar 2010 door de raad van bestuur en VMS een nieuwe aanpak en organisatiestructuur vastgesteld. Christianne de Groot hoogleraar verloskunde VU Medisch Centrum Met een minisymposium over perinatale sterfte nam het MCH in oktober in een volle aula afscheid van gynaecoloog Christianne de Groot, die per 1 november 2010 is benoemd tot hoogleraar verloskunde en hoofd van de afdeling Verloskunde in het VU Medisch Centrum. De Groot heeft zich in het MCH met grote inzet gewijd aan patiëntenzorg, onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. In haar afscheidswoord benadrukte de Groot het belang van samenwerking, en gaf haar collega s een eerste steen voor de nieuwe poli die dit symboliseert. 43

44 Behandeling met plaatjesrijk plasma levert niets op bij achillespeesklachten Bij achillespeesklachten is een injectie met plaatjesrijk plasma (PRP) net zo effectief als een injectie met een placebo. Dat toont wetenschappelijk onderzoek aan van de afdeling Sportgeneeskunde van het MCH - door arts-onderzoeker en sportarts in opleiding Robert-Jan de Vos - en de afdeling Orthopaedie van het Erasmus MC. Het ging om een dubbelblind gerandomiseerde studie die wereldwijd nog niet eerder is gedaan bij achillespeesklachten. Een injectie met bloedplaatjes is als nieuwe methode vooral in de VS populair, en erg duur en pijnlijk. In januari verscheen een artikel met de resultaten in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift JAMA (Journal of the American Medical Association). Er is een Wetenschapscommissie ingesteld, bestaande uit medisch specialisten met onderzoeksexpertise. Alle onderzoeksvoorstellen moeten door de onderzoeksleider worden ingediend bij deze Wetenschapscommissie. Deze toetst het onderzoeksvoorstel op het belang van het onderzoek en de kwaliteit van onderzoek en onderzoeker. In opdracht van de wetenschapscommissie wordt van elk onderzoeksvoorstel bekeken of het WMO-plichtig is (Wet Medisch-Wetenschappelijk Onderzoek met mensen). Alle onderzoeksvoorstellen gaan naar de regionale METC: WMO-plichtig onderzoek wordt voorgelegd voor volledige toetsing of lokale haalbaarheid, niet WMO-plichtig onderzoek wordt alleen bekendgemaakt. De Wetenschapscommissie geeft vervolgens het Wetenschapsbureau de opdracht het proces van beoordelingen te coördineren. Het Wetenschapsbureau beoordeelt alle onderzoeksvoorstellen op begrotingsopzet, eisen STZ, IGZ en VWS voor de kwaliteit van onderzoek en onderzoeker en doet eventueel een juridische toetsing. Als een onderzoek na goedkeuring door de Wetenschapscommissie en de Raad van Bestuur is gestart, bewaakt het Wetenschapsbureau de voortgang en legt het de jaarlijkse voortgangsrapportages en de eindrapportage, voorzien van een advies, voor aan de Wetenschapscommissie. Voor de bekostiging van niet-extern gefinancierd onderzoek is een Wetenschapsfonds opgericht. Voor het jaarlijks werkkapitaal wordt door de raad van bestuur een bedrag gereserveerd. Wetenschapsprijs Eind november zijn tijdens een wetenschapsmiddag, georganiseerd door de Centrale Opleiding Commissie MCH, de arts-assistentenvereniging en het Landsteiner Instituut, drie prijzen uitgereikt. De prijs voor de beste presentatie tijdens congresbezoek of opleiding ging naar twee winnaars, namelijk Ellen van Minderhout van de afdeling Oogheelkunde en Wietske Hermes van de afdeling Gynaecologie. De prijs voor de beste poster ging naar Nakisa Khorsand, apotheker van de Apotheek Haagse Ziekenhuizen. Robert Jan de Vos gepromoveerd tot doctor in de geneeskunde Robert Jan de Vos van de afdeling Sportgeneeskunde is op het gebied van sportgeneeskunde Nederlands eerste AGIKO (Assistent Geneeskundige In opleiding tot Klinisch Onderzoeker). Het AGIKO-programma wil het wetenschappelijk onderzoek in de klinische praktijk verbeteren en het opleidingsniveau en de wetenschappelijke scholing van professionals in de praktijk stimuleren. Robert Jan de Vos is in september tevens gepromoveerd tot doctor in de geneeskunde. 44

45 Prof. dr. Henk Struikmans wint Cletonprijs Henk Struikmans, radiotherapeut in het MCH/Radiotherapiecentrum West en bijzonder hoogleraar aan het LUMC, ontving op 27 oktober de jaarlijkse Cletonprijs van van de stichting ZOLEON (Zorg & Leven Oncologie). Struikmans verrichtte - samen met medewerkers van het Integraal Kankercentrum West (IKW) in Leiden - onderzoek naar de kwaliteit van behandelingen van borst- en darmkanker. Met de resultaten kan de kwaliteit van behandelingen in verschillende ziekenhuizen worden vergeleken en is het mogelijk om verbeteringen door te voeren. De stichting ZOLEON subsidieert projecten die de kwaliteit van zorg en leven van mensen met kanker verbeteren in de regio Leiden/Den Haag. Trialbureau In het MCH komen jaarlijks veel aanvragen binnen voor fase-vier-onderzoeken. In 2010 heeft het trialbureau 27 klinische studies ondersteund. Peutz-penning voor Chris Ulrich Chirurg dr. Chris Ulrich heeft de Peutz-penning ontvangen. Tijdens het jaarlijkse lentediner voor specialisten van het MCH reikte dr. Hans van der Sluijs, voorzitter van de Vereniging Medische Staf (VMS), deze penning aan hem uit. Ulrich heeft zich jarenlang uitzonderlijk ingezet voor de patiëntenzorg en het onderwijs in het MCH. De Peutz-penning is in 2009 in het leven geroepen als de onderscheiding van de VMS van het MCH voor medisch specialisten die zich op uitzonderlijke wijze hebben ingezet voor het ziekenhuis, de VMS en de patiënten. Chris Ulrich is de tweede persoon die de penning heeft gekregen. De onderscheiding is een penning in brons met in reliëf de afbeelding van dr. Jan Peutz. Peutz was van eerstegeneesheer aan het Joannes de Deo ziekenhuis (voorloper van het MCH), waar hij bijzonder heeft bijgedragen aan de zorg voor de patiënten en de ontwikkeling van het ziekenhuis. Een erfelijke ziekte met darmpoliepen en donkere vlekjes van huid en slijmvliezen is naar hem genoemd. Primeur in Nederland: nieuwe behandeling borstkanker Begin mei hebben chirurgen van het MCH, en radiotherapeuten van Radiotherapiecentrum West (RCWEST) een patiënt met borstkanker inwendig bestraald tijdens een borstsparende operatie. Het is de eerste keer dat deze nieuwe, korte behandelmethode in Nederland bij een patiënt met borstkanker werd toegepast. De operatie, die plaatsvond in het MCH, is succesvol verlopen. Deze behandeling kan worden toegepast bij vrouwen van zestig jaar en ouder met borstkanker zonder uitzaaiingen. Tijdens de borstsparende operatie wordt een eenmalige inwendige bestraling van de borst gegeven. Dat is een verbetering vergeleken met de traditionele behandeling: een amputatie of een borstsparende operatie met een bestralingsbehandeling van vier tot zes weken.voor veel vrouwen is de bestralingsduur van vier tot zes weken een grote belasting omdat ze in die periode bijna dagelijks naar het ziekenhuis moeten komen. De artsen verwachten per jaar minimaal 100 patiënten met borstkanker op deze manier te kunnen behandelen. In de VS en Italië heeft men ruime ervaring met deze behandelmethode. 45

46 4.6 Samenleving In dit hoofdstuk komt de positie van het MCH aan de orde op het gebied van mensen en milieu, vanuit het perspectief van maatschappelijk verantwoord ondernemen Mensen Zorg aan onverzekerbare onverzekerden Het MCH heeft een kernfunctie voor de regio Haaglanden. Mensen die illegaal in Nederland verblijven, zijn niet verzekerd. En mensen die de premie niet kunnen betalen evenmin. Met ingang van 1 januari 2009 is de regeling voor financiering van zorg aan illegalen veranderd. Deze regeling biedt zorgverleners een financieel vangnet en is alleen van toepassing als een illegaal in Nederland verblijvende patiënt niet kan betalen, ook niet via een betalingsregeling of via derden. Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) geeft alleen een vergoeding als de zorgverlener de zorg medisch noodzakelijk acht. De term medisch noodzakelijk zorg - in het verleden aanleiding tot vele interpretaties - is opnieuw gedefinieerd in samenwerking met de Koninklijke Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst en de Orde van en. Het CVZ maakt onderscheid tussen direct toegankelijke zorg en niet direct toegankelijke zorg. Direct toegankelijke zorg wordt geleverd zonder verwijzing, recept of indicatie, zoals de acute zorg. De bijdrage van het CVZ hiervoor bedraagt 80% van de kosten, zowel voor het honorarium als de ziekenhuiskosten. Voor niet direct toegankelijke zorg heeft het CVZ onder meer het MCH gecontracteerd. Het MCH ontvangt 100% vergoeding voor zowel honorarium als ziekenhuiskosten. Het MCH is het enige door CVZ gecontracteerde ziekenhuis in de regio Zuid-Holland West. Bewegen tegen Kanker ADO Den Haag en het MCH zijn in 2009 begonnen met het samenwerkingsproject Bewegen tegen kanker. Doel is het werven van fondsen voor patiënten met kanker, met name voor de financiering van bewegingadvies en welzijnsactiviteiten. Danny Buijs (aanvoerder) en Barry Ditewig (keeper) van ADO Den Haag zijn in 2010 ambassadeurs van dit project. In 2010 is ondermeer geld opgehaald met een spinningmarathon, als hoogtepunt van de Week van de Oncologie in maart. Naast ADOspelers deden bekende Nederlanders, bedrijven en particulieren mee. In totaal is ruim ,- opgehaald. Daarnaast is eind 2010 een speciale kerstactie gehouden. Op twee plekken in de stad zijn kerstballen verkocht voor Bewegen tegen Kanker. Samenleving: acute zorg 2010 en besteding OTO-gelden Het doel voor 2010 is het beter voorbereiden van het ziekenhuis op rampen en crises. De sleutelfunctionarissen zijn niet langer beginners in crisisbeheersing, maar functioneren minimaal als gevorderden. In september heeft een groot aantal sleutelfunctionarissen, inclusief beide leden van de raad van bestuur, de cursus HMIMS gevolgd.gevaarlijke stoffen, infectieziekten en wateroverlast worden als thema s genoemd in de risicoanalyse. Deze thema s hebben centraal gestaan in bijeenkomsten die door de OTO-contactpersoon van het MCH zijn bijgewoond. De opgedane kennis is verwerkt in het herziene ZiROP van MCH Westeinde. Op 2 oktober 2010 heeft een ketenoefening plaatsgevonden. Op een oefenlocatie werd een gasexplosie geënsceneerd met meerdere gewonden als gevolg. Het MCH heeft twee MMT-teams geleverd en op de SEH van MCH Westeinde zijn diverse slachtoffers opgevangen. De vigerende plannen zijn getest in de oefening en vervolgens bijgesteld. 46

47 Er is in het MCH deskundigheid opgebouwd in het ontwikkelen en uitvoeren van OTO-activiteiten. Er zijn oefenleiders opgeleid en in 2011 worden waarnemers opgeleid. Het ROAZ heeft in december 2010 besloten tot de opzet van een pool van waarnemers in de regio Milieu Vanzelfsprekend voldoet het MCH aan alle relevante milieuwetgeving. Daarnaast werkt het MCH met strikt gescheiden afvalstromen. Het kantoorafval (toner, papier, karton, polipropyleen, folies en dergelijke) wordt zoveel mogelijk voor hergebruik ingezameld en voor verwerking aangeboden. Het MCH streeft de volgende doelen na op het gebied van milieu: 1) Beperking van het energieverbruik met behulp van onderstaande maatregelen: gebruik van energiezuinige verlichting; letten op warmte- en koellast bij aanschaf apparatuur; voorkomen van het lekken van warmte door goede isolatie; kiezen voor oplossingen die het energieverbruik bij verbouw- en nieuwbouw verminderen; aandacht voor meet- en regelonderhoud, opheffen van elkaar tegenwerkende processen. 2) Het MCH streeft ernaar zoveel mogelijk goederen te hergebruiken, om het beslag op natuurlijke bronnen te beperken. Uitgangspunten in de milieuzorg van het MCH zijn het voldoen aan de wettelijke eisen en de zorg voor een milieuvriendelijke omgeving. 3) Het reststoffenprogramma is met onverminderde inzet voortgezet. Het is een uitgewerkt programma voor het opslaan, inzamelen en verwerken van reststoffen die in het ziekenhuis vrijkomen. Hierbij hoort ook voorlichting over de geactualiseerde scheidingsregels. 4) Interne controles en evaluaties op het gebied van de inzameling van reststoffen zijn opgenomen in de periodieke interne audits. Deze worden uitgevoerd in het kader van de ISO certificering van de afdeling Interne Zaken. 4.7 Financieel beleid Het MCH legt diagnoses vast in ICD-10 De afdeling Neurologie heeft vorig jaar zomer als pilot de diagnoses van alle patiënten vastgelegd in ICD-10. Hetzelfde is gebeurd voor de neurologische patiënten op de SEH-afdelingen. ICD-10 is een internationaal codestelsel voor het vastleggen van diagnoses, opgesteld door de WHO. Het gebruik ervan moet leiden tot een betere kwaliteit en vergelijking van patiëntgegevens. Dat is nodig voor bijvoorbeeld medisch-wetenschappelijk onderzoek en statistieken van het CBS. Het MCH is het eerste ziekenhuis dat hiermee nu ervaring heeft. Doordat artsen de registratie voor hun rekening namen, is integratie in het EPD (Elektronisch Patiënten Dossier) mogelijk. Vanaf 1 januari 2012 zijn ziekenhuizen verplicht om het codestelsel te gebruiken bij het aanleveren van diagnose-informatie aan landelijke instanties. Waarschijnlijk volgt op een later moment de verplichting om ook de facturatie van behandelingen hiermee te registreren. In de jaarrekening van het MCH zijn de resultaten van Express-so BV, Stichting Diabetes Zorg Haaglanden, West End Facility BV, Apotheek MCH Lijnbaan BV en Stichting Medisch Centrum Haaglanden geconsolideerd. Toegelicht wordt het beleid 2010 en de geconsolideerde resultaten. 47

48 4.7.1 De uitgangspunten Voor het jaar 2010 was een groei begroot in de reguliere parameters in het A-segment van 3% en 2,5% groei voor het B-segment. Voor de bijzondere functies was een grotere groei voorzien omdat 2010 het eerste volledige jaar was voor dotteren (PTCA s) en ICD s. Voor deze activiteiten is medio 2009 de vergunning verkregen, en zijn in de laatste maanden van 2009 de eerste behandelingen uitgevoerd. Voor de dialyse werd vanwege de opening van het centrum in MCH Antoniushove in 2010 een forse groei verwacht. In 2010 zijn de reguliere parameters in het A-segment sterker gegroeid dan begroot. Dit heeft geresulteerd in een overschrijding van de gemaakte productie-afspraak waardoor het MCH over het gehele jaar voor 2,0 miljoen aan niet betaalde productie in het A-segment heeft geleverd. De sterke stijging komt vooral voor rekening van de cardiologie, de neurologie en de orthopedie. In het B-segment is het volume met 6% gestegen. Vooral de groei bij de neurologie en de gynaecologie hebben gezorgd voor deze toename. De onderhandelingen in het B-segment hebben net als in 2009 zeer lang geduurd. Pas eind 2010 kon met verzekeraars overeenstemming worden bereikt over de prijzen en contractvoorwaarden. Oorzaak van deze vertraging vormde, net als in 2009, de discussie over de kapitaallasten. Het MCH heeft ook in 2010 vastgehouden aan de overgangsregeling kapitaallasten B-segment om te kunnen komen tot een marktconforme prijsstelling. In 2009 hebben wij reeds voor een aanzienlijk deel van de kosten van de asbestsanering in MCH Antoniushove een afspraak met de NZa kunnen maken over de versnelde afschrijving van 14,6 miljoen verspreid over drie jaar (2008, 2009 en 2010). Het ultimo 2010 resterende bedrag van 4,9 miljoen hebben wij in de voorliggende jaarrekening via de beleidsregel CU-2002 Compensatie IVA 2010 versneld kunnen afschrijven. Ten laste van deze beleidsregel hebben wij tevens een bedrag van 3,3 miljoen aan immateriële vaste activa en plankosten opgevoerd De totale bedrijfsopbrengsten De totale bedrijfsopbrengsten zijn in 2010 per saldo 7,9 miljoen hoger dan in bedragen x Mutatie Wettelijk budget (A-segment) Omzet DBC B-segment Niet gebudgetteerde zorgprestaties Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Totaal bedrijfsopbrengsten In het wettelijk budget voor het A-segment zitten een groot aantal bijzondere posten. De negatieve nacalculatie 2009 van 2,9 miljoen die in de jaarrekening 2010 is verwerkt verklaart een daling van 6,7 miljoen, omdat in de jaarrekening 2009 juist sprake was van een positieve nacalculatie uit 2008 van 3,8 miljoen. Daarnaast zit in beide jaren een vergoeding van 4,9 miljoen voor asbest. De versnelde afschrijving van de plankosten en immateriële vaste activa in 2010 leiden tot extra afschrijvingsopbrengsten van 3,3 miljoen. De overgangsregeling kapitaallasten B-segment kent een aflopend bedrag voor de jaren 2009 t/m 2011, hetgeen voor een daling van de bedrijfsopbrengsten met 1,3 miljoen zorgt in De groei in de reguliere parameters en de bijzondere parameters heeft een stijging van de bedrijfsopbrengsten met per saldo 3,6 miljoen tot gevolg. De prijsindexaties voor loon en materiaal leiden tot een stijging van de opbrengsten met 1,3 miljoen. De resterende daling wordt verklaard door een dalende rentevergoeding, de macrokorting, en de resterende schoning van de uitbreiding van het segment-b. De opbrengststijging in het B-segment wordt veroorzaakt door een volumestijging, overloop 2009 als gevolg van de schoning in 2009 en een indexatie van de prijzen. 48

49 De overige bedrijfsopbrengsten stijgen door een toename van de dienstverlening aan andere instellingen. Daarnaast worden er kosten doorbelast aan het NOK en betalen zij voor het gebruik van onze OK s en verpleegafdelingen. De verrekening met de maatschappen valt ook 0,8 miljoen hoger uit De bedrijfslasten De totale bedrijfslasten zijn toegenomen van 240 miljoen tot 251 miljoen. Een stijging van 11 miljoen. De grootste stijging betreft de stijging van de loonkosten met 7 miljoen. Deze stijging wordt veroorzaakt door de CAO-afspraak over stijging van de eindejaarsuitkering met 0,7%, de doorwerking van de salarisverhoging van 1% per 1 juli 2009 en de salarisverhoging van 1% per 1 juli Naast de loonstijging is de personele formatie toegenomen. Deze toename hangt samen met de toegenomen bedrijfsactiviteiten, deze personele toename is reeds eind 2009 ingezet maar werkt pas volledig in 2010 door in de exploitatie. Afschrijving op activa De afschrijving op de activa zijn in 2010 gestegen door de afwaardering van de immateriële vaste activa en de asbestsanering. Per saldo leidt dit tot een stijging met 5 miljoen. Overige bedrijfskosten In 2010 zijn de materiële kosten door het starten met ICD- en PTCA-behandelingen gestegen. De materiële kosten zijn per patiënt zeer hoog. Daarnaast is voor de Nederlandse Obesitas Kliniek West materiaal ingekocht, de kosten hiervan belasten wij door. De kosten van de dure geneesmiddelen zijn net als in voorgaande jaren gestegen. De migratie van de Novell omgeving naar Microsoft heeft extra kosten met zich meegebracht voor onder andere extra randapparatuur van Bovendien zijn de licenties vanaf 2010 in de exploitatie geboekt terwijl in voorgaande jaren deze kosten in de investeringsbegroting waren opgenomen. De overige bedrijfskosten dalen per saldo ten opzichte van het voorgaande jaar door vrijval van reserveringen die getroffen waren voor de discussie met de belastingdienst over BTW-afdrachten, de afrekening van het opleidingsfonds over 2009 en een aantal overloopposten Het resultaat Per saldo is het jaar 2010 afgesloten met een positief resultaat van Dit resultaat is als volgt verwerkt in de jaarrekening: - toevoeging aan de reserve aanvaardbare kosten toevoeging aan het niet-collectieve gefinancierd vrij vermogen onttrekking egalisatie afschrijvingen toevoeging bestemmingsreserve afschrijving inventaris toevoeging bestemmingsreserve Bond Medische Specialisten De financiële risico s In 2010 zijn door de minister de overschrijdingen van het macrokader bekendgemaakt die structureel door kortingen op de ziekenhuis- en specialistenbudgetten in 2011 worden teruggehaald. In de begroting 2011 zijn daarom forse bezuinigingen doorgevoerd om deze kortingen te kunnen opvangen. Het realiseren van deze kortingen zal in 2011 een belangrijke uitdaging voor het MCH vormen. Vanuit de minister is aangekondigd dat per 2012 de prestatiebekostiging ingaat alsmede de invoering van de DOT zijn doorgang vindt. De impact van de systeemwijziging en de wijziging van de declaratie systematiek zijn zeer lastig te bepalen en geven veel onzekerheid over de te verwachten omzet over Een kernpunt is bovendien een gematigde volumegroei van 2,5%. Gezien de historische groei vormt deze inperking een probleem. Ook de aangekondigde veranderingen in de honorering van de medische specialisten geven veel onduidelijkheid en scheppen een nieuwe dynamiek. 49

50 4.7.6 Regeling AO/IC productieregistratie De regeling 2010 stond een maximale foutfractie van 3% toe, terwijl het voorgaande jaar nog een foutfractie van 5% was toegestaan. De steekproef 2010 omvatte 631 dossiers, welk aantal in overleg met de accountant is vastgesteld. De geconstateerde fouten zijn geëvalueerd en indien er sprake was van een structurele fout zijn deze structurele fouten integraal in de gehele productie gecorrigeerd. De uiteindelijke foutfractie bedroeg in ,27% waardoor het MCH aan de regeling heeft voldaan. Het onderstaande overzicht toont het totaal aantal geopende en gedeclareerde DBC s. Het aantal geopende DBC s laat een stijging van 4% zien. Het aantal gesloten DBC is licht gedaald. Geopende en gesloten DBC's Segment A Segment B Totaal Geopende dbc's Gesloten dbc's (afgesloten & declareerbaar) Dochterinstellingen Diabetes Zorg Haaglanden Inleiding en algemene doelstellingen DZH is een behandel- en kenniscentrum voor diabetespatiënten. DZH biedt zorg op maat die aansluit bij de behoefte en wens van patiënt en huisarts. Het zorgaanbod bestaat uit interdisciplinaire en taakgerichte zorg. DZH heeft in 2010 op een kritische manier gekeken naar de eigen efficiency van het zorgaanbod, vanwege zowel de verhuizing naar een nieuwe locatie als de ontwikkelingen en opgelegde bezuinigingen vanuit VWS. Het doel van DZH in 2010 is dan ook het vaststellen van een vernieuwd efficiënt zorgaanbod dat voldoet aan zowel de kwaliteitseisen van de verschillende beroepsgroepen, als aan de financieel economische kaders waarbinnen geopereerd kan worden. De drie hoofdpijlers waar DZH zich in 2010 op heeft gericht zijn de volgende: 1. Kwaliteit van zorg De zorgprocessen zijn geëvalueerd en waar nodig aangepast. De zorgvraag is opnieuw bekeken en in geval van een vernieuwde zorgvraag zijn scholingen georganiseerd. 2. Verregaande samenwerking met het MCH Zowel de medewerkers van DZH als de medewerkers van het MCH hebben al eerder aangegeven samenwerking tussen de twee organisaties te ondersteunen. Op managementniveau is overeenstemming bereikt over de manier waarop deze samenwerking tot stand kan komen. 3. Onderzoek naar een kenniscentrum DZH is de trekker van de coöperatiewerkgroep DM type I. Hierin wordt bekeken hoe in de regio Haaglanden een kenniscentrum voor type I vorm en inhoud gegeven kan worden. Organisatie algemeen DZH is een Stichting met als statutair directeur mevrouw H.C. M. Bank. Het bestuur wordt gevormd door de raad van bestuur van Medisch Centrum Haaglanden. Het gemiddeld aantal personeelsleden (exclusief specialisten) bedraagt 21. Samenwerkingsverbanden DZH heeft met diverse partijen samenwerkingsverbanden gesloten ter bevordering van hoogwaardige zorg, zoals met het MCH, Florence, Bosman, DVN, EADV, eerstelijns fysiotherapeuten en huisartsenpraktijken. 50

