Jaardocument Medisch Centrum Haaglanden 2011

Transcriptie

1 Jaardocument Medisch Centrum Haaglanden 2011

2 1 Voorwoord Het leveren van ziekenhuiszorg aan iedereen die dat nodig heeft, vakbekwaam en toegewijd, dat is de missie van het MCH. Centraal hierbij staan de sleutelbegrippen kwaliteit en intensieve samenwerking. Ook dit jaar willen we graag enkele mijlpalen van het verslagjaar met u delen. Kwaliteit, in de ruimste zin van het woord, heeft het MCH hoog in het vaandel staan, en externe partijen waarderen dat. Zo was er de positieve hervisitatie van de Stichting Topklinische Ziekenhuizen (STZ); het visitatierapport roemde het onderzoeks- en opleidingsklimaat van het MCH. Een andere mijlpaal was de benchmark op het gebied van wetenschappelijk onderzoek van de STZ-ziekenhuizen, die aantoonde dat het MCH prima presteert en neurologie koploper is als het gaat om de impact en omvang van wetenschappelijke publicaties. De vakgroep bleek goed voor 16% van de wetenschappelijke artikelen. Ook de visitatie van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) is behaald. En de voorbereidingen voor de heraccreditatie van de NIAZ werden in gang gezet. Christien van der Linden, Spoedeisende Hulp-verpleegkundige en epidemioloog, sleepte voor de tweede keer de Anna Reynvaanprijs in de wacht, de belangrijkste prijs voor verpleegkundig onderzoek. Dit keer vanwege haar onderzoek naar weglopers van de afdeling Spoedeisende Hulp. En medischegegevens.nl, een beveiligde website waar patiënten hun medisch dossier kunnen inzien, was een van de drie genomineerden voor de IGZ-Zorgveiligprijs. Voor het tweede achtereenvolgende jaar werd het coschap Heelkunde als beste in de regio bestempeld door de studentenvereniging van medische studenten aan het LUMC. En net als vorig jaar was ook IGZ naar aanleiding van het jaargesprek positief over de zorg die het MCH levert. De samenwerking met de andere Coöperatieziekenhuizen kreeg veel aandacht. Gezamenlijk werd een plan ontwikkeld voor de toekomst van de ziekenhuiszorg in Zoetermeer, naar aanleiding van de verzwakte financiële positie van het Lange Land Ziekenhuis. Hierover zijn gesprekken geweest met vele stakeholders. Ook is met man en macht gewerkt aan de voorbereidingen voor de concentratie van blaas - en longkankeroperaties door gespecialiseerde Coöperatieteams, die in januari 2012 gerealiseerd is. Ook andere vormen van kanker worden in de toekomst behandeld door gezamenlijke gespecialiseerde teams, wat de kwaliteit van zorg verbetert. Voor onze medewerkers en specialisten betekent deze intensieve samenwerking nieuwe collega s, andere locaties en gezamenlijke scholing en protocollen. Dat vraagt om flexibiliteit. Wij zijn ons daarvan bewust en zetten ons in voor het welslagen van de Coöperatie door de noodzaak om ook in de toekomst goede zorg te blijven leveren. Het verslagjaar sluiten we af met een omzet van ruim 275 miljoen euro en een positief resultaat van 4,6 miljoen euro. Op deze plaats willen we alle medewerkers hartelijk bedanken voor alle inspanningen en dit resultaat. Willem Geerlings Charles Evers Raad van Bestuur MCH 2

3 Inhoudsopgave Pagina 1 Voorwoord 2 2 Profiel van de organisatie Uitgangspunten en algemene identificatiegegevens Het MCH in een notendop Structuur van het concern Juridische structuur Besturingsmodel Medezeggenschap Kerngegevens Kernactiviteiten en nadere typering Cliënten, capaciteit, productie, personeel en opbrengsten Werkgebieden Samenwerkingsrelaties 16 3 Bestuur, toezicht, bedrijfsvoering en medezeggenschap Normen voor goed bestuur Raad van Bestuur Toezichthouders Bedrijfsvoering Patiënten Adviesraad (PAR) en Verpleegkundige AdviesRaad (VAR) Ondernemingsraad (OR) Vereniging Medische Staf (VMS) 27 4 Beleid, inspanningen en prestaties Meerjarenbeleid Algemeen beleid Zorg met Passie II Zorginstellingen in de regio van MCH en daarbuiten Verwijzers Professionele ethiek Bouw en renovatie Risicomanagement Kwaliteits- en veiligheidsbeleid Algemeen kwaliteitsbeleid Kwaliteitsbeleid ten aanzien van patiënten Kwaliteit van zorg Klachten Toegankelijkheid Patiëntveiligheid Kwaliteit van medewerkers Personeelsbeleid Kwaliteit van het werk Opleiding, ontwikkeling en wetenschap 48 3

4 4.6 Samenleving Mensen Milieu Meerwaarde maatschappij Financieel beleid De uitgangspunten De totale bedrijfsopbrengsten De bedrijfslasten Het resultaat De financiële risico s Regeling AO/IC productieregistratie Dochterinstellingen Diabeteszorg Haaglanden (DZH) Apotheek MCH Lijnbaan BV West End Facility BV Express-so BV Lab West BV 61 5 Jaarrekening Jaarrekening Overige gegevens Bijlagen Zorgbrede Governancecode Hoofd en nevenfuncties leden van de Raad van Toezicht Verdeling aandachtsgebieden Raad van Bestuur Nevenfuncties Raad van Bestuur Personalia op 31 december Stafbestuur Medische staf Samenstelling OR, VAR en PAR Publicaties Promoties 154 DigiMV -via internet opvraagbaar- 4

5 2 Profiel van de organisatie In dit hoofdstuk treft u de volgende onderwerpen aan: de algemene identificatiegegevens, een korte kennismaking met het MCH, de structuur van de organisatie, de kerngegevens over 2011, de werkgebieden en tot slot de structurele samenwerkingsrelaties. 2.1 Uitgangspunten en algemene identificatiegegevens Het jaardocument 2011 van het Medisch Centrum Haaglanden (MCH) is opgesteld volgens de richtlijnen Jaarverantwoording zorginstellingen Uitgangspunt bij het opstellen van de cijfermatige bepaling is de WTZi (Wet Toelating Zorginstellingen). Cijfers over het jaar 2010 staan vermeld in het jaardocument De weergave van economische, milieu-en sociale aspecten (in respectievelijk hoofdstukken 2, en 4.5 is gebaseerd op doelen en zoveel mogelijk - behaalde resultaten. Algemene identificatiegegevens Naam verslagleggende rechtspersoon Stichting Medisch Centrum Haaglanden Adres Lijnbaan 32 Postcode 2512 VA Plaats Den Haag Telefoonnummer Identificatienummer Kamer van Koophandel adres [email protected] Website Het MCH in een notendop Het MCH is een topklinisch opleidingsziekenhuis met 785 erkende bedden en medewerkers en specialisten per 31 december 2011 op twee locaties: MCH Westeinde in Den Haag en MCH Antoniushove in Leidschendam-Voorburg. In het verslagjaar zijn er meer dan opnames geweest. MCH Westeinde is een typisch binnenstadsziekenhuis in hartje Den Haag met zo n 99 verschillende nationaliteiten in het directe verzorgingsgebied. MCH Antoniushove ligt goed bereikbaar in Leidschendam-Voorburg en is hét ziekenhuis voor de Vlietstreek. Daarnaast heeft het MCH een aantal buitenpoli s. Zorgaanbod In 2011 is de stad Den Haag het aantal van inwoners gepasseerd. De bevolking in het verzorgingsgebied van het MCH is in de afgelopen jaren iets harder gegroeid dan landelijk. Deze groei, maar ook de samenstelling van de bevolking, heeft effect op de zorgvraag voor het MCH. De omgeving van MCH Westeinde heeft een relatief jonge populatie met veel westerse en nietwesterse allochtonen. Deze patiëntengroepen kennen andere medische problemen dan de autochtone Nederlanders. Hiervoor is binnen het MCH specifieke kennis aanwezig. Uit onze gegevens en die van de GGD blijkt een toename in de vraag naar zorg bij patiënten met diabetes, hart- en vaatziekten, infectieziekten en chronische leveraandoeningen. In Leidschendam is niet zo zeer de absolute bevolkingsgroei, maar de vergrijzing de reden van een toenemende zorgvraag voor MCH Antoniushove. Het aantal patiënten dat ouder is dan 65, is voor Leidschendam hoger dan het landelijk gemiddelde. Daarbij is er sprake van een dubbele vergrijzing, doordat zowel het aantal ouderen toeneemt, als hun leeftijd. Ter illustratie: de gemiddelde leeftijd van de opgenomen patiënt in MCH Antoniushove is zes jaar hoger dan de gemiddelde leeftijd in MCH Westeinde. Door vergrijzing zullen ziektebeelden zoals beroertes, artrose, COPD, diabetes mellitus en verschillende vormen van kanker gaan toenemen. 5

6 Het verzorgingsgebied voor met name de speerpunten neurologie/neurochirurgie, oncologie en acute zorg is deels bovenregionaal. Alle aan de drie speerpunten verwante specialismen of disciplines, zoals radiotherapie, spoedeisende zorg en intensive care, zijn sterk ontwikkeld. Kerngegevens Aantal opgenomen patiënten Aantal verpleegdagen Aantal dagopnames Aantal eerste polikliniekbezoeken Structuur van het concern Juridische structuur Aan de Stichting Medisch Centrum Haaglanden zijn diverse organisatieonderdelen verbonden. De Raad van Bestuur vervult de bestuursfunctie voor alle organisatieonderdelen waarvan het MCH 100% eigenaar is. In geval van een deelneming participeert een van de leden van de Raad van Bestuur in het toezicht. Hieronder staat een opsomming van de organisatieonderdelen waarin het MCH in meer of mindere mate een belang heeft. Tevens is aangegeven welke activiteiten in de juridische entiteit worden verricht en wat het (financiële) belang van het MCH in deze organisatie is. Express-so BV, waarvan het MCH 100% eigenaar is, exploiteert sinds 1 januari 2005 de restauratieve voorziening in de Centrale Hal van MCH Westeinde. Sinds 1 december 2006 is de dienstverlening uitgebreid met de restauratieve voorziening in MCH Antoniushove. In 2011 is het personeelsrestaurant in MCH Antoniushove ondergebracht in Express-so BV. Stichting Diabetes Zorg Haaglanden exploiteert een zelfstandig behandelcentrum voor het verlenen van zorg aan mensen met diabetes mellitus. De verleende zorg bevindt zich op het scheidsvlak tussen eerste- en tweedelijnszorg. Het MCH heeft 100% zeggenschap. 6

7 In West End Facility BV zijn schoonmaakwerkzaamheden en -diensten, linnenvoorziening, afvalverwerking, interne verhuizingen en gebouw- en terreingebonden werkzaamheden ondergebracht. Het MCH is 100% eigenaar van de BV. Apotheek MCH Lijnbaan BV richt zich op de exploitatie van een openbare apotheek in het MCH. De apotheek in MCH Westeinde is in 2008 met haar activiteiten gestart. Het MCH bezit 51% van de aandelen. In het Diagnostisch Centrum Haaglanden werd tot 1 januari 2012 door het MCH samengewerkt met andere partijen om gezamenlijk verschillende vormen van (multidisciplinaire) diagnostiek te verlenen. Het MCH heeft haar 30% aandeel in de vennootschap per 31 december 2011 verkocht. In het Diagnostisch Centrum Voorschoten werd tot 1 januari 2012 door het MCH multidisciplinaire diagnostiek verleend. Het MCH heeft haar 30% aandeel in de vennootschap per 31 december 2011 verkocht. In 2010 is tot opheffing van de Haaglanden Kliniek BV en de Haaglanden Kliniek CV overgegaan. In 2011 is deze opheffing geëffectueerd. Per 1 september 2008 zijn de activiteiten van de Haaglanden Kliniek overgedragen aan Eykema BV. In eerste instantie zijn de activiteiten voortgezet onder de naam Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie, later onder de naam Haaglanden Kliniek. Het MCH is voor 10% aandeelhouder. De regionale zorgverleners hebben in 2009 een RSO (Regionale Samenwerkings Organisatie BV) opgezet die het regionale schakelpunt exploiteert. Het schakelpunt heeft tot doel de informatie-uitwisseling tussen zorgverleners te vereenvoudigen. Het MCH heeft hierin een aandeel van 4%. De activiteiten van de Nederlandse Obesitas Kliniek West BV (NOK West BV) bestaan voornamelijk uit het exploiteren van een obesitaskliniek. De verdeling van het aandeelhouderschap is als volgt: het MCH heeft via de Coöperatie een indirect belang van 6,125% in NOK West BV. De overige aandeelhouders zijn Obesitas Nederland BV met 51%, en NOK West BV met 24,5% en de overige drie ziekenhuizen van de Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A. (coöperatie) met 18,375%. De Coöperatie (volledige naam is Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A.) is een samenwerkingsverband van het MCH, het Bronovo ziekenhuis, het Lange Land Ziekenhuis en het Groene Hart Ziekenhuis. Lab West BV is op 1 juli 2011 opgericht door het MCH en het HagaZiekenhuis. Beide ziekenhuizen zijn voor 50% eigenaar. Het klinisch chemisch laboratorium van het MCH en het klinisch chemisch en hematologisch laboratorium van het HagaZiekenhuis, alsmede de activiteiten van de Stichting Regionale Trombosedienst s-gravenhage en omstreken zijn in Lab West BV ondergebracht Besturingsmodel Het besturingsmodel van het MCH is gebaseerd op integraal management, waarbij gestreefd wordt naar een minimum aantal managementlagen. De organisatie is opgebouwd uit divisies waarin het primaire proces zich afspeelt. Er zijn drie lagen: zorgmanagement, divisiemanagement en de Raad van Bestuur. Het MCH heeft een besturingsmodel waarbij bevoegdheden en verantwoordelijkheden zoveel mogelijk zijn ondergebracht op het niveau waar patiëntenzorg en onderwijs plaatsvinden. De organisatiestructuur is flexibel en procesgericht. Medisch specialisten participeren in het management en zijn daarmee medeverantwoordelijk voor management en organisatie. Op operationeel niveau is elke medewerker en medisch specialist verantwoordelijk voor zijn werk en voor het nemen van initiatieven voor verbeteringen. Op tactisch niveau zijn gemandateerd specialisten en zorgmanagers verantwoordelijk voor coördinatie en aansturing van de afdeling en het signaleren en uitwerken van verbetermogelijkheden. Het duaal management van de vijf patiëntenzorgdivisies bestaat uit een medisch en een organisatorisch manager. Zij zijn verantwoordelijk voor het aansturen 7

8 van divisies op alle gebieden, zoals HRM, productie, financiën en kwaliteit. Daarnaast zijn er de ondersteunende bedrijven Medezeggenschap Stafbestuur De Raad van Bestuur overlegt twee keer per maand met het Stafbestuur over algemeen beleid en actuele onderwerpen die de medische staf aangaan. In het verslagjaar zijn onder meer de volgende onderwerpen aan bod gekomen: Samenwerking binnen de Coöperatie, en met het HagaZiekenhuis op het gebied van topklinische functies Radiotherapie Centrum West Lab West BV Samenwerking op het gebied van cardiologie in regio Den Haag Vertegenwoordiging van de medische staf in de bestuurlijke organisatie van het MCH Zorg met Passie III Ziekenhuiscommissies Kwaliteitsindicatoren IFMS/maatschapsbeoordeling Behandeling Jehova getuigen Afspraken met ANIOS, gespecialiseerde verpleegkundigen en physician assistents Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie Concentratie oncologische chirurgie (in Coöperatie) Ouderengeneeskunde Acute geneeskunde Dochters en deelnemingen KNMG standpunt De rol van de arts bij het zelfgekozen levenseinde Veiligheidsthema's Profielschetsen voor diverse vacatures voor medisch specialisten Daarnaast vergadert de volledige Medische Staf eenmaal per maand in aanwezigheid van de Raad van Bestuur. De voorzitter en de vice-voorzitter nemen deel aan de vergaderingen in coöperatieverband. Patiënten Adviesraad (PAR) De Patiënten Adviesraad (PAR) heeft een eigen budget en een ambtelijk secretaris, toegekend door het MCH. De PAR is betrokken bij beleidsonderwerpen als het kwaliteitsbeleid, patiëntveiligheid, begrotingen, reorganisaties, coöperatieve samenwerking, bouw en verbouwingen. De PAR vergadert maandelijks. Zesmaal per jaar is er overleg met de Raad van Bestuur over actuele onderwerpen. In de vergaderingen waarbij de Raad van Bestuur niet aanwezig is, informeert de secretaris de PAR over actuele onderwerpen. Hierbij komen ook punten aan de orde die de PAR aandraagt. Verder overlegt de PAR ten minste een keer per jaar met de commissie kwaliteit van de Raad van Toezicht. 8

9 De PAR heeft in 2011 onder meer geadviseerd en/of mondeling met de Raad van Bestuur overlegd over: Oncologisch centrum coöperatie Plannen van de Coöperatie in brede zin Plannen van de Coöperatie voor de situatie van het Lange Land Ziekenhuis Oprichting Lab West BV De rol van de stadsmaatschap cardiologie Omgaan met ziekenhuisbacteriën Roomservice op de afdelingen hartbewaking en dagbehandeling Dragen van badges op de dienstkleding Communicatie met patiënten over nieuwe afspraakmethodieken Bezoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg Parkeerproblemen bij MCH Westeinde Fusie van de maatschappen chirurgie MCH - Bronovo Telefonische bereikbaarheid van het afsprakenbureau De PAR heeft ook overleg gevoerd met de klachtenfunctionarissen over de wijze van klachtafhandeling binnen het MCH en de doorlooptijden van de patiëntenklachtencommissie, en met de afdelingen in- en externe communicatie en sales en marketing over de inrichting van de nieuwe MCH-website en diverse patiënttevredenheidsonderzoeken. Verder werden regelmatig andere functionarissen uitgenodigd om hun visie op belangrijke aspecten binnen het ziekenhuis toe te lichten, zoals de evaluatie van de implementatie van de Serviceformule Patiënt. Verpleegkundige Adviesraad (VAR) De Verpleegkundige Adviesraad (VAR) adviseert de Raad van Bestuur over verpleegkundige onderwerpen. De VAR heeft adviezen uitgebracht aan de Raad van Bestuur over: Bezuinigingsmaatregelen in het MCH en verkeerde bedproblematiek Terugbetalingsregeling HBO-V volgens HAN-systematiek Preventie urineweginfectie bij blaascatheters Nieuwe VAR-structuur De VAR heeft zich daarnaast in 2011 ingezet voor: Bewaken voortgang Verpleegkundig Kwaliteitsbeleid Tweedaagse training van het VAR-bestuur, in samenwerking met onder andere de Raad van Bestuur Organisatie van lunchbijeenkomsten over PEP-medicatie, alcoholmisbruik en de psychiatrische patiënt in een algemeen ziekenhuis Netwerk VAR s van de Coöperatie organiseren Deelname klankbordgroep herpositionering verpleegkundige visie Ondernemingsraad (OR) De Raad van Bestuur voert gestructureerd overleg met de Ondernemingsraad (OR) over het algemeen beleid en andere onderwerpen waar de OR zich nadrukkelijk op richt en waarover advies en/of instemming noodzakelijk is. In het verslagjaar is onder meer gesproken over de Coöperatie, de begroting en de jaarrekening. 9

10 Over de volgende onderwerpen zijn advies- en/of instemmingsaanvragen voorgelegd aan de Ondernemingsraad: Reorganisatie Facilitair Bedrijf Inkooporganisatie Coöperatie Oprichting Lab West BV Verruiming openingstijden verkoeverafdelingen Beter beoordelen Aanpassing opzegtermijn medewerkers Nachtelijke beveiliging MCH Antoniushove Procedure bij niet slagen praktijktoets Het Lange Land Ziekenhuis in relatie tot de Coöperatie Samenvoeging afdeling 8 in MCH Antoniushove en dagbehandeling Profielschets en voorgenomen benoeming lid Raad van Toezicht Overleg tussen de OR en de Raad van Bestuur vindt iedere zes weken plaats. Daarnaast is er eenmaal in de zes weken overleg tussen het Dagelijks Bestuur van de Ondernemingsraad en de Raad van Bestuur. In november is door een vertegenwoordiging van de Raad van Toezicht de overlegvergadering bijgewoond. 10

11 2.4 Kerngegevens Kernactiviteiten en nadere typering Het MCH is een topklinisch ziekenhuis met een belangrijke bovenregionale functie. Daarnaast leidt het MCH onder meer co-assistenten, arts-assistenten en (leerling)-verpleegkundigen op en wordt er wetenschappelijk onderzoek verricht. Om optimaal invulling te geven aan deze kerntaken heeft het MCH vele samenwerkingsrelaties (zie paragraaf ). Specialismen en vergunningen Onderstaande tabellen geven de specialismen en vergunningen van het MCH weer. Specialismen in het MCH Anesthesiologie Cardiologie Dermatologie Gynaecologie Heelkunde Intensive Care Interne Geneeskunde Kaakchirurgie Kindergeneeskunde Klinische Neurofysiologie Keel-, Neus-, en Oorheelkunde Longgeneeskunde Maag-Darm-Levergeneeskunde Medische microbiologie Neurologie Neurochirurgie Nucleaire Geneeskunde Oogheelkunde Orthopedie Pathologie Plastische chirurgie Psychiatrie Radiologie Radiotherapie Revalidatiegeneeskunde Reumatologie Urologie 11

12 Vergunningen WBMV Transplantaties niertransplantatie Nee harttransplantatie Nee longtransplantatie Nee levretransplantatie Nee pancreastransplantatie Nee transplantatie van dunne darm Nee haematopoëtische stamceltransplantatie Nee transplantatie van de eilandjes van Langerhans Nee Radiotherapie Ja Bijzondere neurochirurgie Ja Hartchirurgie openhartoperatie (OHO) Nee automatic implantable cardioverter-defibrillator (AICD) Ja ritmechirurgie Nee percutane transluminale coronaire angioplastiek Ja Klinisch genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering Nee Neonatale intensive care Nee Aanwijzingen WBMV Pediatrische intensive care Nee Hemofiliebehandeling Nee Traumazorg Subcentrum LUMC Pijnrevalidatie en revalidatietechniek Nee HIV - behandelcentrum Ja Cochleaire implantaties Nee Uitnameteams en orgaandonaties Nee Cliënten, capaciteit, productie, personeel en opbrengsten Deze paragraaf bevat informatie over productie, personeel, patiënten en financiën. Kerngegevens capaciteit, personeel en opbrengsten Capaciteit Aantal erkende bedden 785 waarvan wiegen 14 Personeel op 31 december 2011 Aantal personeelsleden in loondienst exclusief medisch specialisten Aantal FTE personeelsleden in loondienst exclusief medisch specialisten 2.568,9 Aantal medisch specialisten (loondienst + inhuur + vrij beroep) 212 Aantal FTE medisch specialisten (loondienst + inhuur + vrij beroep) 204,3 Bedrijfsopbrengsten (x 1.000) Totaal bedrijfsopbrengsten verslagjaar waarvan wettelijk budget voor aanvaardbare kosten waarvan overige bedrijfsopbrengsten Resultaat boekjaar (x 1.000) Resultaat boekjaar Gemiddelde wachttijd Gemiddelde wachttijd voor opname in 2011 Alle cijfers in bovenstaande tabel zijn inclusief deelnemingen 11,7 dag 12

13 Productie Klinische productie De klinische productie is in 2011 beperkt gestegen. De opnamen zijn met 1,3% gestegen. De dagopnamen zijn nagenoeg gelijk gebleven. De daling van de gemiddelde verpleegduur heeft zich voortgezet en is nu 5 dagen. De stijging in de klinische opnamen komt door een stijging bij gastro-enterologie (298 opnamen), cardiologie (294 opnamen), heelkunde (213 opnamen) en neurologie (156 opnamen). Gewijzigde regelgeving in medio 2011 heeft geleid tot een daling van de opnamen bij gynaecologie (530 opnamen). Het aantal dagopnamen bij gynaecologie is gedaald met 556 dagopnamen. De stijging van de dagopnamen vind vooral plaats bij interne geneeskunde en gastro-enterologie met respectievelijk 442 dagopnamen en 529 dagopnamen. Verloop gemiddelde verpleegduur en bezetting jaar opnamen dag- verpleeg gem. opnamen dagen verpleegduur , , , , , , , , , ,0 Poliklinische productie Het aantal eerste polikliniekbezoeken is met 1% toegenomen. Bij interne geneeskunde (1.010), gastro-enterologie (723), neurologie (927) en gynaecologie (650) was een stijging te zien. Oogheelkunde had te maken met een daling (1.397). Het aantal haemodialyses is toegenomen, en het aantal CAPD/CCPD-behandelingen gedaald. Ontwikkeling overige productieparameters jaar 1ste polibezoeken haemodialyse capd/ ccpd

14 Spoedeisende Hulp Het aantal bezoekers aan de Spoedeisende Hulp in MCH Westeinde en MCH Antoniushove is in 2011 verder gegroeid. Het MCH had 165 polytraumapatiënten in Kerncijfers afdeling Spoedeisende Hulp MCH MCH Totaal MCH MCH Totaal Westeinde Antoniushove Westeinde Antoniushove Aantal bezoekers Eerste traumatologische consulten Eerste polikliniekbezoeken Eerste consulten De eerstelijnsproductie Het aantal onderzoeken dat de laboratoria voor de huisartsen hebben uitgevoerd is in 2011 verder toegenomen. Zowel de omzet voor de afnames als ook de analyse omzet is gestegen. De omzet voor radiologisch onderzoek is in 2011 gestabiliseerd. De overige activiteiten zijn per saldo min of meer gelijk gebleven in omzet. Uitgedrukt in geld: Opbrengst centrale afnames Opbrengst analysekosten Opbrengst röntgenonderzoek Aantal poliklinische bevallingen Opbrengst hartfunctie Opbrengst gastroscopieën Opbrengst functieonderzoeken Opbrengst poliklinische fysiotherapie Opbrengst poliklinische logopedie Opbrengst pathologisch anat.lab Opbrengst onderzoek m.b.t. isotopen Opbrengsten bijzondere functies De afdeling Radiotherapie MCH als onderdeel van Radiotherapiecentrum West (RC West) laat een verdere toename van het aantal behandelingen zien in zowel gewogen T2 als in gewogen B2. Daarnaast worden patiënten steeds gerichter bestraald. Het aantal IORT-behandelingen voor patiënten met een mammacarcinoom is toegenomen. 14

15 Ontwikkeling Radiotherapie Teletherapie, T Teletherapie, T Teletherapie, T Teletherapie, T Brachytherapie, B Brachytherapie, B Brachytherapie, B Brachytherapie, B Brachytherapie, B Gewogen T Gewogen B Productie HIV Opnamen Verpleegdagen Dagverpleging Eerste poli Productie Neurochirurgie Opnamen Verpleegdagen Dagverpleging Eerste poli Werkgebieden Het MCH levert op de locaties Antoniushove en Westeinde zeven dagen per week 24-uurszorg voor patiënten in de directe verzorgingsgebieden Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Wassenaar, Rijswijk, Voorschoten en Zoetermeer. Voor het leeuwendeel is dat algemene ziekenhuiszorg, die bijzonder is omdat het grote aantal nationaliteiten in het directe verzorgingsgebied van MCH Westeinde van invloed is op de zorgvraag (zie 2.2 het MCH in een notendop ). Het verzorgingsgebied voor de speerpunten neurologie/neurochirurgie, oncologie en acute zorg is deels bovenregionaal. Voor deze zorg komen patiënten ook van buiten het verzorgingsgebied naar het MCH. Alle aan de drie speerpunten verwante specialismen of disciplines, zoals radiotherapie, spoedeisende hulp en intensive care, zijn sterk ontwikkeld. Daarnaast wordt er poliklinische zorg geleverd in een aantal buitenpoli s. 15

16 Hoge prioriteit aan acute zorg Acute zorg is een van de belangrijkste speerpunten van het MCH. Op donderdag 10 februari 2011 werd de tweede traumakamer van het MCH, mede gefinancierd door ADO Den Haag, officieel geopend tijdens het symposium Acute zorg: de klok rond. Tijdens het symposium was er gelegenheid om de tweede Traumakamer en het verbouwde gloednieuwe OK-complex te bezoeken dat in januari 2011, na twee jaar verbouwing, in gebruik is genomen. Het OK-complex voldoet aan alle verscherpte landelijke eisen en scheidt de goederen- en patiëntenstroom beter van elkaar Samenwerkingsrelaties Een topklinisch ziekenhuis als het MCH heeft veel contacten met organisaties, instellingen, toeleveranciers en financiers. Met de volgende partners bestaat structurele samenwerking: Apotheek Haagse Ziekenhuizen Van oudsher heeft MCH haar ziekenhuis apotheek samen met de andere Haagse ziekenhuizen ondergebracht bij de Apotheek Haagse Ziekenhuizen (AHZ). De bestuurders van de ziekenhuizen vormen de Raad van Toezicht van de AHZ. Op dit moment vind er een heroriëntatie plaats op de governance structuur van de AHZ. Coöperatie De vier ziekenhuizen die participeren in de Samenwerkende Ziekenhuizen West-Nederland Coöperatief U.A. (hierna: de Coöperatie) zijn de Stichting Bronovo-Nebo, Stichting Groene Hart ziekenhuis, Stichting Medisch Centrum Haaglanden en Stichting het Lange Land Ziekenhuis. De Coöperatie is formeel opgericht in oktober In de praktijk zijn de vier leden al sinds begin 2008 met gezamenlijke activiteiten bezig. De Coöperatie biedt vele kansen op de gebieden van new, better en cheaper business. De coöperatieziekenhuizen blijven zelfstandig hun eigen zorgmarkt bedienen en voeren als zelfstandig ziekenhuis onderhandelingen met de zorgverzekeraars. Samenwerking algemeen In 2011 is de Gedachtenlijn voor concentratie en spreiding van ziekenhuisfuncties vastgesteld. Hierin is invulling gegeven aan de wens om het versnellen en verzwaren van de zorgactiviteiten inhoudelijk uit te werken en meer te onderbouwen. Daarnaast geeft de Gedachtenlijn kaders op basis waarvan projectdirecteur medische zaken de heer D. Swank gesprekken heeft gevoerd met de vier stafbesturen over samenwerking op de gebieden oncologie, acute zorg, verloskunde en electieve chirurgie. Voor oncologie heeft dit als resultaat dat sinds 1 januari 2012 de oncologische operaties van long- en blaaskanker door een gezamenlijk team van chirurgen en specialisten uit de vier ziekenhuizen uitgevoerd worden. De coöperatiedoelstellingen laten zich samenvatten in new, better and cheaper business. Zo komen nieuwe medische functies en samenwerkingsvormen tot stand. Gerealiseerde voorbeelden zijn de samenwerking op het gebied van oncologie, de ingebruikname van Profit, het nieuwe personeels- en salarisadministratiesysteem, en het tot stand komen van inkoopbesparingen. Daarnaast is veel aandacht besteed aan de financiële situatie in het Lange Land Ziekenhuis en is veel ondersteuning geboden op diverse terreinen. De gezamenlijke ambitie is om als ziekenhuisgroep onderscheidend te zijn in een markt die steeds meer wordt gekenmerkt door concurrentie en competitie. 16

17 Coöperatieprojecten Van 2008 tot en met 2011 zijn circa 25 projecten gestart die in verschillende stadia van ontwikkeling zijn, waaronder: Oncologie De voorbereidingen voor de samenwerking op oncologisch gebied hebben geleid tot concentratie van oncologische operaties van blaas- en longkanker in MCH Antoniushove. Per 1 januari 2012 worden deze operaties door gespecialiseerde behandelteams van de Coöperatie uitgevoerd. Het is beter om deze hoogcomplexe chirurgie te concentreren, omdat cijfers van individuele gespecialiseerde centra uitwijzen dat de resultaten beter worden wanneer een klein aantal chirurgen operaties vaker uitvoeren. Liesbreukcentrum Het Lange Land Ziekenhuis is in 2011 gestart met een pilot voor een coöperatief Liesbreukcentrum. Op een later moment zullen de andere Coöperatieziekenhuizen aansluiten. Dialyse-afdelingen De dialyse-afdelingen van de Coöperatieziekenhuizen werken nauw samen op het gebied van opleidingen, personeelsbeleid en materialen. Dat leidde in het verslagjaar onder meer tot een forse besparing op vloeistoffen voor buikvliesdialyse en op kunstnieren. Verder startten zowel het MCH als het GHZ in 2011 met thuisdialyse met behulp van een gebruiksvriendelijk, compact apparaat. Het MCH was hiermee de eerste in Nederland. Intensive Care Netwerk Het Intensive Care Netwerk (IC-netwerk) was halverwege 2011 geen project meer, maar een vast organisatie-onderdeel, bestaande uit de IC-afdelingen van de Coöperatieziekenhuizen. Doel hiervan is op elke locatie dezelfde kwaliteit te bieden. Dat gebeurt onder meer door roulatie van een aantal verpleegkundigen en specialisten, gezamenlijke protocollen en werkprocessen en gezamenlijke inkoop. Inkoop Door volumebundeling, harmonisering van diensten en goederen en assortimentsbeheer worden steeds meer besparingen gerealiseerd door goed samenwerkende inkoopteams. ICT In 2011 leverde de ICT-projectgroep samen met KPMG een studie op voor de vergaande integratie van ICT. Daarbij is een voorstel gedaan voor ICT-samenwerking met betrekking tot hardware en software. Deze voorstellen zijn nader uitgewerkt en systemen voor informatieuitwisseling tussen ziekenhuizen zijn gebouwd. Sociaal plan Eind 2010 zijn door het coöperatiebestuur onderhandelingen met de vakbonden gestart over de invoering van een gezamenlijk sociaal plan. Het sociaal plan, dat per 5 oktober 2011 is ingegaan, geeft de bereidheid van de Coöperatie aan om op sociaal gebied met elkaar samen te werken. Gezamenlijk systeem voor Personeels- en salarisadministratie Bronovo, GHZ en MCH hebben per 1 januari 2011 Profit, een personeels- en salarisadministratiesysteem, in gebruik genomen, een belangrijk hulpmiddel voor het vergroten van de efficiency en kostenreductie binnen de Coöperatie. Het Lange Land Ziekenhuis haakt in de loop van 2012 aan. Start gezamenlijke chirurgie blaas-en longkanker De Coöperatie is eind 2011 gestart met een speciaal behandelteam voor oncologische operaties bij patiënten met blaas- en longkanker. Dit is een eerste stap op weg naar een centrum voor oncologie in MCH Anthoniushove in Leidschendam. Cijfers laten zien dat de resultaten van ingrepen beter worden als een klein aantal chirurgen en urologen vaker dezelfde soort ingewikkelde operaties uitvoert. Mogelijk zal in 2012 een behandelteam voor de operatieve behandeling van patiënten met andere vormen van kanker volgen, want ook bij bijvoorbeeld darm- en borstkanker, is winst te behalen door de zorg te concentreren. De zorg voor patiënten binnen de Coöperatie gebeurt zoveel 17

18 mogelijk dichtbij huis. Onderzoeken en behandelingen voor en na de operatie vinden plaats in het eigen ziekenhuis. Zonder dit initiatief hadden deze patiënten uit de Haagse regio naar de universitaire medische centra in Leiden of Rotterdam moeten reizen voor hun behandeling. Operaties NOK West beste zorg volgens CZ De operaties van de Nederlandse Obesitas Kliniek West behoren volgens CZ tot de categorie beste zorg. CZ heeft zich hierbij gebaseerd op kwaliteitsindicatoren als het aantal operaties per chirurg, het aantal gespecialiseerde chirurgen, het type ingreep en de beschikbaarheid van een multidisciplinair team, behandel- en natraject. In NOK West nemen de vier coöperatieziekenhuizen, vier chirurgen en een internist en de Nederlandse Obesitas Kliniek deel. De operaties (het plaatsen van een maagbandje, maagverkleining en de bypass) vinden plaats in MCH Antoniushove, waar een gespecialiseerd team chirurgen en verpleegkundigen zorgdraagt voor behandeling en nazorg. NOK West combineert de chirurgische behandeling met cognitieve gedragstherapie, met als doel leefstijlverandering en verbetering van gewicht, gezondheid en kwaliteit van leven. Andere ziekenhuizen LUMC Het MCH is als opleidingsziekenhuis aangesloten bij de Onderwijs- en Opleidingsregio (OOR) van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Het LUMC en het MCH hebben de afgelopen jaren diverse samenwerkingsovereenkomsten gesloten voor het opleiden van basisartsen tot medisch specialist. Een groot aantal vakgroepen verzorgt voor basisartsen een (deel van de) medisch-specialistische opleiding. De volgende specialismen hebben een opleidingserkenning voor het opleiden van medisch specialisten: anesthesiologie, chirurgie, dermatologie, gynaecologie, interne geneeskunde, keel-, neus- en oorheelkunde, neurochirurgie, neurologie, oogheelkunde, orthopedie, pathologie, radiologie, radiotherapie, revalidatiegeneeskunde in samenwerking met Sophia Revalidatie, psychiatrie in samenwerking met Parnassia Bavo Groep, Klinische Chemie in samenwerking met het HagaZiekenhuis, SEH-arts in samenwerking met Erasmus MC en ziekenhuisapotheker in samenwerking met de AHZ. Voorts wordt voor de KNF-opleiding samengewerkt met het LUMC. HagaZiekenhuis Tussen het HagaZiekenhuis en het MCH vindt afstemming plaats over efficiënte zorg in de regio, met als doel overlapping in het zorgaanbod te vermijden. Het bundelen van de krachten moet leiden tot het optimaliseren van de kwaliteit van zorg. In 2011 is het samenwerkingsverband Radiotherapiecentrum West (RC West) verder uitgebouwd. De afdelingen radiotherapie van het MCH en het HagaZiekenhuis hebben daartoe hun krachten gebundeld. RC West heeft twee locaties: in MCH Westeinde en in het HagaZiekenhuis, locatie Leyweg. Door structurele samenwerking is radiotherapie van hoge kwaliteit voor alle patiënten in de Haagse regio beschikbaar. Op het gebied van cardiochirurgie bestaat al langer een intensieve samenwerking. Het MCH heeft in 2009 van het ministerie van VWS een vergunning voor ICD s en PCI s ontvangen. In 2011 is intensief gewerkt aan de voorbereidingen voor de oprichting van Lab West BV, in juli Hierin zijn de klinisch chemische laboratoria van het MCH en het HagaZiekenhuis samengevoegd met het hematologisch laboratorium van het HagaZiekenhuis en de activiteiten van de Stichting Regionale Trombosedienst s- Gravenhage en omstreken. Schaalvergroting maakt het mogelijk minimaal dezelfde kwaliteit te leveren aan de ziekenhuizen en de eerste lijn. In 2011 zijn tevens afspraken gemaakt over samenwerking binnen de topklinische functies neurochirurgie en specialistische kindergeneeskunde. 18

19 Huisartsen In 2011 heeft het MCH een aantal activiteiten met huisartsen georganiseerd. In MCH Antoniushove vond een drukbezochte nieuwjaarsbijeenkomst plaats. Daarnaast is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de Werkgroep Deskundigheidsbevordering Huisartsen (WDH), een nascholingsorganisatie van de Huisartsen Kring Haaglanden (HKH). Over de volgende onderwerpen van het jaarplan zijn nascholingen zijn gerealiseerd: dermatologie, traumatologie, hypertensie en cardiologie. Daarnaast was er een practicum op de afdeling Spoedeisende Hulp. In Maastricht vonden in april de meerdaagse studiedagen plaats, waarin de thema s samenwerking, pijnklachten en verslaving en zorg besproken zijn. In mei is in samenwerking met het Netwerk Jonge Huisartsen (netwerk opgericht door de HKH ter ondersteuning van de jonge huisarts) een bruggen bouwen borrel georganiseerd in MCH Westeinde. Een groep van 35 jonge huisartsen maakte hierbij kennis met jonge specialisten en op interactieve wijze werden kennis en kunde gedeeld. Succesvol was in september het symposium voor ruim 60 doktersassistenten van huisartsen, die deelnamen aan 3 workshops. Verder was er in december in MCH Westeinde een filmavond over Oost-Europa met voorafgaand aan de film een lezing. Vanwege het grote aantal patiënten met een multiculturele achtergrond is hieraan aandacht besteed. In Den Haag zijn momenteel drie zorggroepen actief. Het MCH heeft met zorggroep ELZHA afspraken gemaakt over fundusscreeningen als onderdeel van de keten-dbc diabetes van de aangesloten huisartsen. Het gaat hier om de Eerstelijns Zorggroep Haaglanden (ELZHA), die ruim 200 huisartsen als lid heeft. Daarnaast bestaan er regionale verwijsafspraken over diabeteszorg. Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ) Het MCH is als topklinisch ziekenhuis aangesloten bij de vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ). De 27 leden van de STZ bieden topklinische patiëntenzorg en verzorgen medisch-specialistische opleidingen, opleidingen verpleegkunde en verpleegkundigspecialistische, paramedische en medisch-ondersteunende opleidingen. Zij initiëren en participeren in toegepast wetenschappelijk onderzoek en vormen een te onderscheiden groep ziekenhuizen binnen de algemene ziekenhuizen en de UMC s. Thuisdialyse geeft patiënten regie over leven terug Sinds januari 2011 kunnen patiënten die hiervoor in aanmerking komen, gebruikmaken van thuisdialyse via het MCH. Een dialysepatiënt moet gemiddeld drie keer per week naar het ziekenhuis voor een dialysebehandeling, die inclusief reistijd vier tot zes uur duurt en veel beslag legt op het leven van patiënten. Met thuisdialyse kunnen patiënten gemakkelijker blijven deelnemen aan het arbeidsproces en een sociaal leven leiden. Thuisdialyse is bovendien goedkoper dan de ziekenhuisbehandeling. De patiënten die in aanmerking komen, krijgen eerst een training. Het MCH is het eerste ziekenhuis in Nederland dat thuisdialyse biedt met een compact en gebruiksvriendelijk thuisdialyseapparaat, de NxStage. Verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg Het MCH werkt structureel samen met verpleeg- en verzorgingshuizen en de thuiszorg. Over de verwijzing van een aantal patiëntengroepen zijn afspraken gemaakt met zorgorganisaties. De afspraken richten zich ook op service en kwaliteit voor de patiënt. Stichting Transmurale Zorg Den Haag en omstreken Bij het samenwerkingsverband Stichting Transmurale Zorg Den Haag en omstreken is naast het MCH ook een groot deel van de belangrijkste Haagse zorgaanbieders op het gebied van care en cure betrokken, evenals de huisartsenkring in de Haagse regio. Doel is het bevorderen van samenhang in de zorg in de Haagse regio. Een belangrijk project is de regionale afstemming over de digitale uitwisseling van patiëntgegevens. Zie hiervoor ook paragraaf onder Regionale ICT-architectuur. 19

