Consumentenonderzoek Toerisme

Transcriptie

1 Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Stenden Instituut Service Management onderdeel van Stenden Hogeschool te Leeuwarden. STENDEN INSTITUUT SERVICE MANAGEMENT Project Toerdata Noord Postbus 1298 M. de Haas 8900 CG Leeuwarden drs. P.H. Huig tel: fax: Toerdata Noord, 2010

2

3 Samenvatting Toerdata Noord: Consumentenonderzoek Toerisme 2009 SAMENVATTING Toeristen komen nog steeds naar Noord-Nederland voor de rust, ruimte, natuur en het landschap. Fietsen en wandelen blijven populair en winkelen is in opkomst Inleiding Het consumentenonderzoek geeft vanuit de vraagkant een beeld van de toeristische markt in de drie noordelijke provincies op basis van een willekeurige steekproef. In het jaar 2009 zijn in Friesland, Groningen en Drenthe 3009 toeristen ondervraagd in twaalf regio s, evenredig verdeeld over het voor-, hoofd- en naseizoen. Dit rapport vormt tevens de eindrapportage van de vier gerealiseerde consumentenonderzoeken in de periode De data van 2009 zijn vergeleken met de gegevens van het onderzoek uit 2005 en deels met de uitkomsten van de rapportages in 2000 en In totaal zijn in dit rapport de resultaten verwerkt afkomstig van circa afgenomen vragenlijsten bij de dag- en verblijftoerist. Op grond van deze relatief grote hoeveelheid data kan de betrouwbaarheidssignificantie op 90% gesteld worden voor het regionaal niveau. Dit percentage ligt op 95 wat betreft gegevens die betrekking hebben op provinciaal en Noord-Nederlands niveau. Waardering Noorden als vakantiegebied Al jaren blijkt dat het Noorden vooral wordt gewaardeerd om de natuur, het landschap en de vele fiets- en wandelmogelijkheden. Uit het onderzoek van afgelopen jaar blijkt dat toeristen de vriendelijkheid van de noordelijke bevolking en het personeel dat werkzaam is in de toeristischrecreatieve sector, hoog waarderen. De rapportcijfers op deze onderdelen zijn net onder de acht gemiddeld. Zowel de dag- als verblijfstoerist is gevraagd de dagtochten en de vakanties als totaalproduct te beoordelen. Hieruit blijkt dat zowel de dagtoeristen als verblijfstoeristen in Friesland het meest tevreden zijn. De dagtoerist beoordeelt Friesland met een 7,7 en de verblijfstoerist geeft een 7,8 als cijfer. Groningen en Drenthe worden door de dagtoerist met gemiddeld een 7,4 gewaardeerd. Verblijfstoeristen in Groningen geven gemiddeld genomen een 7,6 voor de gehele vakantie. De Drentse toerist beoordeelt het toeristisch product in Drenthe met een 7,6. In zijn algemeen geven zowel verblijfstoeristen als dagtoeristen (iets) lagere cijfers in verhouding tot het onderzoek van 2005 Attracties, prijzen van attracties en horeca, zwemmen en zonnen, maar vooral het tekort aan slechtweer- voorzieningen zijn voor verbetering vatbaar volgens de dag- en verblijftoerist. Musea worden behoorlijk lager beoordeeld vergeleken met het onderzoek uit De gemiddelde scores op deze onderdelen variëren van een 6,5 tot een 6,9. Deze items worden grotendeels ook door de verblijfstoeristen relatief laag gewaardeerd. Alleen de prijzen van de horeca worden door de verblijfstoeristen iets positiever beoordeeld (7,1). Opvallend is dat verblijfstoeristen de internetvoorzieningen van de accommodaties relatief laag beoordelen. Methode zes of lager Bijzonder aspect in dit rapport is de methode zes of lager. Deze methodiek refereert aan het percentageniveau, waarbij de respondent een specifiek onderdeel van het toeristisch product met een zes of lager beoordeelt. Over het algemeen kan worden aangenomen dat een onderdeel voor verbetering vatbaar is, wanneer een onderdeel door ten minste 15% van de respondenten met een zes of lager wordt gewaardeerd. De verbeterpunten zijn helder en duidelijk uit de tabellen op de volgende bladzijde af te leiden. Uitvoerende instantie: Instituut Service Management te Leeuwarden