51 HRM-beleid Op alle niveaus in de organisatie staat klantgerichtheid en kwaliteit centraal. Het kwaliteitssysteem bevordert de betrokkenheid en bereidheid om mee te denken in verbeterprocessen. Met alle medewerkers van de organisatie is in 2010 een jaargesprek gevoerd. Daarnaast zijn er ook coachingsgesprekken gevoerd en gesprekken als onderdeel van het ziekteverzuimbeleid. DZH is een organisatie die personeel stimuleert op eigen vakgebied bijscholingen en cursussen te volgen, zowel vakinhoudelijk (door bijvoorbeeld seminars) als langdurige scholing. Naast de scholingen voor personeel biedt DZH zelf ook scholingen aan. Deze scholingen zijn met name gericht op POH ers, diabetesverpleegkundigen, huisartsen en overige (diabetes)specialisten. Het ziekteverzuimpercentage bedroeg in ,41% inclusief en exclusief zwangerschapsverlof. Klachten De klachtencommissie van het MCH is ook werkzaam in DZH. In 2006 is deze officieel benoemd. De benoeming is in de jaren daarna en ook in 2010 gecontinueerd. De klachtenprocedure kent twee wegen. In eerste instantie wordt er door DZH zelf gehoor gegeven aan de klacht. De klacht wordt ofwel door de hoofdbehandelaar in kwestie ofwel door een leidinggevende besproken met de patiënt en afgehandeld. Is de afhandeling van de klacht voor de patiënt niet afdoende, dan wordt de klacht voorgelegd aan en afgehandeld door de klachtenfunctionaris. In 2010 zijn op zowel organisatorisch als medisch gebied geen officiële klachten binnengekomen. Onderzoeken en publicaties in 2010 De volgende onderzoeken hebben in 2010 plaatsgevonden: AgeReader onderzoek Diabetes Interactief Educatie Programma (DIEP); project Stem van de Patiënt aan Diabetesfonds; groepseducatie 2010 in Diabetes Zorg Haaglanden; koolhydraat tellen door de diëtisten. Financieel resultaat De omzet van Diabetes Zorg Haaglanden is in 2010 ten opzichte van 2009 met bijna 46% gestegen tot bijna 1,5 miljoen. Omdat de bedrijfslasten marginaal zijn toegenomen tot is het resultaat navenant gestegen tot ruim Apotheek MCH Lijnbaan BV Apotheek MCH Lijnbaan BV is een (poliklinische) openbare apotheek die sinds april 2008 gevestigd is in de nieuwe centrale hal van MCH Westeinde. Het kwaliteitsbeleid van Apotheek MCH Lijnbaan BV is gericht op het leveren en garanderen van verantwoorde farmaceutische zorg, zoals omschreven in de kwaliteitswet Zorginstellingen. Het gaat om zorg van goed niveau, doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht, die voorziet in de reële behoefte van de patiënt. De verleende zorg is in overeenstemming met wettelijke regelingen en met de bepalingen van de Nederlandse ApotheekNorm, de Modelregeling apotheker-patiënt en de met zorgverzekeraars overeengekomen contracten. Apotheek MCH Lijnbaan BV is gecertificeerd volgens het HKZ-certificatieschema openbare apotheken conform ISO 9001: Het certificaat is behaald op 6 januari De doelgroepen van de apotheek zijn: alle poliklinische patiënten van MCH Westeinde, patiënten die ontslagen worden uit MCH Westeinde, personeel dat werkzaam is in het MCH, patiënten die vlakbij het ziekenhuis wonen en passanten. 51

52 In apotheek MCH Lijnbaan BV wordt het geven van voorlichting en advies over geneesmiddelen en het correcte en veilige gebruik van deze middelen beschouwd als een kerntaak. Uitgangspunt hierbij is dat de cliënt uiteindelijk zelf verantwoordelijk is, maar dat door de medewerkers van apotheek MCH Lijnbaan BV alles in het werk wordt gesteld om de cliënt te helpen bij het nemen van goede beslissingen over geneesmiddelgebruik. Om de therapietrouw te bevorderen zijn weekleveringen, de herhaalreceptservice en de thuisbezoekservice een nog belangrijkere plaats gaan innemen in de dienstverlening. Dit geldt zowel voor geneesmiddelen op recept als voor zelfzorg, en daarnaast ook voor alle andere artikelen die de apotheek levert. Apotheek MCH Lijnbaan BV wil patiënten laten zien dat een goede begeleiding bij en informatie over de geleverde medicijnen bijdraagt aan een betere kwaliteit van leven bij ziekte of ongemak. Het kunnen voorzien in de behoefte aan verantwoorde farmaceutische zorg wordt door de apothekers en alle medewerkers van de apotheek beschouwd als van essentieel belang voor alle betrokkenen, dat wil zeggen voor de patiënten van de apotheek, de zorgverzekeraars, andere zorgaanbieders en daarmee ook voor de continuïteit van de apotheek zelf. Apotheek MCH Lijnbaan BV participeert in de regionale nachtdienstapotheek organisatie SASA, met de vestigingen Bronovo en Leyenburg te Den Haag. De beherend apotheker is drs. P.S.A. van Rooijen. De tweede apotheker is drs. K.S. Chan. De apothekers vormen samen met zeven apothekersassistenten en twee bezorgers het apotheekteam. Financieel resultaat De omzet van de apotheek bedroeg in ,9 miljoen. De inkoopwaarde van de verstrekte middelen bedroeg 2,1 miljoen. Na aftrek van de bedrijfslasten en de financiële baten en lasten bedraagt het resultaat vóór belastingen West End Facility BV West End Facility BV (WEF) heeft tot doel het uitvoeren van schoonmaakwerkzaamheden en - diensten in MCH Westeinde en MCH Antoniushove. WEF is ISO 9001:2008 gecertificeerd op het gebied van schoonmaakwerkzaamheden voor algemene en ziekenhuisspecifieke afdelingen. Kwaliteit wordt binnen de WEF gemeten volgens het Dagelijks Kwaliteit Systeem (DKS). Bij het uitvoeren van de schoonmaakwerkzaamheden neemt de WEF de WIP-richtlijnen in acht. De WEF maakt onder andere op de onderstaande afdelingen schoon: OK-complex; CSA; Radiotherapie; Poli s; Kantoren; Trappenhuizen. In MCH Westeinde maakt de WEF gemiddeld m2 schoon en in MCH Antoniushove gemiddeld m2. De WEF heeft gemiddeld 95 werknemers in dienst. Financieel resultaat De omzet van 2010 is nagenoeg gelijk gebleven aan die van De bedrijfslasten zijn gedaald met 1,2% ( ). De financiële lasten zijn afgenomen met Het resultaat voor belasting is daardoor gestegen van in 2009 naar in Het resultaat na belasting bedraagt in Express-so BV Express-so BV is een restauratieve voorziening met ziekenhuiswinkel voor patiënten, bezoekers en 52

53 personeel van het MCH. Express-so BV is gehuisvest in MCH Antoniushove en MCH Westeinde. In MCH Westeinde is Express-so BV sinds april 2008 gevestigd in de nieuwe centrale hal. In MCH Westeinde komen gemiddeld 4700 klanten en in MCH Antoniushove gemiddeld 2100 klanten per week. Express-so BV heeft gemiddeld 27 medewerkers in dienst. Financieel resultaat De omzet is toegenomen met 11,4% tot De inkoopwaarde van de omzet is toegenomen met 18,1%, waardoor de brutomarge is gedaald met 2,3%. De bedrijfslasten zijn toegenomen met 11,8%. Per saldo leidt dit tot een resultaatvermindering van het resultaat na belastingen van in 2009 naar in

54 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5 Jaarrekening 54

55 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden INHOUDSOPGAVE Pagina 5.1 Jaarrekening Geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerde resultatenrekening over Geconsolideerd kasstroomoverzicht over Grondslagen van waardering en resultaatbepaling Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerd mutatieoverzicht vaste activa/financiele vaste activa Specificatie ultimo boekjaar onderhanden projecten en gereedgekomen projecten Overzicht langlopende schulden ultimo Toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening over Enkelvoudige balans per 31 december Enkelvoudige resultatenrekening over Grondslagen van waardering en resultaatbepaling enkelvoudig jaarrekening Toelichting op de balans per 31 december Enkelvoudig mutatieoverzicht materiële vaste activa/financiële vaste activa Specificatie ultimo boekjaar onderhanden projecten en gereedgekomen projecten Overzicht langlopende schulden ultimo 2010 (enkelvoudig) Toelichting op de enkelvoudige resultatenrekening over Overige gegevens Vaststelling en goedkeuring jaarrekening Resultaatbestemming Gebeurtenissen na balansdatum Ondertekening door bestuurders en toezichthouders Controleverklaring

56 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.1 JAARREKENING

57 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.1 GECONSOLIDEERDE JAARREKENING GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec dec ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's Vorderingen en overlopende activa Vorderingen uit hoofde van financieringstekort Effecten Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal activa Ref. 31-dec dec-09 PASSIVA Eigen vermogen 10 Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Aandeel derden Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Kortlopende schulden en overlopende passiva Totaal passiva

58 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Ref Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) Omzet DBC B-segment Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten BEDRIJFSRESULTAAT Financiële baten en lasten RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING Buitengewone baten en lasten RESULTAAT BOEKJAAR RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten Niet collectief gefinancieerd vrij vermogen Bestemmingsreserve afschrijving inventarissen Bestemmingsreserve egalisatie afschrijvingen Bestemmingsreserve Bond Medische Specialisten

59 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT OVER 2010 Kasstroom uit operationele activiteiten Ref Bedrijfsresultaat Aanpassingen voor: - afschrijvingen aandeel derden overige reserves mutaties voorzieningen Veranderingen in vlottende middelen: - voorraden mutatie onderhanden projecten DBC's vorderingen vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort respectievelijk -overschot kortlopende schulden (excl. schulden aan kredietinstellingen) Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest 0 0 Betaalde interest Buitengewoon resultaat Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen materiële vaste activa Afrekening projecten Desinvesteringen materiële vaste activa Investeringen immateriële vaste activa 0 0 Desinvesteringen immateriële vaste activa 0 0 Investeringen deelnemingen en/of samenwerkingsverbanden 0 0 Mutatie leningen u/g 0 0 Overige investeringen in financiële vaste activa Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactiviteiten Nieuw opgenomen leningen 0 0 Aflossing langlopende schulden Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie geldmiddelen Er is gebruik gemaakt van de indirecte methode. 59

60 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Algemeen Grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de Regeling verslaggeving WTZi en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Vergelijking met voorgaand jaar De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Consolidatie In de geconsolideerde jaarrekening zijn tevens opgenomen de stichtingen en vennootschappen die tot de groep behoren. Dit betreft de volgende stichtingen en vennootschappen: Stichting Diabetes Zorg Haaglanden; Express-so BV; West End Facility BV; Apotheek MCH Lijnbaan BV Grondslagen van waardering van activa en passiva Activa en passiva Voor zover niet anders is vermeld zijn de activa en passiva gewaardeerd tegen de nominale waarde. Immateriële en materiële vaste activa De immateriële en materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en cumulatieve bijzondere waardeverminderingen. WTZi-vergunningsplichtige vaste activa worden gewaardeerd tegen de laagste van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en het goedgekeurde investeringsbedrag. Het meerdere boven het goedgekeurde investeringsbedrag wordt ten laste van de resultatenrekening gebracht. Voor WTZi-vergunningsplichtige vaste activa, instandhoudingen en WMG-gefinancierde vaste activa waarvoor in de bekostigingssystematiek geen substitutievrijheid bestaat binnen het verkregen budget, is de afschrijvingsperiode gelijk aan de in de bekostigingssystematiek voorgeschreven afschrijvingstermijnen. Voor die vaste activa waarvoor binnen de bekostigingssystematiek of de verkregen subsidie substitutievrijheid bestaat zijn de afschrijvingstermijnen gebaseerd op de economische levensduur. Wijziging bekostiging kapitaallasten, overgangsregime en aanpassing Regeling verslaggeving WTZi en Richtlijn 655 Zorginstellingen. Sinds 2007 zijn belangrijke wijzigingen in de regelgeving rondom zorgvastgoed en de bekostiging van vaste activa aangekondigd. Per 1 januari 2008 is het bouwregime voor ziekenhuizen afgeschaft. Hierdoor ontstaat meer vrijheid in bouwen, maar tevens vervalt de garantie van het Ministerie van VWS op de vergoeding van afschrijvingen en rentelasten. Het risico van de dekking van kapitaallasten van het vastgoed en daarmee van de boekwaarde ligt daardoor meer en meer bij de ziekenhuizen. Richtlijn 655 Zorginstellingen is met ingang van boekjaar 2009 aangepast aan het vervallen van het bouwregime en de (voorgenomen) wijzigingen in de bekostiging van de kapitaallasten van het vastgoed. Naar aanleiding van de wijziging van de bekostigingssystematiek is niet langer toegestaan om de afschrijvingstermijn te baseren op de bekostigingssystematiek. Ingevolge de vooralsnog beperkte transitie in de bekostiging, waarin ziekenhuizen steeds meer worden afgerekend op basis van integrale tarieven (enkel B-segment), en de samenhang van afschrijvingstermijnen hiermee heeft MCH de verwachte gebruiksduur nog niet aangepast. Voor de verwerking en waardering van vaste activa gelden nu de algemene verslaggevingsregels van Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. Op 1 april 2010 heeft de Ministerie van VWS het overgangsregime kapitaallasten voorgelegd aan de Tweede Kamer. Dit overgangsregime geeft, aflopend in de tijd, gedeeltelijke zekerheid voor oudbouw- en nieuwbouwproblematiek van het vastgoed en zekerheid voor de afwikkeling van de voormalige Immateriële Vaste Activa (door versnelde afschrijving en vergoeding in de budgetten). Dit overgangsregime is in juli 2010 uitgewerkt in beleidsregels van de NZa. De feitelijke werking en effecten zijn echter afhankelijk van de wijze van invoering van prestatiebekostiging en de kapitaallasten hierbinnen. Er is nog geen duidelijkheid over de hoogte, definitieve invoeringsdatum en wijze van integrale prestatiebekostiging en DOT-systematiek. Vooralsnog loopt voor het A-segment de bekostiging van kapitaallasten door op basis van nacalculatie. Mogelijk is vanaf 2012 sprake van integrale tarieven. 60

61 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Waardering Materiële vaste activa Algemeen Het vervallen van het stelsel van bekostiging waarbij een integrale vergoeding voor de werkelijke afschrijvingskosten van vaste activa was opgenomen, kan ook gevolgen hebben voor de waardering van de materiële vaste activa. Het vervallen van het stelsel van bekostiging kan ook worden aangemerkt als een aanwijzing voor de aanwezigheid van een bijzondere waardevermindering overeenkomstig RJ hoofdstuk 121 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa. Door de onzekerheid over de toekomstige bekostigingssystematiek (zie voorgaande alinea) is nog nauwelijks mogelijk vast te stellen of sprake is van een bijzondere waardevermindering ultimo De overgangsregeling en de versnelde afschrijvingsregeling voor immateriële vaste activa zouden (afhankelijk van de impact en uitwerking van prestatiebekostiging door de NZa) voor diverse problemen van oudbouw en recente nieuwbouw in ieder geval een gedeeltelijke en tijdelijke oplossing moeten kunnen bieden. Daarnaast heeft de NZa de bevoegdheid van eigen beleidsregels af te wijken ten einde maatwerk oplossingen te kunnen bieden voor additionele problematiek. Bedrijfswaarde MCH heeft voor het ziekenhuis een bedrijfswaardeberekening opgesteld. De uitkomsten van de bedrijfswaardeberekening zijn sterk afhankelijk van veronderstellingen over de uitwerking van het overgangsregime, (opslagen in) tarieven in de toekomstige bekostigingssystemen, groei van de productie en disconteringsvoeten die mede afhankelijk zijn van de toekomstige financiering en bekostiging. Dit is nog afhankelijk van definitieve (politieke) besluitvorming die later in 2011 wordt verwacht, alsmede van de uitwerking hiervan door de NZa en DBC-Onderhoud. De bedrijfswaardeberekeningen geven aan dat de bandbreedte van uitkomsten zeer groot kan zijn. De uitgangspunten die het ziekenhuis hanteert zijn de volgende: Jaarlijkse groei volume 1% en prijs 2% Discontovoet bedraagt 6,75% De ingeschatte opbrengstwaarde is hoger dan de boekwaarde eind MCH stelt zich op het standpunt dat de in het verleden verkregen rechten tot nacalculatie, bij de overgang dienen te leiden tot een adequate afrekening van eventuele nadelige gevolgen en verwacht dat de overheid hiervoor een passende regeling zal treffen. Daarom is de boekwaarde niet neerwaarts aangepast. Een eventuele afwijking van de verwachtingen kan mogelijk een substantiële impact hebben op de vermogenspositie van Stichting MCH in de toekomst, zowel voor het beeld van resultaat en vermogen in de onderhavige jaarrekening als in toekomstige jaren. Een dergelijke afwijking zal, voorzover aan de orde, worden verwerkt in het jaar dat deze voldoende betrouwbaar kan worden bepaald. Afschrijvingen en gebruiksduur De tot en met 2010 gehanteerde afschrijvingstermijnen behoeven naar de mening van de Raad van Bestuur van MCH per saldo geen aanpassing; dit gegeven de resterende gebruiksduur en de verwachte compensatie voor de overgangsproblematiek. De Raad van Bestuur van MCH acht de overheid verantwoordelijk compensatie te verlenen indien de bekostiging ontoereikend is geweest voor activa waarvoor in de geldende budgetsystematiek vergunningen en daarmee bekostigingstoezeggingen zijn verleend. deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde; afwaardering vindt plaats ten laste van de resultatenrekening. Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaardemethode. Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij het kunnen uitbrengen van 20% of meer van de stemrechten. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de desbetreffende deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde; afwaardering vindt plaats ten laste van de resultatenrekening. 61

62 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Voorraden De voorraden zijn gewaardeerd tegen historische inkoopprijzen onder aftrek van een voorziening voor incourantheid, voorzover daartoe aanleiding bestaat. Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De onderhanden projecten uit hoofde van DBC's worden gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, zijnde de kostprijs van de reeds bestede verrichtingen, of tegen de opbrengstwaarde van de DBC indien deze lager is. De productie van de onderhanden projecten is bepaald door de openstaande verrichtingen te koppelen aan de DBC's die ultimo boekjaar openstonden. Op de onderhanden projecten worden de voorschotten die ontvangen zijn van verzekeraars in mindering gebracht. Vorderingen Vorderingen worden opgenomen voor de nominale waarde. Een voorziening wordt getroffen op de vorderingen op grond van verwachte oninbaarheid. Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort resp. -overschot De post "vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort resp. -overschot" is opgenomen voor de nominale waarde en wordt met betrekking tot de over 2010 te verrekenen post bepaald op basis van een zo juist mogelijke becijfering van het voor 2010 beschikbare budget. Reserve aanvaardbare kosten De mutatie in de reserve aanvaardbare kosten over het boekjaar wordt bepaald aan de hand van een zo juist mogelijke becijfering van het budget aanvaardbare kosten, rekening houdend met de werkelijk nacalculeerbare kosten, alsmede door de NZa uitgebrachte en als definitief te beschouwen richtlijnen. Voorzieningen (algemeen) Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. Wanneer verplichtingen naar verwachting door een derde zullen worden vergoed, wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen indien het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting Grondslagen van resultaatbepaling Algemeen Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de baten en de lasten over het verslagjaar, met inachtneming van de hiervoor reeds vermelde waarderingsgrondslagen. De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop deze betrekking hebben, uitgaande van historische kosten. Verliezen worden verantwoord als deze voorzienbaar zijn; baten worden verantwoord als deze gerealiseerd zijn. Baten (waaronder nagekomen budgetaanpassingen) en lasten uit voorgaande jaren die in dit boekjaar zijn geconstateerd, worden aan dit boekjaar toegerekend. Pensioenen MCH heeft voor haar werknemers een toegezegd-pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen welke afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij het Pensioenfonds Zorg en Welzijn. MCH heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. MCH heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toegezegde-bijdrage-regeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. 62

63 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Grondslagen van segmentering Eind 2004 heeft het MCH de Stichting Diabetes Zorg Haaglanden opgericht. De stichting heeft ten doel het als zelfstandig behandelcentrum verlenen van para-medische zorg en medisch specialistische zorg aan mensen met diabetes. Met ingang van 1 januari 2005 exploiteert het MCH de restauratieve voorziening in de centrale hal van de locatie Westeinde. Vanaf 1 december 2006 eveneens op de locatie Antoniushove. Deze activiteiten zijn ondergebracht in Express-so BV. Eind 2006 heeft het MCH de West End Facility BV opgericht. In deze BV zijn de schoonmaakwerkzaamheden en -diensten, linnenvoorziening, afvalverwerking, interne verhuizingen en gebouw/terreingebonden werkzaamheden ondergebracht. Eveneens eind augustus 2006 is opgericht de Apotheek MCH Lijnbaan BV. De vennootschap heeft ten doel het stichten, verwerven, exploiteren en vervreemden van apotheken. MCH heeft een meerderheidsbelang van 51%. Gezien de omvang van de activiteiten en de ondersteuning aan de processen van MCH is afgezien van segmentering van deze activiteiten anders dan het opstellen van een geconsolideerde en enkelvoudige jaarrekening. In het Diagnostisch Centrum Haaglanden BV heeft MCH een minderheidsbelang van 30% in het kapitaal. Tevens heeft MCH een 30% minderheidsbelang genomen in het Diagnostisch Centrum Voorschoten BV. Deze deelnemingen zijn tegen verkrijgingsprijs (ad 5.400) in de jaarrekening gewaardeerd. Op 17 november 2008 is het Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV opgericht. Het minderheidsbelang van MCH bedraagt 10%. De deelneming is op verkrijgingsprijs (ad 1.800) gewaardeerd in de jaarrekening. Op 30 juni 2009 is de Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV opgericht. Het doel van de vennootschap is het (re)organiseren en ontwikkelen van het elektronische berichtenverkeer voor zorgpartijen in met name de regio Haaglanden en het optimaliseren van de communicatie en informatisering van de zorg. MCH neemt hierin deel voor 4%. 63