20 Regionale Samenwerkings Organisatie De regionale zorgverleners hebben in 2009 een RSO (Regionale Samenwerkings Organisatie BV) opgezet die het regionale schakelpunt exploiteert. Het schakelpunt heeft tot doel de informatieuitwisseling tussen zorgverleners te vereenvoudigen. Het MCH heeft hierin een aandeel van 4%. Verzekeraars In het vierde kwartaal van 2011 zijn definitieve afspraken met zorgverzekeraars gemaakt over het A- segment en B-segment. De onderhandelingen kwamen laat op gang door wijzigingen in de landelijke regelgeving en in de specialistenhonoraria. In het A-segment werd de vertraging voorts veroorzaakt omdat de zorgverzekeraars een deel van de geleverde zorg niet wilden betalen en daarmee een voorschot namen op het hoofdlijnenakkoord dat medio 2011 tussen VWS, zorgverzekeraars en ziekenhuizen gesloten is. De facturatie van DBC s in het B-segment is daarmee ook laat op gang komen. Concentratie van zorg In 2011 kondigden de verzekeraars aan bij de inkoop van hoogcomplexe chirurgische operaties uit te gaan van de normen van de Nederlandse Vereniging van Heelkunde. Nieuwe productstructuur DOT In 2011 is de implementatie van de nieuwe productstructuur (DOT) voortvarend ter hand genomen. In het kader van deze omschakeling is extra aandacht besteed aan de kwaliteit van de verrichtingenregistratie, zijn effectanalyses gemaakt en is het ziekenhuisinformatiesysteem aangepast. In het eerste kwartaal van 2012 is de projectgroep opgeheven en zijn de activiteiten aan de reguliere administratieve organisatie overgedragen. Ontwikkelingen 2012 Op 1 januari 2012 is de overstap in Nederland gemaakt naar vraaggestuurde zorg, de zogenaamde prestatiebekostiging. Voor de invoering hiervan is de productstructuur van de ziekenhuizen vereenvoudigd. Hierbij is sprake van een overgang van de DBC-systematiek naar een systematiek gebaseerd op zorgproducten. Dit wordt aangeduid als de overgang naar DOT (DBC s op weg naar transparantie). De NZa heeft een transitiemodel ontwikkeld om systeemrisico s van de overgang naar het DOT zorgproduct op te vangen. In dit transitiemodel speelt het schaduwbudget een belangrijke rol. Het schaduwbudget is gebaseerd op het oude FB-systeem waardoor partijen feitelijk kunnen onderhandelen over de bekende parameters. De zorgverzekeraars zijn vanaf 2012 meer risico gaan lopen op hun schadelast omdat de onderlinge nacalculatie van hogere kosten van de verzekeraars grotendeels verdwenen is. De solidariteitsverrekening ex ante bestaat nog wel. Een derde ontwikkeling is het hoofdlijnenakkoord dat vorig jaar gesloten is tussen ziekenhuizen, verzekeraars en overheid. Dit convenant is erop gericht om de kosten van de ziekenhuiszorg in de hand te houden. Belangrijke elementen in dit convenant zijn afspraken over maximale volumegroei per jaar en het voorkomen van wachtlijsten. Door Zorgverzekeraars Nederland is een vertaling gemaakt van deze afspraken die zij aan haar achterban heeft verspreid. De onderhandelingen met de zorgverzekeraars over 2012 zijn eind 2011 op gang gekomen. Banken / Waarborgfonds Het MCH is voor een groot deel aangewezen op banken voor de financiering van moderne, kwalitatief hoogwaardige ziekenhuisvoorzieningen. In het verleden was een garantie van de overheid hiervoor voldoende. Nu investeert het MCH met hulp van banken op basis van geleverde en verwachte prestaties. Continuïteit, vertrouwen en een solide financiële positie zijn hierbij belangrijke uitgangspunten. Het MCH is deelnemer in het Waarborgfonds voor de Zorgsector dat bij financiering zonodig aanvullende garanties kan verstrekken aan banken. Ook voor het Waarborgfonds zijn continuïteit, vertrouwen en een solide financiële positie van het MCH belangrijke uitgangspunten. 20

21 3 Bestuur, toezicht, bedrijfsvoering en medezeggenschap De Raad van Toezicht houdt integraal toezicht op het beleid van de Raad van Bestuur en toetst of in het beleid en de uitvoering daarvan evenwicht bestaat tussen het organisatiebelang en de maatschappelijke functie van de zorginstelling. De Raad van Toezicht, die conform de statutaire bepalingen toeziet op de organisatie, bestaat op 31 december 2011 uit zeven leden. Middels dit jaardocument geeft het MCH invulling aan de transparantie-eisen zoals opgenomen in hoofdstuk VI van het Uitvoeringsbesluit WTZi. 3.1 Normen voor goed bestuur De Raad van Toezicht en Raad van Bestuur onderschrijven de uitgangspunten van de zorgbrede governancecode en passen deze code toe. In bijlage 6.1 treft u een gedetailleerd overzicht aan van alle punten uit de code. Op één aspect wijkt de Raad van Toezicht af van de governancecode, namelijk ten aanzien van de benoemingsperiode. In de code is opgenomen dat een lid van de Raad van Toezicht maximaal tweemaal voor een periode van maximaal vier jaar zitting kan hebben in de Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht van MCH is het eens met de strekking van de code, maar heeft besloten dat dit maximaal drie maal voor een periode van vier jaar kan zijn. De Raad van Toezicht kiest hiervoor zodat de door de Raad van Toezichtleden opgebouwde expertise behouden en optimaal ingezet wordt. Conform de governancecode is er in het MCH een regeling ongewenst gedrag waarin naast de klokkenluidersregeling, de regeling klachtenopvang medewerkers en de regeling vertrouwenspersoon zijn opgenomen. 3.2 Raad van Bestuur De heer Geerlings is voorzitter van de Raad van Bestuur en de heer Evers is lid van de Raad van Bestuur. De onderlinge taakverdeling is vastgelegd in het reglement Raad van Bestuur en in bijlage 6.3 is een overzicht van de verdeling van aandachtsgebieden opgenomen. Het reglement en de verdeling van aandachtsgebieden zijn goedgekeurd door de Raad van Toezicht. Samenstelling Raad van Bestuur naam bestuursfunctie nevenfuncties Drs. W. Geerlings Voorzitter Raad van Bestuur Zie bijlage 6.4 Drs. C.J.M.H.J. Evers RA Lid Raad van Bestuur Zie bijlage 6.4 Verdeling van aandachtsgebieden De Raad van Bestuur is gezamenlijk integraal verantwoordelijk voor de strategie, organisatie en bedrijfsvoering van het MCH. De leden van de Raad van Bestuur hebben de aandachtsgebieden verdeeld. In de praktijk komt dit erop neer dat de betreffende bestuurder het primaire aanspreekpunt is voor een divisie of gremium. Afhankelijk van de aard of het belang van het onderwerp worden activiteiten desgewenst gezamenlijk of door de collega bestuurder opgepakt. De nevenfuncties van de Raad van Bestuur worden jaarlijks besproken met de remuneratiecommissie in het kader van de jaarbeoordeling. Hierbij wordt naast eventuele belangenverstrengeling ook gekeken naar benodigde tijdsinvestering. Verzoeken voor het aanvaarden van een nevenfunctie gedurende het verslagjaar worden besproken met de collega bestuurder en de voorzitter van de Raad van Toezicht. Beoordeling/bezoldiging Het functioneren van de Raad van Bestuur als geheel en individueel komt ten minste jaarlijks aan de orde in het jaargesprek. Ten behoeve van het gesprek met de remuneratiecommissie schrijven de leden van de Raad van Bestuur een zelfevaluatie. De remuneratiecommissie van de Raad van Toezicht heeft in het kader van de bestuursbeoordeling een gesprek met de voorzitter van de 21

22 medische staf, de voorzitter van de Ondernemingsraad, de voorzitter van de Patiënten Adviesraad en een lid van het management. Er wordt een schriftelijk verslag gemaakt van het jaargesprek. Als uitgangspunten voor de bezoldiging van de Raad van Bestuur zijn gehanteerd: de aard van de functie, de gewenste kwaliteit van de bestuurders, de omvang van de Raad van Bestuur en de werkdruk, de ontwikkeling naar marktwerking, marktconformiteit en een element van prestatiebeloning (variabele beloning). Jaarlijks worden in overleg met de Raad van Bestuur doelstellingen vastgesteld in de categorieën financieel, kwaliteit, organisatie en persoonlijk functioneren. Aan het eind van het jaar doet de Raad van Bestuur schriftelijk verslag van de bereikte resultaten. Na kennisname van dat verslag besluit de Raad van Toezicht over het toekennen van het variabele deel van de beloning. De doelstellingen voor 2011 zijn voor de bestuurders naar het oordeel van de Raad bereikt, op grond waarvan de Raad van Toezicht de variabele beloning volledig heeft toegekend. De Raad van Toezicht heeft besloten om vanaf 2012 af te zien van een variabel deel van de beloning voor de Raad van Bestuur. De gegevens over de bezoldiging van Raad van Bestuur en Raad van Toezicht zijn opgenomen in het financiële deel van dit verslag. Beloningscode bestuurders in de zorg Per 1 september 2009 is de beloningscode bestuurders in de zorg van kracht (BBZ). De Raad van Toezicht vindt deze code richtinggevend voor MCH. Uitgangspunt is dat nieuwe arbeidsovereenkomsten worden afgesloten op basis van deze code. Voor de al gecontracteerde bestuurders geldt dat de bestaande arbeidsovereenkomsten op basis van het geldende arbeidsrecht worden gerespecteerd tenzij de partijen overeenkomen de arbeidsvoorwaarden aan te passen. Door de remuneratiecommissie heeft overleg plaatsgevonden met de Raad van Bestuur over de BBZ. In het kader hiervan is uitgewerkt hoe de honorering zou zijn van de Raad van Bestuur op basis van de BBZ, waarbij de onderstaande uitgangspunten op basis van de BBZ zijn gehanteerd. Ten aanzien van het vaststellen van de functiezwaarte heeft de Raad van Toezicht de referentiewaarden voor topklinische opleidingsziekenhuizen uit de code gevolgd. Voor impact (geografisch gebied) is er geen referentiescore. Hiervoor is 1 punt toegekend op basis van de volgende score toelichting uit de code: in grote steden (boven de inwoners) mag (zeker als de gemeente een samenwerkingsverband met omliggende gemeenten heeft en beleid op de regio is gericht) regionaal worden gescoord. Ten aanzien van media-exposure is de Raad van Toezicht van de referentiescore afgeweken. De Raad van Toezicht heeft hiervoor 2 punten toegekend (in plaats van 1 punt in de referentiescore) op basis van de volgende scoretoelichting uit de code: er is zeer regelmatig (maandelijks of vaker) uitgebreide media-aandacht voor de normale dagelijkse bedrijfsvoering dan wel voor de gang van zaken in de zorginstelling. Bestuur en/of medewerkers worden met grote regelmaat door de media bevraagd. Op basis van de code heeft de Raad van Toezicht ten aanzien van de omgevings- en risicofactoren het opslagpercentage bepaald (maximaal 30%). De Raad van Toezicht heeft voor de vijf in de code genoemde markten beoordeeld hoe groot de omgevings- en risicofactoren zijn. Op basis hiervan heeft de Raad van Toezicht besloten dat de opslag 30% bedraagt. Resumerend is voor de salarisschaal van de Raad van Bestuur categorie I van toepassing met een opslagpercentage van 30%. De Raad van Toezicht heeft geconcludeerd dat de huidige honorering van de Raad van Bestuur past binnen principes van de Beloningscode Bestuurders in de Zorg. De Raad van Toezicht heeft besloten na overleg met de Raad van Bestuur om de bestaande arbeidsvoorwaarden te respecteren en te continueren. In de salarisschalen van de Beloningscode zijn de werkgeversbijdrage pensioen, de werkgeversbijdrage sociale lasten en de onkostenvergoeding niet opgenomen. In de jaarrekening zijn in de paragraaf bezoldiging bestuurders en toezichthouders deze bedragen wel opgenomen. 3.3 Toezichthouders Samenstelling De Raad van Toezicht bestaat per 31 december 2011 uit zeven leden. In 2011 hebben er geen mutaties plaatsgevonden binnen de Raad van Toezicht. Taken en werkwijze; reglement Raad van Toezicht en reglement Raad van Bestuur De taken en bevoegdheden van de Raad van Toezicht zijn vastgelegd in de statuten van het MCH. De statuten zijn in het verslagjaar niet gewijzigd. De werkwijze is nader uitgewerkt in het Reglement Raad 22

23 van Toezicht. Het reglement omschrijft de toezichthoudende rol van de Raad en de wijze waarop hij verantwoording aflegt. Het reglement bevat verder het profiel van de leden van de Raad van Toezicht, de overlegstructuur, benoemingsprocedures en zittingstermijnen, informatievoorziening, onafhankelijkheid, vergoedingen en de verhouding met de Raad van Bestuur. Verder heeft de Raad van Toezicht uit zijn midden een governance commissie, een auditcommittee, een remuneratiecommissie en een commissie kwaliteit benoemd en evalueert hij jaarlijks zijn functioneren. Daarnaast heeft de Raad van Toezicht een reglement Raad van Bestuur vastgesteld. Als bijlagen bij het reglement zijn de jaarprocedure voor de beoordeling van de Raad van Bestuur en de verdeling van aandachtsgebieden opgenomen. De statuten, reglementen, rooster van aftreden en jaarprocedure zijn gepubliceerd op de website van het MCH. Commissies Raad van Toezicht Om het werk en de besluitvorming voor te bereiden, zijn er uit het midden van de Raad van Toezicht de volgende commissies ingesteld. - Auditcommittee Het audit committee bespreekt in het najaar de begroting en in het voorjaar de jaarrekening met de Raad van Bestuur en doet in dit kader voorbereidend werk voor de Raad van Toezicht. Daarnaast worden de managementrapportages van de accountant besproken in het auditcommittee. De accountant is aanwezig bij de vergaderingen van het auditcommittee en is daarnaast aanwezig bij de bespreking van de jaarrekening in de Raad van Toezicht vergadering. - Governance commissie De commissie komt desgewenst bijeen om mede in het licht van landelijke ontwikkelingen en weten regelgeving te bezien of aanpassing noodzakelijk is van de statuten, reglementen en werkwijze van de Raad van Toezicht. - Remuneratiecommissie De remuneratiecommissie doet voorstellen aan de Raad van Toezicht voor het bezoldigingsbeleid van de Raad van Bestuur. Daarnaast heeft de remuneratiecommissie een belangrijke rol in de jaarlijkse beoordeling van het functioneren van de Raad van Bestuur. De werkwijze is vastgelegd in een door de Raad van Toezicht vastgestelde jaarprocedure. - Commissie kwaliteit De commissie kwaliteit is in het bijzonder betrokken bij de Patiëntenadviesraad (PAR) en bij de klachtenbehandeling en juridische vraagstukken. De betreffende leden spreken eenmaal per jaar met de Patiëntenadviesraad en met de medewerkers van de afdeling Klachten en Gezondheidsrecht. Tevens wordt met de Raad van Bestuur het verslag van de MIP-commissie besproken. De commissie rapporteert in de Raad van Toezicht vergadering. Daarnaast spreekt de commissie éénmaal per jaar met de Raad van Bestuur over de stand van zaken op het gebied van kwaliteit en veiligheid. Bij dit overleg zijn ook de medewerkers van de afdeling kwaliteit en veiligheid, de medisch specialist die namens de medische staf betrokken is bij kwaliteit en veiligheid en, afhankelijk van de agenda, de voorzitter van de Verpleegkundige Adviesraad aanwezig. Vergaderingen Raad van Toezicht In het verslagjaar kwam de Raad van Toezicht zesmaal bijeen. Alle overleggen van de Raad van Toezicht hebben plaatsgevonden in aanwezigheid van de Raad van Bestuur. Voorafgaand aan het overleg van de Raad van Toezicht vond overleg plaats tussen de voorzitter van de Raad van Bestuur en de voorzitter van de Raad van Toezicht over de agenda. Bespreekpunten in Raad van Toezicht Voor elke Raad van Toezicht vergadering worden standaard de onderwerpen financiën, samenwerking met HagaZiekenhuis en de Coöperatie en schriftelijke mededelingen van de Raad van Bestuur geagendeerd. In de schriftelijke mededelingen staan de actuele ontwikkelingen van MCH op het gebied van organisatie, medische en verpleegkundige aspecten, kwaliteit en algemene onderwerpen zoals MCH in het nieuws. Over belangrijke zaken wordt de voorzitter en/of de voltallige Raad van Toezicht tussentijds geïnformeerd. 23

24 Tijdens de reguliere vergaderingen van de Raad van Toezicht kwamen onder meer de volgende onderwerpen aan de orde: Samenwerking met HagaZiekenhuis op het gebied van topklinische functies Samenwerking binnen de Coöperatie Strategische koers MCH in licht van Coöperatie Situatie het Lange Land Ziekenhuis IGZ toezichtkader bestuurlijke verantwoordelijkheid voor kwaliteit en veiligheid Beleid en activiteiten op het gebied van kwaliteit en veiligheid Stand van zaken Regionale Samenwerkings Organisatie (RSO) Goedkeuring voor de oprichting van Lab West BV Goedkeuring voor verkoop van aandelen in Diagnostische Centra Dochters en deelnemingen Managementrapportage Risicomanagement Goedkeuring van de begroting Goedkeuring van de jaarrekening Vaststellen criteria voor de variabele honorering van de Raad van Bestuur Herbenoemingen en vacature in de Raad van Toezicht Evaluatie Raad van Toezicht Overleg met Stafbestuur Het overleg met het Stafbestuur heeft in het verslagjaar conform rooster eenmaal plaatsgevonden voorafgaand aan een reguliere Raad van Toezicht vergadering. In dit overleg zijn de volgende onderwerpen aan de orde geweest: begroting 2012, honoreringsmodel medisch specialisten en samenwerking met HagaZiekenhuis en de Coöperatie. Overleg met Ondernemingsraad Een vertegenwoordiging van de Raad van Toezicht heeft in het verslagjaar de overlegvergadering van de bestuurder met de Ondernemingsraad bijgewoond. Naast de algemene agendapunten van de overlegvergadering is in deze vergadering wat uitgebreider gesproken met de Raad van Toezicht over de rol van de Raad van Toezicht en de specifieke aandachtspunten voor de Raad van Toezicht vanuit de toezichthoudende rol. Commissie Kwaliteit De kwaliteitscommissie van de Raad van Toezicht heeft een overleg gehad met de Patiëntenadviesraad en de voorzitter Raad van Bestuur op basis van het jaarverslag van de Patiëntenadviesraad. Daarnaast heeft de commissie overleg gehad met de Raad van Bestuur en de medewerkers van de afdeling klachten en gezondheidsrecht op basis van het jaarverslag van deze afdeling. In dit overleg is voorts gesproken met de voorzitter en secretaris van de MIP-commissie over het jaarverslag van de commissie Melding Incidenten Patiëntenzorg. De kwaliteitscommissie heeft een aparte bijeenkomst gehad met de Raad van Bestuur en de medewerkers van de afdeling kwaliteit en veiligheid, de medisch specialist die namens de medische staf betrokken is bij kwaliteit en veiligheid, de voorzitter van de regionale opleidingscommissie en de voorzitter van de centrale opleidingscommissie. In dit overleg is de kwaliteitscommissie nader geïnformeerd en is gediscussieerd over de ontwikkelingen en activiteiten van MCH op het gebied van kwaliteit en veiligheid en de medisch specialistische opleidingen. Remuneratiecommissie De remuneratiecommissie heeft in het verslagjaar overleg gevoerd met de voorzitter van de medische staf, de voorzitter en adjunct van de ondernemingsraad, de voorzitter en een lid van de patiëntenadviesraad en een manager in het kader van de beoordeling van de bestuurders. In vervolg hierop hebben individuele gesprekken plaatsgevonden van de remuneratiecommissie met de onderscheiden bestuurders. Zie ook paragraaf 3.2 onder beoordeling/bezoldiging. 24

25 Governancecommissie De governancecommissie heeft in het verslagjaar geen apart overleg gevoerd. Ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving zijn eveneens in de plenaire Raad van Toezichtvergadering besproken. Themabijeenkomst Raad van Toezicht In juni vond er een themabijeenkomst plaats in aanwezigheid van de projectdirecteur medische zaken van de coöperatie. In deze vergadering stond het onderwerp strategie MCH in het licht van de coöperatie centraal. Functioneren van de Raad van Toezicht De Raad van Toezicht streeft naar een optimaal functioneren van de Raad. De Raad is zo samengesteld dat de leden onafhankelijk en kritisch kunnen opereren, zowel onderling als ten opzichte van de Raad van Bestuur. Door de Raad van Toezicht zijn aandachtsgebieden benoemd, met als uitgangspunt dat elk aandachtsgebied door tenminste één lid van de Raad van Toezicht behartigd wordt. De Raad heeft de volgende aandachtsgebieden benoemd: 1. Financiering, accountancy en economie 2. IT en huisvesting 3. Personeel en organisatie, sociale verhoudingen en multiculturaliteit 4. Marktwerking, ondernemerschap 5. Gezondheidszorg en medische zaken 6. Toezicht 7. Juridische zaken 8. Politiek en openbaar bestuur 9. PAR / specifieke belangen van de patiënt 10. Ethiek Van de leden van de Raad van Toezicht wordt verwacht dat ze zich blijven verdiepen in de ontwikkelingen in en rond de organisatie en dat ze maatschappelijk actief zijn. De Raad van Toezicht is lid van de NVTZ en de Raad van Toezichtleden nemen deel aan inhoudelijke bijeenkomsten van de NVTZ. Een profiel van de Raad van Toezicht is op de MCH-website gepubliceerd. Samenstelling Raad van Toezicht Naam Aandachtsgebied Hoofd- en nevenfuncties mevr. N. Albayrak-Temur, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 M.L.M. Brabers RA, lid Auditcommittee Zie bijlage 6.2 drs. J.W. Holtslag, voorzitter Remuneratiecommissie Zie bijlage 6.2 Governancecommissie Auditcommittee mr. E. Kist, vice-voorzitter Remuneratiecommissie Zie bijlage 6.2 Governancecommissie mevr. prof. dr. C.C.E. Koning, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 mevr. dr. ir. C.A. Vietsch, lid Auditcommittee Governancecommissie Zie bijlage 6.2 mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann, lid Commissie kwaliteit Zie bijlage 6.2 Evaluatie Raad van Toezicht In maart 2011 heeft de Raad van Toezicht haar functioneren geëvalueerd. Deze evaluatie wordt gedaan aan de hand van een aantal onderwerpen die vooraf zijn vastgesteld. De leden van de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur geven schriftelijk input voor de evaluatie. Vervolgens worden de reacties besproken in allereerst een overleg van de Raad van Toezicht en vervolgens in het overleg van de Raad van Toezicht met de Raad van Bestuur. Naar aanleiding van de evaluatie is in de themabijeenkomst van de Raad van Toezicht uitvoerig gesproken over de strategie in relatie tot de Coöperatie. De Raad van Toezicht heeft besloten om de honorering van de Raad niet aan te passen. De leden van de Raad van Toezicht ontvangen een honorering, binnen de grenzen van de NVTZregeling. 25

26 Rooster van aftreden In het verslagjaar zijn de volgende leden van de Raad van Toezicht herbenoemd: mevrouw Albayrak, mevrouw Koning en mevrouw Vietsch. Mevrouw Koning heeft hierbij aangegeven haar functie als lid van de Raad van Toezicht per 1 januari 2013 te zullen neerleggen. De heer Brabers heeft kenbaar gemaakt, bij het afronden van twee termijnen, voornemens te zijn af te treden per 1 januari De Raad van Toezicht heeft besloten om deze vacature in te vullen en conform de code heeft er, op basis van een vastgesteld profiel, een openbare werving plaatsgevonden. De ondernemingsraad en het stafbestuur hebben het profiel ontvangen en zijn in de gelegenheid gesteld om een kandidaat aan te bevelen. Een commissie uit de Raad van Toezicht heeft begin 2012 met drie kandidaten gesproken en op basis van de uitkomsten van deze gesprekken heeft de Raad van Toezicht het voorgenomen besluit genomen om één van de kandidaten te benoemen. Over de voorgenomen benoeming is advies gevraagd aan de Raad van Bestuur, Ondernemingsraad en Stafbestuur. De heer Brabers is gestopt per 1 april 2012, zijn positie is per die datum overgenomen door de heer Maranus. Naam Geboortedatum Datum van toetreden Herbenoeming Datum verstrijken drie termijnen Presentielijst reguliere vergaderingen RvT Albayrak /6 Brabers /6 Holtslag /6 Kist /6 Koning /6 Vietsch /6 Wortmann /6 Maranus n.v.t. 3.4 Bedrijfsvoering Planning- en controlcyclus Afgeleid van het strategisch beleidsplan Zorg met Passie II is een aantal doelen vastgesteld. Maandelijks wordt het resultaat per divisie en het totaalresultaat van het MCH met de Raad van Bestuur besproken. Tijdens de kwartaaloverleggen bespreekt de Raad van Bestuur de voortgang met het divisiemanagement, de voorzitter van het Stafbestuur en het management van de ondersteunende zorgbedrijven. Over de stand van zaken wordt gerapporteerd en waar nodig vindt bijsturing plaats. De begroting 2012 is opgesteld binnen beperkte financiële kaders. De divisies zijn gestart met het opstellen van hun begroting waarna in gesprekken met de Raad van Bestuur beleid en de daarvoor beschikbare middelen bij elkaar zijn gebracht. De definitieve begroting is in december goedgekeurd door de Raad van Toezicht. Eind 2011 is de management informatie aangepast aan de nieuwe DOT-structuur waarmee de beschikbare informatie voor het management weer aansluit bij de behoefte voor Patiënten Adviesraad (PAR) en Verpleegkundige Adviesraad (VAR) Informatie over de PAR en VAR staat in paragraaf 2.3 Structuur van het concern, onder Medezeggenschap. 3.6 Ondernemingsraad (OR) Informatie over de OR staat in paragraaf 2.3 Structuur van het concern, onder Medezeggenschap. 26

27 3.7 Vereniging Medische Staf (VMS) Systemen voor intercollegiale toetsing In de algemene ledenvergadering van de VMS van januari 2011 is besloten tot een variant van het IFMS-programma voor intercollegiale toetsing van de Orde. De VMS heeft in overleg met de Raad van Bestuur gekozen voor een gezamenlijk programma dat is gebaseerd op drie pijlers: maatschapfeedback, individuele gesprekken gericht op de persoonlijke ontwikkeling van de specialist, en omgaan met disfunctioneren: 1. Loopbaanontwikkeling: hierbij gaat het om een gesprek tussen elk individueel lid van de VMS met een speciaal hiervoor getrainde collega (lid VMS) in een cyclus van vier jaar. Deze gesprekken concentreren zich op de eigen mogelijkheden van het staflid binnen het ziekenhuis en daarbuiten. Indien deze vorm levensvatbaar blijkt, zal hieraan in de toekomst mogelijk een individueel feedbacksysteem worden toegevoegd. 2. Maatschapbeoordeling: dit is een periodieke beoordeling van elke maatschap of vakgroep in een cyclus van drie jaar. Deze beoordeling vindt plaats door de voorzitters van de Raad van Bestuur en het Stafbestuur, op basis van dezelfde korte vragenlijst. Deze wordt ingevuld door een vertegenwoordiger van de drie aanpalende specialismen en door elk afzonderlijk lid van de te beoordelen maatschap. 3. Disfunctioneren: hiervoor is door de Raad van Bestuur en het Stafbestuur een reglement opgesteld dat in 2009 is goedgekeurd tijdens de algemene ledenvergadering van de VMS en is toegevoegd aan het Document Medische Staf. Collectief Begin 2011 hebben VWS en de Orde een convenant gesloten over het beschikbare macrokader voor de specialistenhonoraria. Als voorwaarde voor toekenning van een honorariumbudget moesten het ziekenhuis en de medisch specialisten -verenigd in een collectief- afspraken te maken over de verdeling van de honorariumomzet. In het laatste kwartaal van 2011 zijn deze verdelingafspraken tot stand gekomen en is het collectief opgericht. Verdere professionalisering deelname stafleden aan bestuurslijnen Aan stafleden in bestuurs-en advieslijnen worden steeds meer eisen gesteld. Daarom is een volgende stap in professionalisering noodzakelijk, in de vorm van een bestuursopleiding voor bestuurlijk actieve stafleden. Over een passende honorering voor alle cruciale vertegenwoordiging vanuit de medische staf zijn afspraken gemaakt. Daarnaast is, naast bestaande secretariële ondersteuning, beleidsondersteuning noodzakelijk. Hiervoor is een ambtelijk secretaris aangetrokken die samen met de officemanager het bureau Medische Staf gestalte gaat geven. Richtlijn voor de behandeling van patiënten die bloed(-producten) weigeren Aan het begin van het verslagjaar is de beleidsregel voor de behandeling van patiënten die bloed (-producten) weigeren bediscussieerd en vastgesteld. Het standpunt van het MCH is: het MCH geeft voorafgaand aan een ingreep geen enkele patiënt de garantie dat geen bloed(producten) zullen worden toegediend als dit medisch noodzakelijk mocht zijn. In het verloop van het eerste gesprek tussen behandelaar en patiënt worden de motieven voor de weigering van bloed(producten) verkend, zodat eventuele onterechte bezorgdheid kan worden weggenomen en de weigering kan worden getoetst op authenticiteit. Tevens worden de in het MCH beschikbare alternatieven benoemd en de mogelijkheid tot doorverwijzing. De kern van de inhoud van het gesprek wordt vastgelegd in het patiëntendossier in EZIS. 27

28 4 Beleid, inspanningen en prestaties 4.1 Meerjarenbeleid Het meerjarenbeleid is verankerd in de missie, visie en strategie. Missie Het MCH heeft een tweeledige missie: Het MCH levert ziekenhuiszorg van topkwaliteit, vakbekwaam en toegewijd aan iedereen die dat nodig heeft; Als topklinisch ziekenhuis heeft het MCH topklinische functies, leidt het medisch specialisten, verpleegkundigen en andere beroepsgroepen op en wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan. Visie De gezondheidszorg verandert door wijzigingen in wetgeving en financiering in hoog tempo. Het MCH speelt hierop in, en op de wensen van patiënten. Het MCH wil zich niet alleen onderscheiden met de kwaliteit van zorg, maar ook veel aandacht besteden aan serviceaspecten. Bij verzekeraars is toenemende schaalvergroting zichtbaar. In de context van de Haagse regio, waarin diverse ziekenhuizen opereren, geeft dit potentieel een grote dynamiek. Het MCH wil voor zorgverzekeraars een stabiele zorgaanbieder van voorkeur zijn. Onze verwijzers moeten weten wat het MCH kan bieden. Het MCH speelt in op de diverse wensen van huisartsen, waaronder samenwerking op het gebied van individuele patiënten, bijscholing en facilitaire ondersteuning. In de regio richt het MCH zich op een gezonde combinatie van concurrentie en samenwerking. Concurrentie vindt vooral plaats in de basiszorg. Rond enkele topklinische functies is samenwerking met het HagaZiekenhuis. Verder werkt het MCH samen met de coöperatieziekenhuizen: het Bronovo ziekenhuis in Den Haag, het Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer en het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Strategie In het verslagjaar heeft het kernteam Strategie het voortouw genomen voor de beschrijving van het strategisch beleidsplan Zorg met Passie III voor , een geïntegreerd beleidsplan van het MCH en het medisch beleidsplan. Hiervoor hebben zij gesprekken gevoerd met maatschappen en vakgroepen, het divisiemanagement en het management van ondersteunende afdelingen. Ook resultaten van overleg met externe stakeholders, zoals IGZ, patiënten, huisartsen, andere ziekenhuizen, zorgverzekeraars, banken en de Raad van Toezicht, zijn meegenomen. Het concept Zorg met Passie III was gereed in maart Diverse activiteiten in borstkankermaand Oncologie is een speerpunt van het MCH en daarom is door het MCH veel aandacht besteed aan de borstkankermaand in oktober Een advertentiecampagne belichtte de vernieuwende behandelmethodes van het MCH. Daarnaast zijn er drie informatiebijeenkomsten voor allochtone vrouwen georganiseerd, in samenwerking met Bevolkingsonderzoek Zuid-West, Precura en Mammarosa. Allochtone vrouwen doen minder vaak mee aan bevolkingsonderzoek, blijkt uit onderzoek. Marokkaanse, Surinaams/Hindoestaanse en Turkse vrouwen kregen voorlichting in de eigen taal over wat borstkanker is en hoe zij zich kunnen laten onderzoeken. Ook is een mobiele onderzoeksunit van Bevolkingsonderzoek Zuid-West bij MCH Westeinde geplaatst. Gedurende twee dagen konden vrouwen in de leeftijd van 50 tot 75 jaar zich laten onderzoeken. 28

29 4.2 Algemeen beleid Zorg met Passie II In het strategisch beleidsplan Zorg met Passie II ( ) geeft het MCH aan dat het: 1) op beide locaties zeven dagen per week, 24 uur per dag algemene ziekenhuiszorg biedt in het directe verzorgingsgebied. Hierbij gaat het om zorg die aansluit op de epidemiologie. Het MCH wil sterk zijn in tweedelijnszorg die zich richt op grote chronische ziekten; 2) voor de speerpunten oncologie, neurologie/neurochirurgie en acute zorg een bovenregionale functie heeft; 3) niet-algemene ziekenhuiszorg alleen levert als deze financieel renderend is, ter ondersteuning van de in de vorige punten benoemde zorg; 4) niet-algemene en niet-renderende ziekenhuiszorg alleen levert als deze aantoonbaar immaterieel voordelen biedt en als het financieel in totaal haalbaar is. Resultaten Zorg met Passie II is vertaald in een aantal activiteiten, waarvan de voortgang structureel wordt gemonitord middels een projectenlijst waarvan in het kwartaaloverleg met de divisiemanagers de voortgang wordt besproken. Voor de operationalisatie van Zorg met Passie III zal eenzelfde systematiek worden gehanteerd. In het verslagjaar is de besluitvorming en implementatie van Lab West BV gerealiseerd; op 1 juli 2011 is deze organisatie opgericht. Ook de verdere opzet en invulling van het Wetenschapsbureau kreeg gestalte. Daarnaast werd een nieuwe vorm van praktijkbegeleiding geintroduceerd, en zijn de procesbeschrijvingen voor het EPD oncologie afgerond. De invoering van het planningsmodel OK (afstemming OK-kliniek), de opening van de afdeling Dagbehandeling in MCH Westeinde en de optimalisatie van de spoed-ok waren andere mijlpalen. Verder kwam een uitbreiding van de intracraniele neurochirurgie tot stand, zijn voorbereidingen getroffen voor de NIAZheraccreditatie in februari 2012 en is het documentbeheersysteem opgeschoond en geactualiseerd Zorginstellingen in de regio van het MCH en daarbuiten Zie hiervoor paragraaf Samenwerkingsrelaties Verwijzers Zie hiervoor paragraaf Samenwerkingsrelaties Professionele ethiek Professionele ethiek en de maatschappelijke positie van het MCH komen op diverse manieren aan de orde. Er is een platform ethiek, waaraan medewerkers actuele vragen over medisch-ethische vraagstukken kunnen voorleggen Bouw en renovatie Nieuwe Endoscopie-afdeling In september 2010 is begonnen met de aanpassing van de Endoscopieafdeling en deze is in maart 2011 in gebruik genomen. De nieuwe afdeling heeft onder meer een eigen uitslaapkamer, een aparte kamer voor röntgenonderzoek en een duidelijkere patiëntenlogistiek. De afdeling, die vier keer zo groot is als voorheen, voldoet aan alle recente eisen van IGZ. Door het gebruik van lichte kleuren en daglicht is een patiëntvriendelijke sfeer ontstaan. 29

30 Vernieuwde poli Gynaecologie De poli Gynaecologie in MCH Westeinde is gerenoveerd. Begin januari 2012 kon deze poli haar deuren openen. Het is nu een moderne afdeling met een grotere wachtkamer, meer daglicht en meer privacy. Een volgende stap is de bouw van de poli Verloskunde en een nieuwe Kinderpoli. De aanpassingen zijn onderdeel van de ontwikkeling van het Centrum voor Zwangerschap en Bevalling, waar alle zorg voor zwangere vrouwen samenkomt. Radiologie/nucleaire geneeskunde Op de afdeling Nucleaire Geneeskunde is een nieuwe CT-scan geplaatst, waarbij ook de bedieningsruimte opnieuw is ingericht en een centrale plek op de afdeling heeft gekregen, met goed overzicht over de behandelruimtes. Op de afdeling Radiologie zijn twee ruimtes verbouwd voor het plaatsen van nieuwe röntgenapparatuur en zijn de kleedruimtes vergroot en aangepast, waardoor de logistiek van het behandelproces is verbeterd. Nieuw beddenhuis MCH Antoniushove Er zijn voorbereidingen getroffen voor het aanvragen van een bouwvergunning voor een nieuw beddenhuis bij MCH Antoniushove. Apotheek Haagse Ziekenhuizen Voor de Apotheek Haagse Ziekenhuizen is de vierde verdieping van de hoogbouw in MCH Antoniushove volledig gerenoveerd. In de nieuwe ruimte is een nieuwe cytostaticabereiding gebouwd die voldoet aan alle strenge eisen voor medicijnbereiding van de GMP en IGZ. Er is een groot magazijn ingericht van waaruit de apotheek de dagelijkse bevoorrading van de medicijnen in het ziekenhuis kan verzorgen Risicomanagement Risicomanagement heeft in het MCH volop aandacht. Inzicht in risico s draagt bij aan het nemen van verantwoorde besluiten voor het realiseren van de lange-termijndoelen van het MCH. In 2007 is een start gemaakt met een uitgebreide en gedetailleerde rubricering van risico s, risicobeschrijvingen en maatregelen per beschreven risico. In 2008 en 2009 zijn verdere maatregelen genomen om deze risico s te beheersen. Daarnaast is in 2009 gestart met de voorbereidingen voor een integraal risicomanagementsysteem dat is ingebed in de planning- en controlcyclus. Dit systeem is in 2010 ingevoerd en bevat de volgende elementen: Er zijn 12 risicoclusters benoemd Jaarlijks worden de risico s in ieder risicocluster benoemd en beoordeeld De risico s zijn vastgelegd in een risicoregister Er is een top zes van belangrijkste risico s vastgesteld (zie kader). Het betreft risico s die als ze zich voordoen voor een aanzienlijke instabiliteit kunnen zorgen met grote consequenties voor het ziekenhuis Voor deze risico s zijn beheersmaatregelen ontwikkeld (zie kader). De uitwerking van deze beheersmaatregelen vindt plaats in actieplannen De bewaking van de realisatie van het plan van aanpak en het herijken van het risicoregister is geborgd in de planning- en controlcyclus 30

31 1. Risico s van onverwachte bedrijfsonderbreking Een ziekenhuis staat bloot aan risico s van brand, onderbrekingen in voorzieningen (waaronder energie, medische gassen, water) en falen van technische en informatiesystemen. Deze calamiteiten kunnen een wezenlijk effect hebben op de continuïteit van de bedrijfsvoering en het imago en de resultaten van het MCH. 2. Risico s van wegvallende vraag: concurrentie, concentratie Er is risico op omzetverlies of verlies van winstgevende omzet door de komst van zelfstandige behandelcentra, veranderend aanbod van andere ziekenhuizen in de regio, schaalvergroting bij de huisartsen, volume-eisen voor specifieke verrichtingen, start van selectief inkopen door zorgverzekeraars en het ontstaan van maatschappen in de regio. 3. Risico s van wet- en regelgeving en financiële tekorten De huidige politieke situatie in combinatie met de economische situatie levert onzekerheden op voor de strategie en bedrijfsvoering van het MCH. Nieuwe regelgeving leidt tot grote wijzigingen in de systematiek, namelijk prestatiebekostiging (uitbreiding B-segment), invoering DOT en een nieuw bekostigingsmodel voor honoraria van specialisten. De vraag is of de zorg zich verder ontwikkelt richting gereguleerde marktwerking of niet. Het is onzeker hoe de forse bezuinigingen de zorg zullen treffen. Daarnaast is er risico op sluiting van specifieke ziekenhuisonderdelen als gevolg van het niet of onvoldoende naleven van wet- en regelgeving. Het bovenstaande kan productieen/of financiële gevolgen voor het MCH hebben. Beheersmaatregelen Op deelgebieden zijn beheersystemen opgezet om de continuïteit te waarborgen, bijvoorbeeld voor legionellabeheersing, medische gassen, luchtbeheersing, medische instrumentatie, noodstroomvoorzieningen en andere back-up systemen. Er zijn calamiteiten- en ontruimingsplannen voor noodsituaties die steeds worden getoetst en geëvalueerd. Ten aanzien van informatiesystemen is een beheersingssysteem conform NEN 7510 van toepassing. Beheersmaatregelen Het MCH is gericht op samenwerking met andere ziekenhuizen en zorginstellingen. Wij stemmen zorgvuldig af met specialisten en maken ons ziekenhuis aantrekkelijk door te werken aan kwaliteit, veiligheid en klantgerichtheid. Intern wordt veel aandacht besteed aan een gedegen voorbereiding van de frequentere overleggen met de zorgverzekeraars. Besluitvorming over nieuwe activiteiten en investeringen vindt plaats op basis van een business case. Beheersmaatregelen Wij beheersen dit risico door het zorgvuldig volgen van (veranderingen in) wet- en regelgeving en het tijdig inspringen op mogelijke wijzigingen. Voorbeelden hiervan zijn het opzetten van een veiligheidsmanagementsysteem en het tijdig inspelen op eisen vanuit de Inspectie voor de Gezondheidszorg voor beheersing van medische gassen. Een ander voorbeeld is de tijdige vernieuwing van de OKcomplexen in MCH Westeinde en Antoniushove. Door betrokken te zijn bij landelijke ontwikkelingen kan hierop tijdig worden ingespeeld. Door snel en adequaat te reageren op verzoeken van de IGZ wordt een positieve samenwerkingsrelatie onderhouden. Wij zijn permanent alert op mogelijkheden voor verdere kostenreductie. De risico s die voortkomen uit de invoering van DOT, het nieuwe bekostigingsmodel van de honoraria van specialisten en de invoering van prestatiebekostiging worden nauwgezet gevolgd, getest en doorgesproken in werkgroepen waarin de Raad van Bestuur, het management en de specialisten zijn vertegenwoordigd. 31

32 4. Risico s van kwaliteit van medisch specialisten en verpleegkundige kwaliteit Bij onvoldoende kwaliteit van specialisten en medische en/of verpleegkundige kwaliteit, bestaat de kans op suboptimale zorg. Het ziekenhuis loopt dan ook het risico minder aantrekkelijk te zijn als opleidingsziekenhuis voor artsen in opleiding. Door onvoldoende beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel is het risico aanwezig dat kwaliteit en continuïteit van zorg in gevaar komen. Beheersmaatregelen Wij besteden veel aandacht aan het zorgvuldig werven van specialisten. Er zijn afspraken gemaakt over hoe om te gaan met mogelijk disfunctionerende specialisten. Voor verpleegkundigen zijn verplichte opleidingen ontwikkeld om de competenties op peil te houden (zoals de rekentoets en opleiding bedreigde vitale functies). Wij besteden permanent aandacht aan de ontplooiingsmogelijkheden en opleidingsprogramma s voor medewerkers. Er is een verpleegkundig beleidsplan in ontwikkeling. Het MCH implementeert IFMS, een beoordelingsinstrument voor het Individueel Functioneren van en. Tot slot voeren wij een actief arbeidsmarktbeleid. 5. Risico s deskundigheid bestuurders en leiderschap Onvoldoende kwaliteit van bestuurders en leiders levert risico s op ten aanzien van de kwaliteit en snelheid van besluitvorming, het niet-realiseren van doelstellingen en het onvoldoende anticiperen en inspelen op nieuwe of (on)gewenste (interne of externe) ontwikkelingen. De deskundigheid van bestuurders is ook van invloed op de kwaliteit van interne en externe samenwerking met het risico dat doelen niet worden gehaald. Beheersmaatregelen Bestuurders betrekken intensief belanghebbenden bij (voorbereidingen tot) besluitvorming. Wij dragen zorg voor laagdrempelige samenwerking en maken tussentijdse afspraken voor vlotte samenwerking en afstemming. Er worden duidelijke resultaatgerichte afspraken gemaakt, ondersteund door periodieke rapportages. Wij hanteren functie- en competentieprofielen voor werving en selectie en jaargesprekken. Wij beschikken over een breed scala aan in-company opleidingen. 6. Financiële risico s Beheersmaatregelen a) Risico op onjuistheid en/of onvolledigheid van de financiële verantwoording Een onjuiste opzet en werking van de financiële systemen en van de administratieve organisatie en interne controle, kan leiden tot onjuistheid en/of onvolledigheid van registratie en financiële verantwoording. b) Risico van onvoldoende inzicht in opbrengsten, kosten en marge Wij bewaken permanent de kwaliteit van de financiële systemen en hanteren een uitgebreide set van interne controlemaatregelen en een systematiek van functiescheidingen. Onvoldoende inzicht in kosten bij de verantwoordelijke, kan leiden tot onvoldoende sturing op marge. c) Risico dubieuze debiteuren Ziekenhuizen hebben zorgplicht. Ook aan nietverzekerde patiënten moet zorg worden geleverd. Het risico op niet-inbare vorderingen is hierbij aanwezig. Wij werken aan een systematiek die meer inzicht geeft in opbrengsten, kosten en marges bij de verantwoordelijke specialismen en afdelingen. Vanwege de zorgplicht is het ziekenhuis verplicht zorg te leveren. Om de post debiteuren te beperken zijn drempels voor dubieuze debiteuren gecreëerd. 32

33 d) Krediet- en liquiditeitsrisico s De economische crisis gecombineerd met de reguleringsrisico s op de kapitaallasten compliceert het aantrekken van financiering voor bouwactiviteiten. Daarbij heeft de zorg te maken met eenjarige contracten voor de vrij onderhandelbare producten. In combinatie met het feit dat het MCH ondanks het ontbreken van contracten toch zorg levert, heeft dit als gevolg dat een omvangrijk krediet voor werkkapitaal moet worden aangetrokken en/of aangehouden om de onderhandelingen vrij van druk te kunnen voeren. In alle situaties wordt door de arts de medische noodzaak ingeschat. Bij medische noodzaak wordt altijd geholpen. Verzekerbare onverzekerden en illegalen moeten zich iedere keer melden en staan in het systeem geregistreerd. Met verzekerbare onverzekerden proberen wij een betalingsregeling te treffen. Illegalen vallen binnen de regeling zoals vormgegeven door het CVZ. Binnen het goedgekeurde treasury-statuut wordt door de treasury-afdeling van het MCH gestreefd naar een afdoende krediet voor werkkapitaal. Bovendien wordt aan verzekeraars gevraagd om de geleverde zorg te bevoorschotten. Daarnaast werken wij aan het verbeteren van de solvabiliteit. In 2011 zijn net als voorgaande jaren interne audits uitgevoerd, gebaseerd op risicodenken. De methodiek resulteert in effectievere audits en bruikbaardere resultaten. Fraudebeleid Het MCH kent geen expliciet fraudebeleid. Wel zijn preventieve maatregelen genomen om fraude te voorkomen, zoals een goede scheiding van functies. In het MCH- medewerkersboekje is een gedragscode opgenomen. Met het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst verklaren medewerkers de inhoud hiervan tot zich te hebben genomen. In de gedragscode zijn de volgende hoofdstukken opgenomen: Service We gaan zorgvuldig om met klachten van bezoekers en patiënten We tolereren geen discriminatie, pesten en ander ongewenst gedrag We houden ons aan de richtlijnen voor hygiëne en infectiepreventie We gaan zorgvuldig om met eigendommen van het MCH en vertrouwelijke gegevens We zijn zorgvuldig op het gebied van social media We accepteren geen cadeaus en relatiegeschenken We gaan zorgvuldig om met relaties We zijn terughoudend met nevenfuncties Eigendommen van het MCH blijven van het MCH Geheimhouding Klokkenluidersregeling In 2011 is de regeling Ongewenst Gedrag geactualiseerd. Een nieuw onderdeel is de klokkenluidersregeling. Met deze regeling is ingestemd door de Ondernemingsraad en de Raad van Toezicht. Hierin staat dat een vertrouwenspersoon wordt benoemd als aanspreekpunt voor medewerkers die menen dat sprake is van een misstand of fraude. Deze vertrouwenspersoon zal naar verwachting in april 2012 zijn benoemd. In 2011 zijn geen meldingen gedaan in het kader van deze klokkenluidersregeling. 33

34 4.2.7 Kwaliteits- en veiligheidsbeleid Binnen het MCH wordt actief werk gemaakt van kwaliteit en veiligheid. Alle activiteiten zijn gericht op het verbeteren en borgen van verbeteringen in de processen van het MCH. Meer hierover staat in paragraaf 4.3 en 4.4. Fusie maatschappen Heelkunde MCH en Bronovo Op 1 januari 2011 zijn de maatschappen Heelkunde van Bronovo en het MCH gefuseerd. Met de fusie kan beter worden voldaan aan de steeds striktere eisen aan de kwaliteit van de heelkundige patiëntenzorg, zoals die worden gesteld door beroepsverenigingen, patiëntenverenigingen, verzekeraars en de Inspectie van de Gezondheidszorg. De nieuwe maatschap Heelkunde bestaat uit 17 chirurgen, die allen lid zijn van de medische staf van Bronovo en van het MCH en ieder een specifiek aandachtsgebied hebben. De fusie garandeert dat zowel in de algemene heelkunde als in de gespecialiseerde heelkunde gedurende 24 uur per dag en 7 dagen per week zorg van het hoogste niveau kan worden geboden. Hiervoor is onder andere een dienstensysteem opgezet waarin steeds drie chirurgen met verschillende expertise (vaatchirurgie, traumachirurgie, buikchirurgie) dienst doen. Dit verhoogt ook de aantrekkingskracht van de werkplek voor chirurgen. De voorzitter van de benoemingscommissie van de medische staf en de voorzitter van de Raad van Bestuur hebben gesprekken gehad met de chirurgen uit het Bronovo. 4.3 Algemeen kwaliteitsbeleid Het MCH wil veilige, kwalitatief hoogwaardige, toegankelijke en patiëntgerichte zorg bieden. Om dit mogelijk te maken beschikt het MCH sinds 2004 als een van de eerste tien ziekenhuizen in Nederland over een ziekenhuisbreed geaccrediteerd kwaliteitssysteem (NIAZ), In 2010 zijn door het NIAZ enkele verbeterpunten aan het MCH meegegeven: Herzien van de organisatie van het documentbeheer, met als doel het voorkomen van vervuiling van het documentensysteem Opschonen van het documentensysteem: ontdubbelen en herschrijven Herinrichten van het elektronisch registratiesysteem, met als doel het makkelijker en sneller vinden van de documenten In 2011 is dit project succesvol afgerond. In 2011 zijn voorbereidingen gestart voor de derde ziekenhuisbrede accreditatie begin Het kwaliteitsbeleid van het MCH voldoet aan wet-en regelgeving. Daarnaast beschikt het MCH over een veelheid aan afdelingsgebonden kwaliteitssystemen, al dan niet geaccrediteerd of gecertificeerd: Afdeling Kwaliteitssysteem KCL CCKL geaccrediteerd Techniek & Gebouwen NEN-EN-ISO 9001:2008 Interne Zaken NEN-EN-ISO 9001:2008 Catering & Gastenservices HACCP en ISO 22000:2005 Kinderdagverblijf HKZ/ISO 9001:2008 Dialyse HKZ/ISO 9001:2008 Pathologisch Laboratorium CCKL geaccrediteerd Medische Microbiologie CCKL geaccrediteerd 34

35 In 2011 zijn nog meer activiteiten uitgevoerd in het kader van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid. Per kwartaal wordt de kwartaalrapportage Kwaliteit & Veiligheid samengesteld, waarin ziekenhuisbreed en per divisie wordt gerapporteerd over klachten, medische apparatuur, incidenten in de patiëntenzorg, arbo, interne audits, procesaudits, prestatie indicatoren en verbeterprocessen. Deze kwartaalrapportages worden besproken in het overleg tussen de Raad van Bestuur en het divisiemanagement en met het Stafbestuur. Waar nodig worden afspraken gemaakt over bijsturing of verbeteringen. Na het opleveren van de verplichte indicatoren aan onder meer Zichtbare Zorg Ziekenhuizen en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (Basisset PrestatieIndicatoren), worden de resultaten van de indicatoren intern besproken met de Raad van Bestuur, de medische staf en het divisiemanagement. Zo nodig worden verbetermaatregelen genomen of vindt bijsturing plaats. Voorbeelden van indicatoren waarop in 2011 sturing heeft plaatsgevonden zijn: Pijnbestrijding Ondervoeding Onderhoud medische apparatuur Melden en afwikkelen van incidenten in de patiëntenzorg Beheer van documenten Resultaten Indicator % gescreende patiënten (op pijn na operatie) op verpleegafdeling 77,82% 81,43% 81,4% % patiënten met op enig moment een pijnscore boven de 7 in de eerste 72 uur na de operatie 9,22% 7,2% 6,4% % volwassen patiënten gescreend op ondervoeding 71,04% 88,87% 88,82% Bij de overige hierboven genoemde indicatoren is het niet mogelijk de score te vergelijken met die van 2009, omdat toen op een andere manier werd geregisteerd. In 2011 is het twee jaar eerder in gang gezette beleid voor procesaudits voortgezet. Doel hiervan is met name het traceren van afdelingsoverstijgende onvolkomenheden en het verbeteren ervan. De volgende vier procesaudits zijn in 2011 uitgevoerd: zorg voor de HIV-patiënt, patiënt met verdenking op mammacarcinoom (chirurgisch deel), patiënt met hernia, de acute interne patiënt in de off-hours (SEH). De resultaten van de audits en verbeterplannen worden besproken door het management, de Raad van Bestuur en het Stafbestuur. Het divisiemanagement ziet erop toe dat de verbeterplannen worden gerealiseerd. Voorbeelden van verbeteringen zijn het gebruiken van checklisten bij overdrachten van patiënten, opstarten van parallelle consulten om de ligduur van patiënten te beperken, vastleggen van afspraken over beschikbaarheid van de interventiecardiologen in de off-hours, verbeteren van de kennis over mammacarcinoom op verpleegafdelingen en het ontwikkelen van een folder over borstkankeroperaties. Patiëntveiligheid Het MCH is een aantal jaar geleden begonnen met het ontwikkelen en invoeren van een veiligheidsmanagementsysteem volgens de eisen van de NTA 8009:2007, waarbij integratie met het kwaliteitssysteem wordt nagestreefd. In 2011 is hierin een aantal resultaten geboekt, die hieronder worden toegelicht. Het MCH werkt in een regionaal netwerk van ziekenhuizen (met daarin het LUMC, het Bronovo ziekenhuis, het Lange Land Ziekenhuis, het Groene Hart Ziekenhuis, het Diaconessenhuis Leiden en het Rijnland Ziekenhuis) aan het opzetten van patiëntveiligheidsprojecten. 35

36 Dit programma bestaat op hoofdlijnen uit: 1) Opzetten van een veiligheidsmanagementsysteem Het MCH heeft de basiselementen van een veiligheidsmanagementsysteem vormgegeven: Een in het strategisch beleid van het MCH geïntegreerd veiligheidsbeleid, dat als doel heeft schade bij patiënten met 50% te reduceren Bevorderen van een veiligheidscultuur en aandacht voor bewust veilig werken De systematiek om decentraal incidenten te melden en te analyseren Uitvoeren van prospectieve risicoanalyses Verder inbedden van patiëntveiligheid in de opleidings- en introductieprogramma s van nieuwe medewerkers, van artsen in opleiding, in de opleiding van seniorverpleegkundigen en in de bijscholing van verpleegkundigen Structurele aandacht van het management voor het omzetten van resultaten van veiligheidsanalyses in concrete verbeteringen op de werkvloer Ziekenhuisbrede necrologiebesprekingen en per maatschap, en systematische dossieranalyses met behulp van trigger tools. Hierbij wordt samengewerkt met het NIVEL 2) Invoeren van 10+1 patiëntveiligheidsthema Deze thema s zijn: Eind 2009 is een vernieuwde aanpak voor het voorkomen van postoperatieve wondinfecties ontwikkeld, die begin 2010 is ingevoerd en in 2011 vervolmaakt Eind 2009 is een vernieuwde aanpak voor het voorkomen en behandelen van sepsis ontwikkeld, die begin 2010 is ingevoerd en in 2011 vervolmaakt In 2010 zijn alle verpleegkundigen en arts-assistenten opgeleid in het herkennen van en handelen bij patiënten met bedreigde vitale functies. Deze eendaagse training inclusief eindtoets is vanaf 2011 standaard opgenomen in het opleidingscurriculum van alle verpleegkundigen en arts-assistenten In 2010 is medicatieverificatie bij opname verder uitgerold. In 2011 is een start gemaakt met de invoering op de spoedeisende hulp Het MCH heeft een gestandaardiseerde werkwijze ontwikkeld en ingevoerd om de zorg voor de kwetsbare oudere patiënt te optimaliseren De cardiologen zijn gestart met het ontwikkelen van een methodiek om patiënten met een acuut coronair syndroom snel, veilig en goed te behandelen De methodiek voor het meten en behandelen van pijn bij patiënten is verder geoptimaliseerd met als doel de patiënt vrij te waren van onnodige of teveel pijn De apotheek heeft een voortrekkersrol in het veilig bereiden en toedienen van risicovolle medicatie De reeds ingevoerde Time-Out methodiek, een last minute check in het chirurgisch proces op alle vitale patiënt- en operatiegegevens voor de start van de ingreep, is in 2011 verder geoptimaliseerd Het in 2009 ontwikkelde protocol om nierinsufficiency als gevolg van het gebruik van contrastmiddelen te voorkomen, is in 2010 en 2011 verder uitgerold en geoptimaliseerd. Het MCH zet beslisondersteunende systemen in om fouten te voorkomen Het opleiden en trainen van medewerkers is een belangrijk onderdeel van patiëntveiligheid. Vanaf 2007 tot en met eind 2011 hebben meer dan 600 medewerkers een of meer van de hieronder staande patiëntveiligheidstrainingen gevolgd: PRISMA-training (incidentanalyse) Patiëntveiligheid voor seniorverpleegkundigen Introductie patiëntveiligheid voor arts-assistenten en specialisten Module patiëntveiligheid voor arts-assistenten 36

37 Prospectieve Risicoanalyse Team Resource Management training Jaargesprek IGZ Zoals ieder ziekenhuis heeft het MCH jaarlijks een gesprek met de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). In haar rapportage geeft IGZ aan dat het MCH op een aantal gebieden voorbeeldige zorg levert. Het IGZ constateert dat het MCH de afgelopen jaren vooruitstrevend en ondernemend heeft gewerkt en veel heeft bereikt. Tot slot juicht de Inspectie de intensieve regionale samenwerking in de Coöperatie toe. 4.4 Kwaliteitsbeleid ten aanzien van patiënten Kwaliteit van zorg De kwaliteit van zorg bewaakt het MCH met verschillende metingen en toetsingen, zoals: De basisset prestatie-indicatoren Kwaliteitsindicatoren Zichtbare Zorg Patiënttevredenheidsmetingen Kwaliteits- en opleidingsvisitaties Audits Risicoanalyses Procesanalyses Analyses van incidenten in de patiëntenzorg Analyses van incidenten met medewerkers Veiligheidsaudits op medische apparatuur Klachten MediRisk audits Resultaten van metingen en toetsingen worden geëvalueerd en zo nodig worden verbeteringen doorgevoerd. Afdelingen maken gebruik van procesbeschrijvingen die periodiek worden getoetst op naleving en gestelde eisen. De kwaliteit en veiligheid van afdelingsoverstijgende zorgprocessen en kwaliteitssystemen worden tijdens multidisciplinair overleg geanalyseerd en verbeterd. Om de service aan patiënten te verbeteren werkt het MCH met een serviceconcept. Dit serviceconcept bestaat uit: Het op orde houden van de poli's Telefonische bereikbaarheid Gastvrij onthaal Uitstraling en omgeving Gastvrij verblijf Informatievoorziening op verpleegafdelingen Bewegwijzering Verbetering van het taxivervoer Melden van (bijna-)incidenten in de patiëntenzorg In het MCH werkt men met het Veilig Incident Melden, wat inhoudt dat op afdelingsniveau (bijna-) incidenten veilig gemeld, geanalyseerd en afgewikkeld kunnen worden. Het afwikkelen houdt in dat de eventuele oorzaken dichtbij het werkproces in kaart worden gebracht. 37

38 Complexere incidenten en incidenten waarbij meerdere afdelingen betrokken zijn, worden centraal (in de MIP-commissie) besproken en afgewikkeld. Week van de patiëntveiligheid Tijdens de week van de patiëntveiligheid heeft een aantal medewerkers een rondje gelopen op alle patiëntgebonden afdelingen. Tijdens de korte check keken zij naar verschillende aspecten van patiëntveiligheid, zoals hygiëne en infectiepreventie, medicatieveiligheid, Arbo, medische instrumentatie en informatiebeveiliging. Dit gebeurde aan de hand van vastgestelde criteria. De maximale score was acht punten. Zeven afdelingen hebben deze behaald. Tijdens de week hebben veel afdelingen zich ingespannen om het onderwerp patiëntveiligheid vanuit verschillende gezichtspunten onder de aandacht te brengen, met veel creatieve spreuken als resultaat. Enkele voorbeelden: Handalcohol; leuker kunnen we het niet maken; wel schoner, Defecte apparatuur, da s pas duur en Een foute pil smaakt altijd bitter Aantal meldingen en afwikkeling van (bijna-)incidenten in 2011 MIP-meldingen Totaal aantal centrale (bij MIPcommissie) meldingen (m.b.v. MIPexpert): Aantal van de centrale (bij MIPcommissie) meldingen dat heeft geleid tot het formuleren van verbeteradviezen (in MIP-expert): Aantal Aantal Aantal Aantal Totaal aantal decentrale (bij VIMcommissie) meldingen (m.b.v. MIPexpert): Aantal decentrale (bij VIM-commissie) meldingen dat heeft geleid tot het formuleren van verbeteradviezen (in MIP-expert): De MIP-commissie heeft structureel overleg met de Raad van Bestuur. In 2011 is onder meer advies gegeven over de volgende onderwerpen: Opstellen protocol voor laxeren bij stoma Communicatie over medische beslissingen Voldoen aan een Intensive Care-consult of oproep voor het Spoed Interventie Team binnen een redelijke termijn Procedure medicatie op OK Protocol Doelmatige Geneesmiddel Voorziening (DGV) is aangescherpt Aanpassing ontslaglijst door ICT Kwaliteit van zorg voor, en overdracht van patiënten van een ander specialisme De adviezen zijn schriftelijk gegeven aan de Raad van Bestuur, het divisiemanagement en/of aan de zorgmanagers. 38

39 Prestatie-indicatoren Het MCH levert de Basisset Prestatieindicatoren van de IGZ aan via en via Patiëntenparticipatie Patiënten participeren op verschillende manieren in het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van beleid. Het MCH meet op verschillende manieren de tevredenheid van de patiënt: Eenmaal per jaar op alle afdelingen waar patiënten behandeld of verpleegd worden door middel van een trendmeting Continu op alle afdelingen waar patiënten behandeld, verpleegd of onderzocht worden met de systematiek U Maakt Ons Beter In het kader van verbeterprojecten worden specifieke meetinstrumenten ingezet, zoals rondetafelconferenties met patiënten en management, mystery guests en spiegelgesprekken Het MCH heeft een betrokken en actieve Patiënten Adviesraad (PAR), die gevraagd en ongevraagd advies geeft over onderwerpen die te maken hebben met kwaliteit en patiëntveiligheid. Zo worden onderwerpen uit de beleidsvoornemens doorgesproken en wordt de PAR geconsulteerd bij concrete vraagstukken. Zie hiervoor ook paragraaf onder Patiënten Adviesraad. Patiënttevredenheidsonderzoek Voor het derde achtereenvolgende jaar heeft het MCH een ziekenhuisbrede patiënttevredenheidsmeting gehouden. In totaal zijn patiënten van 72 afdelingen benaderd met vier korte vragen die zij via een eenvoudige antwoordkaart terug konden sturen. De totale respons was 29% (2.603 antwoorden kwamen retour). Patiënten geven de afdeling gemiddeld een rapportcijfer 8,2 en 26% zegt de afdeling aan te bevelen bij anderen. De resultaten zijn ten opzichte van 2010 gelijk gebleven (respectievelijk 8,1 en 26%). Wel zijn er op afdelingsniveau verschillen te zien. Daar waar de score lager leek, is of wordt bekeken wat hieraan mogelijk ten grondslag ligt. De korte 'U maakt ons beter' vragenlijsten die op iedere afdeling beschikbaar zijn, leveren eveneens veel waardevolle input zoals: weinig informatie gekregen bij ontslag, beperkte wachtkamerfaciliteiten, lange wachttijd. Ook het nabellen van patiënten na hun behandeling of opname om te vragen of alles duidelijk is en hoe de ervaringen zijn; levert belangrijke informatie op. Een aantal afdelingen is hiertoe overgegaan. In 2012 zal het MCH evalueren of de huidige methoden om de patiënttevredenheid en ervaringen te meten voldoende toegevoegde waarde hebben. Daarbij zullen ook de ontwikkelingen rond de gevalideerde CQI-vragenlijsten van de verzekeraar worden meegenomen. Dag van de beroerte Voor patiënten die met een beroerte op de spoedeisende hulp van het MCH worden opgenomen, start direct een speciale behandeling om negatieve gevolgen zoveel mogelijk te voorkomen. Tijdens de Europese dag van de beroerte op 10 mei 2011, organiseerde het MCH een informatiemarkt om aan het publiek uit te leggen hoe deze behandeling werkt en waarom snel ingrijpen zo belangrijk is. Onder het motto Beroerte, in het MCH kom je er het beste uit presenteerden artsen en verpleegkundigen bovendien de nieuwste inzichten en technieken. Ook gaven zij voorlichting over hoe je een beroerte herkent en voorkomt. 39

40 Gids met oefeningen voor snel herstel na beroerte De stroke unit van het neurovasculair centrum van het MCH maakt vanaf 6 december 2011 gebruik van een oefengids voor patiënten die een beroerte hebben gehad. Hierin staan oefeningen beschreven die patiënten met een familielid kunnen doen om de spierkracht van bijvoorbeeld schouder-, arm- en beenspieren te versterken. Regelmatig oefenen in de eerste twaalf weken na een beroerte heeft het meeste effect. Dat stimuleert het MCH met de oefengids; een concreet hulpmiddel voor patiënten en hun mantelzorgers. De oefengids is onderdeel van het project Snel in Beweging, ontwikkeld door het UMC Utrecht en revalidatiecentrum de Hoogstraat, en bekroond met een Parel van ZonMw. Week van de Oncologie In april 2011 organiseerde het MCH, net als het jaar ervoor, de Week van de Oncologie met diverse activiteiten. Zo werd met een spinningmarathon ingezameld voor Bewegen tegen kanker, met o.a. ADO Den Haag-spelers op de spinningfiets. Dinand Woesthoff, zanger van Kane, las tijdens een speciale voorleesmiddag (klein)kinderen van patiënten met kanker voor uit het boekje Ik ben Jack. Leerlingen van het ROC ID College uit Leiden verzorgden twee verwendagen voor patiënten met kanker, met onder andere hand- en voetmassages en gezichtsbehandelingen. Ook was er een informatieochtend voor kinderen van een aantal Haagse basisscholen, waarin Olympisch zwemkampioen Maarten van der Weijden over zijn ziekte vertelde. Daarnaast vond een oncologiesymposium voor verpleegkundigen en doktersassistenten plaats en werd MijnMCH.nl gelanceerd, een website met informatie over diagnostiek en behandeling Klachten Klachtenfunctionarissen Het MCH heeft op beide locaties een klachtenfunctionaris. Zij komen regelmatig op de afdelingen. Patiënten kunnen bij deze medewerkers een klacht indienen, waarna eventueel een gesprek met de patiënt, de betrokken zorgverlener en de klachtenfunctionaris plaatsvindt. Het grootste deel van de klachten wordt naar tevredenheid afgehandeld. Aantal deelklachten per categorie bij klachtenfunctionarissen Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal klagers Aantal deelklachten, waarvan: Professioneel handelen , Informatieverstrekking , Relationeel , Coördinatie/organisatie , Financiën , Anders ,

41 Als onderdeel van het kwaliteitsgericht werken, wordt bij afronding van de bemiddeling aan de klager gevraagd hoe ze de bemiddeling hebben ervaren. In MCH Antoniushove zijn 229 deelklachten* onderzocht. Over 195 deelklachten hiervan heeft klager het volgende gezegd 1. Ik voelde me serieus genomen door de klachtenfunctionaris/-procedure: Tevreden : 193 deelklachten, dit is 84% Niet tevreden : 2 deelklachten, dit is 1% Over 177 deelklachten hiervan heeft klager het volgende gezegd 2. Ik ben tevreden over het resultaat van de behandeling van de klacht: Tevreden : 157 deelklachten, dit is 69% Niet tevreden : 20 deelklachten, dit is 9% In MCH Westeinde zijn 325 deelklachten* onderzocht. Over 284 deelklachten hiervan heeft klager het volgende gezegd 1. Ik voelde me serieus genomen door de klachtenfunctionaris/-procedure: Tevreden : 280 deelklachten, dit is 86% Niet tevreden : 4 deelklachten, dit is 1% Over 249 deelklachten hiervan heeft klager het volgende gezegd 2. Ik ben tevreden over het resultaat van de behandeling van de klacht: Tevreden : 234 deelklachten, dit is 72% Niet tevreden : 15 deelklachten, dit is 5% * Het verschil tussen het cijfer van het aantal onderzochte deelklachten en de cijfers over tevredenheid/niet-tevredenheid zijn cijfers welke te maken hebben met onderwerpen als 'geen reactie ontvangen', 'niet-gemeten' en 'geen uitspraak'. * Het totaal is lager dan 100%, omdat sommige klagers de vraag niet beantwoorden of geen uitspraak' aangeven. Patiënten Klachtencommissie Patiënten die behoefte hebben aan een schriftelijk of formeel oordeel over de gegrondheid van hun klacht kunnen de Patiënten Klachten Commissie (PKC) inschakelen. Deze commissie is onafhankelijk en beoordeelt of de (deel)klacht gegrond is. De commissie rapporteert daarover schriftelijk aan de klager, alle betrokkenen en de Raad van Bestuur. De Raad van Bestuur laat vervolgens de klager weten of de uitspraak van de PKC aanleiding is tot het nemen van maatregelen en zo ja, welke. Aantal deelklachten per categorie en oordeel PKC Aantal Aantal Aantal Aantal klachten ingediend Aantal klachten afgehandeld (incl. klachten voorgaande jaar) Aantal deelklachten ingediend NVT NVT Aantal deelklachten afgehandeld (incl. deelklachten voorgaande jaar) Waarvan: - Gegrond Deels gegrond Ongegrond Geen uitspraak

42 Deelklachten per categorie Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Professioneel handelen Informatie Relationeel , Organisatie , Financiën Overig Totaal Enkele voorbeelden van klachten en verbeteracties: * Patiënt is ontevreden vanwege lange reistijd (3 uur) en wachttijd (40 minuten) voor een consult dat paar minuten duurde. Naar aanleiding hiervan probeert de betreffende poli om beter aan te sluiten bij wensen/verwachtingen patiënt door te vragen of voorkeur uitgaat naar telefonisch contact of bezoek aan poli. * Patiënt mist bij ontslag praktische adviezen over nazorg bij fysieke klachten. De medisch gemandateerden worden op de hoogte gebracht van dit knelpunt en de richtlijnen voor instructie worden beoordeeld en waar nodig aangepast. * Patiënt wordt niet op afgesproken tijdstip gebeld door specialist terwijl dat was toegezegd door doktersassistente. In het teamoverleg is besproken dat het tijdstip altijd bij benadering is door acute zaken in de patiëntenzorg en dat de specialist bepaalt op welk moment hij uiteindelijk kan bellen. * Patiënt geeft aan een bepaalde behandeling pijnlijk te hebben gevonden, ondanks verdoving. Naar aanleiding hiervan worden patiënten voortaan vooraf ingelicht dat de behandeling ondanks de verdoving toch even gevoelig kan zijn Toegankelijkheid Het project Poli s op Orde, dat tot doel heeft de toegangs- en wachttijden te verkorten, is in 2010 geëvalueerd en vanaf 2011 samengevoegd met andere klanttevredenheidsactiviteiten Hiermee is het een onderdeel geworden van het beleid van het MCH en behoort het tot de praktijk van alledag Patiëntveiligheid Informatie over het patiëntveiligheidsbeleid is te vinden in paragraaf 4.3. Veiligheid van medewerkers/arbo Het arbobeleid van het MCH kent drie pijlers: Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) Voorlichting en instructie Het netwerk van arbocontactpersonen 42

43 De RI&E vormt de basis van het arbobeleid. De RI&E-systematiek is in 2010 geïntegreerd met de Kwaliteitsbarometer. Vanaf het tweede kwartaal 2010 wordt ieder kwartaal gerapporteerd over de voortgang van de uitvoering van verbeterpunten aan het divisiemanagement en de Raad van Bestuur. In 2011 is de e-learningmodule over fysieke belasting verder ontwikkeld. Naar verwachting wordt deze in 2012 operationeel. Het MCH beschikt over zo n 69 arbocontactpersonen. Zij ondersteunen bij de uitvoering van het arbobeleid op de afdeling. In 2011 is met deze contactpersonen aandacht besteed aan onder meer: ongevallen, ongewenst gedrag, nazorg voor medewerkers die zijn geconfronteerd met traumatische gebeurtenissen en vertrouwenspersonen. Veiligheid van gebouwen, installaties en apparatuur In het MCH functioneert een systeem voor zowel planmatig onderhoud van gebouwen, apparatuur en installaties als voor storingsafwikkeling en reparaties. Dit onderhoudssysteem valt onder het kwaliteitsregime van NEN-EN-ISO 9001:2008. Daarmee voldoet het MCH aan wettelijke regels, normen en voorschriften, waaronder NEN 1010, NEN 3141 NTA 8009:2011 en NEN 3140 en de algemene veiligheidsaspecten van installaties en apparaten. In 2010 is een veiligheidssysteem ingevoerd voor de integrale beheersing van medische apparatuur. Hieronder vallen het opzetten van procedures voor inkoop, ingebruikname en onderhoud met de bijbehorende training en opleiding. Ook worden er risico-inventarisaties gedaan voor (verzamelingen van) medische apparatuur om preventieve onderhoudsschema s vast te kunnen stellen. Daarnaast zijn negen indicatoren opgesteld voor het monitoren van (geschiktheid voor gebruik van) medische apparatuur. In 2011 is een module FMIS Ultimo geïmplementeerd die het veiligheidssysteem ondersteunt. In 2012 zal het convenant Veilige toepassing van medische technologie in het ziekenhuis, opgesteld in opdracht van de NVZ en de NFU, worden geïmplementeerd. De IGZ zal dit convenant als veldnorm toepassen bij haar toezicht op de werking van het veiligheidssysteem. Brandveiligheid Het MCH werkt nauw samen met de brandweer. De belangrijkste thema s zijn brandpreventieve maatregelen en een nieuwe brandmeldcentrale. Brandpreventie bestaat vooral uit het verbeteren van de brandwerendheid van wanden en deuren en het plaatsen of vervangen van brandkleppen in luchtkanalen. Deze maatregelen moeten de verspreiding van een eventuele brand zoveel mogelijk voorkomen, zodat medewerkers, de BHV en andere dienstverlenende instanties voldoende tijd hebben om passende maatregelen te nemen. De afgelopen twee jaar is er een nieuwe brandmeldinstallatie in MCH Westeinde gemonteerd. Deze regelt sturingen op deuren, liften en ventilatie, zorgt voor signalering op panelen en piepers en verschaft bij brand de juiste informatie aan alle dienstverlenende instanties. Een van de belangrijkste doelstellingen is verlaging van het aantal onjuiste brandmeldingen en de daarmee gepaard gaande overlast voor medewerkers, patiënten en bezoekers. In 2010 is de benodigde infrastructuur aangelegd en nagenoeg gereed gemaakt, waarna de installatie in 2011 is gecertificeerd. Veiligheid van kritieke voorzieningen Voor kritieke voorzieningen, zoals elektriciteit, water, liften, ICT en risicovolle materialen, zijn er beheersmaatregelen die kwaliteit en continuïteit zekerstellen. Met periodieke testen en keuringen wordt getoetst of deze voorzieningen voldoen aan de gestelde eisen. In geval van storing of uitval zijn noodvoorzieningen aanwezig. Calamiteiten en bedrijfshulpverlening Het MCH beschikt over een RampenOpvangPlan om snel en effectief te kunnen reageren op een groot aanbod van slachtoffers in geval van een ramp. Het RampenOpvangPlan of onderdelen daarvan worden periodiek getest en geoefend. Het plan is in 2011 geactualiseerd. Voor interne calamiteiten is een uitgebreide bedrijfshulpverleningsorganisatie ingericht. De bedrijfshulpverleners oefenen tien keer per jaar in MCH Westeinde en MCH Antoniushove. Daarnaast oefenen per jaar tien afdelingen op beide locaties. Ten slotte oefenen ook alle externe hulpverleners een keer per jaar op iedere locatie. Iedere afdeling heeft een eigen ontruimingsplan en ontruimingscoördinator. Het MCH heeft in 2011 meer dan 200 personen een BHV-training gegeven. 43

44 Gevaarlijke Stoffen Er is een systeem voor het kenmerken en gebruiken van gevaarlijke stoffen en de logistieke afwikkeling. Sinds de invoering is het systeem volledig in werking en toereikend. De bedrijfshulpverleners kennen de bergruimten voor gevaarlijke stoffen. Informatievoorziening Hieronder volgt een omschrijving van de ICT-situatie en het ICT-beleid, met de belangrijkste ontwikkelingen en plannen. Coöperatie In 2010 is onder regie van KPMG, in samenwerking met ICT-vertegenwoordigers van de coöperatieziekenhuizen, een ICT-roadmap ontwikkeld en gepresenteerd aan het Dagelijks Bestuur van de Coöperatie. Deze geeft aan hoe de initiatieven van de Coöperatie het beste met ICT ondersteund kunnen worden. De roadmap gaat over een periode van vijf jaar en beschrijft vergaande samenwerking (unification) op het gebied van ICT. In 2011 is goedkeuring gegeven aan het rapport roadmap ICT. Naar aanleiding hiervan worden drie projecten nader uitgewerkt: het realiseren van een centraal rekencentrum binnen de Coöperatie, het tot harmonisatie komen van de software en het ondersteunen van lopende initiatieven. Het MCH ondersteunt dit projectplan en participeert op alle niveaus in de projectorganisatie. Regionale ICT-architectuur Het project ter realisatie van de regionale ICT-architectuur, die ervoor moet zorgen dat zorgaanbieders in de regio informatie kunnen uitwisselen, is complexer dan verwacht. Door de landelijke discussie over het EPD is veel aandacht gegaan naar de wijze waarop de toestemming van de patiënt moet worden verkregen. Mede vanwege technische vraagstukken zijn nog geen nieuwe diensten in gebruik genomen. Medische gegevens De in 2010 gestarte pilot voor de ontwikkeling van een dossier om persoonlijke gezondheidsgegevens in te zien, is succesvol afgerond. Het dossier wordt nu als standaarddienst aangeboden aan patiënten van het MCH. Inmiddels zijn ongeveer patiënten abonnee en wordt continue gewerkt aan toevoeging van functionaliteiten. Digitale dossiers De uitrol van het digitale dossier voor oncologie (EPD) is afgerond in Bij visitatie door Integraal Kankercentrum Nederland bleek men bijzonder onder de indruk van de wijze waarop het proces van de oncologische zorg door ICT ondersteund wordt. Medischegegevens.nl genomineerd voor Zorgveiligheidsprijs Medischegegevens.nl van het MCH behoorde in 2011 tot een van de drie genomineerde voorzieningen voor de Zorgveiligheidsprijs van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Medischegegevens.nl is een beveiligde website waar MCH-patiënten hun medisch dossier kunnen inzien, waar en wanneer ze maar willen. Dat biedt hen de mogelijkheid om informatie nog eens rustig na te lezen, of de uitslagen te bespreken met familie, vrienden of de huisarts. De voorziening, die in 2009 werd gelanceerd, is genomineerd omdat deze bijdraagt aan de vermindering van medicatiefouten. Status compliance met NEN7510 Na een succesvolle verplichte audit in 2010, die betrekking had op een subset van de norm, werkt het MCH nu onder regie van de Coöperatie CISO aan het voldoen aan de gehele norm van de IGZ. Ook gaat aandacht naar het verder integreren van de gerealiseerde zaken in de PDCA-cyclus. Onderstaande ontwikkelingen hebben betrekking op de wijze waarop de kwaliteit van ICT en gegevensverwerking wordt bewaakt: 44