64 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 1. Immateriële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Kosten oprichting en uitgifte van aandelen 0 0 Kosten van onderzoek en ontwikkeling 0 0 Kosten van concessies, vergunningen en rechten van intellectuele eigendom 0 0 Kosten van goodwill die van derden is verkregen 0 0 Aanloopverliezen/boeterente 0 0 Vooruitbetalingen op immateriële activa 0 0 Totaal immateriële vaste activa 0 0 Het verloop van de immateriële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari 0 66 Bij: investeringen 0 0 Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen 0 66 Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 0 Af: desinvesteringen 0 0 Boekwaarde per 31 december 0 0 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de immateriële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder Materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Grond Terreinvoorziening Gebouwen Verbouwingen Installaties Onderhanden projecten Trekkingsrechten Instandhouding Inventaris Vervoermiddelen Automatisering Totaal materiële vaste activa Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari Bij: investeringen Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen Af: afrekening projecten Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 24 Af: desinvesteringen Boekwaarde per 31 december

65 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de WTZi-vergunningplichtige vaste activa, de WTZi-meldingsplichtige vaste activa en de WMG-gefinancierde vaste activa wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder In toelichting zijn overzichten opgenomen voor de onderhanden- en gereedgekomen projecten. Eind 2009 is door de NZa een besluit genomen inzake de asbestclaim welke door MCH in samenspraak met zorgverzekeraars was ingediend. De NZa heeft van de totale claim van 22,1 miljoen een bedrag van 14,6 miljoen gehonoreerd. Het bedrag van 14,6 miljoen wordt in drie gelijke delen in de jaren 2008, 2009 en 2010 in het afschrijvingsbudget opgenomen. In de jaarrekening 2010 is derhalve voor een bedrag van 4,8 miljoen aan activa versneld afgeschreven. De resterende boekwaarde van het bedrag van 7,5 miljoen wordt in 2010 versneld afgeschreven via beleidsregel CU Via deze beleidsregel wordt ook de ultimo 2010 resterende boekwaarde van de plankosten van tussen 2008 en 2010 in gebruik genomen activa versneld afgeschreven. Het gaat om een bedrag van Voor een nadere specificatie van het verloop van de materiële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder In toelichting zijn overzichten opgenomen voor de onderhanden- en gereedgekomen projecten. Afschrijvingen en gebruiksduur De tot en met 2010 gehanteerde afschrijvingstermijnen behoeven naar de mening van de Raad van Bestuur van het MCH per saldo geen aanpassing. Dit gegeven de resterende gebruiksduur en de verwachte compensatie voor de overgangsproblematiek. De Raad van Bestuur van het MCH acht de overheid verantwoordelijk compensatie te verlenen indien de bekostiging ontoereikend is geweest voor activa waarvoor in de geldende budgetsystematiek vergunningen en daarmee bekostigingstoezeggingen zijn verleend. 3. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Deelnemingen Vorderingen afboeking immateriële vaste activa Voorziening afboeking immateriële vaste activa Overige vorderingen financiele vaste activa Leningen Totaal financiële vaste activa Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: Boekwaarde per 1 januari Bij: kapitaalstorting 0 Bij: verstrekte lening 139 Bij: deelnemingen 72 Af: ontvangen aflossing leningen -250 Af: waardeverminderingen -293 Bij: overige vorderingen 315 Boekwaarde per 31 december

66 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA Toelichting: Er zijn achtergestelde leningen verstrekt aan MediRisk en MediFire t.b.v. het waarborgkapitaal. Het rentepercentage bedraagt voor MediRisk 5,18%, voor MediFire bedraagt dit 4,07%. Zowel de deelneming in het Diagnostisch Centrum Haaglanden BV als de deelneming in het Diagnostisch Centrum Voorschoten BV betreft een 30% belang van MCH. Aan het DC Voorschoten heeft MCH tevens een agio verstrekt van en een achtergestelde lening toegezegd van De lening van is pas in 2010 ter beschikking gesteld. Sedert november 2008 neemt het MCH voor 10% deel in het aandelenkapitaal van het Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV. Sedert augustus 2010 neemt MCH met deel in het aandelenkapitaal van MediRisk. In 2008 is door een aanpassing in de wet- en regelgeving de immateriële vaste activa in één keer afgewaardeerd. Tegelijkertijd is het totale bedrag opgenomen als vordering op de overheid en volledig voorzien. Inmiddels is er zekerheid verkregen voor het deel van de afgewaardeerde immateriële vaste activa betrekking hebbend op het A- en het B-segment. De voorziening is derhalve volledig vrijgevallen in De vordering is verlaagd met de volledige afschrijving in het A-segment en een deel van het B-segment. Voor 2011 resteert nog een vordering van voor het B-segment deel. Per 1 januari 2008 is de tariefstructuur van de Apotheek Haagse Ziekenhuizen gewijzigd waardoor een liquiditeitstekort bij de apotheek ontstond. De betrokken ziekenhuizen zijn akkoord gegaan met een eenmalige storting om dit tekort op te lossen. Voor MCH betekende dit een storting van Inmiddels heeft een tweetal aanvullende stortingen plaatsgevonden waardoor het bedrag is opgelopen tot Ten behoeve van het project "MIJN MEDISCHE GEGEVENS" is aan Myown File BV een lening verstrekt van in Sinds 2006 maakt MCH gebruik van rentederivaten om opwaartse renterisico s af te dekken. Ultimo 2010 heeft MCH drie renteswaps en een rentecap in portefeuille. Op 28 maart 2006 heeft het MCH een renteswap afgesloten om het opwaartse renterisico van de roll-over financiering voor het nieuwe Ziekenhuis Informatie Systeem af te dekken. Het renterisico van de roll-over financiering wordt door de renteswap voor 100% afgedekt. De variabele 3 maands Euribor rente wordt ingeruild voor een vaste rente van 3,7425%. De ingangsdatum van de renteswap is 1 april 2006 met een onderliggende waarde van 8 miljoen. Op 1 juli 2006 is deze waarde verhoogd naar 9 miljoen om vervolgens gedurende 10 jaar per kwartaal de onderliggende waarde met te laten afnemen, voor het eerst op 1 oktober Op 15 december 2008 is een Euroflex lening van 35 miljoen afgesloten bij de ING bank voor de consolidatie van een kasgeldlening waarmee investeringen zijn gefinancierd. Deze lening kent een looptijd van 20 jaar en heeft een rentepercentage van 3-maands Euribor plus een opslag. Ieder kwartaal wordt een bedrag van afgelost. Om het opwaartse renterisico van de 3-maands Euribor af te dekken zijn op 11 december 2008 twee renteswaps afgesloten. De ingangsdatum van beide swaps is 15 december 2008 en zij hebben elk een onderliggende waarde van 17,5 miljoen. Eén swap heeft een looptijd van 5 jaar en de ander heeft een looptijd van 10 jaar. De rentecap is in september 2008 afgesloten om het risico van een oplopende Euribor rente op onze werkkapitaalfinanciering in het B-segment vanaf 1 januari 2009 gedeeltelijk af te dekken. De rentecap zorgt ervoor dat de te betalen Euribor rente aan een maximum wordt gebonden, terwijl wij wel profiteren van een eventueel lagere rentestand. De afgesloten rentecap garandeert tot 1 januari 2014 een maximum Euribor rente van 4,5% bij een onderliggende hoofdsom van 10 miljoen. De actuele waarde van de rentederivaten bedraagt per 31 december negatief. Een eventuele negatieve waarde wordt tot een bedrag van ondervangen door een allowance faciliteit bij de ING Bank. De actuele waarde is op basis van mark to market methode bepaald. 66

67 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA Toelichting op belangen in andere rechtspersonen of vennootschappen: Naam en rechtsvorm en woonplaats rechtspersoon Verschaft kapitaal Kapitaalbelang (in %) Eigen vermogen Resultaat Rechtstreekse kapitaalbelangen >= 20%: Express-so BV % Diagnostisch Centrum Haaglanden BV % Stichting Diabetes Zorg Haaglanden % Diagnostisch Centrum Voorschoten BV % West End Facility BV % Apotheek MCH Lijnbaan BV % Zeggenschapsbelangen: Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV % Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 720 4% Toelichting: Het gepresenteerde eigen vermogen betreft de stand per 31 december Het resultaat betreft het jaar Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Medische middelen Overige middelen 24 0 Leenemballage Af: voorziening incourante voorraden Totaal voorraden Toelichting: De voorziening voor incourantheid die in aftrek op de voorraden is gebracht bedraagt Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De specificatie is als volgt: 31-dec dec Onderhanden projecten DBC's A-segment Onderhanden projecten DBC's B-segment Af: ontvangen voorschotten Totaal onderhanden projecten Toelichting: Het marktaandeel en de toegerekende winst per verzekeraar is gelet op het concurrentiegevoelige karakter niet opgenomen. 67

68 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 6. Vorderingen en overlopende activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Vorderingen op debiteuren Nog te factureren omzet DBC's Overige vorderingen Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen Overige overlopende passiva 0 47 Totaal vorderingen en overlopende activa Toelichting: De voorziening dubieuze debiteuren die in aftrek op de vorderingen is gebracht bedraagt (2009: ). 7. Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en/of schulden uit hoofde van financieringsoverschot t/m totaal Saldo per 1 januari Financieringsverschil boekjaar Correcties voorgaande jaren 0 Betalingen/ontvangsten Subtotaal mutatie boekjaar Saldo per 31 december Stadium van vaststelling (per erkenning): c c c a a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa Specificatie financieringsverschil in het boekjaar Wettelijk budget aanvaardbare kosten Vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget: Opbrengsten DBC A-segment inclusief toeslagen Honoraria-opbrengsten voor specialisten in loondienst Mutatie onderhanden werk honoraria voor specialisten in loondienst Overige opbrengsten Mutatie onderhanden werk DBC A-segment Afrekening overfinanciering Totaal financieringsverschil Toelichting: Geen opmerkingen. 68

69 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 8. Effecten De specificatie is als volgt: 31-dec dec Effecten 0 0 Totaal effecten 0 0 Toelichting: Geen opmerkingen. 9. Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bankrekeningen Kassen Totaal liquide middelen Toelichting: Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. De liquide middelen zijn vrij opneembaar. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. 69

70 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 10. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec dec Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Kapitaal Collectief gefinancierd gebonden vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Reserve aanvaardbare kosten: Reserve aanvaardbare kosten Bestemmingsreserves: Reserve afschrijving inventarissen Reserve automatisering Reserve projecten Egalisatie afschrijvingen Reserve Bond en Totaal collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Algemene reserves: Algemene reserves Totaal niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Toelichting: Kapitaal Het kapitaal, oorspronkelijk bestaande uit behaalde resultaten uit de pre-budgetteringsperiode, is in 2000 in het kader van de nieuwe Regeling Jaarverslaggeving Zorginstellingen in zijn geheel geheralloceerd onder de post niet-collectief gefinancierd vrij vermogen. Collectief gefinancierd gebonden vermogen Reserve aanvaardbare kosten De mutatie bestaat uit een toevoeging in het kader van de resultaatbestemming ad miljoen. Reserve afschrijvingen inventarissen De reserve afschrijvingen inventarissen bestaat uit het verschil tussen de afschrijvingskosten volgens de investeringsruimte zoals opgenomen in het budget en de gerealiseerde afschrijvingen. Toekomstige overschrijdingen van de normatieve afschrijvingskosten komen ten laste van deze reserve. De dotatie geschiedt door resultaatbestemming, in miljoen. Reserve automatisering De reserve automatisering is gevormd in verband met aanzienlijke investeringen in nieuwe ICT in de komende jaren. 70

71 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA Reserve projecten De reserve projecten is in 2008 gevormd ten behoeve van diverse projecten. Egalisatie afschrijvingen Door een wijziging in RJ 655 wordt sinds 1 januari 2008 de egalisatie reserve afschrijving gerubriceerd onder het collectief gefinancierd eigen vermogen. Onttrekking of dotatie ontstaat door een verschil tusen de werkelijke afschrijving en de toegekende bedragen. In 2010 is aan de reserve onttrokken. Reserve Bond en De Bond en heeft in 2001 haar activiteiten beëindigd. Het batige saldo heeft de bond in 2008 aan de ziekenhuizen gedoneerd. De gelden dienen te worden aangewend voor opleiding en onderzoek door medisch specialisten en arts-assistenten. In 2010 is via de resultaatbestemming aan de reserve toegevoegd. Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Algemene reserve Conform het voorgaande jaar hebben wij berekend welke opbrengsten zijn gegenereerd door activiteiten die als niet-collectief te bestempelen zijn. Het uiteindelijke resultaat ad van deze activiteiten is via de resultaatbestemming toegevoegd aan de algemene reserve. 11. Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan dec Egalisatie rekening groot onderhoud Goodwill specialisten Antoniushove Jubilea Reorganisatievoorziening Voorziening CAO Levensfase Totaal voorzieningen Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) Hiervan langlopend (> 5 jaar) 0 Toelichting per categorie voorziening: Egalisatierekening groot onderhoud De egalisatierekening groot onderhoud is gevormd teneinde de kosten van groot onderhoud aan gebouwen en installaties gelijkmatig over de gelijkmatig over de jaren te verdelen. In 2010 is er een bedrag van circa 1,6 miljoen toegevoegd aan de voorziening. Goodwill specialisten Antoniushove Om te komen tot integratie van de medische staven is het nodig om de toelatingsvoorwaarden te harmoniseren. De kosten van deze harmonisatie, zijnde de te betalen goodwill aan de uittredende specialisten van de locatie Antoniushove, zijn hier voorzien. Jubilea Conform nieuwe regelgeving per 1 januari 2005 is een voorziening gevormd voor toekomstige jubileumuitkeringen ten laste van het resultaat. In 2010 is deze voorziening onveranderd. Reorganisatievoorziening In 2010 is een reorganisatievoorziening getroffen in verband met de oprichting van Lab West. Voorziening CAO Levensfase In 2010 is op basis van de CAO bepalingen ten aanzien van het Persoonlijk Levensfase Budget een voorziening getroffen van 2,2 miljoen. Pensioenverplichting MCH is aangesloten bij een bedrijfspensioenfonds, in dit geval Zorg en Welzijn. In het pensioenreglement is niets opgenomen over het voldoen van direct aanvullende bijdragen in geval van een tekort. Jaarlijks wordt de premie zodanig vastgesteld, dat eventuele overschotten of tekorten niet direct worden verrekend met de aangesloten instellingen. Op grond hiervan mag MCH de toegezegde pensioenregeling in de jaarrekening verwerken alsof sprake is van een toegezegde bijdrageregeling en hoeft geen pensioenverplichting te worden opgenomen. 71

72 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 12. Langlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Overige langlopende schulden Totaal langlopende schulden Het verloop is als volgt weer te geven: Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen Stand per 31 december Af: aflossingsverplichting komend boekjaar Stand langlopende schulden per 31 december Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) Hiervan langlopend (> 5 jaar) Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar de bijlage overzicht langlopende schulden. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Toelichting: Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar overzicht langlopende leningen. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Onder de overige schulden zijn begrepen een leaseovereenkomst met Siemens t.b.v. een niersteenvergruizer, restschuld en een door Bijdendijk Beheer aan Apotheek MCH Lijnbaan BV verstrekte lening waarvan nog resteert. 13. Kortlopende schulden en overlopende passiva De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Crediteuren Aflossingsverplichtingen langlopende leningen Aflossingsverplichtingen roll-over lening Belastingen en sociale premies Schulden terzake pensioenen Nog te betalen salarissen Vakantiedagen Nog te betalen kosten: Interest leningen Overige passiva: Overige kortlopende schulden Totaal kortlopende schulden en overlopende passiva Toelichting: Voor de financiering van het nieuwe Ziekenhuis Informatie Systeem is op 1 april 2006 een roll-over financiering aangetrokken van 8 miljoen en per 1 juli 2006 is hier nog 1 miljoen aan toegevoegd. Deze financiering van 9 miljoen loopt vervolgens per kwartaal met terug, voor het eerst op 1 oktober De restschuld per 31 december 2010 bedraagt Op deze financiering is de 3 maands Euribor rente van toepassing plus een opslag van 0,5%. 72

73 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 14. Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen Verloopoverzicht investeringsruimte trekkingsrechten Het verloop is als volgt weer te geven: Nog niet bestede investeringsruimte per 1 januari Bij: indexering niet-bestede investeringsruimte Bij: investeringsruimte verslagjaar Af: investeringen verslagjaar Beschikbare investeringsruimte 31 december Lopende investeringsprojecten leggen het volgende beslag op de beschikbare investeringsruimte: 0 Toelichting: Het verloopoverzicht geeft zowel de investeringsruimte voor trekkingsrechten weer als de investeringsruimte voor jaarlijkse instandhouding. PET/CT scan De vier ziekenhuizen welke samen de coöperatie vormen, Medisch Centrum Haaglanden, Bronovo ziekenhuis, Groene Hart ziekenhuis en Lange Land ziekenhuis, hebben gezamenlijk een PET/CT scan aangeschaft. Huur ruimten derden De volgende ruimten worden gehuurd: - Buitenpoli Monster; - Polikliniekruimte aan de Koninginnegracht in Den Haag; - Magazijnruimte Binckhorst in Den Haag; - Kantoor- en bedrijfsruimte op de locatie Albardastraat en Monsterseweg in Parnassia Bavo Groep in Den Haag; - Kantoorruimte Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in Den Haag; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Neurologie in Den Haag; - Kliniek Zestienhoven in Rotterdam; - Diagnostisch Centrum Voorschoten buitenpoli Neurologie in Voorschoten; - Medisch Centrum Voorburg buitenpoli Dermatologie. De totale huursom op jaarbasis van deze ruimten bedraagt circa MCH heeft bij de overdracht van de gehuurde ruimte van de Haaglanden Kliniek aan de nieuwe huurder de toezegging gedaan in het eerste jaar de volledige kosten voor het herstel van het pand naar de oorspronkelijke staat voor 100% te dragen. Deze garantie loopt in 6 jaar met gelijkmatige stappen terug tot nul in Obligoverplichtingen Waarborgfonds In 2010 zijn geen leningen toegevoegd aan de geborgde leningen bij het Waarborgfonds. De obligoverplichting van 3% over de geborgde restschuld bedraagt 1,78 miljoen. Zekerheden Als overige zekerheden en bepaling voor de totale kredietfaciliteit geldt een positieve/negatieve hypotheekverklaring ad 35 miljoen met betrekking tot het onroerend goed in Den Haag en Leidschendam. De totale kredietfaciliteit bedraagt ruim 121,18 miljoen. 73

74 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WTZi-vergunningplichtige vaste activa NZa-FVA *1 NZa-IVA Grond Terrein- Gebouwen Semi perm. Ver- Installaties Onderhanden Subtotaal Totaal voorzieningen gebouwen bouwingen Projecten vergunning Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen extra afschrijvingen NZa-goedgekeurd terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 2% en 5% 2,0% 5,0% 5,0% 0,0% Opmerkingen: *1) Kolom niet meegenomen in de tellingen. 74

75 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WTZi-meldingsplichtige vaste activa Trekkings Onderhanden Subtotaal Instand- Onderhanden Subtotaal Subtotaal rechten Projecten houding Projecten meldingsplichtige activa Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 5,0% 0,0% 10,0% 0,0% 75

76 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WMG-gefinancierde vaste activa Inventaris Onderhanden Vervoer- Automati- Subtotaal projecten middelen sering WMG Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 10,0% 0,0% 20,0% 20,0% 76

77 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi Niet - WTZi/WMG - gefinancierde materiële vaste activa Nieuwbouw Nieuwbouw Verbouwingen/ Kleine werken/ Onderhanden Inventaris Automati- Subtotaal gebouwen installaties renovaties LTO projecten sering Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 0,0% 5% en 10% 0,0% 0,0% divers 5% en 10% 77

78 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN EN GEREEDGEKOMEN PROJECTEN SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN (GECONSOLIDEERD) Projectgegevens Investeringen Goedkeuringen Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type t/m gereed t/m 2010 Jaar van Nominaal bedrag WTZi Indexering WTZi Aangepaste goedkeuring oplevering Renovatie Leidschendam vergunning OK complex Westeinde niet WTZi Brandmeldinstallatie niet WTZi MDL Westeinde niet WTZi MDL Antoniushove niet WTZi AFAS niet WTZi Totaal SPECIFICATIE IN HET BOEKJAAR GEREEDGEKOMEN PROJECTEN (GECONSOLIDEERD) Projectgegevens Investeringen Toekomstige lasten onderhanden Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type Activapost WTZi WMG Overige Totaal ving WTZi Afschrij- Rentekosten Renovatie Leidschendam vergunning verbouwingen PA lab trekking trekkingsrechten CSA trekking trekkingsrechten OK complex Westeinde trekking trekkingsrechten OK complex Westeinde niet WTZi verbouwingen Oogheelkunde / patiëntenplein trekking trekkingsrechten MRI ruimte melding instandhouding Brandmeldinstallatie niet WTZi verbouwingen Datalijnen DC Voorschoten niet WTZi verbouwingen Sophia revalidatie niet WTZi verbouwingen Uitbreiding SOA poli niet WTZi verbouwingen Moleculaire lab niet WTZi verbouwingen M07 Jaarmelding 2007 melding instandhouding M08 Jaarmelding 2008 melding instandhouding M10 Jaarmelding 2010 melding instandhouding Totaal

79 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden OVERZICHT LANGLOPENDE SCHULDEN ULTIMO 2010 Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld 31 december 2009 Nieuwe leningen in 2010 Aflossing in 2010 Restschuld 31 december 2010 Restschuld over 5 jaar Resterende looptijd in jaren eind 2010 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflossing 2011 Gestelde zekerheden % Amev 21-mei onderhands 9,375% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 30-mrt onderhands 3,440% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,320% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,270% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-nov onderhands 2,710% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 24-jan onderhands 5,050% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-aug onderhands 5,065% lineair 280 2) Bank Nederlandse Gemeenten 15-aug onderhands 4,920% lineair 240 2) Bank Nederlandse Gemeenten 13-aug onderhands 5,085% lineair 280 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,377% lineair 350 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,432% lineair 350 2) Bank Nederlandse Gemeenten 1-jun onderhands 4,025% lineair 284 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-jun onderhands 4,155% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-aug onderhands 4,475% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-sep onderhands 4,313% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-dec onderhands 3,910% lineair 242 1) Bank Nederlandse Gemeenten 2-jan onderhands 3,930% lineair 121 1) Bank Nederlandse Gemeenten 20-jan onderhands 3,950% lineair 151 1) Nederlandse Waterschapsbank 20-jan onderhands 3,810% lineair 76 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-feb onderhands 3,898% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 16-feb onderhands 3,730% lineair 182 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-feb onderhands 3,620% lineair 57 1) Nederlandse Waterschapsbank 18-sep onderhands 4,025% lineair 600 2) Bank Nederlandse Gemeenten 18-sep onderhands 4,098% lineair 700 2) ING Bank 15-dec euroflex 4,180% lineair ) Totaal ING Bank 1-jul roll-over 4,243% lineair 900 3) Totaal Gestelde zekerheid: 1) Rijksgarantie ) Waarborgfonds 3) Positieve / negatieve hypotheekverklaring op het onroerend goed aan de Burgemeester Banninglaan 1 in Leidschendam en aan de Lijnbaan 32 in Den Haag. Er zijn geen schulden in rang achtergesteld bij andere schulden. Voor de positieve hypotheekverklaring heeft het Waarborgfonds voor de Zorgsector een positie die gelijk in rang is. 79