45 Professionalisering van ICT-servicemanagement Onder deze noemer worden de servicemanagementprocessen zoveel mogelijk gestandaardiseerd en waar mogelijk geautomatiseerd. Daarbij gaat met name aandacht naar de bewaking. Er is een grote stap gezet in informatiebeveiliging. In 2011 is met name gewerkt aan het evalueren en zo nodig bijstellen van bestaande procedures, zodat de PDCA-cyclus daadwerkelijk van toepassing is. Changemanagement Het MCH werkt met een procedure die erin voorziet dat voorgenomen wijzigingen aan de infrastructuur eerst aan een commissie ter beoordeling moeten worden voorgelegd. Doel hiervan is het voorkomen van wijzigingen die de bedrijfsvoering verstoren. Er wordt gewerkt aan continue verbetering van dit proces, onder andere door de procesgang meer te formaliseren, maar ook door informatiemanagement zitting te laten nemen in de wijzigingsadviescommissie. Testen Sinds 2008 wordt nieuwe software, met name van EZIS (het ziekenhuis informatiesysteem), structureel getest. Hiertoe heeft een aantal functioneel beheerders een korte training gevolgd. Doel hiervan is om problemen te voorkomen na het live gaan met nieuwe software. Hotfixcyclus Met het relatief grote aantal wijzigingen dat in de vorm van een hotfix beschikbaar komt voor EZIS, moet op een veilige manier worden omgegaan. Daarom werkt het MCH met een procedure die erin voorziet dat via een vast stramien wijzigingen worden verzameld en na testen operationeel worden gemaakt. Werkinstructies Voor de belangrijkste modules zijn duidelijke werkinstructies geschreven en beheerdocumenten beschikbaar. Autorisatie / de-autorisatie Sinds 2010 wordt met automatisering geborgd dat een 1:1 relatie bestaat tussen de personeelsadministratie en het aantal uitgegeven autorisaties. Ook in het kader van informatiebeveiliging is dit een aandachtspunt. In 2011 is gestart met het automatiseren van een deel van de procedure voor het uitgeven en intrekken van autorisaties. Hierdoor zullen minder fouten gemaakt worden en is er een kortere doorlooptijd. Naar verwachting wordt dit project medio 2012 afgerond. 4.5 Kwaliteit van medewerkers Personeelsbeleid Op het gebied van personeelsbeleid heeft het MCH in 2011 de volgende resultaten behaald: Stagebeleid/werving en selectie en exit-gesprekken In 2011 is stagebeleid ontwikkeld voor het MCH. Hierin wordt de rolverdeling tussen het Landsteiner Instituut en HRM duidelijk gemaakt. Doel van het stagebeleid is enerzijds om processen te stroomlijnen en anderzijds stagiaires te kunnen laten doorstromen in reguliere functies binnen het MCH. Implementatie van dit beleid zal in 2012 verder worden doorgetrokken. Het exit gesprekken beleid is in 2011 opnieuw onder de loep genomen. Als gevolg hiervan wordt exit informatie op een andere wijze verkregen. Exit redenen worden geregistreerd in het personeelsinformatiesysteem. Aanvullende kwalitatieve informatie wordt verkregen door persoonlijke exit gesprekken met vertrekkende medewerkers te voeren daar waar dit zinvol wordt geacht. Er is nagedacht over het verder opstellen van beleid omtrent werving en selectie. Procedures zijn opnieuw vastgesteld. Dit zal in 2012 als onderdeel worden meegenomen in een breder vast te stellen aanstellingsbeleid. 45

46 E-HRM Op 1 januari 2011 stapte de Coöperatie over op het nieuwe personeelsinformatiesysteem Profit, dat intensieve samenwerking en kostenbesparing mogelijk maakt, door verdere standaardisering en gezamenlijke contractafspraken. In 2011 zijn met name in het standaardiseren van de personeelsadministratieve processen verdere stappen gezet. Ook is in 2011 met de coöperatiepartners een nieuw systeem voor werving, selectie en interne mobiliteit geselecteerd en zijn voorbereidingen voor implementatie ervan getroffen. Sociaal Plan In de eerste helft van 2012 heeft een afvaardiging van de vier coöperatieziekenhuizen onderhandelingen gevoerd met de vier vakbonden in de zorg. Onderwerp was het Sociaal Plan voor de vier coöperatieziekenhuizen. In oktober 2011 hebben deze onderhandelingen geleid tot een door alle partijen ondertekend Sociaal Plan voor de vier coöperatieziekenhuizen. Hierin staan afspraken over de consequenties voor medewerkers bij verdergaande samenwerking in coöperatieverband, alsmede afspraken over een voorrangsbeleid voor de boventallige medewerkers van de vier ziekenhuizen. Verloop personeel en vacatures In 2011 was het verloop in het MCH 15%, een lichte daling vergeleken met jaar ervoor. Dit cijfer is exclusief stagiaires en vakantiekrachten en inclusief alle tijdelijke contracten (waaronder ook AIO s en ANIO s). De vacatures blijven redelijk tot goed vervulbaar, met uitzondering van de specialistische functies op bijvoorbeeld de Intensive Care en de OK. Het tijdelijk selectieve aannamebeleid van eind 2010 is in de eerste helft van 2011 gecontinueerd. Nominatie voor titel Leukste ziekenhuis om bij te werken Het MCH was in september 2011 een van de vijf genomineerde ziekenhuizen voor de titel Leukste ziekenhuis om bij te werken. De Nationale Zorgjaarprijs (NZJ) en beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) ontvingen 233 aanmeldingen van medewerkers van verschillende ziekenhuizen. Een vakjury heeft de genomineerden gekozen op basis van criteria als werken met voldoende personeel, werken met vakbekwame collega's, multidisciplinaire samenwerking en betrokkenheid, goede begeleiding en opleiding en medezeggenschap. Daarnaast is het aantal aanmeldingen van medewerkers van een ziekenhuis mede bepalend voor de uitslag. Medewerkers van het MCH gaven aan enthousiast te zijn over de grote diversiteit aan patiënten op het gebied van afkomst, taal en cultuur. Daarnaast roemen zij de toegankelijkheid van het management voor medewerkers. Ziekteverzuim Het MCH hanteert een verzuimmodel op basis van eigen regie. Medio 2010 is gestart met een proef waarbij extra capaciteit van een re-integratieconsulent is ingezet ter ondersteuning van leidinggevenden in hun rol als casemanager. Deze proef is geslaagd. De ondersteuning zal structureel ingevuld worden. Daarnaast zijn er binnen het Facilitair Bedrijf gerichte acties uitgevoerd om het verzuim terug te dringen. Dit heeft geleid tot een verzuimdaling van bijna 2%. Voor het vaststellen van de verzuimnorm is in 2011 voor het eerst gewerkt met de Verbaannorm. Het streefcijfer verzuim geënt op de Verbaannorm was 3,9% in In 2011 heeft het MCH vergelijkbaar gepresteerd als in 2010 op het vlak van de verzuimindicatoren. Het verzuimpercentage is in ,06%, ten opzichte van 4,05% in De meldingsfrequentie is in ,16%, ten opzichte van 1,18% in Jaargesprekken Het MCH hanteert een systematiek voor jaargesprekken conform de CAO voor ziekenhuizen. Voor de inhoud van de jaargesprekken is er de richtlijn jaargesprek en van de gesprekken vindt verslaglegging plaats. 46

47 Mobiliteitsteam In 2011 heeft een reorganisatie plaatsgevonden bij het Facilitair Bedrijf, om slagvaardiger en klantgerichter te kunnen werken. Bij de herplaatsing van boventallige medewerkers is het mobiliteitsteam ingezet. Dit heeft er toe geleid dat eind 2011 nog één medewerker boventallig was. Voor alle andere medewerkers was op dat moment een oplossing gevonden binnen of buiten het MCH. Daarnaast is in het licht van het nieuwe Sociaal Plan voor de vier coöperatieziekenhuizen de plaatsingsprocedure ingericht. Vertrouwenspersonen en klachtencommissie voor medewerkers Ongeveer 30 medewerkers hebben in 2011 gebruik gemaakt van vertrouwenspersonen. Bij de klachtencommissie is in 2011 één klacht ingediend die in 2011 is afgewikkeld. Eind 2011 is gezocht naar een nieuw team van vertrouwenspersonen. Dat is begin 2012 benoemd. De vertrouwenspersoon voor de klokkenluidersregeling is naar verwachting in april 2012 benoemd. Diversen Het project Roosteren uit 2010 is gecontinueerd in Dit leverde verdergaande inzichten op en heeft eind 2011 geleid tot voorstellen van verbeteringen voor het maken van roosters. Deze voorstellen worden begin 2012 besproken. In 2011 is een nieuwe procedure voor TBC-controle tijdens dienstverband opgesteld. De vernieuwing was vooral gericht op de regievoering over deze procedure. De wijzigingen zijn vooruitlopend op de definitieve besluitvorming in 2011 al geïmplementeerd. Er is behoefte aan opvang van medewerkers na een traumatische gebeurtenis, bijvoorbeeld op de OK. In het verslagjaar is hieraan invulling gegeven op de OK, en meerdere afdelingen zijn geïnteresseerd geraakt in dit onderwerp. In 2012 krijgt het een vervolg Kwaliteit van het werk Op diverse manieren wordt invulling gegeven aan behoud van kwaliteit van het werk. Zo is er sinds begin 2011 een maandelijkse introductiedag nieuwe stijl voor nieuwe medewerkers. Doel hiervan is wederzijdse kennismaking, maar ook komt aan bod wat het MCH van zijn medewerkers verwacht. Deze gedragsregels staan vermeld in een boekje, dat elke nieuwe medewerker ontvangt. In elk nieuw arbeidcontract staat vermeld dat nieuwe medewerkers geacht worden bekend te zijn met de inhoud hiervan. Daarnaast is in het verslagjaar een nieuwe regeling Ongewenst Gedrag geïmplementeerd binnen het MCH. Doel ervan is om medewerkers helderheid te verschaffen over wat wel en niet is toegestaan en duidelijk te maken welke stappen zij kunnen zetten wanneer zij in situaties terecht zijn gekomen die niet wenselijk zijn. Onderdeel hiervan is geweest het benoemen van een drietal nieuwe vertrouwenspersonen voor medewerkers begin 2012 (zie ook 4.5.1). Verder kan werken in een ziekenhuis een zware fysieke belasting betekenen. Als deze belasting de belastbaarheid van medewerkers te boven gaat komt dit de kwaliteit van het werk niet ten goede. In 2011 is een e-learning module fysieke belasting voor het zorgpersoneel ontwikkeld en geïmplementeerd. Deze kan door al het zorgpersoneel worden gevolgd. De verplichte rekentoets voor verpleegkundigen en de training Vitale functies zijn andere belangrijke instrumenten om de kwaliteit van het werk te blijven verbeteren. Om meer te kunnen sturen op resultaten en prestaties van medewerkers is in 2011 een implementatievoorstel ontwikkeld met als doel een beoordelingssytematiek binnen het MCH in te voeren. Op deze wijze kan meer gestuurd worden op prestaties. De daadwerkelijke invoering van deze systematiek heeft nog niet plaatsgevonden zal als overbruggingsjaar worden beschouwd m de kwaliteit van de huidige systematiek van jaargesprekken verder te verbeteren. Het leidinggevend kader zal hier in 2012 verder in worden getraind. 47

48 Vanaf 2010 wordt gewerkt met de vlootschouw, een overlegvorm waarbij door het divisiemanagement wordt gekeken naar het aanwezige potentieel binnen het middenkader van het MCH. Deze vlootschouw is in 2011 verder ontwikkeld. Eenmaal per kwartaal vindt de vlootschouw plaats met als doel om interne doorstroom binnen het leidinggevend kader te stimuleren en de juiste leidinggevende op de juiste plek te krijgen. Beschikbaarheid van personeel Binnen de Coöperatie heeft het MCH afspraken gemaakt met uitzendbureaus die personeel leveren. Het doel is om enerzijds kosten te drukken en anderzijds ook kwalitatief goed personeel op tijdelijke basis te kunnen aantrekken. Hieruit is een shortlist van bureaus gekomen waarmee het MCH zaken zal doen de komende jaren. Tot op heden betreft dit alleen nog bureaus die zorggerelateerde functies leveren. In 2012 zullen afspraken worden gemaakt met bureaus om ook meer ondersteunend personeel te leveren. Werving en selectie In 2011 is gekeken naar de arbeidsmarktcommunicatie zoals die door het MCH werd vormgegeven. Dit heeft in 2011 geresulteerd in een nieuwe wervingssite die voor potentiële kandidaten overzichtelijker is geworden. De wervingssite maakt deel uit van de vernieuwde corporate website. Daarnaast is in 2011 een nieuw recruitmentsysteem aangeschaft: Connexys. Dit systeem zal in 2012 worden geïmplementeerd. Als gevolg hiervan zullen wervingsprocedures verder kunnen worden gestroomlijnd. Medewerkersbetrokkenheid Samenvattend was het resultaat van het medewerkersonderzoek in 2009: de MCH-medewerker is trots op de organisatie en het werk, voelt zich daarvoor voldoende toegerust maar ervaart het werk wel als zwaar. In 2011 heeft geen nieuw medewerkersonderzoek plaatsgevonden. Hoe en in welke vorm dergelijk onderzoek wordt gecontinueerd, komt begin 2012 aan de orde. Wervingscampagne voor leukste afdeling Verloskunde In november 2011 begon een wervingscampagne voor de afdeling verloskunde om tweedelijnsverloskundigen en gespecialiseerde verpleegkundigen te interesseren voor een carrière bij de leukste afdeling verloskunde van Nederland. De afdeling heeft te maken met een forse toename van het aantal bevallingen en complexere zorg. Onder de aandacht is gebracht wat de afdeling zo bijzonder maakt: een diversiteit aan patiënten, een hecht team en betrokkenheid bij complexe bevallingen. De afdeling heeft acht verloskamers, een kraam-, kinder- en gynaecologieafdeling en een grote polikliniek, waarin deskundigheid en gastvrijheid voorop staan. Medewerkers waarderen de ruimte voor eigen initiatief en ontplooiing. Elk half jaar zijn er bovendien opleidingsplaatsen voor verpleegkundigen die zich willen specialiseren Opleiding, ontwikkeling en wetenschap Opleiden en het scheppen van een goed leerklimaat zijn belangrijke doelstellingen van Zorg met Passie II. Het MCH en het Groene Hart Ziekenhuis hebben gezamenlijk één instituut voor het faciliteren en stimuleren van opleiding, ontwikkeling en wetenschap: het Landsteiner Instituut. Dit instituut is er voor de ondersteuning van alle medische en niet-medische opleidingen. In 2011 is door het coöperatiebestuur besloten de activiteiten van het Landsteiner Instituut uit te breiden naar het Bronovo ziekenhuis en het Lange Land Ziekenhuis met ingang van 1 januari

49 Radioloog Lucas Kingma geridderd Tijdens zijn afscheidsreceptie op 17 maart 2011 is dr. Lucas M. Kingma, radioloog, benoemd tot ridder in de Orde van Oranje Nassau. Kingma ontving het lintje vanwege zijn inzet op het gebied van de radiologie en daarbuiten, in het MCH en landelijk. Zo was hij zeventien jaar opleider en is hij lange tijd voorzitter geweest van het stafbestuur van de Vereniging Medische Staf van het MCH. Ook speelde hij een cruciale rol bij de fusie van ziekenhuis Antoniushove en het Westeinde Ziekenhuis tot Medisch Centrum Haaglanden. Verder is hij erevoorzitter geweest van de Vereniging voor Radiologie, de wetenschappelijke vereniging van radiologen. Kingma nam na 25 jaar afscheid van het MCH vanwege zijn pensionering. Sportarts Adam Weir promoveert op behandelen liesblessures MCH-sportarts Adam Weir is in juni 2011 gepromoveerd aan de Universiteit van Utrecht op de behandeling van liesblessures. Het was voor het eerst dat een sportarts promoveerde bij een promotor (prof. dr. Frank Backx) en een co-promotor (dr. Hans van der Tol) die beiden ook sportarts zijn. In zijn proefschrift toont Weir onder meer aan dat de buikspier bij liesblessures minder dik is. Ook constateert hij dat zowel een manuele geneeskundige behandeling als oefentherapie met intensieve trainingen effect heeft: ongeveer 55 procent van de patiënten heeft hier baat bij. Het herstel ging het snelst bij manuele therapie. Weir pleit voor meer onderzoek, bijvoorbeeld naar het effect van gecombineerde behandelingen, bij voorkeur met deelname van diverse ziekenhuizen. Verschillende roots van de anesthesist blootgelegd Voor de operatie van een patiënt onder narcose zijn twee medisch specialisten verantwoordelijk: de chirurg en de anesthesist (narcotiseur). In zijn proefschrift concludeert anesthesist Hans Pöll dat deze verkokering van zorg niet altijd heeft bestaan en dat daar goede redenen voor waren. Hij vergelijkt in zijn onderzoek verschillende landen met elkaar. Duitse chirurgen koesterden lang een holistische benadering van de chirurgische patiënt; de zorg rondom een patiënt kon naar hun opvatting niet in gespecialiseerde stukjes opgeknipt worden. Hernieuwde aandacht voor dit holistische concept zou de hedendaagse gezondheidszorg waarbij ieder orgaan zijn eigen specialist heeft goed doen omdat het de verkokering vermindert, stelt Hans Pöll. Hij promoveerde in september 2011 aan het VU Medisch Centrum. Top co-schappen Heelkunde en Gynaecologie In juni 2011 heeft de afdeling Heelkunde (Chirurgie) van het MCH voor het tweede achtereenvolgende jaar de Onderwijsprijs gewonnen voor het beste coschap van de gehele regio. Initiatiefnemer van de Onderwijsprijs is het Leids Universitair Medisch Centrum/MFLS (Medische Faculteit der Leidsche Studenten). Het co-schap Heelkunde wordt geroemd om zijn goede onderwijs, 49

50 de benadering door en benaderbaarheid van specialisten, de mogelijkheid voor co-assistenten om zelfstandig te werken en de sfeer. Ook het co-schap Gynaecologie van het MCH was een van de genomineerde afdelingen en heeft volgens de Leidse Co-raad de top bereikt, omdat het toponderwijs biedt en een goed voorbeeld is voor een best-practice. Initiële beroepsopleidingen Het MCH is een erkend leerbedrijf en biedt een breed pakket aan beroepsopleidingen. Per jaar heeft het MCH ongeveer 120 beroepsbeoefenaren via de werken leren -variant in opleiding. Daarnaast biedt het MCH stageplaatsen voor diverse beroepsopleidingen. In 2011 heeft een reorganisatie van de praktijkbegeleiding plaatsgevonden binnen het onderdeel beroepsopleidingen voor verpleegkundigen en doktersassistenten. De praktijkbegeleiders die hiërarchisch onder de coördinator beroepsopleidingen van het Landsteiner Instituut gepositioneerd waren, worden nu aangestuurd door zorgmanagers. De praktijkbegeleiders zijn verantwoordelijk voor het begeleiden van leerlingen tijdens hun leerproces, waarbij het coachen van de werkbegeleiders op de werkvloer én het verbeteren van het leerklimaat op de afdelingen een belangrijkere rol moeten krijgen. De twee opleidingsfunctionarissen die binnen het Landsteiner Instituut worden aangesteld, zijn verantwoordelijk voor het volgen van ontwikkelingen op het gebied van beroepsopleidingen en het anticiperen hierop. Daarnaast zijn zij coach en ondersteunen zij de praktijkbegeleiders bij de uitvoering van hun taken en verantwoordelijkheden. De reorganisatie heeft tot doel de kwaliteit van praktijkbegeleiding en beroepsopleidingen te verbeteren. In het schooljaar 2010/2011 is in samenwerking met de Haagse Hogeschool het aantal leerafdelingen binnen de kliniek van één naar drie afdelingen uitgebreid. Voor alle betrokken verpleegkundigen is een cursus coaching georganiseerd. Dit was succesvol en de drie verpleegafdelingen zijn in het schooljaar 2011/2012 dan ook opnieuw van start gegaan met een leerafdeling, na verbetering van een aantal punten uit de evaluatie in Met de leerafdelingen wordt een groot aantal extra HBO-V stageplaatsen aangeboden. Door deze stagiaires kennis te laten maken met onze organisatie, hoopt het MCH HBO-V verpleegkundigen aan te trekken voor de toekomst. Vervolgopleidingen Het Landsteiner Instituut levert een belangrijke bijdrage aan de professionalisering van het MCH. Opleiding, ontwikkeling van medewerkers en wetenschappelijk onderzoek vormen de drie pijlers van het instituut. Op deze gebieden wordt nauw samengewerkt met onderwijsinstellingen én leerhuizen/opleidingsafdelingen van andere ziekenhuizen in de regio. Onderwijsontwikkelingen, veranderende eisen en wijzigingen in wet en regelgeving op het gebied van onderwijs worden nauwlettend door het Landsteiner Instituut gevolgd. Het instituut beoordeelt deze op hun consequenties voor het MCH, waarna de noodzakelijke acties geïnitieerd worden. In de rol van faciliterende afdeling zorgt het Landsteiner Instituut ervoor dat betrokkenen binnen de organisatie over de veranderingen geïnformeerd worden en dat er tijdig op geanticipeerd wordt. Beleid, procedures en instrumenten worden ontwikkeld, dan wel aangepast en geïmplementeerd. Bij- en nascholingen als ook bedrijfstrainingen worden ontwikkeld en/of opgezet. Het instituut draagt zorg voor het verkrijgen van opleidingserkenningen en opleidingssubsidiegelden, als ook voor de gehele administratieve organisatie hier omheen. Na het volgen van een initiële opleiding, biedt het MCH tal van mogelijkheden voor het volgen van een specialistische vervolgopleiding. Ook daarin faciliteert het Landsteiner Instituut. Alle CZO-erkenningen voor de verpleegkundige vervolgopleidingen als ook voor de beroepsopleidingen voor radiotherapeutisch laborant, OK- en anesthesieassistent zijn toegekend. Verpleegkundige vervolgopleiding oncologie erkend In 2011 heeft het MCH de erkenning gekregen voor de opleiding tot oncologieverpleegkundige. Een belangrijke stap in de ontwikkeling van het MCH tot hét oncologisch centrum in de regio. Eerder werden bij het volgen van oncologische verpleegkundige scholing alleen certificaten uitgereikt. In 50

51 2011 zijn de eerste officiële oncologieverpleegkundigen opgeleid. Het MCH kan nu aantoonbaar meer deskundige oncologische zorg bieden. Opleiding geneeskunde Jaarlijks worden studenten Geneeskunde uit het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in hun derde tot en met zesde leerjaar voor praktijkonderdelen van hun studie begeleid in het MCH. Tweemaal per jaar krijgen groepen derde- en vierdejaarsstudenten gedurende vijftien bijeenkomsten begeleiding bij hun eerste ervaringen in de praktijk. Daarnaast lopen jaarlijks ruim 270 studenten hun coschappen in het MCH gedurende vier tot tien weken, volgen ongeveer twintig studenten een keuzecoschap van vijf tot tien weken en lopen ruim vijftig zesdejaarsstudenten in het MCH gedurende zestien weken hun semi-artsenstage. Medisch-specialistische opleidingen Naast medisch specialisten leidt het MCH ziekenhuisapothekers, klinisch psychologen, GZpsychologen, klinisch fysici, klinisch chemici, sportartsen en SEH-artsen op. De Centrale OpleidingsCommissie (COC) onderhoudt samen met het Landsteiner Instituut een intern systeem voor toetsing van de kwaliteit van onze vervolgopleidingen. Zowel met de artsen in opleiding tot specialist (aios) als met de opleiders wordt overlegd over mogelijkheden voor verbetering. De COC kent een Dagelijks Bestuur (DB) dat maandelijks vergadert. De (arts-) assistenten van alle vakgroepen krijgen een enquête met het verzoek deze gezamenlijk in te vullen. Vervolgens spreekt het DB per vakgroep met een vertegenwoordiging van hen, en aansluitend met de opleider. De commissie streeft ernaar eenmaal per jaar alle opleidende vakgroepen op deze manier onder de loep te nemen. De verslagen ervan zijn vertrouwelijk in verband met het blame free bespreken en onderzoeken van het leer- en opleidingsklimaat. Met dit systeem voor interne kwaliteitsbewaking worden eventuele aandachtspunten in de opleidingen in een vroeg stadium gesignaleerd en aangepakt. Het is tevens een goede manier om visitaties voor te bereiden, vakgroepoverstijgende problemen te signaleren en bij opleiders en Raad van Bestuur onder de aandacht te brengen. Daarnaast kent het MCH een meldpunt, waar arts-assistenten zich kunnen wenden bij problemen. Meldingen zijn vertrouwelijk. Ook zijn er drie vakgroepen (interne geneeskunde, neurologie en obstetrie & gynaecologie) die voor hun arts-assistenten intervisiebijeenkomsten organiseren, geleid door medisch psychologen. Samen met de opleiders coördineert het Landsteiner Instituut de aanvragen en afhandeling van de VWS-subsidie (het Opleidingsfonds) voor de medische vervolgopleidingen. Het Medisch onderwijs heeft in 2011 te maken gehad met gewijzigde wet- en regelgeving ten aanzien van het opleiden van specialisten. In samenwerking met onderwijskundigen van het LUMC is de implementatie van het nieuwe kaderbesluit geëvalueerd. Binnen de COC heeft dit onder andere geresulteerd in een actieplan. Zo werd de laatste hand gelegd aan de lokale opleidingsplannen en werd in samenwerking met het LUMC gekeken naar de modernisering van overstijgende onderwerpen. Ontwikkeling Uiteraard is opleiden en trainen niet alleen belangrijk voor mensen in een initiële of vervolgopleiding. Alle medewerkers moeten hun vak, vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling bijhouden. Zij worden daarom in de gelegenheid gesteld om zowel intern als extern scholing te volgen. Voor verschillende beroepsgroepen zijn er programma s te volgen op specifieke vakterreinen of onderwerpen, mede georganiseerd door het Landsteiner Instituut. Om vermijdbare onbedoelde schade bij patiënten te reduceren, is bijvoorbeeld de training bedreigde vitale functies georganiseerd. Daarnaast is iedere verpleegkundige binnen het MCH verplicht een rekentoets af te leggen, waarvoor een 100% score vereist is. Wordt deze niet gehaald, dan heeft dit consequenties voor taken en verantwoordelijkheden. Deze toets moet iedere vijf jaar herhaald worden. Ook de ontwikkeling van e-learningmodules is verder uitgebreid. Wetenschap Het Landsteiner Instituut heeft als doel het stimuleren en ondersteunen van wetenschappelijk onderzoek, het uitbreiden van onderzoekscapaciteit en het bevorderen van de toepassing van wetenschappelijke onderzoeksresultaten in de patiëntenzorg. 51

52 Om het onderzoek in het MCH te bevorderen en te voldoen aan de nieuwe eisen van de IGZ, zijn in het najaar 2010 door de Raad van Bestuur en de Vereniging Medische Staf de volgende nieuwe aanpak en organisatiestructuur vastgesteld. Er is een Wetenschapscommissie ingesteld, bestaande uit medisch specialisten met onderzoeksexpertise. Alle onderzoeksvoorstellen moeten door de onderzoeksleider worden ingediend bij de Wetenschapscommissie. Deze toetst het onderzoeksvoorstel op het belang en de kwaliteit van onderzoek en onderzoeker. In opdracht van de Wetenschapscommissie wordt van elk onderzoeksvoorstel bekeken of het WMO-plichtig is. Alle onderzoeksvoorstellen worden voorgelegd aan de regionale METC: WMO-plichtig onderzoek voor volledige toetsing of lokale haalbaarheid, niet WMO-plichtig onderzoek slechts voor bekendmaking. De Wetenschapscommissie geeft het Wetenschapsbureau vervolgens de opdracht het proces van beoordelingen te coördineren. Het Wetenschapsbureau beoordeelt alle onderzoeksvoorstellen op begrotingsopzet, eisen STZ, IGZ en VWS met betrekking tot de kwaliteit van onderzoek en onderzoeker en doet eventueel een juridische toetsing. Als een onderzoek na goedkeuring door de Wetenschapscommissie en de Raad van Bestuur is gestart, bewaakt het Wetenschapsbureau de voortgang. Dit bureau legt tevens de jaarlijkse voortgangsrapportages en de eindrapportage, voorzien van een advies, voor aan de Wetenschapscommissie. Voor de bekostiging van niet-extern gefinancierd onderzoek is een Wetenschapsfonds opgericht. Voor het jaarlijks werkkapitaal wordt door de Raad van Bestuur een bedrag gereserveerd. In 2011 zijn er 76 studies voor aanvang ter goedkeuring voorgelegd aan de Wetenschapscommissie. 62 onderzoeksvoorstellen zijn goedgekeurd, de overige studies liggen nog ter beoordeling bij de Wetenschapscommissie. Zeven studies hebben geld vanuit het Wetenschapsfonds gevraagd met een totaalbedrag van Dit bedrag is volledig toegekend. Eén studie is afgewezen door METC ZWH en daardoor niet van gestart gegaan. Eén studie is beëindigd. Trialbureau In het MCH komen jaarlijks veel aanvragen binnen voor ondersteuning bij de uitvoering van fase III- en IV-onderzoeken. De researchverpleegkundigen van het trialbureau hebben diverse wetenschappelijke onderzoeken ondersteund in 2011: zes studies voor de oncologen, waarvan één studie in 2011 werd opgestart twee studies voor de nefrologen, waarbij het ging om observationele studies drie studies voor de endocrinologen, waarvan er twee in 2011 werden opgestart zes studies voor de urologen, waarvan twee nieuwe studies werden opgestart en twee studies werden afgesloten Het MCH presteert op topklinisch niveau Patiëntenzorg, voorzieningen, opleidingen, onderzoek en innovatie in het MCH zijn op topklinisch niveau. Dat heeft de STZ (vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen) geconcludeerd. In juli 2011 is het lidmaatschap van het MCH door de STZ voor vijf jaar verlengd. De STZ is een samenwerkingsverband van 28 grote opleidingsziekenhuizen die hooggespecialiseerde medische zorg verlenen, met medisch specialistische opleidingen als speerpunt. Met het lidmaatschap deelt het MCH verantwoordelijkheid voor onderwijs en opleidingen, hoogwaardige en topklinische patiëntenzorg en toegepast wetenschappelijk onderzoek en zorginnovatie. Het voorzieningenniveau van het MCH ligt, net als bij andere topklinische ziekenhuizen, tussen dat van universitaire medische centra en andere algemene ziekenhuizen in. Samenwerking met andere zorgaanbieders is dan ook een speerpunt. 52

53 4.6 Samenleving In dit hoofdstuk komt de positie van het MCH aan de orde op het gebied van mensen en milieu, vanuit het perspectief van maatschappelijk verantwoord ondernemen Mensen Vrijwilligers leveren een onmisbare bijdrage aan de patiëntenzorg, vindt het MCH. Op dit moment zijn er negentien vrijwilligersteams op beide locaties. De afgelopen twee jaar is het aantal vrijwilligers toegenomen van 160 naar 225. Het aanbod aan vrijwilligers is niet alleen groot, maar ook gevarieerd. Binnen het vrijwilligerswerk waren er diverse ontwikkelingen binnen het MCH. Om het vrijwilligerswerk aantrekkelijker te maken is er eerst bij de verschillende vrijwilligersteams een aanzet gegeven om vraaggericht in plaats van aanbodgericht te gaan werken. De patiëntenvraag was hierbij leidend. Ook zijn er vanuit de organisatie op verzoek nieuwe projecten opgezet. Zo is er sinds oktober 2011 op de afdeling dialyse in MCH Antoniushove een vrijwilligersteam PC-Doe Mee, dat patiënten begeleidt bij internetten. Het aanbod van vrijwilligers is op dit moment groot en gevarieerd. Een evenwicht in de verhouding kortdurig en langdurig vrijwilligerswerk wordt nagestreefd. De arbeidsmarkt is de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Een groot aantal mensen is werkloos of arbeidsgehandicapt, in elke leeftijdscategorie. De mensen zonder betaalde baan die zich aanmelden voor vrijwilligerswerk binnen het MCH zijn enthousiast en willen zich graag inzetten voor de maatschappij. In 2011 vonden drie vrijwilligers een betaalde baan in het MCH. Het MCH heeft ook vrijwilligers, die daarnaast een betaalde baan elders hebben. Vaak willen ze zich op een andere manier nuttig maken voor de maatschappij, of de combinatie van een baan in het bedrijfsleven met vrijwilligerswerk in de non profitsector spreekt hen aan. In 2011 was ook een beperkt aantal plaatsen beschikbaar voor vrijwilligers die de Nederlandse taal aan het oefenen zijn. Hierbij kregen zij begeleiding door een seniorvrijwilliger. Ook waren er diverse scholieren en studenten die naast hun studie vrijwilligerswerk deden, begeleid door een senior vrijwilliger. De Dienst Geestelijke Verzorging had met regelmaat scholieren die met vrijwilligerswerk studiepunten krijgen om hiermee de kans te vergroten om ingeloot te worden bij bijvoorbeeld de studie geneeskunde. Protocol Kindermishandeling krijgt wetenschappelijke basis Eind 2007 heeft het MCH het protocol Melden van kinderen in zorgwekkende opvoedingssituaties ingevoerd. Het protocol is gericht op het melden van een vermoeden van kindermishandeling aan het Advies-en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) door verpleegkundigen van de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH). Een jaar na invoering bleek het aantal meldingen te zijn gestegen van nul naar 100. Bijna altijd in 93,5% van de gevallen - bleek de melding terecht. Hester Diderich, aandachtsfunctionaris kindermishandeling bij het MCH en initiatiefnemer van het protocol, gaat de effecten van de meldingen wetenschappelijk onderzoeken en heeft hiervoor begin 2011 een ZonMwsubsidie ontvangen. Op 27 april 2011 heeft het ministerie van VWS het startsein gegeven voor de invoering van de verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling bij alle ziekenhuizen in Nederland. Met het wetenschappelijk onderzoek wil Diderich meer inzicht krijgen in de effecten van het protocol en de landelijke invoering ervan monitoren. 53

54 SEH-verpleegkundige wint voor tweede keer Anna Reynvaanprijs Christien van der Linden, SEH-verpleegkundige en epidemioloog, heeft in mei 2011 voor de tweede keer de Anna Reynvaan Praktijkprijs gewonnen. Zij kreeg de prijs voor het project 'Nazorg weglopers van de Spoedeisende Hulpafdeling' (SEH) van MCH Westeinde. Van der Linden won de prijs omdat in haar project de resultaten van wetenschappelijk onderzoek direct toepasbaar zijn in de patiëntenzorg. In het project Nazorg weglopers op de SEH worden alle patiënten die vlak vóór of direct nà triage de afdeling SEH van MCH Westeinde verlaten, gebeld door een verpleegkundige. Gebleken is dat patiënten die weglopen soms namelijk toch dringend medische hulp nodig hebben. De meerderheid van de patiënten wordt bereikt (60%) en de reacties zijn vaak erg positief. Patiënten zijn dan blij dat ze hun verhaal kwijt kunnen. Zorg aan onverzekerbare onverzekerden Het MCH heeft een kernfunctie voor de regio Haaglanden. Mensen die illegaal in Nederland verblijven zijn niet verzekerd. En mensen die de premie niet kunnen betalen evenmin. Met ingang van 1 januari 2009 is de regeling voor financiering van zorg aan illegalen veranderd. Deze regeling biedt zorgverleners een financieel vangnet en is alleen van toepassing op illegaal in Nederland verblijvende patiënten die de rekening niet kunnen betalen, ook niet via een betalingsregeling of via derden. Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) geeft alleen een vergoeding als de zorgverlener de zorg medisch noodzakelijk acht. De term medisch noodzakelijke zorg - in het verleden op vele manieren geïnterpreteerd - is opnieuw gedefinieerd in samenwerking met de Koninklijke Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst en de Orde van Medisch Specialisten. Het CVZ maakt onderscheid tussen direct toegankelijke zorg en niet direct toegankelijke zorg. Direct toegankelijke zorg wordt geleverd zonder verwijzing, recept of indicatie, zoals de acute zorg. De bijdrage van het CVZ hiervoor bedraagt 80% van de kosten, zowel voor het honorarium als voor de ziekenhuiskosten. Voor niet direct toegankelijke zorg heeft het CVZ onder meer het MCH gecontracteerd. Het MCH ontvangt 100% vergoeding voor zowel het honorarium als de ziekenhuiskosten. Het MCH is het enige door het CVZ gecontracteerde ziekenhuis in de regio Zuid- Holland West Milieu Vanzelfsprekend voldoet het MCH aan alle relevante milieuwetgeving. Daarnaast werkt het MCH met strikt gescheiden afvalstromen. Het kantoorafval, waaronder toner, papier, karton, polipropyleen en folies, wordt zoveel mogelijk voor hergebruik ingezameld en voor verwerking aangeboden. Het MCH streeft de volgende doelen na op het gebied van milieu: 1) Beperking van het energieverbruik met onderstaande maatregelen: gebruik van energiezuinige verlichting letten op warmte- en koellast bij aanschaf van apparatuur voorkomen van het lekken van warmte door goede isolatie kiezen voor oplossingen die het energieverbruik bij verbouw- en nieuwbouw verminderen aandacht voor meet- en regelonderhoud, opheffen van elkaar tegenwerkende processen 54

55 2) Het MCH streeft ernaar zoveel mogelijk goederen te hergebruiken, om het beslag op natuurlijke bronnen te beperken. Uitgangspunten in de milieuzorg van het MCH zijn het voldoen aan de wettelijke eisen en de zorg voor een milieuvriendelijke omgeving. 3) Het reststoffenprogramma is met onverminderde inzet voortgezet. Het is een uitgewerkt programma voor het opslaan, inzamelen en verwerken van reststoffen die in het ziekenhuis vrijkomen. Hierbij hoort ook voorlichting over de geactualiseerde scheidingsregels. 4) Interne controles en evaluaties op het gebied van de inzameling van reststoffen zijn opgenomen in de periodieke interne audits. Deze worden uitgevoerd in het kader van de ISO certificering van de afdeling Interne Zaken Meerwaarde maatschappij Het MCH vindt beleid voor MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen) niet relevant voor een zorgaanbieder. Daar waar het wel relevant is - waar het een positief effect heeft op de patiëntenzorg - worden initiatieven gestart, bijvoorbeeld het protocol Kindermishandeling, het project nazorg weglopers op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) en het project alcoholscreening op de afdeling SEH. 4.7 Financieel beleid In de jaarrekening van het MCH zijn de resultaten van Express-so BV, Stichting Diabetes Zorg Haaglanden, West End Facility BV, Apotheek MCH Lijnbaan BV, Lab West BV en Stichting Medisch Centrum Haaglanden geconsolideerd. In wordt het beleid van 2011 en de geconsolideerde resultaten toegelicht De uitgangspunten In de begroting 2011 was rekening gehouden met een aantal macrokortingen die de ziekenhuizen in Nederland opgelegd hebben gekregen vanwege de overschrijdingen uit het verleden. In de begroting was voor een totaal bedrag van 6,2 mln. aan kortingen opgenomen. In de begroting was tevens een groei van de productie in A- en B-segment van 4% opgenomen en een groei van de overige opbrengsten van 2%. Bij de groei in het A-segment is in de begroting vooral uitgegaan van groei van de bijzondere en complexe zorg en een beperkte groei van de basiszorg. Bij het opstellen van de begroting 2012 is rekening gehouden met de beperkt beschikbare groeiruimte. De groei ten opzichte van de realisatie 2011 is beperkt tot de macro groei ruimte. Met verzekeraars zijn op het moment van schrijven van deze jaarrekening de gesprekken gaande over het vergoeden van deze groei De totale bedrijfsopbrengsten De totale bedrijfsopbrengsten zijn in 2011 per saldo 15,4 mln. hoger dan in De cijfers in de resultatenrekening geven op onderdelen een vertekend beeld. In de omzet 2011 zit de omzet van Lab West BV ad 8,1 mln. geconsolideerd (totale omzet Lab West BV minus eliminatie omzet gefactureerd aan het MCH). Zonder de consolidatie van Lab West BV zouden de opbrengsten zijn gestegen met 7,3 mln. Het wettelijk budget is toegenomen door hogere productieafspraken van 5,3 mln. en indexatie van 3,6 mln. Echter, kortingen wegens macro overschrijdingen van 6,2 mln., de overheveling van 1,8 mln. naar het fonds ziekenhuisopleidingen en het vervallen van de eenmalige vergoedingen voor afschrijvingen van immateriële vaste activa en asbest zorgen per saldo voor een daling van het wettelijk budget met 7,2 mln. 55

56 De opleiding van medisch ondersteunend personeel en gespecialiseerde verpleegkundigen is omgezet van een budgetvergoeding in het A-segment naar een subsidie ( 1,8 mln.). Er is dus sprake van een verschuiving van het wettelijk budget naar de post subsidies. Daarnaast is het aantal AIOS toegenomen, en zijn de bedragen per AIOS geïndexeerd, leidend tot een verdere toename van de subsidies. bedragen x Mutatie Wettelijk budget (A-segment) Omzet DBC (B-segment) Niet gebudgetteerde zorgprestaties Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Totale bedrijfsopbrengsten De belangrijkste ratio s zijn: Ratio s Resultaat 1,7% 1,4% 2.5% Liquiditeit (vlottende activa / kort vreemd vermogen) 120,1% 105,1% 91,1% Solvabiliteit (totaal eigen vermogen / balanstotaal) 21,1% 18,8% 17,0% Solvabiliteit (totaal eigen vermogen / totaal opbrengsten) 18,5% 17,8% 16,9% De bedrijfslasten De personeelskosten De totale bedrijfslasten zijn gestegen van 251,3 mln. naar 266,7 mln., een stijging van 15,4 mln. De personele kosten zijn gestegen met 12,4 mln. In deze stijging zit voor 7,6 mln. aan loonkosten van Lab West BV. Zonder deze post stijgen de personele kosten met 3,2%. De CAO-afspraak voor 2011 hield een stijging van de loonkosten met 1,0% in en een stijging van de eindejaarsuitkering met 0,6%. Daarnaast zorgt de stijging van het aantal uren dat medewerkers hebben gekregen voor het persoonlijk levensfase budget voor een reservering die ten laste komt van de resultatenrekening. De formatie ie nagenoeg gelijk gebleven hetgeen in verhouding tot de productie- en omzetstijging een uitstekende prestatie is. Afschrijving op immateriële en materiële vaste activa De afschrijving op activa is aanzienlijk gedaald doordat, zoals onder de bedrijfsopbrengsten beschreven, de incidentele toegekende posten in 2010 eenmalig via de winst- en verliesrekening zijn afgewikkeld. Bijzondere waardevermindering De laatste maanden is in het kader van de samenwerking met het HagaZiekenhuis in RC West goed gekeken naar de activa van de radiotherapie. In de jaarrekening is daarom op basis van een impairment op het afgesplitste radiotherapiecentrum voor een afwaardering gekozen. De totale impairment bedraagt 6,2 mln. Overige bedrijfskosten De materiële kosten zijn met 7 mln.gestegen. In 2011 wordt voor een bedrag van 5,3 mln. gedoteerd aan de reserve groot onderhoud. In 2010 was dit slechts 1,6 mln. De stijging wordt met name veroorzaakt omdat in de raming het herstel van de gevelplaten van MCH Antoniushove is opgenomen. Deze waren in de eerdere ramingen voor een aanzienlijk lager bedrag opgenomen. Daarnaast stijgen de patiëntgebonden kosten doordat het aantal ICD- en PTCA-behandelingen met dure implantaten is toegenomen. De kosten voor laboratoriumonderzoek zijn door de start van Lab West BV hoger omdat het lab bevoorschot wordt voor haar activiteiten. De kosten voor 56

57 geneesmiddelen zijn niet verder gestegen, hiervoor is in 2011 een extra inspanning geleverd waardoor de jaarlijkse stijging van tussen de 5% en 10% niet is doorgegaan. Financiële baten en lasten Door de aflossing van een lening bij BNP Parisbas (voorheen AMEV) met een hoge rente en het positieve saldo bij de liquide middelen waardoor er rentebaten waren, is er sprake van een afname van de financiële lasten Het resultaat Per saldo is het jaar 2011 afgesloten met een positief resultaat van Dit resultaat is als volgt verwerkt in de jaarrekening: - toevoeging aan de reserve aanvaardbare kosten toevoeging aan het niet-collectieve gefinancierd vrij vermogen De financiële risico s 2012 In 2012 is de cure overgegaan naar prestatiebekostiging met gelijktijdige invoering van nieuwe zorgproducten in de vorm van DOT. Doordat de ziekenhuizen niet hebben kunnen schaduwdraaien in DOT bestaat er grote onzekerheid over de uitkomsten van deze overgang. Alhoewel er uitgebreid gesimuleerd is blijft de overgang ongewis, mede door de introductie van nieuwe verrichtingen en registratieregels. Ook voor het MCH doet zich deze onzekerheid voor, welke conform de landelijke regelgeving voor 95% wordt afgedekt daar waar het oude A-segment betreft door het schaduwbudget. De risico s zitten derhalve vooral in het B-segment. Ook voor zorgverzekeraars zijn de risico s veranderd door het afschaffen van de post verevening. Voor beide partijen is daardoor de druk groot om tot goede afspraken te komen. De minister heeft inmiddels wetgeving gemaakt waarin de overschrijding van het budgetjaar 2012 nog in dat zelfde jaar wordt teruggehaald. Voor MCH betekent dit dat voor het jaar 2012 beperkte groeiruimte beschikbaar is, sterker: de omzet zonder prijsindexatie moet iets onder de omzet 2011 uitkomen om te voldoen aan de door verzekeraars gestelde eisen aan de maximale groei voor Bij gelijkblijvende of zelfs groeiende volumina betekent dit dalende prijzen. Onzeker voor de toekomst zijn daarnaast de verdere effecten van de macro economische ontwikkelingen, verdere bezuinigingen op de zorg lijken onafwendbaar. Een verdere reductie van kosten, efficiëntere inzet van middelen zal daarom ook voor de komende jaren een belangrijk punt op de agenda blijven Regeling AO/IC productieregistratie De regeling 2011 stond, conform 2010, een maximale foutfractie van 3% toe. De steekproef 2011 omvatte 563 dossiers, welk aantal in overleg met de accountant is vastgesteld. De geconstateerde fouten zijn geëvalueerd en indien er sprake was van een structurele fout zijn deze structurele fouten integraal in de gehele productie gecorrigeerd. De uiteindelijke foutfractie bedroeg in ,32% waardoor het MCH aan de regeling heeft voldaan. Het onderstaande overzicht toont het totaal aantal geopende en gedeclareerde DBC s. Het aantal geopende DBC s laat een stijging van 4,3% zien. Het aantal gesloten DBC s is gestegen met 10,5%. Geopende en gesloten DBC s Segment A Segment B Totaal Geopende DBC s Gesloten DBC s (afgesloten & declareerbaar)

58 4.7.7 Dochterinstellingen Stichting Diabetes Zorg Haaglanden (DZH) Inleiding en algemene doelstellingen Stichting Diabetes Zorg Haaglanden (DZH) is een behandel- en kenniscentrum voor diabetespatiënten. DZH biedt zorg op maat die aansluit bij de behoefte en wens van patiënt en huisarts. Het zorgaanbod bestaat uit interdisciplinaire en taakgerichte zorg is voor DZH een jaar van samenwerking geweest. Een belangrijke verandering is de samenvoeging van DZH met de diabetesspreekuren vanuit het MCH Westeinde. De drie hoofdpijlers waar DZH zich in 2011 op heeft gericht zijn: 1. Kwaliteit van zorg De zorgprocessen van DZH en MCH zijn met elkaar vergeleken. Aanpassingen in het zorgaanbod hebben geresulteerd in een aantal nieuwe zorgmodellen. Deze zorgmodellen dienen als uitgangspunt voor het beter in kaart brengen van het zorgaanbod als ook voor de professionalisering en beoordeling van de diabetesbehandelaars. 2. Vergaande samenwerking met MCH Beleidsmatig was de samenwerking tussen de verschillende professionals al in kaart gebracht. Dit jaar heeft zich vooral gericht op het omzetten van het beleid naar operationele haalbare doelstellingen. 3. Advies voor een organisatiestructuur De Raad van Bestuur heeft de directie van DZH en de organisatorisch divisiemanager beschouwend van het MCH de opdracht gegeven om in 2011 te komen tot een advies voor de organisatiestructuur van de diabeteszorg. Organisatie algemeen DZH is een Stichting met als statutair directeur mevrouw H.C. M. Bank. Het bestuur wordt gevormd door de Raad van Bestuur van het MCH. Het gemiddeld aantal personeelsleden (exclusief specialisten) bedraagt 23. Samenwerkingsverbanden DZH heeft met diverse partijen samenwerkingsverbanden ter bevordering van hoogwaardige zorg, zoals met het MCH, Bosman, DVN, EADV, eerstelijns fysiotherapeuten en huisartsenpraktijken. HRM-beleid Op alle niveaus in de organisatie staan klantgerichtheid en kwaliteit centraal. Door het kwaliteitssysteem is er grote betrokkenheid en bereidheid om mee te denken over verbeterprocessen. Met alle medewerkers van de organisatie is in 2011 een jaargesprek gevoerd. Daarnaast zijn er ook gesprekken gevoerd in het kader van coaching of mentoring en gesprekken als onderdeel van het ziekteverzuimbeleid. DZH stimuleert personeel op eigen vakgebied bijscholingen en cursussen te volgen. Klachten In 2005 is een start gemaakt met de opzet van een onafhankelijke klachtencommissie. Deze commissie is tevens werkzaam voor het MCH en is officieel benoemd door DZH in Deze benoeming is tot en met het jaar 2011 gecontinueerd. In 2011 zijn drie klachten van patiënten binnengekomen. Deze klachten zijn volgens de klachtenprocedure opgelost en afgehandeld. Onderzoeken en publicaties in 2011 De volgende onderzoeken met bijbehorende publicaties hebben in 2011 plaatsgevonden: 1) Age Reader (vervolg onderzoek uit 2010, rapportage volgt in 2012) 2) Onderzoek Association between age, IL-10, IFN, stimulated C-peptide and disease 1 diabetes, progression in children with newly diagnosed Type 3) Genetic correlates of early accelerated infant growth associated with juvenile-onset type 1 diabetes 58

59 4) IGF1 promoter polymorphism and cranial growth in individuals born very preterm 5) Sociale en culturele problemen bij het opvolgen van leefstijladviezen door allochtone diabetici 6) Family communication as strategy in diabetes prevention: An observational study in families with Dutch and Surinamese South-Asian ancestry 7) Olmesartan for the Delay or Prevention of Microalbuminuria in Type 2 Diabetes 8) Real time continuous glucose monitoring: how does it work in real life? 9) Risk of cancer in patients on insulin glargine and other insulin analogues in comparision with those on human insulin: results from a large population-based follow-up study Financieel resultaat De omzet van Diabetes Zorg Haaglanden is in 2011 ten opzichte van 2010 met bijna 7,7% gestegen tot bijna 1,6 mln. Omdat de bedrijfslasten marginaal zijn gedaald, is het resultaat met verbeterd tot Apotheek MCH Lijnbaan BV Apotheek MCH Lijnbaan BV is een (poliklinische) openbare apotheek die gevestigd is in de centrale hal van MCH Westeinde. Kwaliteit Het kwaliteitsbeleid van Apotheek MCH Lijnbaan BV is gericht op het leveren en garanderen van verantwoorde farmaceutische zorg, zoals omschreven in de kwaliteitswet Zorginstellingen. Het gaat om zorg van goed niveau, doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht, die voorziet in de reële behoefte van de patiënt. De verleende zorg is in overeenstemming met wettelijke regelingen en met de bepalingen van de Nederlandse Apotheek Norm, de Modelregeling apotheker-patiënt en de met zorgverzekeraars overeengekomen contracten. Apotheek MCH Lijnbaan BV is gecertificeerd volgens het HKZ-certificatieschema openbare apotheken conform ISO 9001: Het certificaat is herbehaald volgens de nieuwe HKZ norm op 6 januari De doelgroepen van de apotheek zijn: alle poliklinische patiënten van MCH Westeinde, patiënten die ontslagen worden uit MCH Westeinde, personeel dat werkzaam is in het MCH, patiënten die vlakbij het ziekenhuis wonen en passanten. Medicijngebruik In apotheek MCH Lijnbaan BV wordt het geven van voorlichting en advies over geneesmiddelen en het correcte en veilige gebruik van deze middelen beschouwd als een kerntaak. Uitgangspunt hierbij is dat de cliënt uiteindelijk zelf verantwoordelijk is, maar dat door de medewerkers van apotheek MCH Lijnbaan BV alles in het werk wordt gesteld om de cliënt te helpen bij het nemen van goede beslissingen over geneesmiddelgebruik. Om de therapietrouw te bevorderen zijn weekleveringen, de herhaalreceptservice en de thuisbezoekservice een nog belangrijkere plaats gaan innemen in de dienstverlening aan de patiënten. Dit geldt zowel voor geneesmiddelen op recept als voor zelfzorg, en behalve voor geneesmiddelen ook voor alle andere artikelen die de apotheek levert. Apotheek MCH Lijnbaan BV wil patiënten laten zien dat een goede begeleiding bij en informatie over de geleverde medicijnen bijdraagt aan een betere kwaliteit van leven, bij ziekte of ongemak. Het kunnen voorzien in de behoefte aan verantwoorde farmaceutische zorg wordt door de apothekers en alle medewerkers van de apotheek beschouwd als essentieel voor alle betrokkenen, dat wil zeggen voor de patiënten van de apotheek, de zorgverzekeraars, voor andere zorgaanbieders en daardoor ook voor de continuïteit van de apotheek zelf. Apotheek MCH Lijnbaan BV participeert in de regionale nachtdienstapotheek organisatie SASA met de vestigingen in de ziekenhuizen Bronovo en Leyenburg te Den Haag. De beherend apotheker is drs. P.S.A. van Rooijen. De tweede apothekers zijn mw. drs. W.J. Berger en drs. K.S. Chan. De apothekers vormen samen met acht apothekersassistenten en twee bezorgers het apotheekteam. 59

60 Financieel resultaat Het financieel resultaat ligt in lijn met het in 2010 behaalde resultaat en bedraagt West End Facility BV West End Facility BV (WEF) heeft het uitvoeren van schoonmaakwerkzaamheden en -diensten in MCH Westeinde en MCH Antoniushove ten doel. Kwaliteit wordt binnen de WEF gemeten volgens het Dagelijks Kwaliteit Systeem (DKS). Bij het uitvoeren van de schoonmaakwerkzaamheden neemt de WEF de WIP-richtlijnen in acht. De WEF maakt onder andere schoon op de onderstaande afdelingen: OK- complex CSA Radiotherapie Poli s Kantoren Trappenhuizen In MCH Westeinde maakt de WEF gemiddeld m2 schoon. In MCH Antoniushove gaat het om gemiddeld m2. Bij de WEF zijn gemiddeld 90 werknemers in dienst. Financieel resultaat De omzet 2011 is nagenoeg gelijkgebleven aan de omzet 2010 en bedraagt De iets lagere bedrijfslasten zorgen voor een kleine stijging van het resultaat na belasting tot Express-so BV Express-so BV is een restauratieve voorziening met ziekenhuiswinkel voor patiënten, bezoekers en personeel van het MCH. Express-so BV is gevestigd in zowel MCH Westeinde als MCH Antoniushove, waar sinds 1 september 2011 ook het personeelsrestaurant is overgenomen. In MCH Westeinde komen gemiddeld gasten per week bij Express-so BV. In MCH Antoniushove zijn dit er circa in het bezoekersrestaurant en 725 in het personeelsrestaurant. Bij Express-so BV zijn gemiddeld 30 medewerkers in dienst. Financieel resultaat De omzet is met 3,0% gestegen tot De inkoopwaarde is toegenomen met 6,96%, er was een daling van de brutomarge met 1,6%. De bedrijfslasten (inclusief financiële baten en lasten) zijn gedaald met 1,2%. Er is een resultaatstijging per saldo van in 2010 naar in Lab West BV Inleiding Het HagaZiekenhuis, het MCH en Stichting Trombosedienst s Gravenhage en omstreken hebben hun krachten op 1 juli 2011 gebundeld in een nieuwe laboratoriumorganisatie onder de naam Lab(oratorium) West BV, waarvan het MCH en het HagaZiekenhuis ieder voor 50% aandeelhouders 60

61 zijn. De klinisch chemische en hematologische laboratoria van de ziekenhuislaboratoria en de gehele trombosedienst zijn in de nieuwe organisatie opgegaan. De bijna 300 medewerkers van Lab West verrichten jaarlijks meer dan 1 miljoen bloedafnames. Met de afgenomen materialen worden door hen meer dan 8 miljoen tests uitgevoerd. De uitslagen van deze analyses helpen verschillende soorten zorgprofessionals bij het stellen van de juiste diagnose of bij het vervolgen van een behandelproces. Transitie Vanaf oprichtingsdatum is gestart met de transitiefase. Een periode die ongeveer twee jaar in beslag zal nemen. Tijdens deze transitie zal Lab West worden omgevormd volgens de contouren in de business case. Dit betekent dat er lokale en centrale laboratoria gerealiseerd worden. Op locatie worden de klinische orders en andere spoedaanvragen verwerkt. De centrale laboratoria handelen de aanvragen van de poliklinieken, de eerste lijn en de overige niet-spoedeisende bepalingen af. Doelstelling De doelstelling van Lab West bestaat uit de volgende onderdelen: Goede kwaliteit voor een lage prijs: Lab West wil zich in een sterk versnipperde markt onderscheiden met het aanbieden van kwalitatief hoogwaardige laboratoriumdiagnostiek tegen een zeer scherp tarief. Het bijzondere hierbij is dat zowel de spoedeisende diagnostiek, het bloedtransfusieonderzoek, de trombosezorg alsmede de niet-spoedeisende diagnostiek binnen één organisatie wordt afgehandeld. Lab West bedient dus zowel de eerste als de tweede lijn. Versterken van de consultfunctie: door de schaalvergroting die heeft plaatsgevonden met de vorming van Lab West, is het voor de klinisch chemici mogelijk geworden om zich te specialiseren op één of enkele aandachtsgebieden. Hierdoor wordt de adviserende rol richting aanvragers en patiënten aanmerkelijk belangrijker. Onderwijs en innovatie: Lab West is nauw betrokken bij het onderwijs en de opleidingen voor analisten en medewerkers bloedafname. Samen met de opleidingsinstituten werkt Lab West eraan om de laboratoriumdiagnostiek ook in de toekomst te kunnen bemensen met gemotiveerde en adequaat geschoolde studenten. Innovaties op analytisch gebied en onderzoek in brede zin worden door Lab West aangemoedigd en ondersteund. Kwaliteit, ARBO en Milieu (KAM-zorg) Lab West kent een KAM-zorg systeem, dat deel uitmaakt van het kwaliteitssysteem. Dit systeem ondergaat iedere twee jaar een audit van de Raad voor Accreditatie (CCKL). Tijdens de audits wordt onderzocht of aan de strikte normen zoals deze zijn gesteld in de praktijkrichtlijn wordt voldaan. Voorheen hadden de drie deelnemende partijen in Lab West een eigen kwaliteitssysteem. Gedurende de transitiefase wordt toegewerkt naar een gezamenlijk systeem. Onderzoek en ontwikkeling Van Lab West maakt een internationaal referentielab voor de enzymen deel uit. Hierin worden, in samenwerking met enkele andere gerenommeerde labs wereldwijd, de standaarden bepaald waarop de enzymbepalingen worden geijkt. Lab West verricht onder andere onderzoek op het gebied van erfelijke membraanafwijkingen van de rode bloedcellen. In nationaal opzicht is dit een expertisecentrum. Personeel Gedurende het boekjaar 2011 bedroeg het gemiddeld aantal fte bij de onderneming 269,2. Financieel resultaat De totale omzet in 2011, dat wil zeggen vanaf 1 juli, bedroeg Het resultaat bedroeg negatief. Dit verlies wordt geheel veroorzaakt door de aanloopkosten hetgeen in de business case van de opzet van Lab West reeds was verwacht. 61

62 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5 Jaarrekening 62

63 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden INHOUDSOPGAVE Pagina 5.1 Jaarrekening Geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerde resultatenrekening over Geconsolideerd kasstroomoverzicht over Grondslagen van waardering en resultaatbepaling Toelichting op de geconsolideerde balans per 31 december Geconsolideerd mutatieoverzicht vaste activa/financiele vaste activa Specificatie ultimo boekjaar onderhanden projecten en gereedgekomen projecten Overzicht langlopende schulden ultimo Toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening over Enkelvoudige balans per 31 december Enkelvoudige resultatenrekening over Grondslagen van waardering en resultaatbepaling enkelvoudig jaarrekening Toelichting op de enkelvoudige balans per 31 december Enkelvoudig mutatieoverzicht materiële vaste activa/financiële vaste activa Specificatie ultimo boekjaar onderhanden projecten en gereedgekomen projecten Overzicht langlopende schulden ultimo 2011 (enkelvoudig) Toelichting op de enkelvoudige resultatenrekening over Overige gegevens Vaststelling en goedkeuring jaarrekening Resultaatbestemming Gebeurtenissen na balansdatum Ondertekening door bestuurders en toezichthouders Controleverklaring

64 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.1 JAARREKENING

65 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec dec ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's Vorderingen en overlopende activa Vorderingen uit hoofde van financieringstekort Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal activa Ref. 31-dec dec-10 PASSIVA Eigen vermogen 10 Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Aandeel derden Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Kortlopende schulden en overlopende passiva Totaal passiva

66 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 Ref BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) Omzet DBC B-segment Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten BEDRIJFSRESULTAAT Financiële baten en lasten Resultaat aandeel derden RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING Buitengewone baten en lasten RESULTAAT BOEKJAAR VOOR BELASTINGEN Belastingen RESULTAAT BOEKJAAR NA BELASTINGEN RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten Niet collectief gefinancieerd vrij vermogen Bestemmingsreserve afschrijving inventarissen Bestemmingsreserve egalisatie afschrijvingen Bestemmingsreserve Bond Medische Specialisten

67 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT OVER 2011 Kasstroom uit operationele activiteiten Ref Bedrijfsresultaat Aanpassingen voor: - afschrijvingen aandeel derden overige reserves bijzondere waardevermindering mutaties voorzieningen Veranderingen in vlottende middelen: - voorraden mutatie onderhanden projecten DBC's vorderingen vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort respectievelijk -overschot kortlopende schulden (excl. schulden aan kredietinstellingen) Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest Resultaat aandeel derden Belastingen Buitengewoon resultaat Totaal kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen materiële vaste activa Desinvesteringen materiële vaste activa Investeringen deelnemingen en/of samenwerkingsverbanden Mutatie leningen u/g Overige investeringen in financiële vaste activa Totaal kasstroom uit investeringsactiviteiten Kasstroom uit financieringsactiviteiten Nieuw opgenomen leningen Aflossing langlopende schulden Totaal kasstroom uit financieringsactiviteiten Mutatie geldmiddelen Er is gebruik gemaakt van de indirecte methode. 67

68 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Algemeen Grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de Regeling verslaggeving WTZi en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Vergelijking met voorgaand jaar De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Consolidatie In de consolidatie worden de financiële gegevens van MCH opgenomen, samen met haar groepsmaatschappijen en andere rechtpersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin MCH direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met potentiële stemrechten die direct kunnen worden uitgeoefend op balansdatum. De groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transacties worden ook geëlimineerd tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtpersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen voor de Groep. De in de consolidatie begrepen vennootschappen zijn: Stichting Diabetes Zorg Haaglanden; Express-so BV; West End Facility BV; Apotheek MCH Lijnbaan BV; Lab West BV. Verbonden partijen Als verbonden partijen worden aangemerkt alle rechtpersonen waarover overheersende zeggenschap, gezamenlijke zeggenschap of invloed van betekenis kan worden uitgeoefend. Ook rechtpersonen die overwegende zeggenschap kunnen uitoefenen worden aangemerkt als verbonden partij. Ook de statutaire directieleden, andere sleutelfunctionarissen in het management van MCH en nauwe verwanten zijn verbonden partijen. Transacties van betekenis met verbonden partijen worden toegelicht voor zover deze niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Hiervan wordt toegelicht de aard en de omvang van de transacties en andere informatie die nodig is voor het verschaffen van het inzicht. Schattingen Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is het nodig dat de Raad van Bestuur van MCH zich over verschillende zaken een oordeel vormt, en dat de Raad van Bestuur schattingen maakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indien het voor het geven van het in art. 2:362 lid 1 BW vereiste inzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingen inclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomen bij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten Grondslagen van waardering van activa en passiva Activa en passiva Voor zover niet anders is vermeld zijn de activa en passiva gewaardeerd tegen de nominale waarde. Immateriële en materiële vaste activa De immateriële en materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van cumulatieve afschrijvingen en cumulatieve bijzondere waardeverminderingen. WTZi-vergunningsplichtige vaste activa worden gewaardeerd tegen de laagste van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en het goedgekeurde investeringsbedrag. Het meerdere boven het goedgekeurde investeringsbedrag wordt onder niet WTZi geactiveerd. 68

69 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Voor WTZi-vergunningsplichtige vaste activa, instandhoudingen en WMG-gefinancierde vaste activa waarvoor in de bekostigingssystematiek geen substitutievrijheid bestaat binnen het verkregen budget, is de afschrijvingsperiode gelijk aan de in de bekostigingssystematiek voorgeschreven afschrijvingstermijnen. Voor die vaste activa waarvoor binnen de bekostigingssystematiek of de verkregen subsidie substitutievrijheid bestaat zijn de afschrijvingstermijnen gebaseerd op de verwachte gebruiksduur van het vast actief. Per 1 januari 2008 is het bouwregime voor ziekenhuizen afgeschaft. Hierdoor ontstaat meer vrijheid in bouwen, maar tevens vervalt de garantie van het Ministerie van VWS op de vergoeding van afschrijvingen en rentelasten. Met ingang van 1 januari 2012 is er sprake van integrale bekostiging op basis van Zorgproducten en is de dekking van kapitaallasten afhankelijk van volume en prijs. Het vastgoed- en boekwaarderisico ligt daarmee meer en meer bij de ziekenhuizen. De richtlijn 655 Zorginstellingen is met ingang van boekjaar 2009 aangepast aan het vervallen van het bouwregime en de (voorgenomen) wijzigingen in de bekostiging van de kapitaallasten van het vastgoed. Naar aanleiding van de wijziging van de bekostigingssystematiek is het niet langer toegestaan om de afschrijvingstermijn te baseren op de bekostigingssystematiek. Ingevolge de uitkomsten van de ziekenhuisbrede Impairment en de samenhang van de afschrijvingstermijnen met de integrale prijsstelling heeft MCH de verwachte gebruiksduur niet aangepast. Voor de verwerking en waardering van vaste activa gelden de algemene verslaggevingsregels van Titel 9 Boek 2 BW en de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. De Minister van VWS heeft een overgangsregime kapitaallasten bewerkstelligd. Dit overgangsregime geeft, aflopend in de tijd, gedeeltelijke zekerheid voor oudbouw- en nieuwbouwproblematiek van het vastgoed en zekerheid voor de afwikkeling van de voormalige Immateriële Vaste Activa (door versnelde afschrijving en vergoeding in de budgetten). Dit overgangsregime is uitgewerkt in beleidsregels van de NZa. Materiële vaste activa Algemeen Het vervallen van het stelsel van bekostiging waarbij een integrale vergoeding voor de werkelijke afschrijvingskosten van vaste activa was opgenomen, kan ook gevolgen hebben voor de waardering van de materiële vaste activa. Het vervallen van het stelsel van bekostiging kan worden aangemerkt als een aanwijzing voor de aanwezigheid van een bijzondere waardevermindering overeenkomstig RJ hoofdstuk 121 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa. Door de onzekerheid over de effecten van integrale bekostiging via Zorgproducten is het moelijk vast te stellen of er sprake is van een bijzondere waardevermindering ultimo Voor toekomstige kosten van groot onderhoud aan de bedrijfsgebouwen is een voorziening voor groot onderhoud gevormd. De toevoeging aan de voorziening wordt bepaald op basis van het geschatte bedrag van het onderhoud en de periode die telkens tussen de werkzaamheden van groot onderhoud verloopt. Bedrijfswaarde MCH heeft voor het ziekenhuis een bedrijfswaardeberekening opgesteld. De uitkomsten van de bedrijfswaardeberekening zijn sterk afhankelijk van veronderstellingen over de (opslagen in) tarieven in de toekomstige bekostigingssystemen, groei van de productie en disconteringsvoeten die mede afhankelijk zijn van de toekomstige financiering en bekostiging. De bedrijfswaardeberekeningen geven aan dat de bandbreedte van uitkomsten zeer groot kan zijn. De uitgangspunten die het ziekenhuis hanteert zijn de volgende: Jaarlijkse groei: volume 1% en prijs 1,5% Discontovoet bedraagt 5% De ingeschatte opbrengstwaarde is hoger dan de boekwaarde eind MCH stelt zich op het standpunt dat de in het verleden verkregen rechten tot nacalculatie, bij de overgang dienen te leiden tot een adequate afrekening van eventuele nadelige gevolgen en verwacht dat de overheid hiervoor een passende regeling zal treffen. Een eventuele afwijking van de verwachtingen kan mogelijk een substantiële impact hebben op de vermogenspositie van MCH in de toekomst, zowel voor het beeld van resultaat en vermogen in de onderhavige jaarrekening als in toekomstige jaren. Een dergelijke afwijking zal, voorzover aan de orde, worden verwerkt in het jaar dat deze voldoende betrouwbaar kan worden bepaald. 69

70 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Schattingswijziging afschrijvingen Als gevolg van de wijzigende bekostiging in de ziekenhuiszorg (waarbij prestatiebekostiging definitief is ingevoerd per 1 januari 2012 en overgangsregels zijn vastgesteld) en als gevolg van de vigerende verslaggevingsregels heeft MCH een nieuwe inschatting gemaakt van de verwachte gebruiksduur en restwaarde van de panden, installaties en inventarissen. Hieruit volgt dat de afschrijvingstermijn naar de mening van de Raad van Bestuur van MCH geen aanpassing behoeven. Slechts voor het gebouw op Antoniushove dat wordt verhuurd aan de HOED hebben wij de afschrijvingstermijn teruggebracht tot 2014 vanwege de beoogde nieuwbouw op Antoniushove en de daarmee noodzakelijke sloop van dit gebouw. Overeenkomstig de richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ 145) worden de hieruit voortvloeiende effecten voor de afschrijvingen verwerkt in de verwachte resterende gebruiksperiode van het gebouw. Als gevolg hiervan zijn de afschrijvingskosten in 2011 met toegenomen ten opzichte van de kosten bij ongewijzigde uitgangspunten. Dit effect werkt door in 2012, 2013 en een deel van Bedrijfswaarde Radiotherapie In verband met de voorgenomen nieuwbouw voor Radiotherapie op locatie Antoniushove heeft MCH een specifieke impairment uitgevoerd voor Radiotherapie. Uitkomst hiervan is dat de huidige boekwaarde van de bunkers op locatie Westeinde en de hier aanwezige versnellers met dient te worden verlaagd om te voldoen aan de marktwaarde voor Radiotherapie. Financiële vaste activa Deelnemingen in groepsmaatschappijen en overige deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaardemethode. Invloed van betekenis wordt in ieder geval verondersteld aanwezig te zijn bij het kunnen uitbrengen van 20% of meer van de stemrechten. De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening; voor deelnemingen waarvan onvoldoende gegevens beschikbaar zijn voor aanpassing aan deze grondslagen, wordt uitgegaan van de waarderingsgrondslagen van de desbetreffende deelneming. Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien sprake is van een duurzame waardevermindering vindt waardering plaats tegen deze lagere waarde; afwaardering vindt plaats ten laste van de resultatenrekening. Voorraden De voorraden zijn gewaardeerd tegen historische inkoopprijzen onder aftrek van een voorziening voor incourantheid, voorzover daartoe aanleiding bestaat. Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De onderhanden projecten uit hoofde van DBC's worden gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, zijnde de kostprijs van de reeds bestede verrichtingen, of tegen de opbrengstwaarde van de DBC indien deze lager is. De productie van de onderhanden projecten is bepaald door de openstaande verrichtingen te koppelen aan de DBC's die ultimo boekjaar openstonden. Op de onderhanden projecten worden de voorschotten die ontvangen zijn van verzekeraars in mindering gebracht. Vorderingen Vorderingen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen de reële waarde van de tegenprestatie. Handelsvorderingen worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Als de ontvangst van de vordering is uitgesteld op grond van een verlengde overeengekomen betalingstermijn wordt de reële waarde bepaald aan de hand van de contante waarde van de verwacht ontvangsten en worden er op basis van de effectieve rente rente-inkomsten ten gunste van de winst- en verliesrekening gebracht. Voorzieningen wegens oninbaarheid worden in mindering gebracht op de boekwaarde van de vordering. Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. 70

71 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Operationele leasing Bij de stichting kunnen er leasecontracten bestaan waarbij een groot deel van de voor- en nadelen die aan het eigendom verbonden zijn, niet bij de vennootschap ligt. Deze leasecontracten worden verantwoord als operationele leasing. Verplichtingen uit hoofde van operationele leasing worden, rekening houdend met ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basis verwerkt in de winst- en verliesrekening over de looptijd van het contract. Vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort resp. -overschot De post "vorderingen/schulden uit hoofde van financieringstekort resp. -overschot" is opgenomen voor de nominale waarde en wordt met betrekking tot de over 2011 te verrekenen post bepaald op basis van een zo juist mogelijke becijfering van het voor 2011 beschikbare budget. Reserve aanvaardbare kosten De mutatie in de reserve aanvaardbare kosten over het boekjaar wordt bepaald aan de hand van een zo juist mogelijke becijfering van het budget aanvaardbare kosten, rekening houdend met de werkelijk nacalculeerbare kosten, alsmede door de NZa uitgebrachte en als definitief te beschouwen richtlijnen. Voorzieningen (algemeen) Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. Wanneer verplichtingen naar verwachting door een derde zullen worden vergoed, wordt deze vergoeding als een actief in de balans opgenomen indien het waarschijnlijk is dat deze vergoeding zal worden ontvangen bij de afwikkeling van de verplichting. Langlopende schulden Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de schulden worden in de waardering bij de eerste verwerking opgenomen. Schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijke aflossingswaarde wordt op basis van de effectieve rente gedurende de looptijd van de schulden in de winst- en verliesrekening als interestlast verwerkt. Financiële instrumenten MCH past kostprijshedge-accounting toe voor de renteswaps die ervoor zorgen dat bepaalde vastrentende schulden worden omgezet in variabel rentende leningen. Het ineffectieve deel van de waardeverandering van de renteswaps wordt verantwoord in de winst- en verliesrekening onder de financiële baten en lasten Grondslagen van resultaatbepaling Algemeen Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de baten en de lasten over het verslagjaar, met inachtneming van de hiervoor reeds vermelde waarderingsgrondslagen. De baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop deze betrekking hebben, uitgaande van historische kosten. Verliezen worden verantwoord als deze voorzienbaar zijn; baten worden verantwoord als deze gerealiseerd zijn. Baten (waaronder nagekomen budgetaanpassingen) en lasten uit voorgaande jaren die in dit boekjaar zijn geconstateerd, worden aan dit boekjaar toegerekend. Pensioenen MCH heeft voor haar werknemers een toegezegd-pensioenregeling. Hiervoor in aanmerking komende werknemers hebben op de pensioengerechtigde leeftijd recht op een pensioen welke afhankelijk is van leeftijd, salaris en dienstjaren. De regeling is ondergebracht bij het Pensioenfonds Zorg en Welzijn. MCH heeft geen verplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen in geval van een tekort bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn, anders dan het effect van hogere toekomstige premies. MCH heeft daarom de pensioenregeling verwerkt als een toegezegde-bijdrage-regeling en heeft alleen de verschuldigde premies tot en met het einde van het boekjaar in de jaarrekening verantwoord. 71

72 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Grondslagen van segmentering Eind 2004 heeft het MCH de Stichting Diabetes Zorg Haaglanden opgericht. De stichting heeft ten doel het als zelfstandig behandelcentrum verlenen van para-medische zorg en medisch specialistische zorg aan mensen met diabetes. Met ingang van 1 januari 2005 exploiteert het MCH de restauratieve voorziening in de centrale hal van de locatie Westeinde. Vanaf 1 december 2006 eveneens op de locatie Antoniushove. Deze activiteiten zijn ondergebracht in Express-so BV. In 2011 is het personeelsrestaurant op de locatie Antoniushove ook ondergebracht in Express-so BV. Eind 2006 heeft het MCH de West End Facility BV opgericht. In deze BV zijn de schoonmaakwerkzaamheden en -diensten, linnenvoorziening, afvalverwerking, interne verhuizingen en gebouw/terreingebonden werkzaamheden ondergebracht. Eveneens eind augustus 2006 is opgericht de Apotheek MCH Lijnbaan BV. De vennootschap heeft ten doel het stichten, verwerven, exploiteren en vervreemden van apotheken. MCH heeft een meerderheidsbelang van 51%. Op 30 juni 2011 is Lab West BV opgericht. Het doel van de vennootschap is het verrichten of doen verrichten van diagnostiek en behandeling op verzoek van artsen, overige professionals, instellingen, bedrijven, patiënten of andere derden en het geven van adviezen over diagnostiek en behandeling, in het bijzonder maar niet uitsluitend betrekking hebbend op (laboratorium) onderzoek van lichaamsmaterialen en trombosepreventie. MCH heeft een belang van 50%. Gezien de omvang van de activiteiten en de ondersteuning aan de processen van MCH is afgezien van segmentering van deze activiteiten anders dan het opstellen van een geconsolideerde en enkelvoudige jaarrekening. Op 17 november 2008 is het Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV opgericht. Het minderheidsbelang van MCH bedraagt 10%. De deelneming is op verkrijgingsprijs (ad 1.800) gewaardeerd in de jaarrekening. Op 30 juni 2009 is de Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV opgericht. Het doel van de vennootschap is het (re)organiseren en ontwikkelen van het elektronische berichtenverkeer voor zorgpartijen in met name de regio Haaglanden en het optimaliseren van de communicatie en informatisering van de zorg. MCH neemt hierin deel voor 4%. 72

73 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 2. Materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bedrijfsgebouwen en terreinen Machines en installaties Andere vaste bedrijfsmiddelen, technische en administratieve uitrusting Materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa Niet aan het bedrijfsproces dienstbare materiële activa 0 0 Totaal materiële vaste activa Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari Bij: investeringen Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen Af: afrekening projecten 0 0 Af: bijzondere waardeverminderingen Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 0 Af: desinvesteringen Boekwaarde per 31 december Aanschafwaarde Cumulatieve herwaarderingen 0 0 Cumulatieve afschrijvingen TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de WTZi-vergunningplichtige vaste activa, de WTZi-meldingsplichtige vaste activa en de WMG-gefinancierde vaste activa wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder In toelichting zijn overzichten opgenomen voor de onderhanden- en gereedgekomen projecten. De afschrijvingen dalen ten opzichte van 2010 door het wegvallen van de asbestkosten en plankosten die in 2010 versneld zijn afgeschreven. Schattingswijziging afschrijvingen Als gevolg van de wijzigende bekostiging in de ziekenhuiszorg (waarbij prestatiebekostiging definitief is ingevoerd per 1 januari 2012 en overgangsregels zijn vastgesteld) en als gevolg van de vigerende verslaggevingsregels heeft MCH een nieuwe inschatting gemaakt van de verwachte gebruiksduur en restwaarde van de panden, installaties en inventarissen. Hieruit volgt dat de afschrijvingstermijn naar de mening van de Raad van Bestuur geen passing behoeven. Slechts voor het gebouw op Antoniushove dat wordt verhuurd aan de HOED is de afschrijvingstermijn teruggebracht tot 2014 vanwege de beoogde nieuwbouw op Antoniushove en de daarmee noodzakelijke sloop van dit gebouw. Overeenkomstig de richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ 145) worden de hieruit voortvloeiende effecten voor de afschrijvingen verwerkt in de verwachte resterende gebruiksperiode van het gebouw. Als gevolg hiervan zijn de afschrijvingskosten in 2011 met toegenomen ten opzichte van de kosten bij ongewijzigde uitgangspunten. Dit effect werkt door in 2012, 2013 en een deel van Bijzondere waardevermindering In verband met de voorgenomen nieuwbouw Radiotherapie op locatie Antoniushove is er een impairment uitgevoerd voor Radiotherapie op locatie Westeinde. Uitkomst hiervan is dat de boekwaarde van de bunkers en aanwezige versnellers met moet worden verlaagd. 73

74 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 3. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Deelnemingen Vorderingen afboeking immateriële vaste activa Voorziening afboeking immateriële vaste activa 0 0 Overige vorderingen financiele vaste activa 0-72 Leningen Totaal financiële vaste activa Er is geen sprake van financiële vaste activa met een looptijd < 1 jaar. Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: Specificatie deelnemingen x Diagnostisch Centrum Haaglanden BV 5,4-5,4 0,0 Diagnostisch Centrum Voorschoten BV 5,4-5,4 0,0 MediRisk 72,0 100,1 172,1 Nederlandse Obesitas Kliniek (*) 9,2-9,2 0,0 Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV 1,8 1,8 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 0,7 0,7 Totaal 94,5 80,1 174,6 * in 2010 ten onrechte opgenomen Toelichting deelnemingen MCH heeft haar aandelen in het Diagnostisch Centrum Haaglanden en Diagnostisch Centrum Voorschoten verkocht in Ook de agio die aan het centrum in Voorschoten is verstrekt is op dat moment afgewikkeld. De lening aan het centrum in Den Haag loopt nog 1 jaar door en is daarna afgelost. In 2010 is het vermogen van MediRisk versterkt door een aandelenuitgifte aan de deelnemers. In 2011 is het aandeel van MCH in dit aandelenkapitaal verhoogd met In 2012 zal nogmaals een kapitaalstorting plaatsvinden. In de jaarrekening 2010 was de Obesitas Kliniek ten onrechte onder de deelnemingen opgenomen. Niet het MCH maar de Coöperatie is houder van de aandelen in de Obesitas Kliniek. De Haaglanden Kliniek waarvan MCH tot 2008 eigenaar was is overgenomen door het Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie. Bij de overgang heeft MCH een aandeel van 10% in het Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie genomen. Toelichting Immateriele Vaste activa en overige vorderingen financiële vaste activa: In 2008 is door een aanpassing in de wet- en regelgeving de immateriële vaste activa in één keer afgewaardeerd. Tegelijkertijd is het totale bedrag opgenomen als vordering op de overheid en volledig voorzien. Inmiddels is er zekerheid verkregen voor het deel van de afgewaardeerde immateriële vaste activa betrekking hebbend op het A- en het B-segment. De voorziening is derhalve volledig vrijgevallen in De vordering is verlaagd met de volledige afschrijving in het A-segment en een deel van het B-segment. Voor 2011 resteerde er nog een vordering van voor het B-segment deel, deze is in het boekjaar vrijgevallen. De Haaglanden Kliniek BV was nog niet geheel administratief afgewikkeld, in de jaarrekening 2011 is dit afgerond. Dit verklaart de de mutatie in de overige vorderingen. Specificatie leningen x Lening u/g Diagnostisch Centrum Haaglanden BV Lening u/g Apotheek Haagse Ziekenhuizen Lening u/g MyownFile BV Lening u/g RSO BV Lening MediRisk/MediFire Agio Diagnostisch Centrum Voorschoten BV Totaal

75 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA Toelichting: Aan het Diagnostisch Centrum Haaglanden is bij oprichting een lening verstrekt van die in 20 kwartalen zal worden afgelost. In 2012 zullen de laatste termijnen betaald moeten worden. De lening aan Express-so BV is in 2011 geheel afgelost. Per 1 januari 2008 is de tariefstructuur van de Apotheek Haagse Ziekenhuizen gewijzigd waardoor een liquiditeitstekort bij de apotheek ontstond. De betrokken ziekenhuizen zijn akkoord gegaan met een eenmalige storting om dit tekort op te lossen. Voor MCH betekende dit een storting van In 2010 heeft een tweetal aanvullende stortingen plaatsgevonden waardoor het bedrag is opgelopen tot In 2011 heeft het MCH conform de afspraken met de Apotheek Haagse Ziekenhuizen een aanvullende lening verstrekt van De totaal verstrekte lening bedraagt ultimo Ten behoeve van het project "MIJN MEDISCHE GEGEVENS" is aan MyownFile BV een lening verstrekt van in Voor de oprichting van het regionaal schakelpunt heeft MCH een lening verstrekt aan de RSO van Op 30 juni 2011 is het Lab West BV opgericht. Het MCH heeft ter financiering van de aanloopkosten en overname van activa een lening verstrekt van In 1993 is een lening aan MediRisk verstrekt voor een bedrag van , de rente op deze lening bedraagt 5,18%. Aan MediFire is in 1999 een lening verstrekt van met een rentepercentage van 3,59%. Met de verkoop van de aandelen in de Diagnostische Centra heeft MCH een deel van de agio terugontvangen, het restant is afgeboekt. In de jaarrekening 2010 was hier reeds een voorziening voor getroffen. Het agio deelneming DC Voorschoten is 2010 gepresenteerd als lening, gelet op de verkoop is dit niet veranderd. Toelichting op belangen in andere rechtspersonen of vennootschappen: Naam en rechtsvorm en woonplaats rechtspersoon Verschaft kapitaal Kapitaalbelang (in %) Eigen vermogen 31/12/2010 Eigen vermogen 31/12/2011 Resultaat Rechtstreekse kapitaalbelangen >= 20%: Express-so BV % Stichting Diabetes Zorg Haaglanden % West End Facility BV % Apotheek MCH Lijnbaan BV % Lab West BV % Zeggenschapsbelangen: Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV % Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 720 4% Toelichting: Het resultaat betreft het jaar Het vermogen per 31 december 2010 van Lab West BV betreft het vermogen bij oprichting op 1 juli Grondslag voor de cijfers zijn de (concept)jaarrekeningen van de deelnemingen. De Apotheek MCH Lijnbaan BV heeft in 2011 een dividend uitgekeerd van Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Medische middelen Overige middelen Leenemballage Af: voorziening incourante voorraden Totaal voorraden Toelichting: De voorziening voor incourantheid die in aftrek op de voorraden is gebracht bedraagt