80 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten voorgaand jaar Productieafspraken verslagjaar Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling Prijsindexatie materiële kosten Groei normatieve kapitaalslasten Uitbreiding erkenning en toelating: - loonkosten materiële kosten normatieve kapitaalslasten Beleidsmaatregelen overheid: - generieke budgetkortingen schoning ivm B-segment lokale productiegebonden component Nacalculeerbare kapitaalslasten: - rente afschrijvingen schoning i.v.m. B-segment overgangsregeling kapitaallasten overige Overige mutaties: overige mutaties Subtotaal wettelijk budget boekjaar Correcties voorgaande jaren Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Toelichting: Dotteren, HIV, Multitrauma en dialyse zorgen voor een stijging van de productie tov een jaar eerder. De reguliere FB parameters en coilings & stents zorgen voor een daling van de productie tov een jaar eerder in het A-segment. Door asbestsanering en versnelde afschrijving van de immateriele vaste activa zijn de afschrijvingen incidenteel hoger. De rentekosten zijn gedaald door een lage rentestand en een lager schuldsaldo. De nacalculatie 2009 leidt tot een aanpassing van het budget

81 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 BATEN 16. Toelichting niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) De specificatie is als volgt: Zorgprestaties tussen instellingen Eigen bijdragen en betalingen cliënten voor niet-verzekerde zorg en 0 0 opbrengsten uit aanvullende zorgverzekering Persoonsgebonden en -volgende budgetten 0 0 Opbrengsten uit hoofde van niet-gebudgetteerde Zvw/AWBZ-zorg (waaronder kraamzorg) 0 0 Opbrengsten uit Wmo-prestaties op het gebied van huishoudelijke hulp (inclusief onderaanneming) 0 0 Overige niet-gebudgetteerde zorgprestaties 0 0 Totaal Toelichting: De toename van de post 'zorgprestaties tussen zorginstellingen' wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in 2010 (net als in 2009) meer gebruik is gemaakt van de capaciteit van de laboratoria. Deze onderzoeken/dienstverleningen worden met name verricht door de medische microbiologische, klinisch chemische en pathologisch anatomische laboratoria. Onder ander 't Lange Land Ziekenhuis, Diagnostisch Centrum Voorschoten en Parnassia Bavo groep maken van onze dienstverlening gebruik. Per saldo zien we in 2010 ten opzichte van 2009 een toename van ca Overige toenamen in de post 'zorgprestaties tussen instellingen' zijn onder andere: vergoedingen voor medische keuringen (ca ) en vergoedingen METC-protocollen (ca ). 17. Toelichting omzet DBC B-segment De specificatie is als volgt: Gefactureerde omzet DBC B-segment Mutatie onderhanden projecten DBC B-segment Mutatie onderhanden honorarium loondienst specialisten Gefactureerd honorarium loondienstspecialisten Onverzekerde deel Totaal Toelichting: De stijging in het B-segment wordt deels verklaard door de uitbreiding van het B-segment in 2009 waardoor in 2010 pas een volledig jaar omzet wordt getoond. Daarnaast is de omzet meer dan gemiddeld toegenomen bij de neurologie, orthopedie en de oogheelkunde. 18. Subsidies De specificatie is als volgt: Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS (waaronder opleidingsfonds, academische component voor UMC's) Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies Totaal Toelichting: In 2010 zijn de opbrengsten van de post 'Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS' met ca afgenomen. In 2010 is de subsidieverlening zorgopleidingen 1e tranche 2010 gedaald met ca De subsidieverlening zorgopleidingen 2e tranche is daarentegen gestegen met ca Net als in 2009 is in 2010 rekening gehouden met een risico op terugbetaling van de ontvangen subsidies ter hoogte van 10% van de ontvangen subsidiegelden (zijnde ca ). Onder de post 'overige subsidies' zijn onder andere opgenomen: de fiscale stimuleringsregeling inzake de Wet Verminderding Afdracht loonheffing, vergoedingen ten behoeve van het opleiden van nurse practitioners, vergoeding CVZ inzake oninbare kosten met betrekking tot onverzekerbare vreemdelingen. Per saldo zien we bij de post 'overige subsidies' een stijging van ca

82 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 BATEN 19. Toelichting overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: Overige dienstverlening: overige dienstverlening Overige opbrengsten (waaronder vergoeding voor uitgeleend personeel en verhuur onroerend goed): overige opbrengsten Totaal Toelichting: De post 'overige dienstverlening' is in 2010, ten opzichte van 2009, met ca gestegen. Deze toename is te verklaren door ondere andere de doorbelasting van huur en materiaalverbruik aan de Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK). MCH faciliteert namelijk de vrije OK- en IC-ruimten aan de NOK. Daarnaast koopt MCH de hulpmiddelen en belast deze door aan de NOK. Per saldo bedragen de doorbelaste opbrengsten aan het NOK ca De gemaakte kosten door MCH voor de NOK zijn verantwoord onder de post 'overige bedrijfskosten'. Overige oorzaken van de toename zijn: Opbrengsten van medische behandelingen als gevolg van sportletsel (ca ), doorberekende administratiekosten specialisten (ca ). Tevens heeft het MCH voor het opleiden van medisch personeel (leerlingen) een tegemoetkoming (vergoeding) ontvangen van de onderwijsinstellingen. Dit bedraagt voor het jaar 2010 ca De post 'overige opbrengsten' is in 2010 toegenomen met ca. 1,9 miljoen. Naast de toename in de vergoeding voor uitgeleend personeel is de stijging vooral toe te schrijven aan een toename van de omzet van Diabetes Zorg Haaglanden en Apotheek MCH Lijnbaan BV. De opbrengsten uit facilitaire dienstverlening in het MCH zijn in 2010 ook toegenomen. Hieronder vallen onder andere: kinderopvang (ca ), parkeeropbrengsten (ca ), restauratieve voorzieningen (ca ). 82

83 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN 20. Personeelskosten De specificatie is als volgt: Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Andere personeelskosten: Andere persoonsgebonden personeelskosten Subtotaal Personeel niet in loondienst Totaal personeelskosten Specificatie aantal personeelsleden MCH (in FTE's) per segment per 31 december: Personeel algemene en administratieve functies Personeel hotelfuncties Personeel patiëntgebonden functies Leerl. verpleegkundig en verzorgend personeel Personeel terrein en gebouwgebonden functies Personeel niet in loondienst Aantal personeelsleden op basis van full-time eenheden Toelichting: De lonen en salarissen stijgen in 2010 met ruim 7,3 miljoen. Naast de strukturele toename in het kader van de CAO stijgen de kosten vooral door een toename van de formatie. De premiedruk bij de sociale lasten stijgt nauwelijks terwijl de premiedruk bij de pensioenpremies ook in 2010 ongewijzigd is. De toename van beide posten komt vrijwel geheel voor rekening van de stijging van de post lonen en salarissen. 21. Afschrijvingen vaste activa De specificatie is als volgt: Nacalculeerbare afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa financiële vaste activa reeds volledig afgeschreven Overige afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa Totaal afschrijvingen Toelichting: Geen opmerkingen. Aansluiting afschrijvingen resultatenrekening - vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Totaal afschrijvingslasten resultatenrekening waarvan nacalculeerbare afschrijvingen In het externe budget verwerkte vergoeding voor nacalculeerbare afschrijvingslasten: - WTZi-vergunningplichtige vaste activa WTZi-meldingsplichtige vaste activa WMG-gefinancierde vaste activa 0 - niet WTZi/WMG-gefinancierde vaste activa 0 Totaal vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Aanschafwaarde desbetreffende vaste activa Cumulatieve afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Cumulatieve vergoedingen voor nacalculeerbare afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa

84 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN 22. Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De specificatie is als volgt: Bijzondere waardeverminderingen van: - immateriële vaste activa materiële vaste activa 0 0 Totaal 0 0 Toelichting: Er zijn geen bijzondere waardeverminderingen van vaste activa. 23. Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Algemene kosten Patiënt- en bewonersgebonden kosten Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud Energie gas Energie stroom Energie transport en overig Subtotaal Dotatie dubieuze debiteuren Huur en leasing Overige baten en lasten Totaal overige bedrijfskosten Toelichting: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Onder de kosten van voedingsmiddelen en hotelmatige kosten zijn de volgende kosten verantwoord: Voedingsmiddelen De totale kosten voor voeding zijn in 2010 licht gestegen ten opzichte van 2009, per saldo een stijging van ca Hoewel het aantal voedingsdagen is gestegen, heeft dit niet geleid tot een stijging van de prijs per voedingsdag. Dit is namelijk nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2009, zijnde 10,78 (in 2009: 10,79). De kosten van keuken- en restauratieve apparatuur en benodigheden zijn in 2010 licht gestegen, deze stijging wordt hoofdzakelijk verzoorzaakt door onder andere: aanschaf kassasystemen ten behoeve van de serviceafdeling voeding en benodigdheden ten behoeve van de roomservice in het MCH. Per saldo zijn de kosten met ca gestegen. Huishouding en inrichting In 2010 zijn, net als in 2009, de kosten voor uitbesteed schoonmaakwerk met ca gestegen. Deels wordt dit veroorzaakt door de gladheidsbestrijding als gevolg van de strenge winter in Naast de bovenstaande toename, zijn ook de kosten van schoonmaakbenodigdheden toegenomen met ca Daarnaast zijn de kosten van afvalverwijdering gestegen met ca Naast de bovenstaande toenamen is er ook een afname in de post 'huishouding en inrichting' te melden. Dit betreft onder andere de kosten voor verpakkingsmateriaal (zijn ca ). Linnenvoorziening In 2010 zijn de kosten van linnenvoorziening per saldo toegenomen met ca Deze stijging is toe te schrijven aan de stijging in de kosten van 'waskosten platgoed'. Vervoers- en emballagekosten In 2010 zijn de kosten voor 'extern vervoer' per saldo afgenomen met ca De daling wordt hoofdzakelijk veroorzaakt omdat het MCH in 2010 zelf vervoermiddelen heeft aangeschaft, hetgeen ertoe heeft geleid dat er minder gebruik gemaakt wordt van diensten door derden. De vrachtkosten daarentegen zijn in 2010 ten opzichte van 2009 met ca gestegen, als gevolg van meer spoedleveringen. Ook de kosten van 'interklinisch ambulancevervoer' zijn in 2010 ten opzichte van 2009 gestegen, zijnde ca Dit als gevolg van toename in de vervoersritten. 84

85 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN Algemene kosten De kostenpost algemene kosten bevat voornamelijk administratieve- en ICT kosten van de gehele organisatie. We onderscheiden hierin de volgende grote posten: Administratie- en registratiekosten In 2010 zijn als gevolg van de migratie microsoft projecten, de nodige kosten gemaakt met betrekking tot het aanschaffen van randapparatuur (o.a. pc's, beveiligde usb-sticks). Per saldo zijn de kosten van de post 'kosten randapparatuur' ten opzichte van 2009 gestegen met ca Tevens zijn in 2010 ten behoeve van de afdelingen Radiologie en Medische Microbiologe nieuwe onderhoudscontracten afgesloten m.b.t. de informatiesystemen. Ten opzichte van 2009 zijn de kosten in 2010 met ca gestegen. Naast de bovenstaande toenamen zijn er ook enkele afnamen in de post 'administratie- en registratiekosten te melden. Dit betreffen onder andere de kosten voor drukwerk en incassokosten. Patiënt- en bewonersgebonden kosten De patiënt- en bewonersgebonden kosten omvatten alle geneesmiddelen- en onderzoekskosten gerelateerd aan de behandeling van de patiënt in ons ziekenhuis. We onderscheiden van oudsher de volgende grote posten: Kosten voor onderzoeksfuncties De kosten voor onderzoeksfuncties stijgen per saldo met ca ten opzichte van De stijging is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de stijging van de kosten van grond- en hulpstoffen. In 2010 zien we, ten opzichte van 2009, een toename van ca In 2010 zijn de kosten van 'onderzoeken door derden' aanzienlijk gestegen ten opzichte van Sinds 2009 is in coöperatie verband een PET CT-scan aangeschaft die in het Groene Hart Ziekenhuis wordt geëxploiteerd. In 2010 heeft het MCH meer gebruik gemaakt van deze dienstverlening. In 2010 zien we dat deze post met ca is gestegen. Naast de bovenstaande toenamen is er ook een afname te vermelden.ten opzichte van 2009 zien we in 2010 een daling in de kosten van 'laboratoriumonderzoek door derden'. Met ca Deze daling is toe te schrijven doordat het MCH dergelijke onderzoeken zelf uitvoert. Kosten behandel- en behandelingsondersteunende functies In 2010 zijn de kosten van behandel- en behandelingsondersteunende functies toegenomen. Daarnaast zet de trend van stijgende kosten in 2010 sterk door. Sedert de introductie van de vergoeding voor dure geneesmiddelen wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van deze middelen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de kosten in 2010 in vergelijking tot De toename van het verbruik van dure geneesmiddelen wordt veroorzaakt door de toename van het aantal behandelde patiënten, langdurig behandeling a.g.v. aanslaan middelen, eerder gebruiken van de middelen en het opnemen van deze middelen in de behandelprotocollen. 85

86 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN Overzicht dure geneesmiddelen Dure geneesmiddelen kosten kosten 2010 (in ) 2009 Abatacept / Orencia Alemtuzumab 0 0 Anidulafungine Bevacizumab Bortezomib Botuline-toxine Caspofungine Cetuximab Docetaxel Doxorubicine Drotrecogin alfa / Xigris Gemcitabine Ibritumomab tiuxetan 0 0 Immunoglobuline Infliximab Infliximab (bij Artritis psoriatica) 0 0 Infliximab (bij colitis ulcerosa) Infliximab (bij Psoriasis) Infliximab (bij Spondylitis Ankylopoetica) infliximab (reumatoïde artritis < ) Infliximab intraveneus Infliximab subc/intram 0 0 Irinotecan Methylaminolevulinaat / Metvix Natalizumab Omalizumab 0 0 Oxaliplatin Paclitaxel Palifermin 0 0 Panitumumab Pegaptanib 0 0 Pemetrexed Ranibizumab / Lucentis Rituximab Temoporfine 0 0 Temsirolimus 0 0 Tocilizumab Trastuzumab Verteporfin 0 0 Vinorelbine Voriconazol / Vfend Medio 2009 is MCH gestart met het implanteren van ICD s (Implanteerbare Cardio Defibrilatoren). In 2010 zien we een stijging in de materiële kosten van de ICD's. Deze toename is toe te schrijven aan het aantal ICD's en Pacemakers (zijnde 137 stuks) dat in 2010 is geplaatst, hetgeen een stijging van de materiële kosten tot gevolg heeft. Ook de PCI's hebben een aanzienlijke stijging van de materiële kosten tot gevolg. Naast de toename door ICD's en PCI's stijgen de behandelkosten door het meer uitvoeren van coilings- en stentactiviteiten. In 2010 zien we met name een forse toename in de materiële kosten van stentactiviteiten, zijnde ca Instrumentarium en apparatuur De kosten van instrumentarium en apparatuur stijgen in 2010 met ca , ten opzichte van Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het aangaan van zowel aanvullende als nieuwe service- en onderhoudscontracten. Per saldo zien we in 2010 een toename in deze kostenposten van ca Een andere oorzaak voor de toename van de kosten van instrumentarium en apparatuur is toe te schrijven aan de post 'Disposable instrumentarium'. Ten opzichte van 2009 zijn deze kosten in 2010 met ca gestegen. Dit betreft voornamelijk materiële kosten die betrekking hebben op de Nederlandse Obesitas Kliniek West BV. Naast de bovenstaande toenamen zijn er ook afnamen in de kosten van instrumentarium en apparatuur, dit zijn onder andere de kosten voor 'instrumentarium' (zijnde ca ) de kosten voor 'apparatuur kleine aanschaf' (zijnde ca ) en de kosten voor 'zorgvernieuwingsapparatuur' (zijnde ca ). 86

87 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN Onderhoud en energiekosten Onderhoud In 2010 zijn de kosten met betrekking tot onderhoud sterk gedaald. Ten opzichte van 2009 bedraagt dit in 2010 ca Deze daling is hoofdzakelijk toe te schrijven aan een lagere toevoeging aan de voorziening groot onderhoud in In 2010 bedraagt deze toevoeging (2009: ). Energiekosten In 2010 zijn de energiekosten met ca gestegen. Deze stijging wordt met name veroorzaakt door de toename van de kosten voor electriciteit, gas en door de kosten voor stadsverwarming. Deze toename is hoofdzakelijke toe te schrijven aan toename in het verbruik en stijging van de verbruikstarieven. Overige baten en lasten Het saldo van de overige baten en lasten in 2010 is in vergelijking tot 2009 afgenomen (per saldo ca ) De afname is het gevolg van het vrijvallen van een aantal getroffen voorzieningen en reserveringen in de voorgaande boekjaren. Dit betreffen onder andere vrijval van de voorziening opleidingsfonds 2009 en vrijval van de voorziening met betrekking tot de asbestvergoeding. Daarnaast is in 2010 de op de overheid opgenomen voorziening onder de financiële vaste activa in verband met het vervallen van de integrale vergoeding vrijgevallen, zijnde ). 24. Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: Rentebaten 0 45 Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige opbrengsten financiële vaste activa en effecten 0 0 Subtotaal financiële baten 0 45 Rentelasten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige financiële lasten 0 0 Subtotaal financiële lasten Totaal financiële baten en lasten Toelichting: Financiële baten en lasten Hieronder vallen onder andere de posten: langlopende rente, kasgeldrente, bankrente en overige rente. De rente van de langlopende schulden is gedaald door een afnemende restschuld en herziening rente tegen een lager percentage. In 2010 hebben wij geen gebruik hoeven maken van kasgeldleningen door het lagere bouwinvesteringsvolume, de winsten 2008/2009/2010 en de verrekening van het saldo financieringsverschil. De post 'bankrente' bestaat uit de rekening-courantrente van diverse bankrekeningen. Deze post is gedaald door de lagere rente als gevolg van de kredietcrisis en de gunstige ontwikkeling van het RC saldo als gevolg van de positieve kasstroom. De post 'overige rente' bestaat uit boeterentes voor vervroegde aflossingen, doorberekende rente aan verzekeraars, renteopbrengsten uit leningen u/g en een aantal overige renteposten. 25. Buitengewone baten en lasten De specificatie is als volgt: Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Totaal buitengewone baten en lasten 0 0 Toelichting: In 2010 zijn er geen buitengewone baten en lasten. 87

88 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER Bezoldiging bestuurders en toezichthouders Welk bestuursmodel is van toepassing op uw organisatie? Wat is de samenstelling van het bestuur of de directie? Eindverantwoordelijke Raad van Bestuur met Raad van Toezicht Tweehoofdig met voorzitter De bezoldiging van de bestuurders en gewezen bestuurders van de zorginstelling over het jaar 2010 is als volgt: Naam W. Geerlings C.J.M.H.J. Evers 1 Vanaf welke datum is de persoon als bestuurder werkzaam in uw organisatie? 2 Maakt de persoon op dit moment nog steeds deel uit ja ja van het bestuur? 3 Tot welke datum was de persoon als bestuurder n.v.t. n.v.t. werkzaam in uw organisatie? 4 Is de persoon in het verslagjaar voorzitter van het ja nee bestuur geweest? 5 Zo ja: hoeveel maanden is de persoon voorzitter 12 0 geweest in het verslagjaar? 6 Wat is de aard van de (arbeids)overeenkomst? Welke salarisregeling is toegepast? Wat is de deeltijdfactor? (percentage) 100% 100% 9 Bruto-inkomen, incl. vakantiegeld, eindejaarsuitkering, salaris en andere vaste toelagen a. Waarvan: verkoop verlofuren 0 0 b. Waarvan: nabetalingen voorgaande jaren Bruto-onkostenvergoeding Werkgeversbijdrage sociale lasten Werkgeversbijdrage pensioen, VUT, FPU Ontslagvergoeding Bonussen Totaal inkomen (9 t/m 14, excl. 9a en b) Cataloguswaarde auto van de zaak Eigen bijdrage auto van de zaak n.v.t. n.v.t. Toelichting: In het inkomen van de heer Evers is een bij aanstelling overeengekomen pensioenafspraak verwerkt ter compensatie van de ondervonden pensioenbreuk. De bezoldiging van de leden van de raad van toezicht van de zorginstelling over het jaar 2010 is als volgt: Bezoldiging Raad van Toezicht Naam Functie Bezoldiging mevr. N. Albayrak-Temur lid dhr. M.L.M. Brabers lid dhr. drs. J.W. Holtslag voorzitter dhr. mr. E. Kist vice-voorzitter mevr. prof. dr. C.C.E. Koning lid mevr. dr. ir. C.A. Vietsch lid mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann lid Totaal Toelichting: Geen opmerkingen. 27. Honoraria accountant De honoraria van de accountant over 2010 zijn als volgt: 1 Controle van de jaarrekening Overige controlewerkzaamheden (w.o. Regeling AO/IC en Nacalculatie) Fiscale advisering Niet-controlediensten Totaal honoraria accountant

89 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (Wopt) De bezoldiging van de functionarissen die over 2010 in het kader van de Wopt verantwoord worden, is als volgt: 1.Functionaris (functienaam) Direkteur Direkteur 2. In dienst vanaf (datum) 3. In dienst tot (datum) 4. Belastbaar loon 5. Voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn 6. Uitkeringen in verband met beëindiging van het dienstverband Totaal beloning in kader van de Wopt (4,5 en 6) 7. Beloning

90 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec dec ACTIVA Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's Vorderingen en overlopende activa Vorderingen uit hoofde van financieringstekort Effecten Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal activa Ref. 31-dec dec-09 PASSIVA Eigen vermogen 10 Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Kortlopende schulden en overlopende passiva Totaal passiva

91 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2010 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Ref Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) Omzet DBC B-segment Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten BEDRIJFSRESULTAAT Financiële baten en lasten RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING Buitengewone baten en lasten RESULTAAT BOEKJAAR RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten Niet collectief gefinancieerd vrij vermogen Bestemmingsreserve afschrijving inventarissen Bestemmingsreserve egalisatie afschrijvingen Bestemmingsreserve projecten 0 0 Bestemmingsreserve Bond Medische Specialisten

92 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ENKELVOUDIGE JAARREKENING Algemeen Voor een toelichting op de specificaties van de enkelvoudige balans en resultatenrekening wordt verwezen naar de toelichtingen bij de geconsolideerde balans en resultatenrekening Afwijkingen in waarderingsgrondslagen enkelvoudige jaarrekening Er zijn geen afwijkingen van de waarderingsgrondslagen in de enkelvoudige jaarrekening ten opzichte van de geconsolideerde jaarrekening. Verwezen wordt derhalve naar de geconsolideerde jaarrekening. 92

93 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 1. Immateriële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Kosten oprichting en uitgifte van aandelen 0 0 Kosten van onderzoek en ontwikkeling 0 0 Kosten van concessies, vergunningen en rechten van intellectuele eigendom 0 0 Kosten van goodwill die van derden is verkregen 0 0 Aanloopverliezen/boeterente 0 0 Vooruitbetalingen op immateriële activa 0 0 Totaal immateriële vaste activa 0 0 Het verloop van de immateriële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari 0 66 Bij: investeringen 0 0 Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen 0 66 Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 0 Af: desinvesteringen 0 0 Boekwaarde per 31 december 0 0 Aanschafwaarde 0 0 Cumulatieve herwaarderingen 0 0 Cumulatieve afschrijvingen 0 0 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de immateriële vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder Materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Grond Terreinvoorziening Gebouwen Verbouwingen Installaties Onderhanden projecten Trekkingsrechten Instandhouding Inventaris Vervoermiddelen Automatisering Totaal materiële vaste activa Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari Bij: investeringen Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen Af: afrekening projecten Af: bijzondere waardeverminderingen 0 0 Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 24 Af: desinvesteringen Boekwaarde per 31 december Aanschafwaarde Cumulatieve herwaarderingen 0 0 Cumulatieve afschrijvingen