76 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 5. Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De specificatie is als volgt: 31-dec dec Onderhanden projecten DBC's A-segment Onderhanden projecten DBC's B-segment Af: ontvangen voorschotten Totaal onderhanden projecten Toelichting: Het marktaandeel en de toegerekende winst per verzekeraar is gelet op het concurrentiegevoelige karakter niet opgenomen. 6. Vorderingen en overlopende activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Vorderingen op debiteuren Nog te factureren omzet DBC's 0 0 Overige vorderingen Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen 0 23 Overige overlopende activa 0 0 Totaal vorderingen en overlopende activa Toelichting: Geen sprake is van vorderingen met een verwachte looptijd > 1 jaar. De voorziening dubieuze debiteuren die in aftrek op de vorderingen is gebracht bedraagt (2010: ). 7. Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en/of schulden uit hoofde van financieringsoverschot t/m totaal Saldo per 1 januari Financieringsverschil boekjaar Betalingen/ontvangsten Subtotaal mutatie boekjaar Correcties voorgaande jaren Saldo per 31 december Stadium van vaststelling (per erkenning): c c c a a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa 76

77 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA Specificatie financieringsverschil in het boekjaar Wettelijk budget aanvaardbare kosten Vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget: Opbrengsten DBC A-segment inclusief toeslagen Honoraria-opbrengsten voor specialisten in loondienst Mutatie onderhanden werk honoraria voor specialisten in loondienst Overige opbrengsten Mutatie onderhanden werk DBC A-segment Afrekening overfinanciering Totaal financieringsverschil Toelichting: De correctie voorgaande jaren bestaat uit de eindafrekening lumpsum die door de NZa in 2010 is verwerkt en een aansluitingsverschil met de NZa die in 2006 is ontstaan. 9. Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bankrekeningen Kassen Totaal liquide middelen Toelichting: Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito s met een looptijd korter dan twaalf maanden. De liquide middelen zijn vrij opneembaar. Rekening-courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Ultimo 2011 heeft het MCH een viertal deposito's uitstaan, welke een looptijd korter dan één jaar hebben. 77

78 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 10. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec dec Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Kapitaal Collectief gefinancierd gebonden vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Reserve aanvaardbare kosten: Reserve aanvaardbare kosten Bestemmingsreserves: Reserve afschrijving inventarissen Reserve automatisering Reserve projecten Egalisatie afschrijvingen Reserve Bond en Totaal collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Algemene reserves: Algemene reserves Totaal niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Toelichting: Kapitaal Het kapitaal, oorspronkelijk bestaande uit behaalde resultaten uit de pre-budgetteringsperiode, is in 2000 in het kader van de nieuwe Regeling Jaarverslaggeving Zorginstellingen in zijn geheel geheralloceerd onder de post niet-collectief gefinancierd vrij vermogen. Collectief gefinancierd gebonden vermogen Reserve aanvaardbare kosten De mutatie bestaat uit een toevoeging in het kader van de resultaatbestemming ad 4,3 mln. Reserve afschrijvingen inventarissen De reserve afschrijvingen inventarissen bestaat uit het verschil tussen de afschrijvingskosten volgens de investeringsruimte zoals opgenomen in het budget en de gerealiseerde afschrijvingen. Toekomstige overschrijdingen van de normatieve afschrijvingskosten komen ten laste van deze reserve. Reserve automatisering De reserve automatisering is gevormd in verband met aanzienlijke investeringen in nieuwe ICT in de komende jaren. 78

79 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA Reserve projecten De reserve projecten is in 2008 gevormd ten behoeve van diverse projecten. Egalisatie afschrijvingen Door een wijziging in RJ 655 wordt sinds 1 januari 2008 de egalisatie reserve afschrijving gerubriceerd onder het collectief gefinancierd eigen vermogen. Onttrekking of dotatie ontstaat door een verschil tussen de werkelijke afschrijvingen en de toegekende bedragen. Reserve Bond en De Bond en heeft in 2001 haar activiteiten beëindigd. Het batige saldo heeft de bond in 2008 aan de ziekenhuizen gedoneerd. De gelden dienen te worden aangewend voor opleiding en onderzoek door medisch specialisten en arts-assistenten. Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Algemene reserve Conform het voorgaande jaar hebben wij berekend welke opbrengsten zijn gegenereerd door activiteiten die als niet-collectief te bestempelen zijn. Het uiteindelijke resultaat ad van deze activiteiten is via de resultaatbestemming toegevoegd aan de algemene reserve. De post 'overige mutatie' is toe te schrijven aan de consolidatie van het aandeel derden. 11. Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan dec Egalisatierekening groot onderhoud Goodwill specialisten Antoniushove Jubilea Reorganisatievoorziening Voorziening CAO Levensfase Voorziening deelneming Lab West BV Totaal voorzieningen Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) Hiervan langlopend (> 5 jaar) 0 Toelichting per categorie voorziening: Egalisatierekening groot onderhoud De egalisatierekening groot onderhoud is gevormd teneinde de kosten van groot onderhoud aan gebouwen en installaties gelijkmatig over de jaren te verdelen. In 2011 is er een bedrag van circa 5,3 mln. toegevoegd aan de voorziening. Dit als gevolg van het benodigd onderhoud aan de gevel van het gebouw in Leidschendam. Goodwill specialisten Antoniushove Om te komen tot integratie van de medische staven is het nodig om de toelatingsvoorwaarden te harmoniseren. De kosten van deze harmonisatie, zijnde de te betalen goodwill aan de uittredende specialisten van de locatie Antoniushove, zijn hier voorzien. Jubilea Conform nieuwe regelgeving per 1 januari 2005 is een voorziening gevormd voor toekomstige jubileumuitkeringen ten laste van het resultaat. In 2011 is voor het MCH ca gedoteerd. In 2011 heeft Lab West BV een voorziening gevormd van ca Reorganisatievoorziening In 2010 is een reorganisatievoorziening getroffen in verband met de oprichting van Lab West BV. Voorziening CAO Levensfase In 2010 is op basis van de CAO bepalingen ten aanzien van het Persoonlijk Levensfase Budget een voorziening getroffen van 2,2 mln. In 2011 is deze voorziening herberekend, hetgeen resulteerde tot een toevoeging van ca. 2,4 mln. aan deze voorziening. Het deel wat betreft op de kortlopende verplichting wordt gepresenteerd onder de kortlopende schulden, het deel voor de 'overgangsregeling 45 jaar en ouder' is hier voorzien. 79

80 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA Pensioenverplichting MCH is aangesloten bij een bedrijfspensioenfonds, in dit geval Zorg en Welzijn. In het pensioenreglement is niets opgenomen over het voldoen van direct aanvullende bijdragen in geval van een tekort. Jaarlijks wordt de premie zodanig vastgesteld, dat eventuele overschotten of tekorten niet direct worden verrekend met de aangesloten instellingen. Op grond hiervan mag MCH de toegezegde pensioenregeling in de jaarrekening verwerken alsof sprake is van een toegezegde bijdrageregeling en hoeft geen pensioenverplichting te worden opgenomen. Voorziening deelneming Lab West BV De netto vermogenswaarde van deelneming Lab West BV is ultimo 2011 negatief, conform de waarderinggrondslagen wordt de deelneming tot nihil gewaardeerd en is deze voorziening getroffen. 12. Langlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Overige langlopende schulden Totaal langlopende schulden Het verloop is als volgt weer te geven: Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen Stand per 31 december Af: aflossingsverplichting komend boekjaar Stand langlopende schulden per 31 december Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) Hiervan langlopend (> 5 jaar) Toelichting: Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar overzicht langlopende leningen. De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Onder de overige schulden is begrepen een leaseovereenkomst met Siemens t.b.v. een niersteenvergruizer, restschuld Daarnaast heeft Lab West BV leningen van de oprichters het MCH en het HagaZiekenhuis ontvangen, de lening van het HagaZiekenhuis zorgt voor een toename van deze post. 80

81 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 13. Kortlopende schulden en overlopende passiva De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Crediteuren Aflossingsverplichtingen langlopende leningen Aflossingsverplichtingen roll-over lening Belastingen en sociale premies Schulden terzake pensioenen Nog te betalen salarissen Vakantiedagen CAO Levensfase Nog te betalen kosten: Interest leningen Overige passiva: Overige kortlopende schulden Totaal kortlopende schulden en overlopende passiva Toelichting: Geen sprake is van kortlopende schulden met een verwachte looptijd > 1 jaar. Voor de financiering van het nieuwe Ziekenhuis Informatie Systeem is op 1 april 2006 een roll-over financiering aangetrokken van 8 miljoen en per 1 juli 2006 is hier nog 1 miljoen aan toegevoegd. Deze financiering van 9 miljoen loopt vervolgens per kwartaal met terug, voor het eerst op 1 oktober De restschuld per 31 december 2011 bedraagt Op deze financiering is de 3 maands Euribor rente van toepassing plus een opslag van 0,5%. Sinds 2006 maakt MCH gebruik van rentederivaten om opwaartse renterisico s af te dekken. Ultimo 2011 heeft MCH drie renteswaps en een rentecap in portefeuille. Op 28 maart 2006 heeft het MCH een renteswap afgesloten om het opwaartse renterisico van de roll-over financiering voor het nieuwe Ziekenhuis Informatie Systeem af te dekken. Het renterisico van de roll-over financiering wordt door de renteswap voor 100% afgedekt. De variabele 3 maands Euribor rente wordt ingeruild voor een vaste rente van 3,7425%. De ingangsdatum van de renteswap is 1 april 2006 met een onderliggende waarde van 8 mln. Op 1 juli 2006 is deze waarde verhoogd naar 9 mln. om vervolgens gedurende 10 jaar per kwartaal de onderliggende waarde met te laten afnemen, voor het eerst op 1 oktober Op 15 december 2008 is een Euroflex lening van 35 mln. afgesloten bij de ING bank voor de consolidatie van een kasgeldlening waarmee investeringen zijn gefinancierd. Deze lening kent een looptijd van 20 jaar en heeft een rentepercentage van 3-maands Euribor plus een opslag. Ieder kwartaal wordt een bedrag van afgelost. Om het opwaartse renterisico van de 3-maands Euribor af te dekken zijn op 11 december 2008 twee renteswaps afgesloten. De ingangsdatum van beide swaps is 15 december 2008 en zij hebben elk een onderliggende waarde van 17,5 mln. Eén swap heeft een looptijd van 5 jaar en de ander heeft een looptijd van 10 jaar. De rentecap is in september 2008 afgesloten om het risico van een oplopende Euribor rente op onze werkkapitaalfinanciering in het B-segment vanaf 1 januari 2009 gedeeltelijk af te dekken. De rentecap zorgt ervoor dat de te betalen Euribor rente aan een maximum wordt gebonden, terwijl wij wel profiteren van een eventueel lagere rentestand. De afgesloten rentecap garandeert tot 1 januari 2014 een maximum Euribor rente van 4,5% bij een onderliggende hoofdsom van 10 mln. De aflossingsverplichtingen langlopende schulden bestaat uit een MCH-deel ( ) en een Lab West BV deel ( ). 81

82 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 14. Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen Verloopoverzicht investeringsruimte trekkingsrechten Het verloop is als volgt weer te geven: Nog niet bestede investeringsruimte per 1 januari Bij: indexering niet-bestede investeringsruimte 9 11 Bij: investeringsruimte verslagjaar Af: investeringen verslagjaar Beschikbare investeringsruimte 31 december Lopende investeringsprojecten leggen het volgende beslag op de beschikbare investeringsruimte: 0 Toelichting: Het verloopoverzicht geeft zowel de investeringsruimte voor trekkingsrechten weer als de investeringsruimte voor jaarlijkse instandhouding. PET/CT scan De vier ziekenhuizen welke samen de coöperatie vormen, Medisch Centrum Haaglanden, Bronovo ziekenhuis, Groene Hart Ziekenhuis en het Lange Land Ziekenhuis, hebben gezamenlijk een PET/CT scan aangeschaft. Deze PET/CT scan is de tweede helft van 2010 geplaatst op de Bleulandlocatie van het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Het MCH heeft een afname verplichting voor de periode tot Huur ruimten derden MCH De volgende ruimten worden gehuurd: - Buitenpoli Monster; - Polikliniekruimte aan de Koninginnegracht in Den Haag; - Magazijnruimte Binckhorst in Den Haag; - Polikliniekruimte in het gezondsheidscentrum Wassenaar; - Kantoor- en bedrijfsruimte op de locatie Albardastraat en Monsterseweg in Parnassia Bavo Groep in Den Haag; - Kantoorruimte Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in Den Haag; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Neurologie in Den Haag; - Kliniek Zestienhoven in Rotterdam; - Diagnostisch Centrum Voorschoten buitenpoli Neurologie in Voorschoten; - Medisch Centrum Voorburg buitenpoli Orthopedie; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Orthopedie; - Saffier de Residentie Groep Orthopedie; - St. Regionale Trombosedienst Den Haag Prikpost; - Huygens Apotheek Dermatologie, dit contact is in 2012 beëindigd. Huur ruimten derden deelnemingen - Jacobusstichting 1, Diabetes Zorg Haaglanden De totale huursom op jaarbasis van deze ruimten bedraagt Door deelnemingen worden de volgende ruimten gehuurd van het MCH. - Begane grond in de centrale hal locatie MCH Westeinde door Express-so BV; - Begane grond in de centrale hal locatie MCH Antoniushove door Express-so BV; - Begane grond in de centrale hal locatie MCH Westeinde door Apotheek MCH Lijnbaan BV. MCH heeft bij de overdracht van de gehuurde ruimte van de Haaglanden Kliniek aan de nieuwe huurder een bankgarantie verstrekt van Deze garantie loopt in zes jaar lineair terug op nul in Ten behoeve van de magazijnruimte Binckhorst in Den Haag, heeft MCH een bankgarantie verstrekt van Obligoverplichtingen Waarborgfonds In 2011 zijn geen leningen toegevoegd aan de geborgde leningen bij het Waarborgfonds. De obligoverplichting van 3% over de geborgde restschuld bedraagt ca. 1,65 mln. Zekerheden Als overige zekerheden en bepaling voor de totale kredietfaciliteit geldt een positieve/negatieve hypotheekverklaring ad 35 mln. met betrekking tot het onroerend goed in Den Haag en Leidschendam. De totale kredietfaciliteit bedraagt

83 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WTZi-vergunningplichtige vaste activa NZa-FVA *1 NZa-IVA Grond Terrein- Gebouwen Semi perm. Ver- Installaties Onderhanden Subtotaal Totaal *2 voorzieningen gebouwen bouwingen Projecten vergunning Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen extra afschrijvingen NZa-goedgekeurd terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 2% en 5% 2,0% 5,0% 5,0% 0,0% Opmerkingen: *1) Kolom niet meegenomen in de tellingen. Reeds in 2008 volledig afgeschreven ten laste van de exploitatie. *2) In 2011 is er een impairment van geboekt ten laste van het resultaat. Dit resulteert tot een netto boekwaarde van de materiele vaste activa per 31 december 2011 van (geconsolideerd). 83

84 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WTZi-meldingsplichtige vaste activa Trekkings Onderhanden Subtotaal Instand- Onderhanden Subtotaal Subtotaal rechten Projecten houding Projecten meldingsplichtige activa Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 5,0% 0,0% 10,0% 0,0% 84

85 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WMG-gefinancierde vaste activa Inventaris Onderhanden Vervoer- Automati- Subtotaal projecten middelen sering WMG Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 10,0% 0,0% 20,0% 20,0% 85

86 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA Niet - WTZi/WMG - gefinancierde materiële vaste activa Nieuwbouw Nieuwbouw Verbouwingen/ Kleine werken/ Onderhanden Inventaris Automati- Subtotaal gebouwen installaties renovaties LTO projecten sering Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 0,0% 5% en 10% 0,0% 0,0% divers 5% en 10% 86

87 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN EN GEREEDGEKOMEN PROJECTEN SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN (GECONSOLIDEERD) Num-mer Projectgegevens Investeringen Goedkeuringen Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type t/m gereed t/m 2011 Jaar van Nominaal bedrag WTZi Indexering WTZi Aangepaste goedkeuring oplevering 0101 MDL Westeinde niet WTZi MDL Antoniushove niet WTZi AFAS niet WTZi Gynaecologie niet WTZi Dialyse Westeinde niet WTZi Kindergeneeskunde + Kaak niet WTZi nieuwbouw kliniek AH niet WTZi nieuwbouw RC West niet WTZi Apotheek Antoniushove niet WTZi Balie SEH A'hove niet WTZi Priklab A'hove niet WTZi Inventaris gynaecologie niet WTZi Totaal SPECIFICATIE IN HET BOEKJAAR GEREEDGEKOMEN PROJECTEN (GECONSOLIDEERD) Num-mer Projectgegevens Investeringen Toekomstige lasten onderhanden Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type Activapost WTZi WMG Overige Totaal ving WTZi Afschrij- Rentekosten Renovatie Leidschendam vergunning verbouwingen OK complex Westeinde niet WTZi verbouwingen Brandmeldinstallatie niet WTZi verbouwingen MDL Westeinde niet WTZi verbouwingen Parkeerterrein Warmoezier niet WTZi verbouwingen CT Sim radiotherapie niet WTZi verbouwingen Brandpreventie niet WTZi verbouwingen Energievoorziening AH trekking instandhouding Herindeling G-gebouw niet WTZi verbouwingen Herinrichting TD niet WTZi verbouwingen KCL Laboratorium niet WTZi verbouwingen M08 Jaarmelding 2008 melding instandhouding M10 Jaarmelding 2010 melding instandhouding M11 Jaarmelding 2011 melding instandhouding Inventaris en ICT WMG inventaris/ict Business cases niet WTZi inventaris Totaal

88 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden OVERZICHT LANGLOPENDE SCHULDEN ULTIMO 2011 Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld 31 december 2010 Nieuwe leningen in 2011 Aflossing in 2011 Restschuld 31 december 2011 Restschuld over 5 jaar Resterende looptijd in jaren eind 2011 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflossing 2012 Gestelde zekerheden % BNP Parisbas 21-mei onderhands 9,375% lineair 0 1) Bank Nederlandse Gemeenten 30-mrt onderhands 3,440% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,320% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,270% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-nov onderhands 2,710% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 24-jan onderhands 5,050% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-aug onderhands 5,065% lineair 280 2) Bank Nederlandse Gemeenten 15-aug onderhands 3,640% lineair 240 2) Bank Nederlandse Gemeenten 13-aug onderhands 5,085% lineair 280 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,377% lineair 350 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,432% lineair 350 2) Bank Nederlandse Gemeenten 1-jun onderhands 4,025% lineair 284 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-jun onderhands 4,155% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-aug onderhands 4,475% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-sep onderhands 4,313% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-dec onderhands 3,910% lineair 242 1) Bank Nederlandse Gemeenten 2-jan onderhands 3,930% lineair 121 1) Bank Nederlandse Gemeenten 20-jan onderhands 3,950% lineair 151 1) Nederlandse Waterschapsbank 20-jan onderhands 3,810% lineair 76 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-feb onderhands 3,898% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 16-feb onderhands 3,730% lineair 182 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-feb onderhands 3,620% lineair 57 1) Nederlandse Waterschapsbank 18-sep onderhands 4,025% lineair 600 2) Bank Nederlandse Gemeenten 18-sep onderhands 4,098% lineair 700 2) ING Bank 15-dec euroflex 4,580% lineair ) Totaal ING Bank 1-jul roll-over 4,243% lineair 900 3) Totaal Gestelde zekerheid: 1) Rijksgarantie ) Waarborgfonds 3) Positieve / negatieve hypotheekverklaring op het onroerend goed aan de Burgemeester Banninglaan 1 in Leidschendam en aan de Lijnbaan 32 in Den Haag. Er zijn geen schulden in rang achtergesteld bij andere schulden. Voor de positieve hypotheekverklaring heeft het Waarborgfonds voor de Zorgsector een positie die gelijk in rang is. 88

89 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 15. Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten voorgaand jaar Productieafspraken verslagjaar Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling Prijsindexatie materiële kosten Groei normatieve kapitaalslasten Uitbreiding erkenning en toelating: - loonkosten materiële kosten normatieve kapitaalslasten Beleidsmaatregelen overheid: - generieke budgetkortingen schoning ivm B-segment lokale productiegebonden component Nacalculeerbare kapitaalslasten: - rente afschrijvingen schoning i.v.m. B-segment overgangsregeling kapitaallasten overige Overige mutaties: - overige mutaties Subtotaal wettelijk budget boekjaar Correcties voorgaande jaren Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Toelichting: ICD's, dotteren, dialyse, HIV en hoofd/halsoncologie zorgen voor de grootste stijging van de productie ten opzichte van een jaar eerder, naast de stijging van de reguliere FB parameters als gevolg van de gemaakte productieafspraak De generieke budgetkortingen bestaan uit een korting voor de overschrijding van het macrokader in 2009, een korting vanwege het Fonds Ziekenhuisopleidingen en de reguliere korting 2011 uit de meerjarenafspraak De afschrijvingsvergoeding valt lager uit door het wegvallen van de asbestcompensatie in 2011 en de IMVA compensatie uit De overige mutaties bestaan uit aanpassingen voor adherentie, samenwerkingsverbanden en dure geneesmiddelen. De nacalculatie 2009 en 2010 leiden tot een correctie uit voorgaande jaren. 89

90 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 16. Toelichting niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) De specificatie is als volgt: Zorgprestaties tussen instellingen Eigen bijdragen en betalingen cliënten voor niet-verzekerde zorg en 0 0 opbrengsten uit aanvullende zorgverzekering Persoonsgebonden en -volgende budgetten 0 0 Opbrengsten uit hoofde van niet-gebudgetteerde Zvw/AWBZ-zorg (waaronder kraamzorg) 0 0 Opbrengsten uit Wmo-prestaties op het gebied van huishoudelijke hulp (inclusief onderaanneming) 0 0 Overige niet-gebudgetteerde zorgprestaties 0 0 Totaal Toelichting: De post 'zorgprestaties tussen instellingen' is in 2011, ten opzichte van 2010, aanzienlijk gestegen. De stijging bedraagt ca De toename wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in 2011 meer gebruik is gemaakt van de capaciteit van de laboratoria. Deze onderzoeken/dienstverlening wordt met name verricht door de medische microbiologische, klinisch chemische en pathologische anatomische laboratoria. Onder andere het LangeLand Ziekenhuis, Diagnostisch Centrum Voorschoten en Parnassia Bavo Groep maken van onze dienstverlening gebruik. Per saldo zien we in 2011 ten opzichte van 2010 een toename van ca Naast de bovenstaande toename zijn er in 2011 een aantal afnames te vermelden. Onder andere opbrengsten met betrekking tot medische keuringen (ca ) en vergoedingen METC-protocollen (ca ). 17. Toelichting omzet DBC B-segment De specificatie is als volgt: Gefactureerde omzet DBC B-segment Mutatie onderhanden projecten DBC B-segment Mutatie onderhanden honorarium loondienst specialisten Gefactureerd honorarium loondienstspecialisten Onverzekerde deel Totaal Toelichting: De stijging van het B-segment wordt verklaard door een indexatie vanwege stijgende loon- en materiaalkosten en meer dan gemiddelde productie door de specialismen MDL, Heelkunde, Neurologie en Cardiologie. 18. Subsidies De specificatie is als volgt: Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS (waaronder opleidingsfonds, academische component voor UMC's) Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies Totaal Toelichting: In 2011 zijn de opbrengsten van de post 'Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS' met ca toegenomen. Het aantal opleidingsplaatsen voor artsen in opleiding is toegenomen (van 85,77 fte naar 90,84 fte). Bovendien zijn de vergoedingen/subsidies geïndexeerd. Beide factoren leiden tot een stijging met ca In het wettelijke budget zat tot 2011 een bedrag voor de opleiding van medisch ondersteunend personeel en gespecialiseerde verpleegkundigen. In het kader van de marktwerking zijn ook deze posten overgezet naar een subsidieregeling. In 2011 worden deze opbrengsten voor het eerst gepresenteerd, een bedrag van Net als in 2010 is in 2011 rekening gehouden met een risico op terugbetaling van de ontvangen subsidies ter hoogte van 7% van de ontvangen subsidiegelden (zijnde ca ). Onder de post 'overige subsidies' zijn onder andere opgenomen: de fiscale stimuleringsregeling inzake de Wet Verminderding Afdracht loonheffing, vergoedingen ten behoeve van het opleiden van nurse practitioners en de vergoeding CVZ inzake oninbare kosten met betrekking tot illegalen. Vooral deze laatste post is sterk gestegen van naar

91 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 19. Toelichting overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: Overige dienstverlening: overige dienstverlening Overige opbrengsten (waaronder vergoeding voor uitgeleend personeel en verhuur onroerend goed): overige opbrengsten Totaal Toelichting: De post 'overige dienstverlening' is in 2011, ten opzichte van 2010, met ca gestegen. Onder deze post worden verantwoord alle verhuur van ruimten, parkeeropbrengsten, kinderopvang, omzet voor sportgeneeskunden en personeel dat gedetacheerd wordt bij de maatschappen. Deze toename wordt vooral verklaard door een viertal posten; - MCH verhuurt de vrije OK- en IC-ruimten aan de Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK). Daarnaast koopt MCH de hulpmiddelen in en belast deze door aan de NOK. Per saldo bedragen de doorbelaste opbrengsten aan het NOK ca De gemaakte kosten door MCH voor de NOK zijn verantwoord onder de post 'overige bedrijfskosten'. - De stijging van de opbrengsten van medische behandelingen als gevolg van sportletsel (ca ). - De huuropbrengsten zijn in 2011 gestegen met ca , door nieuwe en indexatie van bestaande overeenkomsten. - De no-show facturatie heeft in 2011 ca opgeleverd. De post 'overige opbrengsten' is in 2011 toegenomen met ca Deze stijging is vooral toe te schrijven aan de toename van de opbrengsten van de deelnemingen. Met name wordt dit veroorzaakt door de omzet van Lab West BV (zijnde ca ). Daarnaast zijn de opbrengsten uit facilitaire dienstverlening in het MCH in 2011 ook toegenomen. Hieronder vallen onder andere: kinderopvang (ca ) en parkeeropbrengsten (ca ). 91

92 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN 20. Personeelskosten De specificatie is als volgt: Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Andere personeelskosten: Andere persoonsgebonden personeelskosten Subtotaal Personeel niet in loondienst Totaal personeelskosten Specificatie aantal personeelsleden (in FTE's) per 31 december: Personeel algemene en administratieve functies Personeel hotelfuncties Personeel patiëntgebonden functies Leerleerling verpleegkundig en verzorgend personeel Personeel terrein en gebouwgebonden functies Totaal personeel in loondienst MCH Personeel in loondienst deelnemingen Aantal personeelsleden op basis van full-time eenheden Toelichting: De post 'personeelskosten' stijgt in 2011 met ruim 12,0 mln. De belangrijkste oorzaak van deze stijging zijn de personele kosten van Lab West BV die nu integraal voor MCH en HagaZiekenhuis zijn opgenomen (ca ). Los van deze stijging is deze toename toe te schrijven aan de strukturele toename in het kader van de CAO (zijnde ca ). Ten aanzien van de voorziening CAO levensfase heeft er in 2011 een herberekening plaatsgevonden ten behoeve van de getroffen voorziening. Deze dotatie bedraagt ca Tevens is in 2011 de reservering vakantiegeld herberekend, hetgeen een kostenverhogend effect heeft van ca De premiedruk bij de sociale lasten stijgt nauwelijks, hetzelfde geldt ook bij de premiedruk bij de pensioenpremies in De toename (ca ) van beide posten komt vrijwel geheel voor rekening van de stijging van de post lonen en salarissen. De kosten van personeel niet in loondienst is in 2011 aanzienlijk afgenomen. Ten opzichte van 2010 is er minder gebruikt gemaakt van uitzendkrachten en diensten door derden. Dit heeft geleidt tot een kostenverlagend effect van De afname van het aantal personeelsleden in loondienst MCH wordt verklaard doordat het personeel van het klinisch chemisch laboratorium (114 FTE ) in 2011 is overgegaan naar de deelneming Lab West BV. De toename personeel in loondienst deelnemingen stijgt hierdoor, alsmede door het personeel van het HagaZiekenhuis en de Trombosedienst die over zijn gegaan naar Lab West BV. 21. Afschrijvingen vaste activa De specificatie is als volgt: Nacalculeerbare afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa financiële vaste activa reeds volledig afgeschreven Overige afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa Totaal afschrijvingen Toelichting: Ten opzichte van 2010 zijn de afschrijvingskosten 2011 gedaald met ca Dit is toe te schrijven aan de eenmalige volledige afschrijving van de asbestsanering en IMVA in

93 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN Aansluiting afschrijvingen resultatenrekening - vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Totaal afschrijvingslasten resultatenrekening waarvan nacalculeerbare afschrijvingen In het externe budget verwerkte vergoeding voor nacalculeerbare afschrijvingslasten: - WTZi-vergunningplichtige vaste activa WTZi-meldingsplichtige vaste activa WMG-gefinancierde vaste activa niet WTZi-gefinancierde vaste activa Totaal vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Aanschafwaarde desbetreffende vaste activa Cumulatieve afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Cumulatieve vergoedingen voor nacalculeerbare afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De specificatie is als volgt: Bijzondere waardeverminderingen van: - immateriële vaste activa materiële vaste activa Totaal Toelichting: In verband met de voorgenomen nieuwbouw Radiotherapie op locatie Antoniushove is er een impairment uitgevoerd voor Radiotherapie. Uitkomst hiervan is dat de boekwaarde van de bunkers en aanwezige versnellers met moet worden verlaagd. 23. Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Algemene kosten Patiënt- en bewonersgebonden kosten Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud Energie gas Energie gas (100% groen) Energie stroom Energie stroom (100% groen) Energie transport en overig Subtotaal Dotatie dubieuze debiteuren Huur en leasing Overige baten en lasten Totaal overige bedrijfskosten Toelichting: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Onder de post voedingsmiddelen worden de voedingskosten van de patiënten opgenomen alsmede alle hotelmatige kosten zoals, linnenvoorziening, vervoerskosten en schoonmaakkosten. De totale kosten dalen met De kosten van voeding zijn nagenoeg gelijk gebleven. De schoonmaakkosten zijn in 2011 gedaald doordat in 2010 hoge kosten zijn gemaakt voor gladheidsbestijding, hetgeen in 2011 niet noodzakelijk was (ca ). Door een gunstigere contract met de leverancier zijn de waskosten met ca gedaald. De daling van de kosten van extern vervoer door inbesteding ( ) wordt teniet gedaan door de toegenomen kosten voor het interklinisch ambulancevervoer. 93

94 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN Algemene kosten De kostenpost algemene kosten bevat voornamelijk administratieve- en ICT kosten van de gehele organisatie. In 2011 laat de post algemene kosten een daling zien van ca We onderscheiden hierin de volgende grote posten: Administratie- en registratiekosten Ten opzichte van 2010 zijn de kosten van de post 'administratie- en registratiekosten' aanzienlijk gedaald, met ca Hoofdzakelijk kunnen we deze daling toeschrijven aan incidentele kosten die gemaakt waren in Dit betrof onder ander de kosten van de gehele migratie naar de Microsoft-omgeving. Uit kostenoverwegingen en in het kader van de coöperatieve samenwerking met een drietal ziekenhuizen, heeft het MCH een nieuw HRM/payroll ERP-software aangeschaft. Dit moet in de toekomst resulteren in een kostenverlagend effect. Naast de bovenstaande afnames zijn er ook enkele toenames in de post 'administratie- en registratiekosten te melden. Dit betreffen onder andere de kosten voor kantoorbenodigdheden (ca ) drukwerk (ca ) en onderhoudscontracten software (ca ). Communicatiekosten In 2011 zijn de kosten van communcatiekosten gestegen met ca Deze toename wordt veroorzaakt door onder andere herallocatie van diverse kosten ( ). Daarnaast is het MCH in 2011 om kostenoverwegingen veranderd van provider van mobiele telefonie. Het beoogd kosteneffect, een daling ten op zichte van 2010, is in 2011 niet zichtbaar. Per saldo zien we een toename van Zakelijke belastingen en verzekeringen De afname van de kosten van zakelijke lasten en verzekeringen is toe te rekenen aan de kosten met betrekking tot de aansprakelijkheidsverzekering. In 2011 wordt het aandeel van de kosten van aansprakelijkheidsverzekering van de medische specialisten doorberekend hetgeen, ten opzichte van 2010, een gunstig effect heeft. Per saldo is de post 'zakelijke belastingen en verzekeringen' afgenomen met ca Patiënt- en bewonersgebonden kosten De patiënt- en bewonersgebonden kosten omvatten alle geneesmiddelen- en onderzoekskosten gerelateerd aan de behandeling van de patiënt in met MCH. We onderscheiden van oudsher de volgende grote posten: Kosten voor onderzoeksfuncties Kosten behandeling Pastoraal werk Kosten van verpleging en verzorging Overige patiëntgebonden kosten Instrumentarium en apparatuur Totaal Kosten voor onderzoeksfuncties De kosten voor onderzoeksfuncties stijgen per saldo met ca ten opzichte van De stijging is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de laboratoriumkosten bij Lab West BV en aan de toename van de kosten van grond- en hulpstoffen als gevolg van de consolidatie van Lab West BV. In 2011 zijn de kosten van 'onderzoeken door derden' aanzienlijk gestegen ten opzichte van Sinds 2009 is in coöperatieverband een PET CT-scan aangeschaft die in het Groene Hart Ziekenhuis wordt geëxploiteerd. De forse toename is toe te schrijven aan het aantrekken van een tweetal longartsen, hetgeen leidde tot meer opbrengsten maar ook meer kosten. Per saldo zijn de kosten, ten opzichte van 2010, toegenomen met ca Naast de bovenstaande toenamen is er ook een afname te vermelden. Ten opzichte van 2010 zien we in 2011 een daling in de kosten van 'laboratoriumonderzoek', ca Deze daling wordt veroorzaakt doordat het MCH dergelijke onderzoeken zelf uitvoert. Kosten behandel- en behandelingsondersteunende functies In 2011 zijn de kosten van behandel- en behandelingsondersteunende functies toegenomen. Sedert de introductie van de vergoeding voor dure geneesmiddelen wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van deze middelen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de kosten in 2011 in vergelijking tot De toename van het verbruik van dure geneesmiddelen wordt veroorzaakt door de toename van het aantal behandelde patiënten, langdurig behandeling a.g.v. aanslaan middelen, eerder gebruiken van de middelen en het opnemen van deze middelen in de behandelprotocollen. 94

95 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN Overzicht dure geneesmiddelen Dure geneesmiddelen kosten kosten 2011 (in ) 2010 (in ) Abatacept / Orencia Alemtuzumab Anidulafungine Bevacizumab Bortezomib Botuline-toxine Caspofungine Cetuximab Docetaxel Doxorubicine Drotrecogin alfa / Xigris Gemcitabine Immunoglobuline Infliximab infliximab (reumatoïde artritis < ) Irinotecan Methylaminolevulinaat / Metvix Natalizumab Oxaliplatin Paclitaxel Panitumumab Pemetrexed Ranibizumab / Lucentis Rituximab Temsirolimus Tocilizumab Trastuzumab Vinorelbine Voriconazol / Vfend Medio 2009 is MCH gestart met het implanteren van Implanteerbare Cardio Defibrilatoren (ICD). In 2011 (net als in 2010) zien we een stijging in de materiële kosten van de ICD's. Deze toename is toe te schrijven aan het aantal ICD's en pacemakers dat in 2011 is geplaatst, hetgeen een stijging van de materiële kosten tot gevolg heeft. Ook de PCI's hebben een aanzienlijke stijging van de materiële kosten tot gevolg. Naast de toename door ICD's en PCI's stijgen de behandelkosten door het meer uitvoeren van coilings- en stentactiviteiten. In 2011 zien we met name een forse toename in de materiële kosten van stentactiviteiten, zijnde ca Instrumentarium en apparatuur De kosten van instrumentarium en apparatuur stijgen in 2011 met ca , ten opzichte van Dit wordt onder andere veroorzaakt door het aangaan van zowel aanvullende als nieuwe service- en onderhoudscontracten. Per saldo zien we in 2011 een toename in deze kostenposten van ca Een andere oorzaak voor de toename van de kosten van instrumentarium en apparatuur is toe te schrijven aan de post 'disposable instrumentarium'. Ten opzichte van 2010 zijn deze kosten in 2011 met ca gestegen. Dit betreft voornamelijk materiële kosten die betrekking hebben op de Nederlandse Obesitas Kliniek West BV. Naast de bovenstaande toenamen zijn er ook afnamen in de kosten van instrumentarium en apparatuur, dit zijn onder andere de kosten voor 'instrumentarium' (zijnde ca ) en kosten voor 'zorgvernieuwingsapparatuur' (zijnde ca ). 95

96 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN Onderhoud en energiekosten Onderhoud In 2011 zijn de kosten met betrekking tot onderhoud gestegen. Ten opzichte van 2010 is de toename in 2011 ca Deze toename is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de dotatie voorziening groot onderhoud in In 2011 bedraagt deze dotatie (2010: ). Oorzaak is benodigd onderhoud aan de gevel van het gebouw in Leidschendam. Energiekosten In 2011 zijn de energiekosten met ca gedaald. Deze daling wordt met name veroorzaakt door de afname van de kosten voor gas (ca ) en stadsverwarming (ca ). Deze afname is hoofdzakelijke toe te schrijven aan afname in het verbruik als gevolg van een zachte winter. Overige baten en lasten Het saldo van de overige baten en lasten in 2011 is in vergelijking tot 2010 afgenomen (afname batige saldo ca ) De afname is het gevolg van het vrijvallen van een aantal getroffen voorzieningen en reserveringen uit de voorgaande jaren. 24. Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: Rentebaten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige opbrengsten financiële vaste activa en effecten 0 0 Subtotaal financiële baten Rentelasten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige financiële lasten 0 0 Subtotaal financiële lasten Totaal financiële baten en lasten Toelichting: Financiële baten en lasten Onder financiele baten en lasten vallen de posten langlopende rente, bankrente en overige rentekosten en rentebaten. De rente op de langlopende schulden is gedaald door een afnemende restschuld en renteherzieningen tegen een lager percentage. Bovendien is in 2011 de lening bij BNP Parisbas (voorheen AMEV) versneld afgelost. De post 'bankrente' bestaat uit de rekening-courantrente van de bankrekeningen bij de ING. Deze post is gedaald door de lagere marktrente als gevolg van de kredietcrisis en de gunstige ontwikkeling van het rekening-courantsaldo als gevolg van positieve resultaten in de afgelopen jaren en de verrekening van het financieringsverschil (NITTV). De post 'overige rentekosten' bestaat uit de rentekosten van de ZIS financiering en de rentekosten van de Financiele Lease overeenkomst, renteopbrengsten uit leningen u/g en een aantal overige renteposten. De actuele waarde van de rentederivaten bedraagt per 31 december negatief. Een eventuele negatieve waarde wordt tot een bedrag van ondervangen door een allowance faciliteit bij de ING Bank. De actuele waarde is op basis van mark to market methode bepaald. 25. Resultaat aandeel derden De specificatie is als volgt: Resultaat aandeel derden Toelichting: De deelnemingen worden voor 100% geconsolideerd in de geconsolideerde resultatenrekening, het aandeel derden in de resultaten van de deelnemingen wordt hier gepresenteerd

97 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN 26. Buitengewone baten en lasten De specificatie is als volgt: Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Totaal buitengewone baten en lasten 0 0 Toelichting: In 2011 zijn er geen buitengewone baten en lasten. 27. Belastingen De specificatie is als volgt: Vennootschapsbelasting Totaal belastingen Toelichting: Deze post betreft de berekende vennootschapbelasting van deelnemingen. 28. Bezoldiging bestuurders en toezichthouders Welk bestuursmodel is van toepassing op uw organisatie? Wat is de samenstelling van het bestuur of de directie? Eindverantwoordelijke Raad van Bestuur met Raad van Toezicht Tweehoofdig met voorzitter De bezoldiging van de bestuurders en gewezen bestuurders van de zorginstelling over het jaar 2011 is als volgt: Naam W. Geerlings C.J.M.H.J. Evers 1 Vanaf welke datum is de persoon als bestuurder werkzaam in uw organisatie? 2 Maakt de persoon op dit moment nog steeds deel uit ja ja van het bestuur? 3 Tot welke datum was de persoon als bestuurder n.v.t. n.v.t. werkzaam in uw organisatie? 4 Is de persoon in het verslagjaar voorzitter van het ja nee bestuur geweest? 5 Zo ja: hoeveel maanden is de persoon voorzitter 12 0 geweest in het verslagjaar? 6 Wat is de aard van de (arbeids)overeenkomst? Welke salarisregeling is toegepast? Wat is de deeltijdfactor? (percentage) 100% 100% 9 Bruto-inkomen, incl. vakantiegeld, eindejaarsuitkering, salaris en andere vaste toelagen a. Waarvan: verkoop verlofuren 0 0 b. Waarvan: nabetalingen voorgaande jaren Bruto-onkostenvergoeding Werkgeversbijdrage sociale lasten Werkgeversbijdrage pensioen, VUT, FPU Ontslagvergoeding Bonussen Totaal inkomen (9 t/m 14, excl. 9a en b) Cataloguswaarde auto van de zaak Eigen bijdrage auto van de zaak n.v.t. n.v.t. Toelichting: In het inkomen van de heer Evers is een bij aanstelling overeengekomen pensioenafspraak verwerkt ter compensatie van de ondervonden pensioenbreuk. 97