94 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de WTZi-vergunningplichtige vaste activa, de WTZi-meldingsplichtige vaste activa, de WMG-gefinancierde vaste activa en de niet WTZi-gefinancierde vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder In toelichting zijn overzichten opgenomen voor de onderhanden en gereedgekomen projecten. 3. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Deelnemingen Resultaat deelnemingen Aandeel derden Overige vorderingen financiele vaste activa Vordering afboeking IMVA Leningen Totaal financiële vaste activa Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: Boekwaarde per 1 januari Bij: kapitaalstorting 72 Bij: verstrekte lening 994 Af: ontvangen aflossing leningen 250 Af: waardeverminderingen 293 Afboeking IMVA Vrijval voorziening IMVA Overige vorderingen 315 Boekwaarde per 31 december Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Toelichting op belangen in andere rechtspersonen of vennootschappen: Naam en rechtsvorm en woonplaats rechtspersoon Verschaft kapitaal Kapitaalbelang (in %) Eigen vermogen Resultaat Rechtstreekse kapitaalbelangen >= 20%: Express-so BV % Diagnostisch Centrum Haaglanden BV % Stichting Diabetes Zorg Haaglanden % Diagnostisch Centrum Voorschoten BV % West End Facility BV % Apotheek MCH Lijnbaan BV % Zeggenschapsbelangen: Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV % Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 720 4% Zie toelichting op de geconsolideerde balans

95 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 4. Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Medische middelen Leenemballage Af: voorziening incourante voorraden Totaal voorraden Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De specificatie is als volgt: 31-dec dec Onderhanden projecten DBC's A-segment Onderhanden projecten DBC's B-segment Af: ontvangen voorschotten Af: voorziening onderhanden projecten 0 0 Totaal onderhanden projecten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Vorderingen en overlopende activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Vorderingen op debiteuren Nog te factureren omzet DBC's Overige vorderingen Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen Totaal vorderingen en overlopende activa Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

96 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 ACTIVA 7. Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en/of schulden uit hoofde van financieringsoverschot t/m totaal Saldo per 1 januari Financieringsverschil boekjaar Correcties voorgaande jaren 0 Betalingen/ontvangsten Subtotaal mutatie boekjaar Saldo per 31 december Stadium van vaststelling (per erkenning): c c c a a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa Specificatie financieringsverschil in het boekjaar Wettelijk budget aanvaardbare kosten Vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget: Opbrengsten DBC A-segment inclusief toeslagen Honoraria-opbrengsten voor specialisten in loondienst Mutatie onderhanden werk honoraria voor specialisten in loondienst Overige opbrengsten Mutatie onderhanden werk DBC A-segment Afrekening overfinanciering Totaal financieringsverschil Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Effecten De specificatie is als volgt: 31-dec dec Effecten 0 0 Totaal effecten 0 0 Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bankrekeningen 0 0 Kassen Totaal liquide middelen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

97 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 10. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec dec Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Kapitaal Collectief gefinancierd gebonden vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Reserve aanvaardbare kosten: Reserve aanvaardbare kosten Bestemmingsreserves: Reserve afschrijving inventarissen Reserve automatisering Reserve projecten Egalisatie afschrijvingen Reserve Bond en Totaal collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2010 bestemming mutaties 31-dec Algemene reserves: Algemene reserves Totaal niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Specificatie aansluiting geconsolideerd - enkelvoudig vermogen 31 december 2010 en resultaat over 2010 De specificatie is als volgt : Eigen vermogen Resultaat Enkelvoudig eigen vermogen en resultaat: Minderheidsaandeel Apotheek MCH Lijnbaan BV 8 0 Totaal geconsolideerd eigen vermogen en resultaat Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

98 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 11. Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan dec Egalisatie rekening groot onderhoud Goodwill specialisten Antoniushove Jubilea Reorganisatie voorziening Voorziening CAO Levensfase Totaal voorzieningen Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) Hiervan langlopend (> 5 jaar) 0 Toelichting per categorie voorziening: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Langlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Overige langlopende schulden Totaal langlopende schulden Het verloop is als volgt weer te geven: Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen Stand per 31 december Af: aflossingsverplichting komend boekjaar Stand langlopende schulden per 31 december Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) Hiervan langlopend (> 5 jaar) Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar de bijlage overzicht langlopende schulden. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

99 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA 13. Kortlopende schulden en overlopende passiva De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Crediteuren Aflossingsverplichtingen langlopende leningen Aflossingsverplichtingen roll-over lening Belastingen en sociale premies Schulden terzake pensioenen Nog te betalen salarissen Vakantiedagen Nog te betalen kosten: Interest leningen Overige passiva: Overige kortlopende schulden Totaal kortlopende schulden en overlopende passiva Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen Verloopoverzicht investeringsruimte trekkingsrechten Het verloop is als volgt weer te geven: Nog niet bestede investeringsruimte per 1 januari Bij: indexering niet-bestede investeringsruimte Bij: investeringsruimte verslagjaar Af: investeringen verslagjaar Beschikbare investeringsruimte 31 december Lopende investeringsprojecten leggen het volgende beslag op de beschikbare investeringsruimte: 0 Toelichting: Verloopoverzicht geeft zowel de investeringsruimte voor trekkingsrechten weer als de investeringsruimte voor jaarlijkse instandhouding. 99

100 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2010 PASSIVA PET/CT scan De vier ziekenhuizen welke samen de coöperatie vormen, Medisch Centrum Haaglanden, Bronovo ziekenhuis, Groene Hart ziekenhuis en Lange Land ziekenhuis, hebben gezamenlijk een PET/CT scan aangeschaft. Deze PET/CT scan is de tweede helft van 2010 geplaatst op de Bleulandlocatie van het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Huur ruimten derden De volgende ruimten worden gehuurd: - Buitenpoli Monster; - Polikliniekruimte aan de Koninginnegracht in Den Haag; - Magazijnruimte Binckhorst in Den Haag; - Kantoor- en bedrijfsruimte op de locatie Albardastraat en Monsterseweg in Parnassia Bavo Groep in Den Haag; - Kantoorruimte Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in Den Haag; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Neurologie in Den Haag; - Kliniek Zestienhoven in Rotterdam; - Diagnostisch Centrum Voorschoten buitenpoli Neurologie in Voorschoten; - Medisch Centrum Voorburg buitenpoli Dermatologie. De totale huursom op jaarbasis van deze ruimten bedraagt circa MCH heeft bij de overdracht van de gehuurde ruimte van de Haaglanden Kliniek aan de nieuwe huurder de toezegging gedaan in het eerste jaar de volledige kosten voor het herstel van het pand naar de oorspronkelijke staat voor 100% te dragen. Deze garantie loopt in 6 jaar met gelijkmatige stappen terug tot nul in Obligoverplichtingen Waarborgfonds In 2010 zijn geen leningen toegevoegd aan de geborgde leningen bij het Waarborgfonds. De obligoverplichting van 3% over de geborgde restschuld bedraagt 1,78 miljoen. Zekerheden Als overige zekerheden en bepaling voor de totale kredietfaciliteit geldt een positieve/negatieve hypotheekverklaring ad 35 miljoen met betrekking tot het onroerend goed in Den Haag en Leidschendam. De totale kredietfaciliteit bedraagt ruim 126,35 miljoen. 100

101 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WTZi-vergunningplichtige vaste activa NZa-FVA *1 NZa-IVA Grond Terrein- Gebouwen Semi perm. Ver- Installaties Onderhanden Subtotaal Totaal voorzieningen gebouwen bouwingen Projecten vergunning Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen extra afschrijvingen NZa-goedgekeurd terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 2% en 5% 2,0% 5,0% 5,0% 0,0% Opmerkingen: *1) Kolom niet meegenomen in de tellingen. 101

102 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WTZi-meldingsplichtige vaste activa Trekkings Onderhanden Subtotaal Instand- Onderhanden Subtotaal Subtotaal rechten Projecten houding Projecten meldingsplichtige activa Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 5,0% 0,0% 10,0% 0,0% 102

103 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi WMG-gefinancierde vaste activa Inventaris Onderhanden Vervoer- Automati- Subtotaal projecten middelen sering WMG Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 10,0% 0,0% 20,0% 20,0% 103

104 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA op grond van art. 5a Regeling Verslaggeving WTZi niet WTZi/WMG-gefinancierde vaste activa Nieuwbouw Nieuwbouw Verbouwingen/ Kleine werken/ Onderhanden Inventaris Automati- Subtotaal gebouwen installaties renovaties LTO projecten sering niet WTZi Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 0,0% 5% en 10% 0,0% 0,0% divers 5% en 10% 104

105 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN EN GEREEDGEKOMEN PROJECTEN SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN (ENKELVOUDIG) Projectgegevens Investeringen Goedkeuringen Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type t/m gereed Nominaal bedrag WTZi t/m 2010 Jaar van Indexering WTZi Aangepaste goedkeuring oplevering Renovatie Leidschendam vergunning OK complex Westeinde niet WTZi Brandmeldinstallatie niet WTZi MDL Westeinde niet WTZi MDL Antoniushove niet WTZi AFAS niet WTZi Totaal SPECIFICATIE IN HET BOEKJAAR GEREEDGEKOMEN PROJECTEN (ENKELVOUDIG) Projectgegevens Investeringen Toekomstige lasten onderhanden Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type Activapost WTZi WMG Overige Totaal ving WTZi Afschrij- Rentekosten Renovatie Leidschendam vergunning verbouwingen PA lab trekking trekkingsrechten CSA trekking trekkingsrechten OK complex Westeinde trekking trekkingsrechten OK complex Westeinde niet WTZi verbouwingen Oogheelkunde / patiëntenplein trekking trekkingsrechten MRI ruimte melding instandhouding Brandmeldinstallatie niet WTZi verbouwingen Datalijnen DC Voorschoten niet WTZi verbouwingen Sophia revalidatie niet WTZi verbouwingen Uitbreiding SOA poli niet WTZi verbouwingen Moleculaire lab niet WTZi verbouwingen M07 Jaarmelding 2007 melding instandhouding M08 Jaarmelding 2008 melding instandhouding M10 Jaarmelding 2010 melding instandhouding Totaal

106 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden OVERZICHT LANGLOPENDE SCHULDEN ULTIMO 2010 (ENKELVOUDIG) Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld 31 december 2009 Nieuwe leningen in 2010 Aflossing in 2010 Restschuld 31 december 2010 Restschuld over 5 jaar Resterende looptijd in jaren eind 2010 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflossing 2011 Gestelde zekerheden % Amev 21-mei onderhands 9,375% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 30-mrt onderhands 3,440% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,320% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,270% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-nov onderhands 2,710% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 24-jan onderhands 5,050% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-aug onderhands 5,065% lineair 280 2) Bank Nederlandse 15-aug-02 Gemeenten onderhands 4,920% lineair 240 2) Bank Nederlandse 13-aug-02 Gemeenten onderhands 5,085% lineair 280 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,377% lineair 350 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,432% lineair 350 2) Bank Nederlandse Gemeenten 1-jun onderhands 4,025% lineair 284 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-jun onderhands 4,155% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-aug onderhands 4,475% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-sep onderhands 4,313% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-dec onderhands 3,910% lineair 242 1) Bank Nederlandse Gemeenten 2-jan onderhands 3,930% lineair 121 1) Bank Nederlandse Gemeenten 20-jan onderhands 3,950% lineair 151 1) Nederlandse Waterschapsbank 20-jan onderhands 3,810% lineair 76 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-feb onderhands 3,898% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 16-feb onderhands 3,730% lineair 182 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-feb onderhands 3,620% lineair 57 1) Nederlandse Waterschapsbank 18-sep onderhands 4,025% lineair 600 2) Bank Nederlandse Gemeenten 18-sep onderhands 4,098% lineair 700 2) ING Bank 15-dec euroflex 4,180% lineair ) Totaal ING Bank 1-jul roll-over 4,243% lineair 900 3) Totaal Gestelde zekerheid: 1) Rijksgarantie ) Waarborgfonds 3) Positieve / negatieve hypotheekverklaring op het onroerend goed aan de Burgemeester Banninglaan 1 in Leidschendam en aan de Lijnbaan 32 in Den Haag. Er zijn geen schulden in rang achtergesteld bij andere schulden. Voor de positieve hypotheekverklaring heeft het Waarborgfonds voor de Zorgsector een positie die gelijk in rang is. 106

107 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten voorgaand jaar Productieafspraken verslagjaar Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling Prijsindexatie materiële kosten Groei normatieve kapitaalslasten Uitbreiding erkenning en toelating: - loonkosten materiële kosten normatieve kapitaalslasten Beleidsmaatregelen overheid: - generieke budgetkortingen Schoning ivm B-segment lokale productiegebonden component Nacalculeerbare kapitaalslasten: - rente afschrijvingen schoning i.v.m. B-segment overgangsregeling kapitaallasten overige Overige mutaties: - Overige mutaties Subtotaal wettelijk budget boekjaar Correcties voorgaande jaren Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening wettelijk budget

108 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2010 BATEN 16. Toelichting niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) De specificatie is als volgt: Zorgprestaties tussen instellingen Eigen bijdragen en betalingen cliënten voor niet-verzekerde zorg en 0 0 opbrengsten uit aanvullende zorgverzekering Persoonsgebonden en -volgende budgetten 0 0 Opbrengsten uit hoofde van niet-gebudgetteerde Zvw/AWBZ-zorg (waaronder kraamzorg) 0 0 Opbrengsten uit Wmo-prestaties op het gebied van huishoudelijke hulp (inclusief onderaanneming) 0 0 Overige niet-gebudgetteerde zorgprestaties 0 0 Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Toelichting omzet DBC B-segment De specificatie is als volgt: Gefactureerde omzet DBC B-segment Mutatie onderhanden projecten DBC B-segment Mutatie onderhanden honorarium loondienst specialisten Gefactureerd honorarium loondienstspecialisten Onverzekerde deel Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Subsidies De specificatie is als volgt: Subsidies AWBZ/Zvw-zorg 0 0 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van OC&W (waaronder werkplaatsfunctie 0 0 en medische faculteit van UMC's) Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van Justitie 0 0 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS (waaronder opleidingsfonds, academische component voor UMC's) Overige Rijkssubsidies 0 0 Subsidies vanwege Provincies en gemeenten (exclusief Wmo-huishoudelijke hulp; inclusief 0 0 overige Wmo-prestaties zoals maatschappelijke en vrouwenopvang, verslavingszorg, OGGZ) Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

109 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2010 LASTEN 19. Toelichting overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: Overige dienstverlening: Overige dienstverlening Overige opbrengsten (waaronder vergoeding voor uitgeleend personeel en verhuur onroerend goed): Overige opbrengsten Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Personeelskosten De specificatie is als volgt: Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Andere personeelskosten: Andere persoonsgebonden personeelskosten Subtotaal Personeel niet in loondienst Totaal personeelskosten Specificatie aantal personeelsleden MCH (in FTE's) per segment per 31 december: Personeel algemene en administratieve functies Personeel hotelfuncties Personeel patiëntgebonden functies Leerl. verpleegkundig en verzorgend personeel Personeel terrein en gebouwgebonden functies Personeel niet in loondienst Aantal personeelsleden op basis van full-time eenheden Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Afschrijvingen vaste activa De specificatie is als volgt: Nacalculeerbare afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa financiële vaste activa reeds volledig afgeschreven Overige afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa Totaal afschrijvingen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

110 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2010 Aansluiting afschrijvingen resultatenrekening - vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Totaal afschrijvingslasten resultatenrekening waarvan nacalculeerbare afschrijvingen In het externe budget verwerkte vergoeding voor nacalculeerbare afschrijvingslasten: - WTZi-vergunningplichtige vaste activa WTZi-meldingsplichtige vaste activa WMG-gefinancierde vaste activa 0 - niet WTZi-gefinancierde vaste activa 0 Totaal vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Aanschafwaarde desbetreffende vaste activa Cumulatieve afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Cumulatieve vergoedingen voor nacalculeerbare afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De specificatie is als volgt: Bijzondere waardeverminderingen van: - immateriële vaste activa materiële vaste activa 0 0 Totaal 0 0 Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Algemene kosten Patiënt- en bewonersgebonden kosten Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud Energie gas Energie gas (100% groen) Energie stroom Energie stroom (100% groen) Energie transport en overig Subtotaal Dotatie dubieuze debiteuren Huur en leasing Overige baten en lasten Totaal overige bedrijfskosten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

111 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: Rentebaten 0 0 Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige opbrengsten financiële vaste activa en effecten 0 0 Subtotaal financiële baten 0 0 Rentelasten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige financiële lasten 0 0 Subtotaal financiële lasten Totaal financiële baten en lasten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Buitengewone baten en lasten De specificatie is als volgt: Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Totaal buitengewone baten en lasten 0 0 Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

112 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.2 OVERIGE GEGEVENS 112

113 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.2 OVERIGE GEGEVENS Vaststelling en goedkeuring jaarrekening De raad van bestuur van Stichting Medisch Centrum Haaglanden heeft de jaarrekening 2010 vastgesteld in de vergadering van 03 mei De raad van toezicht van de Stichting Medisch Centrum Haaglanden heeft de jaarrekening 2010 goedgekeurd in de vergadering van 24 mei Resultaatbestemming Het resultaat wordt verdeeld volgens de resultaatverdeling in paragraaf Gebeurtenissen na balansdatum Er zijn geen gebeurtenissen na balansdatum Ondertekening door bestuurders en toezichthouders Raad van Bestuur W.G. dhr. drs. W. Geerlings W.G. dhr. drs. C.J.M.H.J. Evers Raad van Toezicht W.G. mevr. N. Albayrak-Temur W.G. dhr. drs. J.W. Holtslag W.G. dhr. M.L.M. Brabers W.G. mevr. prof. dr. C.C.E. Koning W.G. dhr. mr. E. Kist W.G. mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann W.G. mevr. dr. ir. C.A. Vietsch 113

114 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden Controleverklaring De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina. 114

115

116

117 6 Bijlagen 6.1 Zorgbrede Governancecode VERANTWOORDING Informatie aan en/of raadpleging van belanghebbenden of hun vertegenwoordiging 1. Het beleid van de zorgorganisatie voor de dialoog met belanghebbenden De zorgorganisatie heeft als maatschappelijke onderneming een beleid voor de dialoog met de samenwerkingsverbanden of organisaties die rechtstreeks bij het beleid en de maatschappelijke doelstelling van de zorgorganisatie zijn betrokken en als belanghebbenden actief zijn binnen haar verzorgingsgebied. In het kader van dat beleid stelt de Raad van Bestuur vast en keurt de Raad van Toezicht goed: wie de belanghebbenden bij de zorgorganisatie zijn; de wijze waarop vorm wordt gegeven aan het overleg met de belanghebbenden over het voorgenomen beleid en de uitvoering daarvan door de zorgorganisatie; de aard en inhoud van de informatieverschaffing aan de belanghebbenden- (vertegenwoordiging) over de gang van zaken en het gevoerde beleid van de zorgorganisatie;governancecode de betrokkenheid van de belanghebbenden(vertegenwoordiging) bij de beleidsvorming en de uitvoering van het beleid door de zorgorganisatie. De hiervoor bedoelde belanghebbenden worden door de zorgorganisatie geïnformeerd over het vaststellen en uitbrengen van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording en hoe zij dit document kunnen verkrijgen of inzien. 2. Informatieverstrekking aan en/of raadpleging van belanghebbenden in ten minste de volgende gevallen De belanghebbenden dan wel hun vertegenwoordiging worden door de Raad van Bestuur in elk geval geïnformeerd en/of geraadpleegd over de volgende onderwerpen: de vaststelling of wijziging van de missie, doelstelling of grondslag van de zorgorganisatie; de hoofdlijnen van het strategisch beleid van de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming; het overdragen van de zeggenschap over de zorgorganisatie of over een belangrijk onderdeel daarvan en over besluiten tot fusie of tot het aangaan of verbreken van een duurzame samenwerking met een (zorg-) organisatie; de opheffing of een belangrijke inkrimping dan wel belangrijke uitbreiding van de werkzaamheden van de zorgorganisatie; de besluiten tot concentratie of deconcentratie van de zorgorganisatie respectievelijk structurele sluiting van afdelingen, dependances of locaties; de systematische bewaking, beheersing of verbetering van de kwaliteit van de te verlenen zorg. 3. Het recht van enquête De statuten van de zorgorganisatie wijzen ten minste één partij aan die de belangen van de patiënten of cliënten van de zorginstelling vertegenwoordigt, waaraan het recht van enquête wordt toegekend als bedoeld in titel 8 afdeling 2 van Boek 2 BW. Verantwoording aan belanghebbenden 1. De zorgorganisatie legt jaarlijks aan alle rechthebbenden en belangstellenden verantwoording af over het in het verslagjaar gevoerde beleid en over de (totale) in dat jaar geleverde prestaties door middel van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording. Ja Nee 115

118 2. De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor de kwaliteit, de juistheid en de volledigheid van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording. De Raad van Toezicht ziet er op toe dat de Raad van Bestuur deze verantwoordelijkheid vervult. 3. De zorgorganisatie draagt er zorg voor dat alle aan de zorgorganisatie verbonden vrijgevestigde (medische) professionals op geaggregeerd niveau (in ieder geval op het niveau van maatschappen en medische staven) verantwoording afleggen over de wijze en resultaten van hun handelen en behandelen. 4. De Raad van Bestuur legt in het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording jaarlijks verantwoording af over het gevoerde beleid ten aanzien van de belanghebbenden. 5. De Raad van Toezicht legt in het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording jaarlijks verantwoording af over zijn in het verslagjaar verrichte werkzaamheden. 6. Van elke toezichthouder wordt in het verslag van de Raad van Toezicht opgave gedaan van geslacht, leeftijd, beroep, hoofdfunctie, nevenfuncties voor zover relevant voor de vervulling van de taak als toezichthouder, tijdstip van eerste benoeming en de lopende termijn waarvoor de toezichthouder is benoemd. De externe accountant en diens relatie en communicatie met de organen van de zorgorganisatie 1. De externe accountant wordt benoemd en ontslagen door de Raad van Toezicht tenzij de Algemene Vergadering daartoe wettelijk bevoegd is. Indien de externe accountant door de Algemene Vergadering wordt benoemd, doet de Raad van Toezicht daartoe een voordracht. De Raad van Bestuur kan hierover advies uitbrengen aan de Raad van Toezicht. De externe accountant wordt qua persoon periodiek gewisseld. 2. De externe accountant verricht bij voorkeur geen advieswerkzaamheden voor de zorgorganisatie en maakt indien dit in het te controleren boekjaar wel is gebeurd in het verslag over de jaarrekening melding van de in dat jaar verrichte advieswerkzaamheden. 3. De externe accountant woont het van belang zijnde gedeelte van de vergaderingen van de Raad van Toezicht respectievelijk Algemene Vergadering bij waarin de jaarrekening wordt besproken en/of waarin wordt besloten over de goedkeuring of vaststelling van de jaarrekening. 4. De externe accountant rapporteert zijn bevindingen betreffende het onderzoek van de jaarrekening gelijkelijk aan de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht. DE RAAD VAN BESTUUR Taak en werkwijze 1. De Raad van Bestuur is eindverantwoordelijk voor en belast met het besturen van de zorgorganisatie. Dit houdt onder meer in dat hij verantwoordelijk is voor de realisatie van de statutaire en andere doelstellingen van de zorgorganisatie, de strategie en het beleid en de daaruit voortvloeiende resultatenontwikkeling en voor de kwaliteit en veiligheid van de zorg. De Raad van Bestuur legt hierover verantwoording af aan de Raad van Toezicht. 2. Bij de vervulling van zijn taak richt de Raad van Bestuur zich naar het belang van de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van de bij de zorgorganisatie betrokken belanghebbenden af. 3. De Raad van Bestuur is verantwoordelijk voor het beheersen van de risico s verbonden aan de activiteiten van de zorgorganisatie en voor de financiering van de zorgorganisatie. De Raad van Bestuur rapporteert hierover aan en bespreekt de interne risicobeheersings- en controlesystemen met de Raad van Toezicht. Ja Nee 116

119 4. De Raad van Bestuur verschaft de Raad van Toezicht tijdig alle informatie die nodig is voor een goede uitoefening van de taak van de Raad van Toezicht. Afspraken hierover worden vastgelegd in een informatieprotocol. 5. De Raad van Bestuur draagt ervoor zorg dat werknemers en anderen die in een contractuele relatie tot de zorgorganisatie staan, zonder gevaar voor hun rechtspositie de mogelijkheid hebben aan de voorzitter van de Raad van Bestuur of aan een door hem aangewezen functionaris te rapporteren over vermeende onregelmatigheden binnen de zorgorganisatie van algemene, operationele en/of financiële aard. Vermeende onregelmatigheden die het functioneren van leden van de Raad van Bestuur betreffen, worden gerapporteerd aan de voorzitter van de Raad van Toezicht. Deze klokkenluiders regeling wordt algemeen bekend gemaakt. Benoeming, ontslag en beloning 1. De Raad van Toezicht stelt de omvang van de Raad van Bestuur vast, tenzij deze bevoegdheid bij de Algemene Vergadering berust. 2. De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor benoeming, schorsing en ontslag, het verlenen van décharge, het vaststellen van een maatschappelijk passende beloning, de contractduur, de rechtspositie en de andere arbeidsvoorwaarden van de individuele leden van de Raad van Bestuur, tenzij deze bevoegdheid bij de Algemene Vergadering berust. 3. Een voormalig lid van de Raad van Toezicht van de zorgorganisatie is gedurende een periode van drie jaar na het einde van zijn toezichthoudende functie niet benoembaar tot lid van de Raad van Bestuur. 4. De jaarlijkse verantwoording van de zorgorganisatie bevat de door de wet voorgeschreven informatie over de hoogte en de structuur van de beloning van de individuele leden van de Raad van Bestuur. 5. Aan bestuurders worden geen aandelen en/of rechten op aandelen bij wijze van beloning toegekend. 6. Het eventuele aandelenbezit van een bestuurder in een zorgorganisatie waarvan hij bestuurder is, is ter belegging op de lange termijn. Toelichting: aan de bestuurders zijn geen aandelen verstrekt. 7. De zorgorganisatie verstrekt aan haar bestuurders geen persoonlijke leningen, garanties en dergelijke, tenzij in de normale uitoefening van het bedrijf en tegen de daarvoor voor het gehele personeel geldende voorwaarden en na goedkeuring van de Raad van Toezicht. Leningen worden niet kwijtgescholden. Toelichting: aan de bestuurders zijn geen persoonlijke leningen verstrekt. Belangenverstrengeling 1. De Raad van Bestuur is integer en stelt zich toetsbaar op ten aanzien van zijn eigen functioneren. Elke vorm en schijn van persoonlijke bevoordeling dan wel belangenverstrengeling tussen enig lid van de Raad van Bestuur en de zorgorganisatie wordt vermeden. Besluiten tot het aangaan van transacties waarbij tegenstrijdige belangen van bestuurders spelen die van materiële betekenis zijn voor de zorgorganisatie en/of voor de betreffende bestuurders, behoeven de goedkeuring van de Raad van Toezicht. 2. Een lid van de Raad van Bestuur kan niet tegelijkertijd de functie vervullen van lid van de Raad van Toezicht van de zorgorganisatie of van een andere zorgorganisatie die binnen het verzorgingsgebied van de zorgorganisatie geheel of gedeeltelijk dezelfde werkzaamheden als de zorgorganisatie verricht, tenzij de andere zorgorganisatie als groeps- of dochtermaatschappij of anderszins nauw verbonden is met de zorgorganisatie. 3. Een lid van de Raad van Bestuur zal zonder de toestemming van de Raad van Toezicht geen betaalde of onbetaalde nevenfunctie aanvaarden of continueren als deze nevenfunctie, al dan niet in samenhang met andere betaalde of onbetaalde nevenfuncties, een meer dan minimale werkbelasting kan opleveren of anderszins strijdig kan zijn met de belangen van de zorgorganisatie. 4. De Raad van Bestuur geeft de Raad van Toezicht op eerste verzoek inzicht in de door hem uitgeoefende nevenfuncties. Ja Nee 117

120 DE RAAD VAN TOEZICHT Taak en werkwijze 1. De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming en staat de Raad van Bestuur met raad terzijde. De Raad van Toezicht vervult de werkgeversrol voor de Raad van Bestuur en zorgt ondermeer door benoeming, evaluatie en ontslag dat de zorgorganisatie is voorzien van een capabel bestuur. De Raad van Toezicht houdt toezicht op ten minste: de realisatie van de statutaire en andere doelstellingen van de zorgorganisatie; de strategie en de risico s verbonden aan de activiteiten van de zorgorganisatie; de opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen; de financiële verslaglegging; de kwaliteit en veiligheid van zorg; de naleving van wet- en regelgeving; de verhouding met belanghebbenden; het op passende wijze uitvoering geven aan de maatschappelijke doelstelling en verantwoordelijkheid van de zorgorganisatie. De Raad van Toezicht bespreekt in ieder geval eenmaal per jaar de strategie en de voornaamste risico s verbonden aan de zorgorganisatie, de uitkomsten van de beoordeling door de Raad van Bestuur van de opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen alsmede eventuele significante wijzigingen daarin. Van het houden van deze besprekingen wordt melding gemaakt in het jaarverslag van de Raad van Toezicht. 2. Aan de goedkeuring van de Raad van Toezicht zijn in ieder geval onderworpen de besluiten van de Raad van Bestuur omtrent: de vaststelling van de begroting, de jaarrekening en de winstbestemming, tenzij deze bevoegdheid wettelijk aan de Algemene Vergadering toekomt; de vaststelling van (strategische) beleidsplannen van de zorgorganisatie; het beleid van de zorgorganisatie voor de dialoog met belanghebbenden; het aangaan of verbreken van een duurzame samenwerking van de zorgorganisatie met andere rechtspersonen of vennootschappen indien deze samenwerking of verbreking van ingrijpende betekenis is voor de zorgorganisatie; het bestuursreglement van de Raad van Bestuur; aangifte van faillissement en aanvraag van surséance van betaling; gelijktijdige beëindiging of beëindiging binnen een kort tijdsbestek van de arbeidsovereenkomst van een aanmerkelijk aantal werknemers, of van het verbreken van een overeenkomst met een aanmerkelijk aantal personen dat als zelfstandigen of als samenwerkingsverband werkzaam is voor de zorgorganisatie; overige majeure beslissingen, vast te leggen in de statuten en/of het bestuursreglement. 3. Bij de vervulling van zijn taak richt de Raad van Toezicht zich naar het belang van de zorgorganisatie als maatschappelijke onderneming en weegt daartoe de in aanmerking komende belangen van de bij de zorgorganisatie betrokken belanghebbenden af. 4. De Raad van Toezicht voert jaarlijks met elk van de leden van de Raad van Bestuur een gesprek over diens functioneren. 5. De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen functioneren. 6. De Raad van Toezicht evalueert zijn functioneren ten minste jaarlijks buiten de aanwezigheid van de Raad van Bestuur en informeert de Raad van Bestuur over de uitkomsten hiervan. 7. De Raad van Toezicht voert ten minste jaarlijks met de Raad van Bestuur als geheel een evaluatiegesprek over het wederzijds functioneren van beide organen op zich en in relatie tot elkaar. Ja Nee 118

121 Toelichting: de Raad van Toezicht is voornemens met ingang van 2011 dit evaluatiegesprek te gaan voeren. 8. De Raad van Toezicht en de toezichthouders afzonderlijk hebben een eigen verantwoordelijkheid om van de Raad van Bestuur en de externe accountant alle informatie te verlangen die de Raad van Toezicht behoeft om zijn taak als toezichthoudend orgaan goed te kunnen uitoefenen. Indien de Raad van Toezicht dit geboden acht, kan hij informatie inwinnen van functionarissen en externe adviseurs van de zorgorganisatie. De zorgorganisatie stelt hiertoe de benodigde middelen ter beschikking. Benoeming, ontslag, samenstelling en deskundigheid 1. De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor de benoeming, schorsing en ontslag, het verlenen van décharge en het vaststellen van de honorering van de leden van de Raad van Toezicht, tenzij deze bevoegdheid bij de Algemene Vergadering berust. 2. De Raad van Toezicht dient zodanig te zijn samengesteld dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. 3. Ieder lid van de Raad van Toezicht dient geschikt te zijn om de hoofdlijnen van het totale beleid te beoordelen. Ieder lid van de Raad van Toezicht beschikt over de specifieke deskundigheid die noodzakelijk is voor de vervulling van zijn specifieke taak, binnen zijn rol in het kader van de profielschets van de Raad. 4. Alle leden van de Raad van Toezicht volgen na benoeming een introductieprogramma of scholingsprogramma waarin in ieder geval aandacht wordt besteed aan algemene financiële, sociale en juridische zaken, de financiële verslaggeving door de zorgorganisatie, de specifieke aspecten die eigen zijn aan het type zorgorganisatie waar betrokkene als lid van de Raad van Toezicht aan verbonden is en aan de verantwoordelijkheden als toezichthouder. De Raad van Toezicht beoordeelt jaarlijks op welke onderdelen de toezichthouders gedurende hun benoemingsperiode behoefte hebben aan nadere training of opleiding. De zorgorganisatie speelt hierbij een faciliterende rol. 5. Ten minste één lid van de Raad van Toezicht beschikt over voor de zorgorganisatie relevante kennis van en ervaring in de zorg. 6. Het aantal bestuurlijke of toezichthoudende functies van de leden van de Raad van Toezicht is zodanig beperkt dat een goede taakvervulling door ieder van de leden van de Raad gewaarborgd is. 7. Een lid van de Raad van Toezicht kan maximaal tweemaal voor een periode van vier jaar zitting hebben in de Raad van Toezicht. Toelichting: In de code is opgenomen dat een lid van de Raad van Toezicht maximaal twee maal voor een periode van maximaal vier jaar zitting kan hebben in de Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht van het MCH is het eens met de strekking van de code, maar heeft besloten dat dit maximaal drie maal voor een periode van vier jaar kan zijn. De Raad van Toezicht kiest hiervoor zodat de door de Raad van Toezichtleden opgebouwde expertise behouden en optimaal ingezet wordt. 8. Bij de werving, selectie en benoeming van nieuwe leden van de Raad van Toezicht wordt gebruik gemaakt van een voor de betreffende vacature opgestelde profielschets. De leden van de Raad van Toezicht worden op openbare wijze geworven, tenzij voor een bepaalde plaats in de Raad van Toezicht op grond van een wettelijke bepaling geldt dat deze plaats op voordracht wordt ingevuld of het recht tot benoeming aan anderen dan de Raad van Toezicht of de Algemene Vergadering toekomt. 9. Statutair is vastgelegd op welke gronden de Raad van Toezicht respectievelijk de Algemene Vergadering een lid van de Raad van Toezicht kan schorsen of ontslaan, welke meerderheid van stemmen hiertoe vereist is en welke eventuele daarbij te hanteren procedures worden gevolgd. Honorering Ja Nee 119

122 1. De Raad van Toezicht respectievelijk de Algemene Vergadering op voordracht van de Raad van Toezicht, stelt de honorering van de leden van de Raad van Toezicht vast. 2. De honorering van een lid van de Raad van Toezicht is niet afhankelijk van de resultaten van de zorgorganisatie. 3. Aan leden van de Raad van Toezicht worden geen aandelen en/of rechten op aandelen bij wijze van honorering toegekend. 4. Het eventuele aandelenbezit van een lid van de Raad van Toezicht in een zorgorganisatie waarvan hij toezichthouder is, is ter belegging op de lange termijn. 5. Het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording van de zorgorganisatie bevat de door de wet voorgeschreven informatie over de hoogte en de structuur van de honorering van de individuele leden van de Raad van Toezicht. Onafhankelijkheid 1. De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de Raad van Bestuur en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen opereren. 2. Leden van de Raad van Toezicht die op voordracht, of door anderen dan de Raad van Toezicht of de Algemene Vergadering van Aandeelhouders dienen te worden benoemd, zijn onafhankelijk. De leden van de Raad van Toezicht vervullen hun functie zonder last of ruggespraak en zonder een deelbelang te laten prevaleren. 3. Leden van de Raad van Toezicht verrichten nimmer taken van de Raad van Bestuur. 4. Een lid van de Raad van Toezicht kan niet tegelijkertijd de functie vervullen van lid van de Raad van Bestuur of van de Raad van Toezicht van een andere zorgorganisatie die binnen het verzorgingsgebied van de zorgorganisatie geheel of gedeeltelijk dezelfde werkzaamheden als de zorgorganisatie verricht, tenzij de andere zorgorganisatie als groeps- of dochtermaatschappij of anderszins nauw verbonden is met de zorgorganisatie. 5. Een voormalig lid van de Raad van Bestuur van de zorgorganisatie is gedurende een periode van drie jaar na het einde van zijn bestuurlijke functie niet benoembaar tot lid van de Raad van Toezicht. Evenmin zijn tot de leden van de Raad van Toezicht benoembaar werknemers of personen die tot de zorgorganisatie toegelaten zijn tot drie jaar na het einde van hun arbeidscontract of toelatingsovereenkomst. Belangenverstrengeling 1. Elke vorm of schijn van persoonlijke bevoordeling dan wel belangenverstrengeling tussen enig lid van de Raad van Toezicht en de zorgorganisatie moet worden vermeden. Besluiten tot het aangaan van transacties waarbij tegenstrijdige belangen van leden van de Raad van Toezicht spelen die van materiële betekenis zijn voor de zorgorganisatie en/of voor de betreffende toezichthouders, behoeven de goedkeuring van de Raad van Toezicht. 2. De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor de besluitvorming over het oplossen van zaken waarbij een belangenverstrengeling aan de orde kan zijn bij leden van de Raad van Toezicht, de Raad van Bestuur, bij aandeelhouders en/of de externe accountants in relatie tot de zorgorganisatie. Ja Nee Opmerking: voor de stichting MCH is hoofdstuk vijf van de zorgbrede governancecode niet van toepassing (omdat het MCH een Stichting is). 120

123 6.2 Hoofd- en nevenfuncties leden van de raad van toezicht Voorzitter De heer drs. J.W. Holtslag (1948) - Hoofdfunctie Adviserend lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) - Nevenfuncties Voorzitter College van Toezicht voor Auteursrechten en naburige rechten Voorzitter van de Stichting Kamermuziek Warmond Lid Mevrouw N. Albayrak-Temur (1965) - Hoofdfunctie Voorzitter Raad van Bestuur Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers - Nevenfuncties Lid Raad van Toezicht Nederlands Openluchtmuseum Lid van het Bestuur van het Oranje Fonds Lid auditcommissie Ministerie van Economische Zaken Lid Forum A tot Z (Geletterdheidsforum) Bestuurslid Atlantic & Pacific Exchange Program Lid De heer M.L.M. Brabers (1958) - Hoofdfunctie Partner, KPMG Accountants N.V. - Nevenfuncties Bestuurslid Stichting Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs Vice-voorzitter De heer mr. E. Kist (1944) - Hoofdfunctie Geen - Nevenfuncties Lid Bestuur Carnegie Stichting (Vredespaleis) Lid Raad van Commissarissen DSM Lid Raad van Commissarissen Philips Lid Raad van Commissarissen De Nederlandsche Bank Lid Bestuur Johan Cruijff Foundation Lid Bestuur Van den Ende Foundation Lid Raad van Commissarissen Moody s (USA) Lid Raad van Commissarissen Stage Entertainment Lid Mevrouw prof. dr. C.C.E. Koning (1946) - Hoofdfunctie Hoofd van de afdeling Radiotherapie/hoogleraar en opleider aan de afdeling Radiotherapie van het AMC te Amsterdam. - Nevenfuncties Lid Bestuur Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie Lid redactie NTvG Lid van diverse medische werkgroepen, commissies en besturen op het gebied van radiotherapie en oncologie e/o daarmee samenhangend Voorzitter Medische Adviesraad IKA Lokaal Organisatiecommitee World Congres Lung Cancer 2011, te Amsterdam 121

124 Lid Mevrouw dr. ir. C.A. Vietsch (1957) - Hoofdfunctie geen - Nevenfunctie geen Lid Mevrouw prof. mr. S.F.M. Wortmann (1956) - Hoofdfunctie Lid Raad van State - Nevenfuncties Bijzonder hoogleraar personen-, familie- en jeugdrecht Raadsheer-plaatsvervanger in het gerechtshof Amsterdam Hoofdredacteur van de losbladige groene serie Personen- en Familierecht en kernhoofdredacteur van de gehele serie Vaste annotator van de Nederlandse Jurisprudentie Voorzitter van de jury voor de scriptieprijs van de Academie voor wetgeving Voorzitter van de geschillencommissie voor geschillen als bedoeld in artikel 9.39 van de Wet op het hoger onderwijs Hoofdredacteur Juridoc, elektronische uitgave SDU Plv. lid van de management board van het EU-Grondrechtenagentschap 122

125 6.3 Verdeling aandachtsgebieden raad van bestuur Aandachtsgebieden Geerlings Evers Gezamenlijk Algemene onderwerpen Algemene strategie X Algemene communicatie X Interne lijnorganisatie Divisie behandelend X Divisie beschouwend X Divisie beweging X Divisie snijdend X Divisie medisch ondersteunend incl. samenwerking het HagaZiekenhuis inzake RC West en KCL X Economisch Administratief Bedrijf X 1 Facilitair bedrijf X Bouw X Afdeling HRM X Landsteiner Instituut X Stafgroep ondersteuning (waaronder o.a. klachten en gezondheidsrecht, communicatie, X 2 procesmanagement, kwaliteit en marketing en sales) Interne gremia/commissies Ondernemingsraad X Dagelijks Bestuur OR X Stafbestuur / VMS X Patiënten Adviesraad (PAR) X Verpleegkundige Adviesraad (VAR) X Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC) X Centrale opleidingscommissie (COC) X Stuurgroep informatiebeveiliging X Koepel X Coöperatie X Extern Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) X Stichting Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ) X Stichting Transmurale Zorg (STZ) X Regio ICT (vanuit Stichting Transmurale Zorg) X Apotheek Haagse Ziekenhuizen (AHZ) X Zorgverzekeraars incl. lokaal overleg X Ministerie VWS X Inspectie, regulier overleg X Bank, regulier overleg X Andere ziekenhuizen, verpleeghuizen etc. X Accountant X X 1 : maandelijks overleg met de EAB over o.a. managementrapportage en kwartaaloverleg doen Evers en Geerlings gezamenlijk. X 2 : werkoverleg met manager stafgroep ondersteuning doen Geerlings en Evers gezamenlijk. Voor tussentijdse afstemming is Geerlings aanspreekpunt. Op basis van de agenda kan de RvB besluiten om (incidenteel) compleet bij een overleg aanwezig te zijn. Evers zit als bestuurder in het DB van de Coöperatie en Geerlings als onafhankelijk voorzitter. 123

126 6.4 Nevenfuncties raad van bestuur Nevenfuncties Willem Geerlings Naam Functie Raad van Bestuur MCH q.q. in bestuur Honorering (per jaar) Functies in entiteiten die 100% dochter van MCH zijn: - Espress-so BV - West End Facility BV - Stichting Diabetes Zorg Haaglanden Aandeelhouder Aandeelhouder Bestuurder Ja Ja Ja Geen Geen Geen Functies in entiteiten die <100% dochter van MCH zijn: - Apotheek MCH Lijnbaan BV (51% aandelen MCH) - Diagnostisch Centrum Haaglanden (30% aandelen MCH) - Diagnostisch Centrum Voorschoten (30% aandelen MCH) - Haaglanden Kliniek (10% aandelen MCH) Aandeelhouder Commissaris Commissaris Aandeelhouder Ja Ja Ja Ja Geen Geen Geen Geen Samenwerkende Ziekenhuizen West- Lid Bestuur Ja Geen Nederland Coöperatief U.A. Stichting Samenwerkende Topklinische Lid Ledenraad Ja Geen ziekenhuizen (STZ) St Jacobusstichting Lid bestuur Ja Geen Haagse commissie voor kankerbestrijding Lid bestuur Ja Geen Nederlands accreditatie overleg Voorzitter Nee Geen Stichting Bond voor en Penningmeester Nee Geen bestuur Nierstichting Voorzitter Raad van Nee Geen Toezicht Nivel Lid DB Nee Geen ZonMW Lid commissie Nee Geen wetgeving IKW Voorzitter Raad van Nee Geen Toezicht TNO Zorg en Bouw Lid Raad van Advies Nee Geen 124

127 Nevenfuncties Charles Evers Naam Functie Raad van Bestuur MCH q.q. in bestuur Honorering (per jaar) Functies in entiteiten die 100% dochter van MCH zijn: - Espress-so BV - West End Facility BV Aandeelhouder Aandeelhouder Ja Ja Geen Geen Functies in entiteiten die <100% dochter van MCH zijn: - Apotheek MCH Lijnbaan BV (51% aandelen MCH) - Haaglanden Kliniek (10% aandelen MCH) Aandeelhouder Aandeelhouder Ja Ja Geen Geen Samenwerkende Ziekenhuizen West- Lid Bestuur Ja Geen Nederland Coöperatief U.A. Stichting Transmurale Zorg (STZ) Lid Bestuur Ja Geen Regionale Samenwerkingsorganisatie Commissaris Ja Geen Haaglanden BV (RSO BV) Stichting Samenwerkende Topklinische ziekenhuizen (STZ) Lid Ledenraad Ja Geen 125