98 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN De bezoldiging van de leden van de Raad van Toezicht van de zorginstelling over het jaar 2011 is als volgt: Naam Functie Bezoldiging mevr. N. Albayrak-Temur lid dhr. M.L.M. Brabers lid dhr. drs. J.W. Holtslag voorzitter dhr. mr. E. Kist vice-voorzitter mevr. prof. dr. C.C.E. Koning lid mevr. dr. ir. C.A. Vietsch lid mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann lid Totaal Honoraria accountant De honoraria van de accountant over 2011 zijn als volgt: 1 Controle van de jaarrekening Overige controlewerkzaamheden (w.o. Regeling AO/IC en Nacalculatie) Fiscale advisering Niet-controlediensten Totaal honoraria accountant

99 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden Voor het jaar 2000 is gekozen om de taxoiden op te nemen in de zogenaamde TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING OVER Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens (Wopt) De bezoldiging van de functionarissen die over 2011 in het kader van de Wopt verantwoord worden, is als volgt: 1.Functionaris (functienaam) Bestuurder Bestuurder 2. In dienst vanaf (datum) 3. In dienst tot/met (datum) 4. Belastbaar loon 5. Voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn 6. Uitkeringen in verband met beëindiging van het dienstverband Totaal beloning in kader van de Wopt (4,5 en 6) 7. Beloning

100 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) Ref. 31-dec dec ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's Vorderingen en overlopende activa Vorderingen uit hoofde van financieringstekort Liquide middelen Totaal vlottende activa Totaal activa Ref. 31-dec dec-10 PASSIVA Eigen vermogen 10 Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden Kortlopende schulden en overlopende passiva Totaal passiva

101 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 BEDRIJFSOPBRENGSTEN: Ref Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) Omzet DBC B-segment Subsidies Overige bedrijfsopbrengsten Som der bedrijfsopbrengsten BEDRIJFSLASTEN: Personeelskosten Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa Overige bedrijfskosten Som der bedrijfslasten BEDRIJFSRESULTAAT Financiële baten en lasten RESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING Buitengewone baten en lasten RESULTAAT BOEKJAAR RESULTAATBESTEMMING Het resultaat is als volgt verdeeld: Toevoeging/(onttrekking): Reserve aanvaardbare kosten Niet collectief gefinancieerd vrij vermogen Bestemmingsreserve afschrijving inventarissen Bestemmingsreserve egalisatie afschrijvingen Bestemmingsreserve Bond Medische Specialisten

102 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden GRONDSLAGEN VAN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ENKELVOUDIGE JAARREKENING Algemeen Voor een toelichting op de specificaties van de enkelvoudige balans en resultatenrekening wordt verwezen naar de toelichtingen bij de geconsolideerde balans en resultatenrekening Afwijkingen in waarderingsgrondslagen enkelvoudige jaarrekening Er zijn geen afwijkingen van de waarderingsgrondslagen in de enkelvoudige jaarrekening ten opzichte van de geconsolideerde jaarrekening. Verwezen wordt derhalve naar de geconsolideerde jaarrekening. 102

103 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 2. Materiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bedrijfsgebouwen en terreinen Machines en installaties Andere vaste bedrijfsmiddelen, technische en administratieve uitrusting Materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen op materiële vaste activa Niet aan het bedrijfsproces dienstbare materiële activa 0 0 Totaal materiële vaste activa Het verloop van de materiële activa in het verslagjaar is als volgt weer te geven: Boekwaarde per 1 januari Bij: investeringen Bij: herwaarderingen 0 0 Af: afschrijvingen Af: afrekening projecten 0 0 Af: bijzondere waardeverminderingen Af: terugname geheel afgeschreven activa 0 0 Af: desinvesteringen Boekwaarde per 31 december Aanschafwaarde Cumulatieve herwaarderingen 0 0 Cumulatieve afschrijvingen Toelichting: Voor een nadere specificatie van het verloop van de WTZi-vergunningplichtige vaste activa, de WTZi-meldingsplichtige vaste activa, de WMG-gefinancierde vaste activa en de niet WTZi-gefinancierde vaste activa per activagroep wordt verwezen naar het mutatieoverzicht onder In toelichting zijn overzichten opgenomen voor de onderhanden en gereedgekomen projecten. 103

104 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 3. Financiële vaste activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Deelnemingen Resultaat deelnemingen Aandeel derden Overige vorderingen financiele vaste activa 0-72 Vordering afboeking IMVA Leningen Totaal financiële vaste activa Het verloop van de financiële vaste activa is als volgt: Specificatie deelnemingen Diagnostisch Centrum Haaglanden BV 5,4-5,4 0,0 Diagnostisch Centrum Voorschoten BV 5,4-5,4 0,0 Stichting Diabetes Zorg Haaglanden 174,0 174,0 Apotheek MCH Lijnbaan BV 9,2 9,2 Express-so BV 18,0 18,0 West End Facility BV 18,0 18,0 Lab West BV 0,0 MediRisk 72,0 100,0 172,0 Nederlandse Obesitas Kliniek (*) 9,2-9,2 Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV 1,8 1,8 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 0,7 0,7 Totaal 313,7 80,0 393,7 * in 2010 ten onrechte opgenomen Specificatie leningen Lening u/g Diagnostisch Centrum Haaglanden BV Lening u/g Express-so BV Lening u/g Apotheek Haagse Ziekenhuizen Lening u/g MyownFile BV Lening u/g RSO BV Lening u/g Lab West BV Lening u/g MediRisk/MediFire Agio Diagnostisch Centrum Voorschoten BV Totaal Specificatie resultaat Aandeel derden Stichting Diabetes Zorg Haaglanden Apotheek MCH Lijnbaan BV Express-so BV West End Facility BV Lab West BV Subtotaal Waardevermindering Lab West BV Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

105 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA Toelichting op belangen in andere rechtspersonen of vennootschappen: Naam en rechtsvorm en woonplaats rechtspersoon Verschaft kapitaal Kapitaalbelang (in %) Eigen vermogen 31/12/2010 Eigen vermogen 31/12/2011 Resultaat Rechtstreekse Express-so BV % Stichting Diabetes Zorg Haaglanden % West End Facility BV % Apotheek MCH Lijnbaan BV % Lab West BV % Zeggenschapsbelangen: Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV % Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden BV 720 4% Zie toelichting op de geconsolideerde balans Voorraden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Medische middelen Leenemballage Af: voorziening incourante voorraden Totaal voorraden Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Onderhanden projecten uit hoofde van DBC's De specificatie is als volgt: 31-dec dec Onderhanden projecten DBC's A-segment Onderhanden projecten DBC's B-segment Af: ontvangen voorschotten Totaal onderhanden projecten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

106 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 6. Vorderingen en overlopende activa De specificatie is als volgt: 31-dec dec Vorderingen op debiteuren Nog te factureren omzet DBC's 0 0 Overige vorderingen Vooruitbetaalde bedragen Nog te ontvangen bedragen 0 0 Totaal vorderingen en overlopende activa Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Vorderingen uit hoofde van financieringstekort en/of schulden uit hoofde van financieringsoverschot t/m totaal Saldo per 1 januari Financieringsverschil boekjaar Betalingen/ontvangsten Subtotaal mutatie boekjaar Correcties voorgaande jaren Saldo per 31 december Stadium van vaststelling (per erkenning): c c c a a= interne berekening b= overeenstemming met zorgverzekeraars c= definitieve vaststelling NZa Specificatie financieringsverschil in het boekjaar Wettelijk budget aanvaardbare kosten Vergoedingen ter dekking van het wettelijk budget: Opbrengsten DBC A-segment inclusief toeslagen Honoraria-opbrengsten voor specialisten in loondienst Mutatie onderhanden werk honoraria voor specialisten in loondienst Overige opbrengsten Mutatie onderhanden werk DBC A-segment Afrekening overfinanciering Totaal financieringsverschil Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

107 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 ACTIVA 9. Liquide middelen De specificatie is als volgt: 31-dec dec Bankrekeningen Kassen Totaal liquide middelen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

108 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 10. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten: 31-dec dec Kapitaal 0 0 Collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Totaal eigen vermogen Kapitaal Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Kapitaal Collectief gefinancierd gebonden vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Reserve aanvaardbare kosten: Reserve aanvaardbare kosten Bestemmingsreserves: Reserve afschrijving inventarissen Reserve automatisering Reserve projecten Egalisatie afschrijvingen Reserve Bond en Totaal collectief gefinancierd gebonden vermogen Niet collectief gefinancierd vrij vermogen Saldo per Resultaat- Overige Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan-2011 bestemming mutaties 31-dec Algemene reserves: Algemene reserves Totaal niet-collectief gefinancierd vrij vermogen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Specificatie aansluiting geconsolideerd - enkelvoudig vermogen 31 december 2011 en resultaat over 2011 De specificatie is als volgt : Eigen vermogen Resultaat Enkelvoudig eigen vermogen en resultaat: Totaal geconsolideerd eigen vermogen en resultaat Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

109 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 11. Voorzieningen Saldo per Dotatie Onttrekking Saldo per Het verloop is als volgt weer te geven: 1-jan dec Egalisatie rekening groot onderhoud Goodwill specialisten Antoniushove Jubilea Reorganisatie voorziening Voorziening CAO Levensfase Voorziening deelneming Lab West BV Totaal voorzieningen Toelichting in welke mate (het totaal van) de voorzieningen als langlopend moeten worden beschouwd: 31-dec Kortlopend deel van de voorzieningen (< 1 jr.) Langlopend deel van de voorzieningen (> 1 jr.) Hiervan langlopend (> 5 jaar) 0 Toelichting per categorie voorziening: Zie toelichting op de geconsolideerde balans Langlopende schulden De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Overige langlopende schulden Totaal langlopende schulden Het verloop is als volgt weer te geven: Stand per 1 januari Bij: nieuwe leningen 0 0 Af: aflossingen Stand per 31 december Af: aflossingsverplichting komend boekjaar Stand langlopende schulden per 31 december Toelichting in welke mate (het totaal van) de langlopende schulden als langlopend moeten worden beschouwd: Kortlopend deel van de langlopende schulden (< 1 jr.), aflossingsverplichtingen Langlopend deel van de langlopende schulden (> 1 jr.) (balanspost) Hiervan langlopend (> 5 jaar) Voor een nadere toelichting op de langlopende schulden wordt verwezen naar de bijlage De aflossingsverplichtingen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden. Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

110 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 13. Kortlopende schulden en overlopende passiva De specificatie is als volgt: 31-dec dec Schulden aan kredietinstellingen Crediteuren Aflossingsverplichtingen langlopende leningen Aflossingsverplichtingen roll-over lening Belastingen en sociale premies Schulden terzake pensioenen Nog te betalen salarissen Vakantiedagen CAO Levensfase Nog te betalen kosten: Interest leningen Overige passiva: Overige Totaal kortlopende schulden en overlopende passiva Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde balans

111 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS PER 31 DECEMBER 2011 PASSIVA 14. Niet in de balans opgenomen activa en verplichtingen Verloopoverzicht investeringsruimte trekkingsrechten Het verloop is als volgt weer te geven: Nog niet bestede investeringsruimte per 1 januari Bij: indexering niet-bestede investeringsruimte 9 11 Bij: investeringsruimte verslagjaar Af: investeringen verslagjaar Beschikbare investeringsruimte 31 december Lopende investeringsprojecten leggen het volgende beslag op de beschikbare investeringsruimte: 0 Toelichting: Verloopoverzicht geeft zowel de investeringsruimte voor trekkingsrechten weer als de investeringsruimte voor jaarlijkse instandhouding. PET/CT scan De vier ziekenhuizen welke samen de coöperatie vormen, Medisch Centrum Haaglanden, Bronovo ziekenhuis, Groene Hart Ziekenhuis en het Lange Land Ziekenhuis, hebben gezamenlijk een PET/CT scan aangeschaft. Deze PET/CT scan is de tweede helft van 2010 geplaatst op de Bleulandlocatie van het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Huur ruimten derden De volgende ruimten worden gehuurd: - Buitenpoli Monster; - Polikliniekruimte aan de Koninginnegracht in Den Haag; - Magazijnruimte Binckhorst in Den Haag; - Polikliniekruimte in het gezondsheidscentrum Wassenaar; - Kantoor- en bedrijfsruimte op de locatie Albardastraat en Monsterseweg in Parnassia Bavo Groep in Den Haag; - Kantoorruimte Hofje van Nieuwkoop aan de Warmoezierstraat in Den Haag; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Neurologie in Den Haag; - Kliniek Zestienhoven in Rotterdam; - Diagnostisch Centrum Voorschoten buitenpoli Neurologie in Voorschoten; - Medisch Centrum Voorburg buitenpoli Orthopedie; - Diagnostisch Centrum Haaglanden buitenpoli Orthopedie; - Saffier de Residentie Groep Orthopedie; - St. Regionale Trombosedienst Den Haag Prikpost; - Huygens Apotheek Dermatologie,dit contact is in 2012 beëindigd. De totale huursom op jaarbasis van deze ruimten bedraagt MCH heeft bij de overdracht van de gehuurde ruimte van de Haaglanden Kliniek aan de nieuwe huurder een bankgarantie verstrekt van Deze garantie loopt in zes jaar lineair terug op nul in Ten behoeve van de magazijnruimte Binckhorst in Den Haag, heeft MCH een bankgarantie verstrekt van Obligoverplichtingen Waarborgfonds In 2011 zijn geen leningen toegevoegd aan de geborgde leningen bij het Waarborgfonds. De obligoverplichting van 3% over de geborgde restschuld bedraagt ca. 1,65 mln. Zekerheden Als overige zekerheden en bepaling voor de totale kredietfaciliteit geldt een positieve/negatieve hypotheekverklaring ad 35 mln. met betrekking tot het onroerend goed in Den Haag en Leidschendam. De totale kredietfaciliteit bedraagt

112 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WTZi-vergunningplichtige vaste activa NZa-FVA *1 NZa-IVA Grond Terrein- Gebouwen Semi perm. Ver- Installaties Onderhanden Subtotaal Totaal *2 voorzieningen gebouwen bouwingen Projecten vergunning Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen extra afschrijvingen NZa-goedgekeurd terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 2% en 5% 2,0% 5,0% 5,0% 0,0% Opmerkingen: *1) Kolom niet meegenomen in de tellingen. Reeds in 2008 volledig afgeschreven ten laste van de exploitatie. *2) In 2011 is er een impairment van geboekt ten laste van het resultaat. Dit resulteert tot een netto boekwaarde van de materiele vaste activa per 31 december 2011 van

113 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WTZi-meldingsplichtige vaste activa Trekkings Onderhanden Subtotaal Instand- Onderhanden Subtotaal Subtotaal rechten Projecten houding Projecten meldingsplichtige activa Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 5,0% 0,0% 10,0% 0,0% 113

114 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA WMG-gefinancierde vaste activa Inventaris Onderhanden Vervoer- Automati- Subtotaal projecten middelen sering WMG Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 10,0% 0,0% 20,0% 20,0% 114

115 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden ENKELVOUDIG MUTATIEOVERZICHT MATERIELE VASTE ACTIVA/FINANCIELE VASTE ACTIVA niet WTZi/WMG-gefinancierde vaste activa Nieuwbouw Nieuwbouw Verbouwingen/ Kleine werken/ Onderhanden Inventaris Automati- Subtotaal gebouwen installaties renovaties LTO projecten sering niet WTZi Stand per 1 januari aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 1 januari Mutaties in het boekjaar - investeringen herwaarderingen afschrijvingen terugname geheel afgeschreven activa.aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen desinvesteringen aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen per saldo Mutaties in boekwaarde (per saldo) Stand per 31 december aanschafwaarde cumulatieve herwaarderingen cumulatieve afschrijvingen Boekwaarde per 31 december Afschrijvingspercentage 0,0% 0,0% 5% en 10% 0,0% 0,0% divers 5% en 10% 115

116 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN EN GEREEDGEKOMEN PROJECTEN SPECIFICATIE ULTIMO BOEKJAAR ONDERHANDEN PROJECTEN (ENKELVOUDIG) Projectgegevens Investeringen Goedkeuringen Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type t/m gereed t/m 2011 Jaar van Nominaal bedrag WTZi Indexering WTZi Aangepaste goedkeuring oplevering 0101 MDL Westeinde niet WTZi MDL Antoniushove niet WTZi AFAS niet WTZi Gynaecologie niet WTZi Dialyse Westeinde niet WTZi Kindergeneeskunde + Kaak niet WTZi nieuwbouw kliniek AH niet WTZi nieuwbouw RC West niet WTZi Apotheek Antoniushove niet WTZi Balie SEH A'hove niet WTZi Priklab A'hove niet WTZi Inventaris gynaecologie niet WTZi Totaal SPECIFICATIE IN HET BOEKJAAR GEREEDGEKOMEN PROJECTEN (ENKELVOUDIG) Projectgegevens Investeringen Toekomstige lasten onderhanden Nummer Briefnummer Datum Omschrijving WTZi-type Activapost WTZi WMG Overige Totaal ving WTZi Afschrij- Rentekosten Renovatie Leidschendam vergunning verbouwingen OK complex Westeinde niet WTZi verbouwingen Brandmeldinstallatie niet WTZi verbouwingen MDL Westeinde niet WTZi verbouwingen Parkeerterrein Warmoezier niet WTZi verbouwingen CT Sim radiotherapie niet WTZi verbouwingen Brandpreventie niet WTZi verbouwingen Energievoorziening AH trekking instandhouding Herindeling G-gebouw niet WTZi verbouwingen Herinrichting TD niet WTZi verbouwingen KCL Laboratorium niet WTZi verbouwingen M08 Jaarmelding 2008 melding instandhouding M10 Jaarmelding 2010 melding instandhouding M11 Jaarmelding 2011 melding instandhouding Inventaris en ICT WMG inventaris/ict Business cases niet WTZi inventaris Totaal

117 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden OVERZICHT LANGLOPENDE SCHULDEN ULTIMO 2011 (ENKELVOUDIG) Leninggever Datum Hoofdsom Soort lening Restschuld 31 december 2010 Nieuwe leningen in 2011 Aflossing in 2011 Restschuld 31 december 2011 Restschuld over 5 jaar Resterende looptijd in jaren eind 2011 Totale looptijd Werkelijkerente Aflossingswijze Aflossing 2012 Gestelde zekerheden % BNP Parisbas 21-mei onderhands 9,375% lineair 0 1) Bank Nederlandse Gemeenten 30-mrt onderhands 3,440% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,320% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 30-mrt onderhands 4,270% lineair 272 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-nov onderhands 2,710% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 24-jan onderhands 5,050% lineair 295 2) Nederlandse Waterschapsbank 15-aug onderhands 5,065% lineair 280 2) Bank Nederlandse Gemeenten 15-aug onderhands 3,640% lineair 240 2) Bank Nederlandse Gemeenten 13-aug onderhands 5,085% lineair 280 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,377% lineair 350 2) Nederlandse Waterschapsbank 14-nov onderhands 4,432% lineair 350 2) Bank Nederlandse Gemeenten 1-jun onderhands 4,025% lineair 284 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-jun onderhands 4,155% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-aug onderhands 4,475% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-sep onderhands 4,313% lineair 170 1) Bank Nederlandse Gemeenten 15-dec onderhands 3,910% lineair 242 1) Bank Nederlandse Gemeenten 2-jan onderhands 3,930% lineair 121 1) Bank Nederlandse Gemeenten 20-jan onderhands 3,950% lineair 151 1) Nederlandse Waterschapsbank 20-jan onderhands 3,810% lineair 76 1) Bank Nederlandse Gemeenten 1-feb onderhands 3,898% lineair 227 1) Bank Nederlandse Gemeenten 16-feb onderhands 3,730% lineair 182 1) Bank Nederlandse Gemeenten 21-feb onderhands 3,620% lineair 57 1) Nederlandse Waterschapsbank 18-sep onderhands 4,025% lineair 600 2) Bank Nederlandse Gemeenten 18-sep onderhands 4,098% lineair 700 2) ING Bank 15-dec euroflex 4,580% lineair ) Totaal ING Bank 1-jul roll-over 4,243% lineair 900 3) Totaal Gestelde zekerheid: 1) Rijksgarantie ) Waarborgfonds 3) Positieve / negatieve hypotheekverklaring op het onroerend goed aan de Burgemeester Banninglaan 1 in Leidschendam en aan de Lijnbaan 32 in Den Haag. Er zijn geen schulden in rang achtergesteld bij andere schulden. Voor de positieve hypotheekverklaring heeft het Waarborgfonds voor de Zorgsector een positie die gelijk in rang is. 117

118 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 15. Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten (uit AWBZ/Zvw-zorg, exclusief subsidies) Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten voorgaand jaar Productieafspraken verslagjaar Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling Prijsindexatie materiële kosten Groei normatieve kapitaalslasten Uitbreiding erkenning en toelating: - loonkosten materiële kosten normatieve kapitaalslasten Beleidsmaatregelen overheid: - generieke budgetkortingen schoning ivm B-segment lokale productiegebonden component Nacalculeerbare kapitaalslasten: - rente afschrijvingen schoning i.v.m. B-segment overgangsregeling kapitaallasten overige Overige mutaties: - overige mutaties Subtotaal wettelijk budget boekjaar Correcties voorgaande jaren Wettelijk budget voor aanvaardbare kosten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening wettelijk budget

119 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 16. Toelichting niet-gebudgetteerde zorgprestaties (exclusief DBC B-segment) De specificatie is als volgt: Zorgprestaties tussen instellingen Eigen bijdragen en betalingen cliënten voor niet-verzekerde zorg en 0 0 opbrengsten uit aanvullende zorgverzekering Persoonsgebonden en -volgende budgetten 0 0 Opbrengsten uit hoofde van niet-gebudgetteerde Zvw/AWBZ-zorg (waaronder kraamzorg) 0 0 Opbrengsten uit Wmo-prestaties op het gebied van huishoudelijke hulp (inclusief onderaanneming) 0 0 Overige niet-gebudgetteerde zorgprestaties 0 0 Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Toelichting omzet DBC B-segment De specificatie is als volgt: Gefactureerde omzet DBC B-segment Mutatie onderhanden projecten DBC B-segment Mutatie onderhanden honorarium loondienst specialisten Gefactureerd honorarium loondienstspecialisten Onverzekerde deel Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Subsidies De specificatie is als volgt: Subsidies AWBZ/Zvw-zorg 0 0 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van OC&W (waaronder werkplaatsfunctie 0 0 en medische faculteit van UMC's) Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van Justitie 0 0 Rijkssubsidies vanwege het Ministerie van VWS (waaronder opleidingsfonds, academische component voor UMC's) Overige Rijkssubsidies 0 0 Subsidies vanwege Provincies en gemeenten (exclusief Wmo-huishoudelijke hulp; inclusief 0 0 overige Wmo-prestaties zoals maatschappelijke en vrouwenopvang, verslavingszorg, OGGZ) Overige subsidies, waaronder loonkostensubsidies en EU-subsidies Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

120 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 BATEN 19. Toelichting overige bedrijfsopbrengsten De specificatie is als volgt: Overige dienstverlening: Overige dienstverlening Overige opbrengsten (waaronder vergoeding voor uitgeleend personeel en verhuur onroerend goed): Overige opbrengsten Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening LASTEN 20. Personeelskosten De specificatie is als volgt: Lonen en salarissen Sociale lasten Pensioenpremies Andere personeelskosten: Andere persoonsgebonden personeelkosten Subtotaal Personeel niet in loondienst Totaal personeelskosten Specificatie aantal personeelsleden (in FTE's) per 31 december: Personeel algemene en administratieve functies Personeel hotelfuncties Personeel patiëntgebonden functies Leerl. verpleegkundig en verzorgend personeel Personeel terrein en gebouwgebonden functies Totaal personeel in loondienst MCH Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Afschrijvingen vaste activa De specificatie is als volgt: Nacalculeerbare afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa financiële vaste activa reeds volledig afgeschreven Overige afschrijvingen: - immateriële vaste activa materiële vaste activa Totaal afschrijvingen Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

121 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN Aansluiting afschrijvingen resultatenrekening - vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Totaal afschrijvingslasten resultatenrekening waarvan nacalculeerbare afschrijvingen In het externe budget verwerkte vergoeding voor nacalculeerbare afschrijvingslasten: - WTZi-vergunningplichtige vaste activa WTZi-meldingsplichtige vaste activa WMG-gefinancierde vaste activa niet WTZi-gefinancierde vaste activa Totaal vergoeding nacalculeerbare afschrijvingslasten Aanschafwaarde desbetreffende vaste activa Cumulatieve afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Cumulatieve vergoedingen voor nacalculeerbare afschrijvingslasten desbetreffende vaste activa Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa De specificatie is als volgt: Bijzondere waardeverminderingen van: - immateriële vaste activa materiële vaste activa bijzondere waardevermindering Totaal Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Overige bedrijfskosten De specificatie is als volgt: Voedingsmiddelen en hotelmatige kosten Algemene kosten Patiënt- en bewonersgebonden kosten Onderhoud en energiekosten: - Onderhoud Energie gas Energie gas (100% groen) Energie stroom Energie stroom (100% groen) Energie transport en overig Subtotaal Dotatie dubieuze debiteuren Huur en leasing Overige baten en lasten Totaal overige bedrijfskosten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

122 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE RESULTATENREKENING OVER 2011 LASTEN 24. Financiële baten en lasten De specificatie is als volgt: Rentebaten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige opbrengsten financiële vaste activa en effecten 0 0 Subtotaal financiële baten Rentelasten Resultaat deelnemingen 0 0 Waardeveranderingen financiële vaste activa en effecten 0 0 Overige financiële lasten 0 0 Subtotaal financiële lasten Totaal financiële baten en lasten Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening Buitengewone baten en lasten De specificatie is als volgt: Buitengewone baten 0 0 Buitengewone lasten 0 0 Totaal buitengewone baten en lasten 0 0 Toelichting: Zie toelichting op de geconsolideerde resultatenrekening

123 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.2 OVERIGE GEGEVENS 123

124 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden 5.2 OVERIGE GEGEVENS Vaststelling en goedkeuring jaarrekening De Raad van Bestuur van Stichting Medisch Centrum Haaglanden heeft de jaarrekening 2011 vastgesteld in de vergadering van 1 mei De Raad van Toezicht van de Stichting Medisch Centrum Haaglanden heeft de jaarrekening 2011 goedgekeurd in de vergadering van 23 mei Resultaatbestemming Het resultaat wordt verdeeld volgens de resultaatverdeling in paragraaf Gebeurtenissen na balansdatum Er hebben zich na balansdatum geen gebeurtenissen voorgedaan die invloed hebben op deze jaarrekening Ondertekening door bestuurders en toezichthouders Raad van Bestuur W.G. dhr. drs. W. Geerlings W.G. dhr. drs. C.J.M.H.J. Evers Raad van Toezicht W.G. mevr. N. Albayrak-Temur W.G. dhr. drs. J.W. Holtslag W.G. dhr. drs. G.A. Maranus (per 1 april 2012) W.G. mevr. prof. dr. C.C.E. Koning W.G. dhr. mr. E. Kist W.G. mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann W.G. mevr. dr. ir. C.A. Vietsch 124

125 Geconsolideerde jaarrekening Medisch Centrum Haaglanden Controleverklaring De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina. 125

126

127

128 6 Bijlagen 6.1 Zorgbrede Governancecode VERANTWOORDING Informatie aan en/of raadpleging van belanghebbenden of hun vertegenwoordiging 1. Het beleid van de zorgorganisatie voor de dialoog met belanghebbenden 2. Informatieverstrekking aan en/of raadpleging van belanghebbenden in ten minste de volgende gevallen 3. Het recht van enquête Verantwoording aan belanghebbenden Ja Nee 128

129 De externe accountant en diens relatie en communicatie met de organen van de zorgorganisatie DE RAAD VAN BESTUUR Taak en werkwijze Ja Nee 129

130 130 Ja Nee Benoeming, ontslag en beloning Belangenverstrengeling

131 DE RAAD VAN TOEZICHT Taak en werkwijze Ja Nee 131

132 132 Ja Nee Benoeming, ontslag, samenstelling en deskundigheid

133 133 Ja Nee Honorering Onafhankelijkheid

134 Belangenverstrengeling Ja Nee Opmerking: voor de stichting MCH is hoofdstuk 5 van de zorgbrede governancecode niet van toepassing omdat MCH een Stichting is. 134

135 6.2 Hoofd- en nevenfuncties leden van de Raad van Toezicht Voorzitter De heer drs. J.W. Holtslag (1948), voorzitter Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden, Hoofdfunctie Adviserend lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Nevenfuncties Voorzitter College van Toezicht voor Auteursrechten en naburige rechten Voorzitter van de Stichting Kamermuziek Warmond Lid consultatiegroep Legis, ministerie van Justitie Lid bestuur Stichting CAOP, Universiteit van Leiden Lid Mevrouw N. Albayrak-Temur (1965), lid Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie Voorzitter Raad van Bestuur Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers Nevenfuncties Lid Raad van Toezicht Nederlands Openluchtmuseum Lid van het Bestuur van het Oranje Fonds Lid auditcommissie Ministerie van Economische Zaken Lid Forum A tot Z (Geletterdheidsforum) Bestuurslid Atlantic & Pacific Exchange Program Lid De heer M.L.M. Brabers RA (1958), lid Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie Partner, KPMG Accountants N.V. Nevenfuncties Bestuurslid Stichting Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs Vice-voorzitter De heer mr. E. Kist (1944), vice-voorzitter Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie Geen Nevenfuncties Lid Bestuur Carnegie Stichting (Vredespaleis) Lid Raad van Commissarissen DSM Lid Raad van Commissarissen Philips Lid Raad van Commissarissen De Nederlandsche Bank Lid Bestuur Johan Cruijff Foundation Lid Bestuur Van den Ende Foundation Lid Raad van Commissarissen Moody s (USA) Lid Raad van Commissarissen Stage Entertainment Lid Mevrouw prof. dr. C.C.E. Koning (1946), lid Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie Hoofd van de afdeling Radiotherapie/hoogleraar en opleider aan de afdeling Radiotherapie van het AMC te Amsterdam. Nevenfuncties Lid Bestuur Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie Lid redactie NTvG Lid van diverse medische werkgroepen, commissies en besturen op het gebied van radiotherapie en oncologie e/o daarmee samenhangend Voorzitter Medische Adviesraad IKA Lokaal Organisatiecommitee World Congres Lung Cancer 2011, te Amsterdam 135

136 Lid Mevrouw dr. ir. C.A. Vietsch (1957), lid Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie directeur/eigenaar van AVI research en consultancy Nevenfunctie geen Lid Mevrouw prof. mr. S.F.M. Wortmann (1956), lid Raad van Toezicht Medisch Centrum Haaglanden Hoofdfunctie Lid Raad van State Nevenfuncties Bijzonder hoogleraar personen-, familie- en jeugdrecht Raadsheer-plaatsvervanger in het gerechtshof Amsterdam Hoofdredacteur van de losbladige groene serie Personen- en Familierecht en kernhoofdredacteur van de gehele serie Vaste annotator van de Nederlandse Jurisprudentie Voorzitter van de jury voor de scriptieprijs van de Academie voor wetgeving Voorzitter van de geschillencommissie voor geschillen als bedoeld in artikel 9.39 van de Wet op het hoger onderwijs Plv. lid van de management board van het EU-Grondrechtenagenschap 136

137 6.3 Verdeling aandachtsgebieden Raad van Bestuur Verdeling aandachtsgebieden Raad van Bestuur Aandachtsgebieden Geerlings Evers Gezamenlijk Algemene onderwerpen Algemene strategie X Algemene communicatie X Intern lijnorganisatie Divisie behandelend X Divisie beschouwend X Divisie beweging X Divisie snijdend X Divisie medisch ondersteunend X incl. Economisch samenwerking Administratief Haga inzake Bedrijf RC West + KCL X 1 Facilitair Bedrijf X Bouw X Afdeling HRM X Landsteiner Instituut X Stafgroep Ondersteuning X2 (waaronder Interne gremia o.a. / klachten commissies en gezondheidsrecht, communicatie, Ondernemingsraad X Dagelijks Bestuur OR X Stafbestuur / VMS X Patiënten Adviesraad X Verpleegkundige Adviesraad X Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC) X Centrale Opleidingscommissie (COC) X Stuurgroep Informatiebeveiliging X Koepel X Coöperatie X Extern Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) X Stichting Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ) X Stichting Transmurale Zorg (STZ) X Regio ICT (vanuit Stichting Transmurale Zorg) X Apotheek Haagse Ziekenhuizen (AHZ) X Zorgverzekeraars incl lokaal overleg X Ministerie VWS X Inspectie, regulier overleg X Bank, regulier overleg X Andere ziekenhuizen, verpleeghuizen etc X Accountant X X 1 : maandelijks overleg met de EAB over o.a. managementrapportage en kwartaaloverleg doen Evers en Geerlings gezamenlijk. X 2 : werkoverleg met manager stafgroep ondersteuning doen Geerlings en Evers gezamenlijk. Voor tussentijdse afstemming is Geerlings aanspreekpunt. Op basis van de agenda kan de RvB besluiten om (incidenteel) gezamenlijk bij een overleg aanwezig te zijn. Evers zit als bestuurder in het DB van de Coöperatie en Geerlings als onafhankelijk voorzitter. 137

138 6.4 Nevenfuncties Raad van Bestuur Raad van Bestuur Medisch Centrum Haaglanden Peildatum Naam Functie Raad van Bestuur MCH q.q. in bestuur Honorering (per jaar) Functies in entiteiten die 100% dochter van MCH zijn: Espress-so BV West End Facility BV Stichting Diabetes Zorg Haaglanden Aandeelhouder Aandeelhouder Bestuurder Ja Ja Ja Geen Geen Geen Functies in entiteiten die <100% dochter van MCH zijn: Apotheek Lijnbaan MCH BV (51% Aandeelhouder Ja Geen aandelen MCH) Lab West BV (50% aandelen MCH) Aandeelhouder Ja Geen Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV (voorheen: Haaglanden Aandeelhouder Ja Geen Kliniek) (10% aandelen MCH) Samenwerkende Ziekenhuizen West- Voorzitter Bestuur Ja Geen Nederland Coöperatief U.A. Stichting Samenwerkende Topklinische Lid Ledenraad Ja Geen opleidingsziekenhuizen (STZ) St Jacobusstichting Lid bestuur Ja Geen Stichting Bond voor en Penningmeester Nee Geen bestuur Nierstichting Voorzitter Raad van Nee Geen Toezicht Nivel Lid Dagelijks Bestuur Nee Geen ZonMW Lid commissie Nee Geen wetgeving TNO Zorg en Bouw Lid Raad van Advies Nee Geen Capaciteitsorgaan (vanuit de NVZ) Lid Nee Geen 138

139 Lid Raad van Bestuur Medisch Centrum Haaglanden Peildatum Naam Functie Raad van Bestuur MCH q.q. in bestuur Honorering (per jaar) Functies in entiteiten die 100% dochter van MCH zijn: Espress-so BV West End Facility BV Aandeelhouder Aandeelhouder Ja Ja Geen Geen Functies in entiteiten die <100% dochter van MCH zijn: Apotheek Lijnbaan MCH BV (51% aandelen MCH) Lab West BV (50% aandelen MCH) Nederlands Centrum voor Plastische Chirurgie BV (voorheen: Haaglanden Kliniek) (10% aandelen MCH) Samenwerkende Ziekenhuizen West- Nederland Coöperatief U.A. Stichting Transmurale Zorg Den Haag en omstreken (STZ) RSO BV (Regionale Samenwerkingsorganisatie Haaglanden) Stichting Samenwerkende Topklinische opleidingsziekenhuizen (STZ) Aandeelhouder Aandeelhouder Aandeelhouder Ja Ja Ja Geen Geen Geen Lid Bestuur Ja Geen Lid Bestuur Ja Geen Commissaris Ja Geen Lid Ledenraad Ja Geen 139

140 6.5 Personalia op 31 december Stafbestuur Voorzitter dr. J.P. van der Sluijs, intensivist Vice-voorzitter dr. J.R.M. van der Sijp, chirurg Secretaris dr. G.J. Lycklama à Nijeholt, radioloog Penningmeester dr. J. Boiten, neuroloog Lid F.J.E. Balk, psychiater Lid H.P. Verschuur Medische staf Anesthesiologie de heer W. van Alphen mevrouw S. van Duijn de heer C.F. den Hartog de heer J.D. Holstein de heer.r. Jansen de heer K. Jacz mevrouw F. de Kempenaer- Ulrich de heer J.W.K.E. Osse de heer J.S. Pöll mevrouw M. Toonen de heer dr. B.A. in 't Veld de heer M. G.C.M. Verbeek mevrouw A. C. Werger de heer B.E. Zeppenfeldt Apotheek de heer H.J. ter Horst de heer dr. J.W.P.M. Overdiek mevrouw E.E. Roelofsen mevrouw E.M.J. Visser de heer E.B. Wilms Cardiologie de heer R.F.J.M. Geuskens de heer dr. P. van der Meer de heer dr. P.V. Oemrawsingh mevrouw dr. H.A.P. Peeters de heer dr. H. Ramanna de heer L.H. Savalle de heer dr. J.H.M. Schreur de heer dr. P.J.M.J. Vantrimpont de heer dr. R.F. Veldkamp de heer dr. A. J. Wardeh Chirurgie de heer dr. G.J.D. van Acker de heer dr. C.H.R. Bosman de heer dr. J.M. Hoogendoorn de heer F.J. Idenburg mevrouw dr. M.T.T. Knook de heer dr. A.W.K.S. Marinelli de heer dr. S.A.G. Meylaerts de heer dr. J.C.A. de Mol van Otterloo de heer S.J. Rhemrev de heer dr. J.R.M. van der Sijp de heer dr. A.C. de Vries Dermatologie de heer dr. Th. W. van den Akker mevrouw S. Badeloe de heer K.J.Balmus de heer V.R. Basdew mevrouw dr. A. Chang de heer E. Honig mevrouw dr. J. Vink mevrouw dr. L.E. Vos Gynaecologie de heer dr.p. J. Dörr mevrouw dr. F.M. v.dunné de heer L.C.F. Haans mevrouw dr. M.J. Kagie de heer dr. J. Lind mevrouw I.F. van Luijk mevrouw S. van der Meer mevrouw dr. D.M.V. Pelikan de heer F.C.M. Twaalfhoven de heer dr. C.A. Yedema mevrouw C.B. Vredevoogd Intensive Care Geneeskunde mevrouw G.C. Admiraal de heer dr. P.J.W. Dennesen de heer R. Peters mevrouw M. Slabbekoorn de heer dr. J.P. van der Sluijs de heer dr. D.J. Versluis Interne Geneeskunde mevrouw C. Brumsen mevrouw dr. P.H.L.M. Geelhoed-Duyvestijn de heer dr. A.H. Bootsma de heer dr. P.K. Chandie Shaw mevrouw M. Galli - Leslie de heer dr. L.B.S. Gelinck de heer J.H.M. Groeneveld 140

141 de heer H.H. Helgason mevrouw F.H. Heyning de heer dr. F.J.F. Jeurissen mevrouw dr. S. Johannsson- Vidarsottir mevrouw dr. E.M.S. Leyten mevrouw W.P. Markito- Notenboom mevrouw H.M.Oosterkamp de heer dr. E. M. Scholten mevrouw H.D.Thang mevrouw M.J.M. de Vreede Kaakchirurgie de heer M.L.Bazuin mevrouw Y.L.N. Pace- Khouw Kindergeneeskunde mevrouw J.W. Bolt-Wieringa de heer L.H.P.M. Filippini mevrouw M.L. Kingma mevrouw M.J. Oele de heer P. Vos Klinische Microbiologie de heer dr. G.J. van Asselt de heer C.L. Jansen de heer dr. P.M. Oostvogel Klinische Chemie mevrouw dr. G.A.E. Ponjee de heer dr. J..van de Ven Klinische Fysica de heer dr. E. Kouwenhoven mevrouw dr. A. Petoukhova de heer dr. ir. M. Pillay de heer dr. P.J.M. Rietveld de heer ir. J. P.C. van Santvoort Klinische Genetica de heer dr. F.J. Hes Klinische Psychologie de heer C.J.M. Denissen de heer A.C. van Houwelingen mevrouw M.M.H. Lub-Moss KNO-Heelkunde de heer J.M. Becker de heer G.A. Croll de heer dr. J.H. Hulshof mevrouw S.F. Meinesz de heer dr. H.P. Verschuur Longgeneeskunde mevrouw C.R.M. Apap de heer H.J.C.M. Baur de heer E.F.L. Dubois mevrouw D.W.M. de Jong mevrouw dr. K.W. Maas de heer R.E.T. Nocker Maag-Darm- Levergeneeskunde de heer L.E. Perk mevrouw N. Srivastava mevrouw H. van Soest de heer dr. P.J.J. van der Veek de heer dr. R.J. Verburg Neurochirurgie de heer M.P. Arts de heer A. Kloet de heer prof. dr. W.C. Peul de heer R. Walchenbach de heer J.F.C. Wolffs de heer J.A.L. Würzer Neurologie mevrouw E.G. Berger- Plantinga de heer dr. J. Boiten mevrouw N. van Dijk de heer R.J. Groen de heer dr. K. Jellema mevrouw V. van Kasteel mevrouw M. Kleijer mevrouw dr. W. van der Mey mevrouw E.A.J. Peeters (kinder) mevrouw dr. R. Rijsman de heer R.S. Rundervoort de heer dr. R.J. Schimsheimer de heer A.L. Strikwerda de heer prof. dr.m.j.b. Taphoorn de heer dr. Ch.J. Vecht Nucleaire Geneeskunde de heer dr. J.W. Arndt de heer dr. J. Tim Oogheelkunde de heer B.F.T. Hogewind de heer dr. M.V. Joosse mevrouw L.D.M. van Osch de heer L. van Philips mevrouw M. Stefanovic mevrouw S. van der Vegte Orthopedie de heer dr. E.R.A. van Arkel de heer R.E. van der Flier de heer P.H.C. den Hollander de heer S.B. Keizer de heer S. de Lange de heer A.B.M. Rietveld de heer J.W.A. Swen Pathologie de heer dr. P.C. Clahsen de heer dr. H.M. Hazelbag de heer dr. E.C.M. Ooms de heer J.H. von der Thüsen Plastische chirurgie mevrouw dr. G.J. de Jongh Psychiatrie de heer. F.J.E. Balk mevrouw dr. H. Hagesteinde Bruijn mevrouw R.M.C. Oostveen Radiologie de heer dr. L.P.J. Cobben de heer E.G. Coerkamp de heer R.E. Hagenbeek de heer M.W.Heyenbrok de heer B.F. W. van der Kallen de heer E. van der Linden de heer dr. G.J. Lijcklama à Nijeholt de heer dr. J.B.C.M. Puylaert mevrouw dr. H.M.E. Quarles van Ufford de heer T.P.W. de Rooij de heer W.G. Wassenaar de heer B.J.G. van Weelde mevrouw M. Wever Radiotherapie de heer J.H. Biesta mevrouw dr. H.M. Ceha mevrouw H.K. de Jager- Nowak de heer dr. P.C.M. Koper mevrouw dr. T.C. Stam de heer prof. dr. H. Struikmans de heer dr. P.J. M. van de Vaart mevrouw dr. A.Y. Verbeekde Kanter 141