128 6.5 Personalia op 31 december Stafbestuur Voorzitter dr. J.P. van der Sluijs, intensivist Vice-voorzitter dr. J.R.M. van der Sijp, chirurg Secretaris dr. G.J. Lycklama à Nijeholt, radioloog Penningmeester dr. J. Boiten, neuroloog Lid F.J.E. Balk, psychiater Medische staf Anesthesiologie de heer W. van Alphen mevrouw S. van Duijn de heer C.F. den Hartog de heer J.D. Holstein de heer R. Jansen de heer K. Jacz mevrouw F. de Kempenaer- Ulrich de heer J.W.K.E. Osse de heer J.S. Pöll mevrouw M. Toonen de heer dr. B.A. in 't Veld de heer M.G.C.M. Verbeek mevrouw A.C. Werger de heer B.E. Zeppenfeldt Apotheek de heer B.H. Graatsma de heer H.J. ter Horst de heer dr. J.W.P.M. Overdiek mevrouw E.E. Roelofsen mevrouw E.M.J. Visser de heer E.B. Wilms Cardiologie de heer R.F.J.M. Geuskens de heer dr. P. van der Meer de heer dr. P.V. Oemrawsingh mevrouw dr. H.A.P. Peeters de heer dr. H. Ramanna de heer L.H. Savalle de heer dr. J.H.M. Schreur de heer dr. P.J.M.J. Vantrimpont de heer dr. R.F. Veldkamp de heer dr. A.J. Wardeh Chirurgie de heer dr. G.J.D. van Acker de heer dr. C.H.R. Bosman de heer dr. J.M. Hoogendoorn de heer F.J. Idenburg mevrouw dr. M.T.T. Knook de heer dr. A.W.K.S. Marinelli de heer dr. S.A.G. Meylaerts de heer dr. J.C.A. de Mol van Otterloo de heer S.J. Rhemrev de heer dr. J.R.M. van der Sijp de heer dr. A.C. de Vries Dermatologie de heer dr. Th. W. van den Akker Mevrouw S. Badeloe de heer K.J. Balmus de heer V.R. Basdew mevrouw dr. A. Chang de heer E. Honig mevrouw dr. J. Vink mevrouw dr. L.E. Vos Gynaecologie de heer dr. P. J. Dörr de heer L.C.F. Haans mevrouw dr. M.J. Kagie de heer dr. J. Lind mevrouw S. van der Meer mevrouw dr. D.M.V. Pelikan de heer F.C.M. Twaalfhoven de heer dr. C.A. Yedema mevrouw C.B. Vredevoogd Intensive Care Geneeskunde mevrouw G.C. Admiraal de heer dr. P.J.W. Dennesen de heer R. Peters mevrouw M. Slabbekoorn de heer dr. J.P. van der Sluijs de heer dr. D.J. Versluis Interne Geneeskunde mevrouw C. Brumsen mevrouw dr. P.H.L.M. Geelhoed-Duyvestijn de heer dr. A.H. Bootsma de heer dr. P.K. Chandie Shaw mevrouw M. Galli - Leslie de heer dr. L.B.S. Gelinck de heer J.H.M. Groeneveld de heer H.H. Helgason mevrouw F.H. Heyning de heer dr. F.J.F. Jeurissen mevrouw dr. S. Johannsson- Vidarsottir mevrouw dr. E.M.S. Leyten mevrouw H.M.Oosterkamp de heer dr. E.M. Scholten mevrouw H.D.Thang mevrouw M.J.M. de Vreede Kaakchirurgie 126

129 de heer M.L. Bazuin mevrouw Y.L.N. Pace- Khouw Kindergeneeskunde mevrouw A. Clement-de Boers de heer L.H.P.M. Filippini mevrouw M.L. Kingma mevrouw M.J. Oele de heer P. Vos de heer K. Wage Klinische Microbiologie de heer dr. G.J. van Asselt de heer C.L. Jansen de heer dr. P.M. Oostvogel Klinische Chemie de heer dr. W. Huisman mevrouw dr. G.A.E. Ponjee de heer dr. J. van de Ven Klinische Fysica de heer dr. E. Kouwenhoven mevrouw dr. A. Petoukhova de heer dr. ir. M. Pillay de heer dr. P.J.M. Rietveld de heer ir. J. P.C. van Santvoort Klinische Genetica de heer dr. F.J. Hes Klinische Psychologie de heer C.J.M. Denissen mevrouw C.A. Hoogenboom de heer A.C. van Houwelingen mevrouw M.M.H. Lub-Moss KNO-Heelkunde de heer J.M. Becker de heer G.A. Croll mevrouw S.F. Meinesz de heer dr. H.P. Verschuur Longgeneeskunde mevrouw C.R.M. Apap de heer H.J.C.M. Baur mevrouw D.W.M. de Jong Maag-Darm- Levergeneeskunde de heer L.E. Perk mevrouw N. Srivastava mevrouw H. van Soest de heer dr. R.J. Verburg Neurochirurgie de heer M.P. Arts de heer A. Kloet de heer prof. dr. W.C. Peul de heer R. Walchenbach de heer J.F.C. Wolffs de heer J.A.L. Würzer Neurologie mevrouw E.G. Berger- Plantinga de heer dr. J. Boiten mevrouw N. van Dijk de heer R.J. Groen de heer dr. K. Jellema mevrouw V. van Kasteel mevrouw M. Kleijer mevrouw dr. W. van der Mey mevrouw E.A.J. Peeters (kinder) mevrouw dr. R. Rijsman de heer R.S. Rundervoort de heer dr. R.J. Schimsheimer de heer A.L. Strikwerda de heer prof. dr. M.J.B. Taphoorn de heer dr. Ch.J. Vecht Nucleaire Geneeskunde de heer dr. J.W. Arndt de heer dr. J. Tim Oogheelkunde de heer B.F.T. Hogewind de heer dr. M.V. Joosse mevrouw L.D.M. van Osch de heer L. van Philips mevrouw M. Stefanovic mevrouw S. van der Vegte Orthopedie de heer dr. E.R.A. van Arkel de heer R.E. van der Flier de heer P.H.C. den Hollander de heer S.B. Keizer de heer S. de Lange de heer A.B.M. Rietveld de heer J.W.A. Swen Pathologie de heer dr. P.C. Clahsen de heer dr. H.M. Hazelbag de heer dr. E.C.M. Ooms Plastische chirurgie de heer P.D. Grabietz mevrouw dr. G.J. de Jongh Psychiatrie de heer F.J.E. Balk mevrouw dr. H. Hagesteinde Bruijn mevrouw R.M.C. Oostveen Radiologie de heer R.W. van den Bos de heer dr. L.P.J. Cobben de heer E.G. Coerkamp de heer M.W.Heyenbrok de heer B.F. W. van der Kallen de heer dr. L.M. Kingma de heer E. van der Linden de heer dr. G.J. Lijcklama à Nijeholt de heer dr. J.B.C.M. Puylaert mevrouw dr. H.M.E. Quarles van Ufford de heer T.P.W. de Rooij de heer W.G. Wassenaar de heer B.J.G. van Weelde mevrouw M. Wever Radiotherapie de heer J.H. Biesta mevrouw dr. H.M. Ceha mevrouw H.K. de Jager- Nowak de heer dr. P.C.M. Koper mevrouw dr. T.C. Stam de heer prof. dr. H. Struikmans de heer dr. P.J. M. van de Vaart mevrouw dr. A.Y. Verbeekde Kanter de heer R.G.J. Wiggenraad Reumatologie de heer W.M. de Beus mevrouw M.H.W. de Bois mevrouw dr. P.D.M. de Buck de heer dr. G. Collée Revalidatiegeneeskunde de heer H.J. Arwert mevrouw E.H.T. Los -van Mechelen mevrouw B. Meeuwisse - de Vries mevrouw T.A. Veenis SEH de heer E. de Deckere mevrouw C. Brussé mevrouw I. Scholtes mevrouw R. Reijnen 127

130 mevrouw B. Würth mevrouw A. Vis Slaapcentrum de heer dr. ir. B. Kemp de heer prof. dr. G.A. Kerkhof Sportgeneeskunde de heer dr. J.H. Tol de heer A. Weir de heer Th.C. de Winter Tandheelkunde De heer R.C. van Dongen Urologie de heer J.W.M. Loeff de heer J.A.J.M. Kirch de heer J.A.F. Leenarts de heer C.P.A.M. Berger 128

131 6.5.3 Samenstelling OR, VAR en PAR Ondernemingsraad (OR) Voorzitter mevrouw S. Roling poli dermatologie/urologie Secretaris De heer P. Stubbs AVR WZ Algemeen adjunct De heer W. van Eck Facilitair Bedrijf Ambtelijk secretaris Mevrouw E. Steentjes Leden Mevrouw A. Aben de Wit, KCL WZ Mevrouw J. v.d. Have, verloskunde WZ Mevrouw W. Kemp, Landsteiner Instituut De heer A. Petalas, beveiliging De heer F. Peterse, Techniek & Gebouwen Mevrouw N. van Schie, poli interne en oncologie De heer B. Sittrop, KCL WZ De heer T. Stuijk, ICU AH Mevrouw M. Venne, poli KNO WZ Mevrouw H. de Volder, pathologie De heer P. Vooijs, OK Mevrouw G. Schutten, slaapcentrum KNF Mevrouw L. Bollee, C5 cardiologie De heer S. Jacobi, Endoscopie Samenstelling Bestuur VAR op 31 december 2010 Voorzitter: Mevrouw M. Kommeren (stafmedewerker kwaliteit en Veiligheid) Secretaris: Mevrouw S. Jansen (Opleidingsfunctionaris ICU) Mevrouw B. Youngman Mevrouw A. van Gaalen Mevrouw J. Bouhalyoufi Mevrouw M. de Keijzer Mevrouw P. Singh (verpleegkundige C7 WZ) (verpleegkundige/ nurse practioner in opleiding SEH) (verpleegkundige afd. 10 AH) (verpleegkundige C8 WZ) (verpleegkundige Dialyse) Patiënten-adviesraad (PAR) Voorzitter de heer F. Driedonks Secretaris De heer A. Nobel De heer A.L.F.P. van Beurden Mevrouw C.H.J.M. van der Eerden De heer D. Koning De heer M.A. Ozir De heer D.A. de Vries Mevrouw B.M.G. v.d. Hulst De heer P.J.G. van Sprang 129

132 6.6 Publicaties Air ME, Rietveld AB. Freiberg's disease as a rare cause of limited and painful relevé in dancers. J Dance Med Sci. 2010;14(1):32-6.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Amant F, Deckers S, Van Calsteren K, Loibl S, Halaska M, Brepoels L, Beijnen J, Cardoso F, Gentilini O, Lagae L, Mir O, Neven P, Ottevanger N, Pans S, Peccatori F, Rouzier R, Senn HJ, Struikmans H, Christiaens MR, Cameron D, Du Bois A. Breast cancer in pregnancy: Recommendations of an international consensus meeting. Eur J Cancer Oct 5. [Epub ahead of print] Asselbergs C.P., Loeff J.W., de Jongh G.J., de Winter T.C. Perineale nodulaire induratie. NTVG 2009; 153: A58 Asselbergs CP, Loeff JW, de Jongh GJ, de Winter TC. Ned Tijdschr Geneeskd. Perineal nodular induration.]2009;153. pii: A58. Dutch. PMID: [PubMed - in process] Arts MP, Brand R, van den Akker E, Koes BW, Peul WC. The NEtherlands Cervical Kinematics (NECK) Trial. Cost-effectiveness of anterior cervical discectomy with or without interbody fusion and arthroplasty in the treatment of cervical disc herniation; a double-blind randomised multicenter study. BMC Musculoskelet Disord Jun 16;11(1):122. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Arts M, Brand R, van der Kallen B, Lycklama À Nijeholt G, Peul W. Eur Spine J. Does minimally invasive lumbar disc surgery result in less muscle injury than conventional surgery? A randomized controlled trial Jun 16. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Arts MP, Brand R, Koes BW, Peul WC. Effect modifiers of outcome of surgery in patients with herniated disc related sciatica? A subgroup analysis of a randomised clinical trial. J Neurol Neurosurg Psychiatry Jun 14. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Arts M, Peul W (2010). Reply to the comment of R. Hartl. Minimally Invasive Neurosurgery 53(3):96 Arts MP, Brand R, van den Akker E, Koes BW, Peul WC (2010). Cost-effectiveness of anterior cervical discectomy with or without interbody fusion and anthroplastry in the treatment of cervical disc herniation Arts M, Brand R, van der Kallen B, Lycklama À Nijeholt G, Peul W. Eur Spine J. Does minimally invasive lumbar disc surgery result in less muscle injury than conventional surgery? A randomized controlled trial Jun 16. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Barfett JJ, Fierstra J, Willems PW, Mikulis DJ, Krings T (2010). Intravascular functional maps of common neurovascular lesions derived from volumetric 4D CT data. Invest Radiol 45(7): Bastian OW, Kramer WLM, Hoogendoorn JM. The conservative treatment of blunt hepatic injury in children. Submitted Blom E, Heyning FH, Kroes WG. Cancer Genet Cytogenet. A case of angioimmunoblastic T-cell non- Hodgkin lymphoma with a neocentric inv dup(1) Oct 1;202(1):38-42.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Boogers MJ, Schuijf JD, Kitslaar PH, van Werkhoven JM, de Graaf FR, Boersma E, van Velzen JE, Dijkstra J, Adame IM, Kroft LJ, de Roos A, Schreur JH, Heijenbrok MW, Jukema JW, Reiber JH, Bax JJ. JACC Cardiovasc Imaging. Automated quantification of stenosis severity on 64-slice CT: a comparison with quantitative coronary angiography Jul;3(7): PMID: [PubMed - in process] Related citations 130

133 Brouwer PA, Bosman T, van Walderveen MA, Krings T, Leroux AA, Willems PW (2010). Dynamic 320- section CT angiography in cranial arteriovenous shunting lesions. AJNR Am J Neuroradiol 31(4): de BR, Knight AM, Spinner RJ, Malessy MJ, Yaszemski MJ, Windebank AJ (2010). In vitro and in vivo release of nerve growth factor from biodegradable poly-lactic-co-glycolic-acid microspheres. J Biomed Mater Res A 95(4): de Groot CJ, van der Mast BJ, Visser W, De Kuiper P, Weimar W, Van Besouw NM. Am J Obstet Gynecol. Preeclampsia is associated with increased cytotoxic T-cell capacity to paternal antigens Nov;203(5):496.e1-6. Epub 2010 Aug 17.PMID: [PubMed - in process] de Groot C.J.M., Peters R., Batavier P.J., Ringers J., IJzermans J.N.M., Engberts D.P. Zwangerschap en coma: meer dan een dilemma. Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A2364 De Jonge S, de Vos RJ, Van Schie HT, Verhaar JA, Weir A, Tol JL. One-year follow-up of a randomised controlled trial on added splinting to eccentric exercises in chronic midportion Achilles tendinopathy. Br J Sports Med Jul;44(9):673-7 De Jonge S. Boekbespreking R.J. de Vos: Imaging and Treatment of Chronic Midportion Achilles Tendinopathy. Sport en Geneeskunde. Jaargang 43, nummer 4, oktober 2010 De Vos RJ, Tol JL, Verhaar JA Platelet-rich plasma for treatment of Achilles tendinopathy Author reply JAMA. 2010; 303(17): De Vos RJ, Weir A, Tol JL, Verhaar JA, Weinans H, van Schie HT. No effects of PRP on ultrasonographic tendon structure and neovascularisation in chronic midportion Achilles tendinopathy. Br J Sports Med Nov 3. [Epub ahead of print.] de Vos RJ, Weir A, Van Schie HT, Bierma-Zeinstra SM, Verhaar JA, Weinans H, Tol JL. Platelet-rich plasma injection for chronic Achilles tendinopathy a randomised: a randomized controlled trial. JAMA. 2010; Jan 13;303(2): De Vos RJ, van Veldhoven PL, Moen MH, Weir A, Tol JL, Maffulli N. Autologous growth factor injections in chronic tendinopathy: a systematic review. Br Med Bull. 2010; 95: Mar 2. [Epub ahead of print] De Vos RJ. Boekbespreking leerboek orthopaedie: Musculoskeletale Aandoeningen.Sport en Geneeskunde. Jaargang 43, nummer 1 De Vos RJ. Editorial: Richtlijnontwikkeling in de Sportgeneeskunde. Sport en Geneeskunde. Jaargang 43, nummer 2, mei 2010 De Vos RJ.Interactive case history: Chronic pain in the Achilles region. BMJ Learning website. De Vos RJ, Weir A. BJSM Podcast: Platelet-rich Plasma in tendinopathy.bjsm Podcast website. Dekker JWT, De Mol van Otterloo JCA, Liefers GJ, Tollenaar RAEM, Putter H Predicting the risk of anastomotic leakage in left sided colorectal surgery using a colon leakage score J Surg Res Mar;166(1):e Epub 2010 Dec 1 Dorigo W., Oostvogel P.M., Beaujean D.. De NVMM gaat meer bijdragen aan LCI-richtlijnen. Infectieziektenbulletin 2010;21(1):

134 Dorigo W., Oostvogel P.M., Beaujean D. NVMM werkt mee aan LCI richtlijnen. Nederlands Tijdschrift voor Medische Microbiologie 2010;18(1):38 Douw L, Heimans JJ, Taphoorn MJB, Postma TJ, Reijneveld JC, Klein M. Radiotherapie bij patiënten met laaggradig glioom: verband met cognitieve stoornissen op de lange duur. Ned Tijdschr Geneesk 2010;154: Fritz L., G.Admiraal. Stoppen of doorgaan? Een casus over reanimatie. Kritiek 2010;28(3):20-21 Giezen M, Kouwenhoven E, Scholten AN, Coerkamp EG, Heijenbrok M, Jansen WP, Mast ME, Petoukhova AL, Struikmans H. Int J Radiat Oncol Biol Phys. Magnetic Resonance Imaging- Versus Computed Tomography-Based Target Volume Delineation of the Glandular Breast Tissue (Clinical Target Volume Breast) in Breast-Conserving Therapy: An Exploratory Study Sep 13. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Giezen M., Kouwenhoven E., Scholten A.N., Coerkamp E.G., Heijenbrok M., Jansen W.P.A., Mast M.E., Petoukhova A.L., Struikmans H.. Magnetic Resonance Imaging- Versus Computed Tomography-Based Target Volume Delineation of the Glandular Breast Tissue (Clinical Target Volume Breast) in Breast-Conserving Therapy: An Exploratory Study. Int J Radiat Oncol Biol Phys Sep 13. [Epub ahead of print] Gooiker GA, Veerbeek L, van der Geest LGM, Dekker JWT, Nortier JWR, Marinelli AWKS, Struikmans H, Wouters MWJM, Tollenaar RAEM. De prestatie indicator irradicaliteit na borstsparende operatie : zuiver zicht op goede zorg? Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 8 mei 2010, 844 Gooiker GA, Veerbeek L, van der Geest LG, Stijnen T, Dekker JW, Nortier JW, Marinelli AW, Struikmans H, Wouters MW, Tollenaar RA. [The quality indicator 'tumour positive surgical margin following breast-conserving surgery' does not provide transparent insight into care] Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A1142. Dutch. PMID: [PubMed - in process] Gooiker G.A., Veerbeek L., van der Geest L.G.M., Stijnen T., Dekker J.W.T., Nortier, J.W.R., Marinelli A.W.K.S., Struikmans H., Wouters M.W.J.M.,Tollenaar R.A.E.M.. De prestatie-indicator irradicaliteit na borstsparende operatie Geen zuiver zicht op goede zorg. Gepubliceerd op: Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A1142 Götte MJ, Rüssel IK, de Roest GJ, Germans T, Veldkamp RF, Knaapen P, Allaart CP, van Rossum AC. Neth Heart J. Magnetic resonance imaging, pacemakers and implantable cardioverterdefibrillators: current situation and clinical perspective Jan;18(1):31-7.PMID: [PubMed - in process] Heidt J, van der Werf SD, Ooms EC, Groeneveld JH.Tubulo-interstitiële nefritis bij inflammatoire darmziekten: geneesmiddeltoxiciteit of extra-intestinale manifestatie? accepted by the NTVG, 2010 Heidt J, van der Werf SD, Ooms EC, Groeneveld JH. Neth J Med. Oedema and Crohn's disease Feb;68(2):97-99.PMID: [PubMed - as supplied by publisher], 2010 Heidt J, van der Werf SD, Ooms EC, Groeneveld JH.Tubulo-interstitiële nefritis bij inflammatoire darmziekten: geneesmiddeltoxiciteit of extra-intestinale manifestatie? accepted by the NTVG, 2010 Müller MC, van der Werf SD [A young woman from Cameroon with rectal blood loss, intestinal schistosomiasis and rectosigmoid carcinoma] PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Heidt J, van der Werf SD, Ooms EC, Groeneveld JH. Neth J Med. Oedema and Crohn's disease Feb;68(2):97-99.PMID: [PubMed - as supplied by publisher] Heidt J., van der Werf S.D.J., Ooms E.C.M., Groeneveld J.H.M., Oedema and Crohn s disease.february 2010: publicatie The Journal of Medicine (p ) 132

135 Heidt J., Ooms E.C.M., van der Werf S.D.J., Groeneveld J.H.M. Tubulo-interstitiële nefritis bij inflammatoire darmziekte, extra-intestinale manifestatie of geneesmiddeltoxiciteit? Nederlands Tijdschrift Geneeskunde. 2010; 154:A1647 Hermes W, Franx A, van Pampus MG, Bloemenkamp KW, van der Post JA, Porath M, Ponjee G, Tamsma JT, Mol BW, de Groot CJ. BMC Pregnancy Childbirth. 10-Year cardiovascular event risks for women who experienced hypertensive disorders in late pregnancy: the HyRAS study Jun 1;10:28.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Heyning FH, Jansen PM, Hogendoorn PC, Szuhai K. J Clin Pathol. Array-based comparative genomic hybridisation analysis reveals recurrent chromosomal alterations in primary diffuse large B cell lymphoma of bone Oct 20. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Holleboom A.G., MD; Kuivenhoven J.A., PhD; Van Olden C.C.; Peter J., MSc; Schimmel A.W., BSc; Levels J.H., PhD; Valentijn R., MD PhD; Vos P., MD; Defesche J.C., PhD; Kastelein J.J., MD PhD; Hovingh G.K., MD PhD; Stroes E.S., MD PhD, Proteinuria in early childhood due to familial LCAT deficiency caused by loss of a disulfide bond in lecithin:cholesterol acyl transferase. Elsevier Editorial System(tm) for Atherosclerosis, Manuscript Draft (geaccepteerd voor publicatie), Manuscript Number: ATH-D R2 Hoogendoorn S, van Overvest KL, Watt I, Duijsens AH, Nelissen RG. J Bone Joint Surg Am. Structural changes in muscle and glenohumeral joint deformity in neonatal brachial plexus palsy.2010 Apr;92(4): PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Hoogeveen M, Brouwer RE, Bernards AT, Soetekouw R. Ned Tijdschr Geneeskd. Nocardiosis, an important opportunistic infection. 2010;154(5):A1177. Dutch. PMID: [PubMed - in process], 2010 CJ Houtman, MH Vermeer, PR Nijboer, ThW van den Akker. Een vrouw met een paarse plaque op de linker heup. NTDV 2010: 20 nr 6, juni 2010, p In t Veld B., Anesthesia & analgesia doch nog niet geaccepteerd In t Veld B., Van Amerongen (ANIO). Case report geschreven dat zal verschijnen in het Nederlands tijdschrift voor Anesthesiologie In t Veld B., medeauteur Europese voedingsrichtlijn die zal verschijnen in de European Journal of Anesthesiology juni 2011 Izquierdo F.M., MD, Ramos L.R., MD, Sánchez S., MD, Hernández T., Biologist, de Álava E., MD, Hazelbag H.M., MD. Dedifferentiated adamantinoma of the tibia. A report of a case with a complete revertant mesenchymal phenotype. American Journal of Surgical Pathology, accepted for publication Jacobs WC, van Tulder M, Arts M, Rubinstein SM, van Middelkoop M, Ostelo R, Verhagen A, Koes B, Peul WC. Eur Spine J. Surgery versus conservative management of sciatica due to a lumbar herniated disc: a systematic review Oct 15. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Jacobs WC (2010). Comments on the article "Clinical and radiological outcomes of fixed- versus mobile-bearing total knee replacement: a meta-analysis". Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 18(5): Jansen J, Weir A, Dénis R, Mens J, Backx F, Stam H. Resting thickness of transversus abdominis is decreased in athletes with longstanding adduction-related groin pain. Man Ther