142 de heer R.G.J. Wiggenraad Reumatologie de heer W.M. de Beus mevrouw M.H.W. de Bois mevrouw dr. P.D.M. de Buck de heer dr. G. Collée de heer dr. L.R.Lard Revalidatiegeneeskunde de heer H.J. Arwert mevrouw E.H.T. Los -van Mechelen mevrouw B. Meeuwisse - de Vries mevrouw T.A. Veenis Slaapcentrum de heer dr. ir. B. Kemp de heer prof. dr. G.A. Kerkhof Sportgeneeskunde de heer A. Weir de heer Th.C. de Winter Tandheelkunde De heer R.C. van Dongen Urologie de heer C.P.A.M. Berger de heer dr. P.M. Groenendijk de heer J.A.F. Leenarts 142

143 6.5.3 Samenstelling OR, VAR en PAR per 31 december 2011 Ondernemingsraad (OR) Voorzitter mevrouw S. Roling, poli dermatologie/urologie Secretaris De heer P. Stubbs, AVR WZ Algemeen adjunct De heer T. Stuijk, ICU AH Ambtelijk secretaris Mevrouw E. Steentjes Leden Mevrouw L. Bollee, C5 cardiologie De heer W. van Eck, Facilitair Bedrijf Mevrouw J. v.d. Have, verloskunde WZ De heer S. Jacobi, endoscopie Mevrouw W. Kemp, Landsteiner Instituut De heer A. Petalas, beveiliging De heer F. Peterse, techniek & gebouwen Mevrouw M. Popken, medische instrumentatie Mevrouw N. van Schie, poli interne en oncologie Mevrouw G. Schutten, slaapcentrum KNF Mevrouw M. Venne, poli KNO WZ Mevrouw H. de Volder, pathologie De heer P. Vooijs, OK Samenstelling bestuur VAR Voorzitter: Marjo Kommeren, stafmedewerker Kwaliteit en Veiligheid Secretaris: Sascha de Vreeze, Opleidingsfunctionaris ICU Carolien Stravers, verpleegkundige C13b WZ Jamila Bouhalyoufi,verpleegkundige ICU Mieke de Keijzer, verpleegkundige C8 WZ Monique Kuntz, verpleegkundige C11 WZ Danique van Dijk, verpleegkundige afd 2 AH Tonja Brussaard, verpleegkundige C5 WZ Patiënten-adviesraad (PAR) Voorzitter de heer F. Driedonks Secretaris De heer M.A. Ozir Leden De heer A.L.F.P. van Beurden De heer F.P.G.M. van Drunen Mevrouw C.H.J.M. van der Eerden Mevrouw W.H.A.C. Evers Mevrouw B.M.G. v.d. Hulst De heer D. Koning De heer J.M.A.M. Mouwen Mevrouw M. Noomen-Poederbach De heer P.J.G. van Sprang De heer D.A. de Vries 143

144 6.6 Publicaties Ackerstaff AH, Rasch CR, Balm AJ, de Boer JP, Wiggenraad R, Rietveld DH, Gregor RT, Kroger R, Hauptmann M, Vincent A, Hilgers FJ. Five-year quality of life results of the randomized clinical phase III (RADPLAT) trial, comparing concomitant intra-arterial versus intravenous chemoradiotherapy in locally advanced head and neck cancer. Head Neck 2011 August 4. Alblas CL, van Kasteel V, Jellema K Injection with corticosteroids at the elbow (ultrasound) in patients with an ulnar neuropathy: feasibility study. Journal of Neurology , 116. Alings M, Vireca E, Bastian D, JacquesWardeh A, Nimeth C, Tukkie R, Trinks S, Kainz W, Delaney C, Kaltofen G. Clinical use of automatic pacemaker algorithms: results of the AUTOMATICITY registry Europace (7): Arts M, Brand R, van der Kallen B, Nijeholt G, Peul W. Does minimally invasive lumbar disc surgery result in less muscle injury than conventional surgery? A randomized controlled trial. Eur Spine J 2011 January;20(1):51-7. Arts MP, Peul WC. Timing and minimal access surgery for sciatica: a summary of two randomized trials. Acta Neurochir (Wien ) (5): Arts MP, Brand R, van den Akker ME, Koes BW, Bartels RH, Tan WF, Peul WC. Tubular discectomy versus conventional microdiscectomy for the treatment of lumbar disc herniation: two-year results of a double- blind randomised controlled trial. Neurosurgery 2011 February 26. Arts MP, Brand R, van den Akker ME, Koes BW, Bartels RH, Tan WF, Peul WC. Tubular diskectomy vs conventional microdiskectomy for the treatment of lumbar disk herniation: 2- year results of a double-blind randomized controlled trial. Neurosurgery Jul;69(1):135-44; discussion 144. Bax CJ, Quint KD, Peters RP, Ouburg S, Oostvogel PM, Mutsaers JA, Dorr PJ, Schmidt S, Jansen C, van Leeuwen AP, Quint WG, Trimbos JB, Meijer CJ, Morre SA. Analyses of multiple-site and concurrent Chlamydia trachomatis serovar infections, and serovar tissue tropism for urogenital versus rectal specimens in male and female patients. Sex Transm Infect 2011 August 19. Bijlenga D, Boers KE, Birnie E, Mol BWJ, Vijgen SCM, Van der Post JAM, De Groot CJ, Rijnders RJP, Pernet PJ, Roumen FJ, Stigter RH, Delemarre FMC, Bremer HA, Porath M, Scherjon SA, Bonsel GJ Maternal health-related quality of life after induction of labor or expectant monitoring in pregnancy complicated by intrauterine growth retardation beyond 36 weeks Quality of Life Research (9): Blom RM, Hagestein-de Bruijn C, de Graaf R, ten Have M, Denys DA Obsessions in Normality and Psychopathology Depression and Anxiety (10): Bulder BAG, Moen MH, Weir A, Bakker EWP, Tol JL VO2max meting bij voetballers. Sport & Geneeskunde. 2011; 44(1): Bosman WMPF, Hinnen JW, van der Steenhoven TJ, de Vries AC, Brom HLF, Jacobs MJ, Hamming JF. Treatment of Types II-IV Endo leaks by Injecting Biocompatible Elastomer (PDMS) in the Aneurysm Sac: An In Vitro Study. Journal of Endovascular Therapy (2): Bruijn CHD The Craving-Withdrawal Model for Alcoholism: Towards the Dsm-V Alcohol and Alcoholism , 2. Buijze GA, Mallee WH, Beeres FJP, Hanson TE, Johnson WO, Ring D Diagnostic Performance Tests for Suspected Scaphoid Fractures Differ with Conventional and Latent Class Analysis Clinical Orthopaedics and Related Research (12):

145 Coolman M, Timmermans S, de Groot CJM, Russcher H, Sweep F, Jaddoe VWV, Steegers EAP sflt1, PlGF and PAI 2 in the First and Second Trimester of Pregnancy and the Risks of Fetal and Maternal Complications; the Generation R Study Reproductive Sciences (3): 121A-122A. Dauwerse JG, Dixon J, Seland S, Ruivenkamp CAL, van Haeringen A, Hoefsloot LH, Peters DJM, Boers A Clement-de, Daumer-Haas C, Maiwald R, Zweier C, Kerr B, Cobo AM, Toral JF, Hoogeboom AJM, Lohmann DR, Hehr U, Dixon MJ, Breuning MH, Wieczorek D Mutations in genes encoding subunits of RNA polymerases I and III cause Treacher Collins syndrome Nature Genetics (1): de Bie MK, Marsan NA, Gaasbeek A, Groeneveld JHM, Gabreels BA, Rabelink TJ, Bax JJ, Schalij MJ, Jukema JW Left Ventricular Diastolic Dysfunction in Dialysis Patients Assessed by Novel Speckle Tracking Strain Rate Analysis: Prevalence and Determinants Circulation (21). de Boer MGJ, van Zelst B, Gelinck LBS, Kroon FP, de Jonge R Pneumocystis pneumonia and measurement of S-adenosylmethionine plasma levels Journal of Infection (6): de Groot B, de Deckere E, Flameling R, Sandel M, Vis A Disposition of Emergency Department Patients With Severe Sepsis and Septic Shock to Ward or ICU: Performance of the PIRO Score Compared to Clinical Judgment Annals of Emergency Medicine (4): S290-S291. de Jonge S, de Vos RJ, Weir A, van Schie HTM, Bierma-Zeinstra SMA, Verhaar JAN, Weinans H, Tol JL One-Year Follow-up of Platelet-Rich Plasma Treatment in Chronic Achilles Tendinopathy A Double- Blind Randomized Placebo-Controlled Trial American Journal of Sports Medicine (8): de Smet AMGA, Kluytmans JAJW, Blok HEM, Mascini EM, Benus RFJ, Bernards AT, Kuijper EJ, Leverstein-van Hall MA, Jansz AR, de Jongh BM, van Asselt GJ, Frenay IHME, Thijsen SFT, Conijn SNM, Kaan JA, Arends JP, Sturm PDJ, Bootsma MCJ, Bonten MJM Selective digestive tract decontamination and selective oropharyngeal decontamination and antibiotic resistance in patients in intensive-care units: an open-label, clustered group-randomised, crossover study Lancet Infectious Diseases (5): de Vos RJ, Weir A, Tol JL, Verhaar JAN, Weinans H, van Schie HTM No effects of PRP on ultrasonographic tendon structure and neovascularisation in chronic midportion Achilles tendinopathy British Journal of Sports Medicine (5): de Vries-Sluijs TEMS, Hansen BE, van Doornum GJJ, Kauffmann RH, Leyten EMS, Mudrikova T, Brinkman K, den Hollander JG, Kroon FP, Janssen HLA, van der Ende ME, de Man RA A Randomized Controlled Study of Accelerated Versus Standard Hepatitis B Vaccination in HIV- Positive Patients Journal of Infectious Diseases (7): Dekker JW, Liefers GJ, de Mol van Otterloo JC, Putter H, Tollenaar RA. Predicting the risk of anastomotic leakage in left-sided colorectal surgery using a colon leakage score. J Surg Res 2011 March;166(1):e27-e34. Dekker LIa, Prins Aris, Prataap Chandie Shaw Medicatiebewaking bij patiënten met chronische nierschade en de top 10 risicogeneesmiddelen bij nierschade. Epidemiologisch Bulletin nr. 1 jaargang 46, 2011:

146 Dijkhuizen K, Dekkers OM, Holleboom CAG, de Groot CJM, Hellebrekers BWJ, van Roosmalen GJJ, Janssen CAH, Helmerhorst FM Vaginal misoprostol prior to insertion of an intrauterine device: an RCT Human Reproduction (2): Dirven L, Guler-Yuksel M, de Beus WM, Ronday HK, Speyer I, Huizinga TWJ, Dijkmans BAC, Allaart CF, Lems WF Changes in hand bone mineral density and the association with the level of disease activity in patients with rheumatoid arthritis: Bone mineral density measurements in a multicenter randomized clinical trial Arthritis Care & Research (12): Edvardsson N, Frykman V, van Mechelen R, Mitro P, Mohii-Oskarsson A, Pasquie JL, Ramanna H, Schwertfeger F, Ventura R, Voulgaraki D, Garutti C, Stolt P, Linker NJ Use of an implantable loop recorder to increase the diagnostic yield in unexplained syncope: results from the PICTURE registry Europace (2): Euser AM, Finken MJJ, Kharagjitsingh AV, Alizadeh BZ, Roep BO, Meulenbelt I, Dekker FW, Wit JM IGF1 Promoter Polymorphism and Cranial Growth in Individuals Born Very Preterm Hormone Research in Paediatrics (1): Geerts A, Brouwer O, van Donselaar C, Stroink H, Peters B, Peeters E, Arts WF Health perception and socioeconomic status following childhood-onset epilepsy: The Dutch study of epilepsy in childhood Epilepsia (12): Gehring K, Aaronson NK, Gundy CM, Taphoorn MJB, Sitskoorn MM Predictors of Neuropsychological Improvement Following Cognitive Rehabilitation in Patients with Gliomas Journal of the International Neuropsychological Society (2): Gehring K, Aaronson NK, Taphoorn MJB, Sitskoorn MM A description of a cognitive rehabilitation programme evaluated in brain tumour patients with mild to moderate cognitive deficits Clinical Rehabilitation (8): Giezen M, Kouwenhoven E, Scholten AN, Coerkamp EG, Heijenbrok M, Jansen WP, Mast ME, Petoukhova AL, Struikmans H. MRI- Versus CT-Based Volume Delineation of Lumpectomy Cavity in Supine Position in Breast-Conserving Therapy: An Exploratory Study. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2011 June 25. Gotte MJW, Russel IK, de Roest GJ, Germans T, Veldkamp RF, Knaapen P, Allaart CP, van Rossum AC Magnetic resonance imaging, pacemakers and implantable cardioverter-defibrillators: current situation and clinical perspective Netherlands Heart Journal , 3-9. Hancock M, Koes B, Ostelo R, Peul W. Diagnostic accuracy of the clinical examination in identifying the level of herniation in patients with sciatica. Spine (Phila Pa 1976 ) 2011 January 8. Henriquez DD, Roos-Hesselink JW, Schalij MJ, Klautz RJ, Helmerhorst FM, de Groot CJ. Treatment of valvular heart disease during pregnancy for improving maternal and neonatal outcome. Cochrane Database Syst Rev 2011;5:CD Hermes W, Franx A, van Pampus MG, Mol BW, De Groot CJ Classic Cardiovascular Risk Factors 2 1/2 Years after Pregnancy Complicated by Hypertensive Disease at Term Reproductive Sciences (3): 170A. 146

147 Holleboom G, Kuivenhoven JA, van Olden C, Peter J, Schimmel W, Levels JH, Valentijn RM, Vos P, Defesche JC, Kastelein JJP, Hovingh GK, Stroes ESG, Hollak CEM Proteinuria in early childhood due to familial LCAT deficiency caused by loss of a disulfide bond in lecithin: cholesterol acyl transferase Atherosclerosis (1): Huisman E, Van Hoek B, van Soest H, Van Nieuwkerk KC, Arends J, Siersema PD, van Erpecum KJ Preventive Versus "On-Demand" Nutritional Support to Maintain Nutritional State and Quality of Life During Antiviral Therapy for Hepatitis C: A Randomized Controlled Trial Hepatology , 851A-852A. Huisman W The Specific Roles of Assessors During Accreditation and Beyond Clinical Chemistry and Laboratory Medicine , S75. Jacobs WCH, van Tulder M, Arts M, Rubinstein SM, van Middelkoop M, Ostelo R, Verhagen A, Koes B, Peul WC Surgery versus conservative management of sciatica due to a lumbar herniated disc: a systematic review European Spine Journal (4): Jansen FAR, van der Linden E, Weir A, de Winter ThC. Veneuze malformatie in de recessus suprapatellaris bij een 14-jarige rugbyspeelster. Sport & Geneeskunde Mei;44(2): Jobsen JJ, Aarts MJ, Siesling S, Klaase J, Louwman WJ, Poortmans PM, Lybeert ML, Koning CC, Struikmans H, Coebergh JW. Use of Primary Radiotherapy for Rectal Cancer in the Netherlands between 1997 and 2008: A Population-based Study. Clin Oncol (R Coll Radiol) 2011 October 1. Joosse MV, Snoek C, van Minderhout HM. Comparison of wavefront-guided photorefractive keratectomy and foldable iris-fixated phakic intraocular lens implantation for low to moderate myopia. J Cataract Refract Surg 2011 February;37(2): Kaufmann JO, Demirel-Gungor G, Selles A, Hudig C, Steen G, Ponjee G, Holleboom C, Freeman LM, Hendiks J, Wijermans P, Giordano PC, Kerkhoffs JL Feasibility of nonselective testing for hemoglobinopathies in early pregnancy in The Netherlands Prenatal Diagnosis (13): Kerklaan JP, Lycklama ANG, Wiggenraad RG, Berghuis B, Postma TJ, Taphoorn MJ. SMART syndrome: a late reversible complication after radiation therapy for brain tumours. J Neurol 2011 March 4. Kharagjitsingh A, de RM, Alizadeh B, Veeze H, Bruining G, Roep B, Koeleman BP. Genetic correlates of early accelerated infant growth associated with juvenile-onset type 1 diabetes. Pediatr Diabetes 2011 September 20. Khorsand N, Veeger NJ, Muller M, Overdiek JW, Huisman W, van Hest RM, Meijer K. Fixed versus variable dose of prothrombin complex concentrate for counteracting vitamin K antagonist therapy. Transfus Med 2011 April;21(2): Klok FA, Mos IC, Kroft LJ, de RA, Huisman MV. Computed tomography pulmonary angiography as a single imaging test to rule out pulmonary embolism. Curr Opin Pulm Med 2011 June 15. Knegjens JL, Hauptmann M, Pameijer FA, Balm AJ, Hoebers FJ, de Bois JA, Kaanders JH, van Herpen CM, Verhoef CG, Wijers OB, Wiggenraad RG, Buter J, Rasch CR. Tumor volume as prognostic factor in chemoradiation for advanced head and neck cancer. Head Neck 2011 March;33(3):

148 Koning CC, Aarts MJ, Struikmans H, Poortmans PM, Lybeert ML, Jobsen JJ, Coebergh JW, Janssen- Heijnen ML, Visser O, Louwman WJ, Burgers JA. Mapping Use of Radiotherapy for Patients with Nonsmall Cell Lung Cancer in the Netherlands between 1997 and Clin Oncol (R Coll Radiol) 2011 July 20. B.E. Kreis, N.J.Y. Castano, W.E. Tuinebreijer, L.C.A. Hoogenboom, S.A.G. Meylaerts, S.J. Rhemrev Characteristics of polytrauma patients with posttraumatic stress disorder in a level 1 trauma center Eur J Trauma Emerg Surg volume 37, issue 3 pp Krinsley JS, Schultz MJ, Spronk PE, Harmsen RE, Houckgeest FV, van der Sluijs JP, Melot C, Preiser JC Mild hypoglycemia is independently associated with increased mortality in the critically ill Critical Care (4). Kuijper B, Beelen A, van der Kallen BF, Nollet F, Lycklama ANG, de VM, Tans JT. Interobserver agreement on MRI evaluation of patients with cervical radiculopathy. Clin Radiol 2011 January;66(1):25-9. Kuijper B, Tans JT, van der Kallen BF, Nollet F, Lycklama ANG, de VM. Root compression on MRI compared with clinical findings in patients with recent onset cervical radiculopathy. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2011 May;82(5): Lippi G, Chance JJ, Church S, Dazzi P, Fontana R, Giavarina D, Grankvist K, Huisman W, Kouri T, Palicka V, Plebani M, Puro V, Salvagno GL, Sandberg S, Sikaris K, Watson I, Stankovic AK, Simundic AM Preanalytical quality improvement: from dream to reality Clinical Chemistry and Laboratory Medicine (7): Maringwa J, Quinten C, King M, Ringash J, Osoba D, Coens C, Martinelli F, Reeve BB, Gotay C, Greimel E, Flechtner H, Cleeland CS, Schmucker-Von Koch J, Weis J, Van Den Bent MJ, Stupp R, Taphoorn MJ, Bottomley A Minimal clinically meaningful differences for the EORTC QLQ-C30 and EORTC QLQ-BN20 scales in brain cancer patients Annals of Oncology (9): Maringwa JT, Quinten C, King M, Ringash J, Osoba D, Coens C, Martinelli F, Vercauteren J, Cleeland CS, Flechtner H, Gotay C, Greimel E, Taphoorn MJ, Reeve BB, Schmucker-Von Koch J, Weis J, Smit EF, van Meerbeeck JP, Bottomley A Minimal important differences for interpreting health-related quality of life scores from the EORTC QLQ-C30 in lung cancer patients participating in randomized controlled trials Supportive Care in Cancer (11): Martinelli F, Quinten C, Maringwa JT, Coens C, Vercauteren J, Cleeland CS, Flechtner H, Gotay C, Greimel E, King M, Mendoza T, Osoba D, Reeve BB, Ringash J, Schmucker-Von Koch J, Shi QL, Taphoorn MJ, Weis J, Bottomley A Examining the relationships among health-related quality-of-life indicators in cancer patients participating in clinical trials: a pooled study of baseline EORTC QLQ-C30 data Expert Review of Pharmacoeconomics & Outcomes Research (5): Mast ME, Heijenbrok MW, Petoukhova AL, Scholten AN, Schreur JH, Struikmans H. Preradiotherapy Calcium Scores of the Coronary Arteries in a Cohort of Women with Early-Stage Breast Cancer: A Comparison with a Cohort of Healthy Women. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2011 December 2. Moen MH, Ratnayake A, Weir A, Suraweera HJ, Backx FJG. Medial tibial stress syndrome: Treatment with bisphosphonates. Sport & Geneeskunde. 2011; 44(1): Moen MH, Ratnayake A, Weir A, Suraweera HJ, Backx FJG. Medial tibial stress syndrome: Treatment with bisphosphonates. Reactie op ingezonden brief. Sport & Geneeskunde Mei;44(2):37 148

149 Mol BW, van der Post J, van der Hout E, ten Horn H, Loix S, Bloemenkamp K, Porath M, Hermes W, de Groot C, van Pampus M, Franx A, de Bok F The hypertension risk assessment study (HyRAS) American Journal of Obstetrics and Gynecology , S313. Moojen WA, Arts MP, Bartels RH, Jacobs WC, Peul WC. Effectiveness of interspinous implant surgery in patients with intermittent neurogenic claudication: a systematic review and meta-analysis. Eur Spine J Oct;20(10): Epub 2011 Jun 11. Neuteboom RF, Verbraak E, Wierenga-Wolf AF, Voerman JSA, van Meurs M, Swagemakers SM, de Spek PJV, Steegers EAP, de Groot CJM, Laman JD, Hintzen RQ The monocyte transcriptome during pregnancy in multiple sclerosis: prominent expression of the Fcreceptor CD64 Multiple Sclerosis Journal (4): Nijkamp J, de Haas-Kock DF, Beukema JC, Neelis KJ, Woutersen D, Ceha H, Rozema T, Slot A, Vos- Westerman H, Intven M, Spruit PH, van der Linden Y, Geijsen D, Verschueren K, van Herk MB, Marijnen CA. Target volume delineation variation in radiotherapy for early stage rectal cancer in the Netherlands. Radiother Oncol 2011 September 6. Nucifora G, Schuijf JD, van Werkhoven JM, Trines SA, Kajander S, Tops LF, Turta O, Jukema JW, Schreur JHM, Heijenbrok MW, Gaemperli O, Kaufmann PA, Knuuti J, van der Wall EE, Schalij MJ, Bax JJ Relationship between obstructive coronary artery disease and abnormal stress testing in patients with paroxysmal or persistent atrial fibrillation International Journal of Cardiovascular Imaging (6): Oemrawsingh P, Imami S, Bax M, Schotborgh C, Savalle L, Bech JW, Haasdijk A Long Term Follow Up Of 4 Treatment Strategies in Multivessel Disease Following Primary Percutaneous Intervention For Acute Myocardial Infarction Journal of the American College of Cardiology (20): B18. Overdevest GM, Luijsterburg PAJ, Brand R, Koes BW, Bierma-Zeinstra SMA, Eekhof JAH, Vleggeert- Lankamp CLAM, Peul WC Design of the Verbiest trial: cost-effectiveness of surgery versus prolonged conservative treatment in patients with lumbar stenosis Bmc Musculoskeletal Disorders Paoloni J, de Vos RJ, Hamilton B, Murrell GA, Orchard J. Platelet-rich plasma treatment for ligament and tendon injuries. Clin J Sport Med 2011 January;21(1): Pelargonio G, Kaltofen G, Romero R, Guastaferro C, Kuhne C, Polasek P, Espaliat E, Vardeh A, Raciti G, Biffi Permanent Pacing in the Elderly: Is Advanced Age A Driver for the Choice of Single Chamber Pacemakers? Preliminary Data from the Opti-Mind Study Population Journal of Cardiovascular Electrophysiology , S16. Peters RPH, Verweij SP, Nijsten N, Ouburg S, Mutsaers J, Jansen CL, van Leeuwen AP, Morre SA Evaluation of sexual history-based screening of anatomic sites for chlamydia trachomatis and neisseria gonorrhoeae infection in men having sex with men in routine practice Bmc Infectious Diseases Peters RP, Nijsten N, Mutsaers J, Jansen CL, Morre SA, van Leeuwen AP. Screening of Oropharynx and Anorectum Increases Prevalence of Chlamydia trachomatis and Neisseria gonorrhoeae Infection in Female STD Clinic Visitors. Sex Transm Dis 2011 September;38(9): Petoukhova AL, van EJ, Eenink MG, Wiggenraad RG, van Santvoort JP. The ArcCHECK diode array for dosimetric verification of HybridArc. Phys Med Biol 2011 August 21;56(16):

150 Poortmans PM, Aarts MJ, Jobsen JJ, Koning CC, Lybeert ML, Struikmans H, Vulto JC, Louwman WJ, Coebergh JW, Koldewijn EL. A population-based study on the utilisation rate of primary radiotherapy for prostate cancer in 4 regions in the Netherlands, Radiother Oncol 2011 May;99(2): Pouwer F, Tack CJ, Geelhoed-Duijvestijn PHLM, Bazelmans E, Beekman AT, Heine RJ, Snoek FJ Limited effect of screening for depression with written feedback in outpatients with diabetes mellitus: a randomised controlled trial Diabetologia (4): Puylaert CB, Puylaert JB. [Radiological examinations that have disappeared]. Ned Tijdschr Geneeskd 2011;155:A2985. Quinten C, Maringwa J, Gotay CC, Martinelli F, Coens C, Reeve BB, Flechtner H, Greimel E, King M, Osoba D, Cleeland C, Ringash J, Schmucker-Von Koch J, Taphoorn MJB, Weis J, Bottomley A Patient Self-Reports of Symptoms and Clinician Ratings as Predictors of Overall Cancer Survival Journal of the National Cancer Institute (24): Rhemrev SJ, Ootes D, Beeres FJ, Meylaerts SA, Schipper IB. Current methods of diagnosis and treatment of scaphoid fractures. Int J Emerg Med 2011;4:4. Robben R, Uitdehaag BMJ, Fagel SSAA, Taphoorn MJB, Postma TJ, Heimans JJ, Klein M Longitudinal Proxy Measurements in Low-Grade Glioma: Impact of Cognitive Deficits on Patient-Proxy Agreement Concerning Patient'S Health-Related Quality of Life Neuro-Oncology , 75. Robijns K, Roelofsen E Amultidisciplinary medication safety team Ejhp Practice (5): 35. Ruiter R, Visser LE, van Herk-Sukel MPP, Coebergh JWW, Haak HR, Geelhoed-Duijvestijn PH, Straus SMJM, Herings RMC, Stricker BHC Risk of Cancer in Patients on Insulin Glargine in Comparison to Those on Human Insulin: Results from a Large Population-Based Follow-Up Study Pharmacoepidemiology and Drug Safety , S291. Ruiter R, Visser LE, van Herk-Sukel MPP, Geelhoed-Duijvestijn PH, de Bie S, Straus SMJM, Mol PGM, Romio SA, Herings RMC, Stricker BHC Trends in Dispensing Patterns of Rosiglitazone and Pioglitazone in the Netherlands Following Safety Signals during the Period Pharmacoepidemiology and Drug Safety , S237. Schep NWL, De Haan J, Iordens GIT, Tuinebreijer WE, Bronkhorst MWGA, De Vries MR, Goslings JC, Ham SJ, Rhemrev S, Roukema GR, Schipper IB, Sintenie JB, Van der Meulen HGWM, Van Thiel TPH, Van Vugt AB, Verleisdonk EJMM, Vroemen JPAM, Wittich P, Patka P, Van Lieshout EMM, Den Hartog D A hinged external fixator for complex elbow dislocations: A multicenter prospective cohort study Bmc Musculoskeletal Disorders Schilder Christien M.T., Schagen Sanne B. Effecten van endocriene therapie voor borstkanker op het cognitief functioneren Tijdschrift voor Neuropsychologie (2): Scholte AJHA, Nucifora G, Delgado V, Djaberi R, Boogers MJ, Schuijf JD, Kharagjitsingh AV, Jukema JW, van der Wall EE, Kroft LJ, de Roos A, Bax JJ Subclinical left ventricular dysfunction and coronary atherosclerosis in asymptomatic patients with type 2 diabetes European Journal of Echocardiography (2). Siezenga MA, Shaw PKC, Daha MR, Rabelink TJ, Berger SP 150

151 Low Mannose-Binding Lectin (MBL) genotype is associated with future cardiovascular events in type 2 diabetic South Asians. A prospective cohort study Cardiovascular Diabetology Smith I, Kranke P, Murat I, Smith A, O'sullivan G, Soreide E, Spies C, In't VB.[in t Veld] Perioperative fasting in adults and children: guidelines from the European Society of Anaesthesiology. Eur J Anaesthesiol 2011 June 27. Soonawala D, Rimmelzwaan GF, Gelinck LBS, Visser LG, Kroon FP Response to 2009 Pandemic Influenza A (H1N1) Vaccine in HIV-Infected Patients and the Influence of Prior Seasonal Influenza Vaccination Plos One (1). Struikmans H, Aarts MJ, Jobsen JJ, Koning CC, Merkus JW, Lybeert ML, Immerzeel J, Poortmans PM, Veerbeek L, Louwman MW, Coebergh JW. An increased utilisation rate and better compliance to guidelines for primary radiotherapy for breast cancer from 1997 till 2008: A population-based study in The Netherlands. Radiother Oncol 2011 June 1. Terhaard C, van Aubel BJG, Kasperts N, Dehnad H, Braunius W, Wiggenraad R Laryngo-esophageal Dysfunction-free Survival 2 Years After Primary Accelerated Radiotherapy of Larynx/Hypopharynx Carcinoma European Journal of Cancer , S563. van den Akker ME, Arts MP, van den Hout WB, Brand R, Koes BW, Peul WC. Tubular diskectomy versus conventional microdiskectomy for the treatment of lumbar disk related sciatica: cost utility analysis alongside a double-blinded randomized controlled trial. Neurosurgery 2011 May 26. van den Bekerom MPJ, Weir A, van der Flier RE Anatomic reconstruction or temporary screw stabilization of chronic symptomatic anterolateral proximal tibiofibular joint instability Knee Surgery Sports Traumatology Arthroscopy (8): Van Den Bent MJ, Wefel JS, Schiff D, Taphoorn MJB, Jaeckle K, Junck L, Armstrong T, Choucair A, Waldman AD, Gorlia T, Chamberlain M, Baumert BG, Vogelbaum MA, Macdonald DR, Reardon DA, Wen PY, Chang SM, Jacobs AH Response assessment in neuro-oncology (a report of the RANO group): assessment of outcome in trials of diffuse low-grade gliomas Lancet Oncology (6): van Embden D, Roukema GR, Rhemrev SJ, Genelin F, Meylaerts SAG The Pauwels classification for intracapsular hip fractures: Is it reliable? Injury-International Journal of the Care of the Injured (11): van Hooft JE, Bemelman WA, Oldenburg B, Marinelli AW, Holzik MFL, Grubben MJ, Sprangers MA, Dijkgraaf MG, Fockens P. Colonic stenting versus emergency surgery for acute left-sided malignant colonic obstruction: a multicentre randomised trial. Lancet Oncology (4): van der Linden C, Lindeboom R, van der Linden N, Lucas C. Refining a triage system for use in emergency departments. Emerg Nurse 2011 May;19(2):22-4. van der Linden E, Otoide-Vree M, Pattynama PM. Percutaneous Treatment of Peripheral Vascular Malformations in Children: Long-Term Clinical Outcome. Cardiovasc Intervent Radiol 2011 May 12. van de Minkelis JL, Arts MP, Gutierrez y Leon A, Pöll JS. Severe postoperative blood pressure instability in a patient with long standing Parkinson's disease. van de Minkelis JL, Arts MP, Gutierrez y Leon A, Pöll JS. Acta Anaesthesiol Belg. 2011;62(1):

152 Van Neck JW, Zuidema YS, Smulders M, Balmus KJ Unexpected healing of radiation-induced scalp lesions with OTR4120, a heparan sulfate mimetic European Journal of Dermatology (3): van Pelt ED, de Kloet A, Hilberink SR, Lambregts SAM, Peeters E, Roebroeck ME, Catsman- Berrevoets CE The incidence of traumatic brain injury in young people in the catchment area of the University Hospital Rotterdam, The Netherlands European Journal of Paediatric Neurology (6): van Philips LA. Higher-order aberrations after iris-fixated foldable phakic intraocular lens implantation and wavefront-guided photorefractive keratectomy for the correction of myopia. J Cataract Refract Surg 2011 February;37(2): van Philips LA. Toxic anterior segment syndrome after foldable artiflex iris-fixated phakic intraocular lens implantation. J Ophthalmol 2011;2011: van der Plas A, de JS, de Vos RJ, van der Heide HJ, Verhaar JA, Weir A, Tol JL. A 5-year follow-up study of Alfredson's heel-drop exercise programme in chronic midportion Achilles tendinopathy. Br J Sports Med 2011 November 10. van de Poll-Franse L, Mols F, Gundy CM, Creutzberg CL, Nout RA, Verdonck-de Leeuw IM, Taphoorn MJ, Aaronson NK Normative data for the EORTC QLQ-C30 and EORTC-sexuality items in the general Dutch population European Journal of Cancer (5): van der Starre WE, van Nieuwkoop C, Paltansing S, van't Wout JW, Groeneveld GH, Becker MJ, Koster T, Wattel-Louis GH, Delfos NM, Ablij HC, Leyten EMS, Blom JW, van Dissel JT Risk factors for fluoroquinolone-resistant Escherichia coli in adults with community-onset febrile urinary tract infection Journal of Antimicrobial Chemotherapy (3): van der Steenhoven TJ, Schaasberg W, de Vries AC, Valstar ER, Nelissen RGHH Elastomer femoroplasty prevents hip fracture displacement In vitro biomechanical study comparing two minimal invasive femoroplasty techniques Clinical Biomechanics (5): van der Veek PP, de Vos Tot Nederveen Cappel WH, Langers AM, van HB. Two patients with extremely elevated tumor markers: where is the malignancy? Gastroenterol Res Pract 2011;2011: van der Zwaal P, Pekelharing JF, Thomassen BJ, Swen JW, van Arkel ER. [Diagnosis and treatment of rotator cuff tears]. Ned Tijdschr Geneeskd 2011;155(34):A3163. Veerbeek L, van der Geest L, Wouters M, Guicherit O, Does-den HA, Nortier J, Marinelli A, Tollenaar R, Struikmans H. Enhancing the quality of care for patients with breast cancer: Seven years of experience with a Dutch auditing system. Eur J Surg Oncol 2011 March 31. Verbaan D, van Rooden SM, Benit CP, van Zwet EW, Marinus J, van Hilten JJ SPES/SCOPA and MDS-UPDRS: Formulas for converting scores of two motor scales in Parkinson's disease Parkinsonism & Related Disorders (8): Visser S, Hermes W, Koopmans C, van Pampus MG, Franx A, Mol B, De Groot CJ Hypertension 6 Weeks and 2 1/2 Years after Term Pregnancies Complicated by Hypertensive Disorders Reproductive Sciences (3): 354A. Visser RJ, Tol JL. Sports medicine in Wonderland? Keep on running. Br J Sports Med 2011 October;45(13):

153 Vos MJ, Berkhof J, Postma TJ, Sanchez E, Sizoo EM, Heimans JJ, Lagerwaard FJ, Buter J, Noske DP, Reijneveld JC Conventional and Perfusion Mri in the Prediction of Survival in Gbm Patients Treated with Temozolomide Chemoradiotherapy Neuro-Oncology , 142. Vos MJ, Stam CJ, Ronner HE, Wolf NI Epilepsy with central spikes provoked by fever with a benign disease course Clinical Neurophysiology (10): Weir A, de Vos RJ, Moen M, Holmich P, Tol JL Prevalence of radiological signs of femoroacetabular impingement in patients presenting with longstanding adductor-related groin pain British Journal of Sports Medicine (1): 6-9. Weir A, Jansen J, van Keulen J, Mens J, Backx F, Stam H Short and mid-term results of a comprehensive treatment program for longstanding adductor-related groin pain in athletes: A case series (vol 11, pg 99, 2010) Physical Therapy in Sport (1): 49. Weir A, Jansen JACG, van de Port IGL, Van de Sande HBA, Tol JL, Backx FJG Manual or exercise therapy for long-standing adductor-related groin pain: A randomised controlled clinical trial Manual Therapy (2): Wevers-de Boer KVC, Heimans L, Visser K, Ronday HK, Molenaar THE, Seys PEH, Bijkerk C, Westedt ML, De Beus W, de Sonnaville PB, Huizinga T, Allaart CF Remission Induction Therapy with Methotrexate and Prednisone in Patients with Early Rheumatoid and Undifferentiated Arthritis Arthritis and Rheumatism (10): S167-S168. Weller M, Gorlia T, Cairncross JG, van den Bent MJ, Mason W, Belanger K, Brandes AA, Bogdahn U, Macdonald DR, Forsyth P, Rossetti AO, Lacombe D, Mirimanoff RO, Vecht CJ, Stupp R. Prolonged survival with valproic acid use in the EORTC/NCIC temozolomide trial for glioblastoma. Neurology 2011 August 31. Wiggenraad R, Kanter AV, Kal HB, Taphoorn M, Vissers T, Struikmans H. Dose-effect relation in stereotactic radiotherapy for brain metastases. A systematic review. Radiother Oncol 2011 February 11. Wijdicks FJG, Houwert RM, Dijkgraaf MGW, De Lange DH, Meylaerts SAG, Verhofstad MHJ, Verleisdonk EJJM Rationale and design of the plate or pin (pop) study for dislocated midshaft clavicular fractures: study protocol for a randomised controlled trial Trials Willems F, Weir A, van de Werve M, van Rhee M, Kerkhoffs GMMJ, Moen MH. Het sinus tarsi-syndroom: Etiologie, diagnostiek en behandeling. Sport & Geneeskunde. 2011; 44(1): Zikos E, Coens C, Ediebah DE, Greimel E, Reeve BB, Ringash J, Schmucker-Von Koch J, Taphoorn MJ, Weis J, Bottomley A Is There Any Added Value in the Pooled Analysis of Over 120 Large Scale Phase III Randomized Clinical Trials in Health Related Quality of Life? European Journal of Cancer , S223. Zondag W, Mos IC, Creemers-Schild D, Hoogerbrugge AD, Dekkers OM, Dolsma J, Eijsvogel M, Faber LM, Hofstee HM, Hovens MM, Jonkers GJ, van Kralingen KW, Kruip MJ, Vlasveld T, de Vreede MJ, Huisman MV. Outpatient treatment in patients with acute pulmonary embolism: The Hestia Study. J Thromb Haemost 2011 June

154 6.7 Promoties Naam Specialisme Titel proefschrift Sadhanna Badeloe Dermatologie "Clinical and molecular genetic studies in hereditary cutaneous leiomyomatosis, 15 april Edwin van der Linden Radiologie Percutaneous Treatment of Peripheral vascular malformations, 7 oktober Adam Weir Sportgeneeskunde Diagnostics and treatment of adductorrelated groin pain in athletes - new insights, archive.library.uu.nl/dissertations/ /uuindex.html Johan Sebastian Pöll Anaesthesiologie The anaesthesist A historical comparative studu between Britain and Germany. Aan Vinay Kharagjitsing Fenna Heyning Hanneke van Soest Interne Geneeskunde Interne Geneeskunde Interne Geneeskunde Clinical Genetics of Type 1 Diabetes: Genetic correlates of early growth and disease progression 30 november /18158 Primary Diffuse Large B-Cell Lymphoma of Bone, 1 december /18170 The rise and fall of new treatment options for chronic hepatitis C, 24 november archive.library.uu.nl/dissertations/ /uuindex.html 154