136 Jobsen JJ, Riemersma S, van der Palen J, Ong F, Jonkman A, Struikmans H. The impact of margin status in breast-conserving therapy for lobular carcinoma is age related. Eur J Surg Oncol Feb;36(2): Epub 2009 Jul 31.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Jong MP de, Hoogendoorn JM, Hegeman JH, Velde D van der. A matched case control study of the Locking Compression Plate Fixation versus conservative treatment of distal radius fracture in the elderly patient. Submitted Jongerden IP, de Smet AM, Kluytmans JA, te Velde LF, Dennesen PJ, Wesselink RM, Bouw MP, Spanjersberg R, Bogaers-Hofman D, van der Meer NJ, de Vries JW, Kaasjager K, van Iterson M, Kluge GH, van der Werf TS, Harinck HI, Bindels AJ, Pickkers P, Bonten MJ. Physicians' and nurses' opinions on selective decontamination of the digestive tract and selective oropharyngeal decontamination: a survey. Physicians' and nurses' opinions on selective decontamination of the digestive tract and selective oropharyngeal decontamination: a survey. Critical Care 2010;14:R132. Epub 2010 Jul 13 Joosse MV, Snoek C, van Minderhout HM. Comparison between wavefront-guided PRK and foldable iris-fixated PIOL in low to moderate amblyopia. J Cataract and Refr Surg, in press. Joosse MV, Co-promotor bij promotieonderzoek HM van Minderhout. Effectiviteit en bijwerkingen van cyloplegica. Promotor Prof Dr NE Schalij-Delfos, oogarts, LUMC, Leiden Kemp B. Prog Brain Res. Measurement of sleep. 2010;185: Review. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Kemp B, van Beelen T, Stijl M, van Someren P, Roessen M, van Dijk JG. Clin Neurophysiol. A DC attenuator allows common EEG equipment to record fullband EEG, and fits fullband EEG into standard European Data Format Jun 8. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Khorsand N, Veeger N, Muller M, Overdiek J, Huisman W, van Hest R, Meijer K. Fixed versus variable dose of Prothrombin Complex Concentrate for counteracting Vitamin K antagonist therapy. Accepted for publication (after minor revision) in Transfusion Medicine, july 2010 Khorsand N, Veeger NJGM, Heidt J, Overdiek JWPM, van Hest RM, Meijer K. Couperen van coumarine therapie: vaste versus variabele doseringsstrategie voor behandeling met Prothrombine Complex Concentraat (PROPER studie). Geaccepteerd voor publicatie in Pharmaceutisch Weekblad, Wetenschappelijk Platform, 2010 Kuijper B, Tans JT, van der Kallen BF, Nollet F, Lycklama A Nijeholt GJ, de Visser M. Root compression on MRI compared with clinical findings in patients with recent onset cervical radiculopathy. J Neurol Neurosurg Psychiatry Nov 3. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Matzinger O., Heimsoth I., Poortmans P., Collette L., Struikmans H., Van Den Bogaert W., Fourquet A., Bartelink H., Ataman F., Gulyban A., Pierart M., van Tienhoven G., for the EORTC Radiation Oncology and Breast Cancer Groups Toxicity report at three years after irradiation of the internal mammary and medial supraclavicular lymph node chain in stage I to III breast cancer (EORTC trial 22922/10925). Acta Oncologica, 2010;49(1):24-34 Moen MH, De Vos RJ, Ellenbecker TS, Weir A. Clinical tests in shoulder examination: how to perform them. Br J Sports Med. 2010; Apr;44(5): Moen J.A., Bongers M.H., Bakker T.,Zimmermann E.W., WO, Weir A., Tol J.L., Backx F.J. Risk factors and prognostic indicators for medial tibial stress syndrome. Scand J Med Sci Sports Jun 18. [Epub ahead of print] 134

137 Moojen WA, Arts MP, Brand R, Koes BW, Peul WC. BMC Musculoskelet Disord. The Felix-trial Double-blind randomization of interspinous implant or bony decompression for treatment of spinal stenosis related intermittent neurogenic claudication.2010 May 27;11(1):100. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Mollers, Clahsen en Idenburg. Von Meyenburg Complexen in de lever. 2010: Geaccepteerd voor publicatie in NTvG (manuscriptnummer A1674R1) Muller AE, Mouton JW, Oostvogel PM, Dörr PJ, Voskuyl RA, Dejongh J, Steegers EA, Danhof M. Antimicrob Agents Chemother. The pharmacokinetics of clindamycin in pregnant women in the peripartum period Feb 22. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Muller AE, Mouton JW, Oostvogel PM, Dörr PJ, Voskuyl RA, Dejongh J, Steegers EA, Danhof M. Antimicrob Agents Chemother. Pharmacokinetics of clindamycin in pregnant women in the peripartum period. 2010;54(5): Nelissen E.M., M.D., Hazelbag H.M., Ph.D., van Arkel E.R.A., Ph.D. Traumatic Neuroma of the Infrapatellar Branch of the Saphenous Nerve Following Hamstring Harvesting. submitted Journal of Knee Surgery Nellensteijn J, Ostelo R, Bartels R, Peul W, van RB, van TM (2010). Transforaminal endoscopic surgery for symptomatic lumbar disc herniations: a systematic review of the literature. Eur Spine J 19(2): Paoloni JA, de Vos RJ, Hamilton B, Murrell GA, Orchard J Platelet-rich plasma treatment for ligament and tendon injuries. Clin J Sports Med. 2010; Epub ahead of print Petoukhova AL, van Wingerden K, Wiggenraad RG, van de Vaart PJ, van Egmond J, Franken EM, van Santvoort JP. Verification measurements and clinical evaluation of the iplan RT Monte Carlo dose algorithm for 6 MV photon energy. Phys Med Biol Aug 21;55(16): Epub 2010 Jul 29.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Pöll, J.S., "Geschiedenis van de anesthesie" in Klinische Anesthesiologie. Noordzij, P.G., Klimek, M., Stamer, A.J. (eds). De Tijdstroom 2010 Pondaag W, Gert van DJ, Malessy MJ (2010). Obstetric brachial plexus palsy. Dev Med Child Neurol 52(6):502 Pondaag W, van Dijk JG, Malessy MJA (2010). Obstetric brachial plexus lesions RESPONSE. Journal of Neurosurgery 112(3): Pouwer F, Geelhoed-Duijvestijn PH, Tack CJ, Bazelmans E, Beekman AJ, Heine RJ, Snoek FJ. Diabet Med. Prevalence of comorbid depression is high in out-patients with Type 1 or Type 2 diabetes mellitus. Results from three out-patient clinics in the Netherlands Feb;27(2): PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Pullens B, Giard JL, Verschuur HP, van Benthem PP. (2010) Surgery for Ménière's disease. Cochrane Database Syst Rev Jan 20;(1):CD Review Rasch CR, Hauptmann M, Schornagel J, Wijers O, Buter J, Gregor T, Wiggenraad R, Paul de Boer J, Ackerstaff AH, Kroger R, Hoebers FJ, Balm AJ. Intra-arterial versus intravenous chemoradiation for advanced head and neck cancer: Results of a randomized phase 3 trial. Cancer Feb 24. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher Rasskazoff S, Silvaggio J, Brouwer PA, Kaufmann A, Nistor A, Iancu D (2010). Endovascular treatment of a ruptured blood blister-like aneurysm with a flow-diverting stent. Interv Neuroradiol 16(3):

138 Rath JJG, Van Veldhoven, Kleijer M, de Winter ThC Pupillotonie, anhidrose en areflexie: het rosssyndroom. Tijdschr Neurol Neurochir 2010; 111: Renes G., Tieben J., Tijsen N., Mast M., Struikmans H. Straal met je hart, straal minder hart. Hartsparing bij de 2 velden bestraling van de borst met toepassing van de ABC techniek: een vergelijkende planning studie van IMRT versus 3D-CRT. Gamma Professional, Januari 2010, Nummer 1: Reurs JM, Wiering B, Sijp JRM van der, Roumen RM, Jong K de, Comans EFI, Pruim J, Dekker HM, Krabbe PFM, Oyen WJG. Cost effectiveness of FDG-PET in work-up for patients with colorectal metastasis to the liver. submitted Rhemrev SJ, Beeres FJ, van Leerdam RH, Hogervorst M, Ring D. Injury. Clinical prediction rule for suspected scaphoid fractures A Prospective Cohort Study May 24. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Schaafsma JD, Velthuis BK, Majoie CB, Van Den Berg R, Brouwer PA, Barkhof F, Eshghi O, de Kort GA, Lo RT, Witkamp TD, Sprengers ME, van Walderveen MA, Bot JC, Sanchez E, Vandertop WP, van GJ, Buskens E, van der Graaf Y, Rinkel GJ (2010). Intracranial aneurysms treated with coil placement: test characteristics of follow-up MR angiography--multicenter study. RADIOLOGY 256(1): Schenk B, Brouwer PA (2010). Bilateral frontal sinus pericranii with an intratabular course. A case report. Interv Neuroradiol 16(2): Schultz M.J., Binnekade J.M., Harmsen R.E., de Graaff M.J., Korevaar J.C., van Braam F., Houckgeest, van der Sluijs J.P., Kieft H., Spronk P.E.. Survey into blood glucose control in critically ill adult patients in the Netherlands.Neth.J.Med 2010; 68 (2):77-83 Siqueira MG, Foroni LH, Martins RS, Chadi G, Malessy MJ (2010). Fascicular topography of the suprascapular nerve in the C5 root and upper trunk of the brachial plexus: a microanatomic study from a nerve surgeon's perspective. Neurosurgery 67(2 Suppl Operative): Sizoo EM, Reijneveld JC, Lagerwaard FJ, Buter J, Taphoorn MJ, Hamer PC. [Course of disease and treatment policy in suspected low-grade glioma]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A1367. Review. Dutch. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Sizoo EM, Reijneveld JC, Lagerwaard FJ, Buter J, Taphoorn MJB, de Witt Hamer PC. Beloop en beleid bij vermoeden van een laaggradig glioom. Ned Tijdschr Geneesk 2010;154: Sizoo EM, Braam AM, Pasman HRW, Postma TJ, Heimans JJ, Klein M, Reijneveld JC, Taphoorn MJB. Symptoms and problems in the end-of-life phase of high grade glioma patients. Neuro-Oncol 2010: in press Smit DL, Badeloe S, Mensenkamp AR, et al. Erfelijke leiomyomatosis (deel 2): diagnostiek, beleid en onderzoek. Ned Tijdschr Dermatol Venereol. 2010;20:333-4 Smit DL, Badeloe S, Mensenkamp AR, et al. Erfelijke leiomyomatosis (deel 1): moleculaire en klinische achtergrond. Ned Tijdschr Dermatol Venereol. 2010;20: Snoeren N, Voest EE, Bergman AM, Dalesio O, Verheul HM, Tollenaar RA van der Sijp JR, Schouten SB, Rinkes IH, Hillergersberg R. A randomized 2-arm phase III study post radicakl resection of liver metastases of colorectal cancer to investigate bevacizumab in combination with capecitabine vs CAPOX a lone as adjuvant treatment. BMJ 2010 Oct 11:10:545 Somford MP, Thomassen BJW, Draijer WF. Femurfracturen door langdurig bisfosfonaatgebruik.[femur fractures caused by long-term bisphosphonate therapy] Ned T v Geneeskunde 2010; 154(20): A

139 Somford MP, Geurts GFAE, den Teuling JWAM, Thomassen BJW, Draijer WF. Long term alendronate use not without consequences? Int J Rheumatol. 2009; 2009: Epub 2010 Jan 27. [Medical problems of musicians] van de Wiel A, Rietveld B. Ned Tijdschr Geneeskd. 2010;154:A1143. Review. Dutch. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Spijkers AT, Meylaerts SA, Leenen LP. Mortality Decreases by Implementing a Level I Trauma Center in a Dutch Hospital. J Trauma Jul 20. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Related citations Taphoorn MJ, Claassens L, Aaronson NK, Coens C, Mauer M, Osoba D, Stupp R, Mirimanoff RO, van den Bent MJ, Bottomley A; An international validation study of the EORTC brain cancer module (EORTC QLQ-BN20) for assessing health-related quality of life and symptoms in brain cancer patients. On behalf of the EORTC Quality of Life Group, and Brain Cancer, NCIC and Radiotherapy Groups. Eur J Cancer Feb 22. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Taphoorn MJ, Claassens L, Aaronson NK, Coens C, Mauer M, Osoba D, Stupp R, Mirimanoff RO, van den Bent MJ, Bottomley A; EORTC Quality of Life Group, and Brain Cancer, NCIC and Radiotherapy Groups. An international validation study of the EORTC brain cancer module (EORTC QLQ-BN20) for assessing health-related quality of life and symptoms in brain cancer patients. Eur J Cancer 2010;46: Taphoorn MJB, Sizoo EM, Bottomley A. Review on quality of life issues in patients with primary brain tumors. Oncologist 2010;15: Valkenburg-van den Berg AW, Houtman-Roelofsen RL, Oostvogel PM, Dekker FW, Dörr PJ, Sprij AJ. Gynecol Obstet Invest. Timing of group B streptococcus screening in pregnancy: a systematic review. 2010;69(3): van Bastelaar KM, Pouwer F, Geelhoed-Duijvestijn PH, Tack CJ, Bazelmans E, Beekman AT, Heine RJ, Snoek FJ. Diabet Med. Diabetes-specific emotional distress mediates the association between depressive symptoms and glycaemic control in Type 1 and Type 2 diabetes Jul;27(7): PMID: [PubMed - in process] Van den Bent MJ, Dubbink HJ, Marie Y, Brandes AA, Taphoorn MJ, Wesseling P, Frenay M, Tijssen CC, Lacombe D, Idbaih A, van Marion R, Kros JM, Dinjens WN, Gorlia T, Sanson M. IDH1 and IDH2 mutations are prognostic but not predictive for outcome in anaplastic oligodendroglial tumors: a report of the EORTC Brain Tumor Group. Clin Cancer Res 2010;16: van den Eerenbeemt KD, Ostelo RW, van Royen BJ, Peul WC, van Tulder MW. Eur Spine J. Total disc replacement surgery for symptomatic degenerative lumbar disc disease: a systematic review of the literature May 28. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] van Embden D, Rhemrev SJ. Ned Tijdschr Geneeskd. [A woman with a painful shoulder and cold hand]. 2010;154:A791. Dutch. PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] van de Sande M.A.E., Wiggenraad R.G., Struikmans H.. Dexamethason gebruik tijdens radiotherapie en het optreden van fatale darmcomplicaties. NTVO. Jaargang 7. Nummer :68-73 van den Bent MJ, Dubbink HJ, Marie Y, Brandes AA, Taphoorn MJ, Wesseling P, Frenay M, Tijssen CC, Lacombe D, Idbaih A, van Marion R, Kros JM, Dinjens WN, Gorlia T, Sanson M. IDH1 and IDH2 Mutations Are Prognostic but not Predictive for Outcome in Anaplastic Oligodendroglial Tumors: A Report of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Brain Tumor Group.Clin Cancer Res Feb 16. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] van der Linden C, Reijnen R, de Vos R. J Emerg Nurs. Diagnostic accuracy of emergency nurse practitioners versus physicians related to minor illnesses and injuries.2010 Jul;36(4): Epub 2009 Dec 8.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] 137

140 van Mourik AM, Elkhuizen PH, Minkema D, Duppen JC; Dutch Young Boost Study Group, van Vliet- Vroegindeweij C. Collaborators (15). Multi institutional study on target volume delineation variation in breast radiotherapy in the presence of guidelines. Radiother Oncol Mar;94(3): Epub 2010 Mar 2 van Nieuwkoop C, Bonten TN, Wout JW, Becker MJ, Groeneveld GH, Jansen CL, van der Vorm ER, Ijzerman EP, Rothbarth PH, Termeer-Veringa EM, Kuijper EJ, van Dissel JT. Clin Infect Dis. Risk factors for bacteremia with uropathogen not cultured from urine in adults with febrile urinary tract infection Jun 1;50(11):e69-72.PMID: [PubMed - in process], 2010 Van Philips LA. Efficacy of topical anesthesia for foldable phakic intraocular lens implantation for the correction of myopia. J Cataract Refract Surg Mar; 36(3): PubMed PMID: van Philips L.A.M.. High and Low Contrast Visual Acuity After Artiflex Phakic Intraocular Lens Implantation for the Correction of Myopia. Journal of Refractive Surgery Vol. 26 No. 6 June 2010 van Rhijn B.W.G., Zuiverloon T.C.M., Vis A.N., Radvanyi F.,. van Leenders G.J.L.H, Ooms B.C.M., Kirkels W.J., Lockwood G.A., Boevé E.R., Jöbsis A.C., Zwarthoff E.C., van der Kwast T.H.. Molecular Grade (FGFR3/MIB-1) and EORTC Risk Scores Are Predictive in Primary Non-Muscle-Invasive Bladder Cancer. European Urology 58 (2010) Van Schie H.T., de Vos R.J., De Jonge S., Bakker E.M., Heijboer M.P., Verhaar J.A., Tol J.L., Weinans H. Ultrasonographic tissue characterisation of human Achilles tendons: quantification of tendon structure through a novel non-invasive approach. Br J Sports Med. 2010; Jan 12. [Epub ahead of print.] van Steenbergen L.N., van de Poll-Franse L.V., Wouters M.W.J.M., Jansen-Landheer M.L.E.A., Coebergh J.W.W., Struikmans H., Tjan-Heijnen V.C.G., van de Velde C.J.H.. Variation in management of early breast cancer in the Netherlands, June 2010; Accepted for publication EJSO. Eur J Surg Oncol Jul 8. [Epub ahead of print] van Tulder M, Peul W, Koes B. Sciatica: what the rheumatologist needs to know. Nat Rev Rheumatol Mar;6(3): Epub 2010 Feb 9. Review.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE] Transforaminal endoscopic surgery for lumbar stenosis: a systematic review. Nellensteijn J, Ostelo R, Bartels R, Peul W, van Royen B, van Tulder M. Eur Spine J Jan 20. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] van Werkhoven JM, Heijenbrok MW, Schuijf JD, Jukema JW, Boogers MM, van der Wall EE, Schreur JH, Bax JJ. Am J Cardiol. Diagnostic accuracy of 64-slice multislice computed tomographic coronary angiography in patients with an intermediate pretest likelihood for coronary artery disease Feb 1;105(3): Epub 2009 Dec 21.PMID: [PubMed - indexed for MEDLINE]Related citations Vecht CJ, Wilms EB. Seizures in low- and high-grade gliomas: current management and future outlook. Expert Rev Anticancer Ther May;10(5):663-9 Vecht CJ, Wilms EB. Seizures in low- and high-grade gliomas: current management and future outlook. Expert Rev Anticancer Ther May;10(5):663-9.PMID: [PubMed - in process] Vecht ChJ, Wilms EB. Seizures in low- and high-grade gliomas: current management and future outlook. Expert Rev Anticancer Ther May;10(5):663-9 L. Veerbeek1, L.G.M. van der Geest1, M.W.J.M. Wouters2, J.W.T. Dekker3, R. Speyer1, J.W.R. Nortier3 A.W.K.S. Marinelli4, R.A.E.M. Tollenaar3, H. Struikmans4. Enhancing the quality of care in patients with breast cancer: experiences with an eight-year regional audit system. 7e European Breast Cancer Conference, Barcelona march

141 L. Veerbeek 1, L.G.M. van der Geest 1, M.W.J.M. Wouters 2, J.W.T. Dekker 3, R. Speyer 1, J.W.R. Nortier 3 A.W.K.S. Marinelli 4, R.A.E.M. Tollenaar 3, H. Struikmans 4 Enhancing the quality of care in patients with breast cancer: experiences with an eight-year regional audit system. EJSO (European Journal of Surgical Oncology) in press Verberne EIC, Krijnen P, Struikmans H, Marinelli AWKS Pre-operatieve voorlichting aan patienten met borstkanker, zijn zij tevreden? Nederlands Tijdschrift voor oncologie, jaargang 7, nr Verberne EIC, Krijnen P, Struikmans H, Marinelli AWKS. Pre-operatieve voorlichting aan patienten met borstkanker, zijn zij tevreden? Nederlands Tijdschrift voor oncologie, 2010 in press Verberne E.I.C., Krijnen P., Marinelli A.W.K.S., Struikmans H. Preoperatieve voorlichting aan patiënten met borstkanker, zijn zij tevreden? NTVO 2010, August 13 Vijgen S, Koopmans C, Opmeer B, Groen H, Bijlenga D, Aarnoudse J, Bekedam D, Van Den Berg P, De Boer K, Burggraaff J, Bloemenkamp K, Drogtrop A, Franx A, De Groot C, Huisjes A, Kwee A, Van Loon A, Lub A, Papatsonis D, Van Der Post J, Roumen F, Scheepers H, Stigter R, Willekes C, Mol B, Van Pampus M; for the HYPITAT study group. BJOG. An economic analysis of induction of labour and expectant monitoring in women with gestational hypertension or pre-eclampsia at term (HYPITAT trial) Dec;117(13): doi: /j x. Epub 2010 Sep 14.PMID: [PubMed - as supplied by publisher] Weir A, Darby J, Inklaar H, Koes B, Bakker E, Tol JL.Core stability: inter-and intraobserver reliability of 6 clinical tests. Clin J Sport Med. 2010Jan;20(1):34-8 Weir A, Jansen J, van Keulen J, Mens J, Backx F, Stam H. Short and mid-term results of a comprehensive treatment program for longstanding adductor-related groin pain in athletes: a case series. Phys Ther Sport Aug;11(3): Weir A, Jansen JA, van de Port IG, Van de Sande HB, Tol JL, Backx FJ. Manual or exercise therapy for long-standing adductor-related groin pain: A randomised controlled clinical trial. Man Ther Oct 15. [Epub ahead of print] Weir A. Adductor injury in sport. British Medical Journal e-learning module: available at: Weir A, Jansen JA, van de Port IG, Van de Sande HB, Tol JL, Backx FJ. Man Ther. Manual or exercise therapy for long-standing adductor-related groin pain: A randomised controlled clinical trial Oct 15. [Epub ahead of print]pmid: [PubMed - as supplied by publisher] Wiering B, Oyen WJG, Adang EMM, Sijp JRM van der, Roumen RM, Jong de K, Reurs TJM, Krabbe PFM. Long-term global quality of life in patients treated for colorectal liver metastases: a prospective cohort study. Br J Surg 2010 dec Wiering B, Adang EM, van der Sijp JR, Roumen RM, de Jong KP, Comans EF, Pruim J, Dekker HM, Ruers TJ, Krabbe PF, Oyen WJ. Added value of positron emission tomography imaging in the surgical treatment of colorectal liver metastases. Nucl Med Commun Nov;31(11): Willems P, Brouwer P, Barfett J, Krings T, Terbrugge K (2010). Time resolved ct angiography in cerebrovascular shunts: initial experience.2010 Yao L, de Ruiter GC, Wang H, Knight AM, Spinner RJ, Yaszemski MJ, Windebank AJ, Pandit A (2010). Controlling dispersion of axonal regeneration using a multichannel collagen nerve conduit. BIOMATERIALS 31(22): Zengerink M, Struijs PA, Tol JL, van Dijk CN Treatment of osteochondral lesions of the talus: a systematic review. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2010; 18(2):

142 Zonderland ME, Boucherie RJ, Litvak N, Vleggeert-Lankamp CL (2010). Planning and scheduling of semi-urgent surgeries. Health Care Manag Sci 13(3): van der Zwaal P, Urlings TAJ, Keizer SB, Heterotope osificatie geassocieerd met critical illness. Ned T v Orthopedie 2010;17(4):

143 6.7 Promoties Naam Afdeling Titel proefschrift R.J. de Vos Sportgeneeskunde Achillespees tendinopathie Drs. K. Gehring. Universiteit Tilburg Neuro-Oncologie Cognitive rehabilitation in brain tumor patients. Marc P. Arts Neurochirurgie Tubular discectomy for the treatment of lumbular disc herniation : new standard or transient fashion? : results of a double-blind randomised controlled trial Drs. I. Bosma Vrije Universiteit Amsterdam Neuro-Oncologie Cognitive dysfunction in glioma. Underlying mechanisms and consequences 141