4 Samenvatting Toerdata Noord: Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Rapportcijfers dagtoeristen 2009 (% 6) Gemiddelde cijfers % 6 Slechtweer faciliteiten 6,6 47% Attracties 6,9 34% Zwemmen en zonnen 6,9 33% Prijs attracties 6,9 32% Musea 6,7 28% Cultuurhistorie 7,1 28% Prijs horeca 6,9 25% Bewegwijzering 7,3 20% VVV's informatievoorzieningen 7,3 19% Horeca en uitgaan 7,3 18% Wandelmogelijkheden 7,6 11% Natuur 7,6 10% Deskundigheid personeel 7,4 10% Fietsmogelijkheden 7,6 9% Vriendelijkheid personeel 7,5 9% Landschap 7,6 8% Vriendelijkheid bevolking 7,7 8% Oordeel dagtocht totaal 7,5 4% Rapportcijfers verblijftoeristen 2009 (% 6) Gemiddelde cijfers % 6 Slechtweerfaciliteiten 6,5 47% Internetvoorzieningen accommodatie 6,7 41% Musea 6,8 36% Attracties 6,7 34% Prijs attracties 6,8 28% Zwemmen en zonnen 7,1 27% Bewegwijzering 7,3 25% Cultuurhistorie 7,2 25% Horeca en uitgaan 7,2 18% Prijs horeca 7,1 18% VVV's informatievoorzieningen 7,2 17% Deskundigheid personeel 7,5 11% Natuur 7,8 7% Vriendelijkheid personeel 7,8 7% Wandelmogelijkheden 7,8 6% Fietsmogelijkheden 7,9 5% Vriendelijkheid bevolking 7,8 5% Landschap 7,8 4% Oordeel vakantie totaal 7,7 3% Cijfers in het rood zijn verbeterpunten (op basis van de rapportcijfers) omdat minimaal 15% van de toeristen een zes of lager geeft. Uitvoerende instantie: Instituut Service Management te Leeuwarden

5 Samenvatting Toerdata Noord: Consumentenonderzoek Toerisme 2009 In dit onderzoek is gevraagd aan de toerist welke attracties in de vakantieomgeving worden gemist. Er is gebleken dat er met name behoefte is aan activiteiten en voorzieningen zoals zwembaden, attracties en musea. Type toeristen In dit onderzoek is voor het eerst gevraagd aan de verblijfstoeristen tot welk type toerist zij zichzelf rekenen. Het overgrote deel van de toeristen (43%) dat een vakantie doorbrengt in Noord- Nederland vindt zichzelf een typische rust- en ontspanningzoeker. Eén op de vijf toeristen in Noord- Nederland is van mening dat de vakantie vooral gericht is op de natuur. 17% van de respondenten geeft aan dat de vakantie in Noord-Nederland juist een gelegenheid is om tijd met familie en vrienden door te brengen. 14% beschouwt zichzelf als een sportieve en actieve toerist. Herkomst toerist Het merendeel van de ondervraagde dagtoeristen dat Noord-Nederland bezoekt komt uit Noord- Nederland en Overijssel. Bijna de helft van de dagtoeristen in Friesland is afkomstig uit de eigen provincie. Bij de verblijfstoeristen ligt deze verhouding op een kwart die uit Friesland vandaan komen. In Drenthe en Groningen komen de ondervraagde verblijfstoeristen voor een groter deel van buiten de eigen provincies. Er zijn weinig verschillen met het onderzoek van vijf jaar geleden. Samenstelling vakantiegezelschap Noord-Nederland is voornamelijk populair bij mensen die samen met partner en/of kinderen een dagtocht ondernemen of hun vakantie doorbrengen. Ongeveer 60% van de bezoekers (zowel dag- als verblijftoeristen) is tweeverdiener. Ruim 40 % van de ondervraagde verblijfstoeristen in Noord- Nederland is 50 jaar of ouder. Dit is in elke provincie ongeveer hetzelfde. Bijna de helft van de ondervraagde dagtoeristen is tussen de 19 en 50 jaar oud. Het aantal 50-plussers onder de dagtoeristen is relatief gezien (veel) lager (23%) dan het aantal onder de verblijfstoeristen (40%). Motieven en activiteiten toeristen Voor de dagtoeristen zijn de meest genoemde motieven voor een bezoek aan Noord-Nederland:, omdat: een eerder bezoek goed is bevallen, er mogelijkheden zijn om te winkelen en te fietsen en omdat het dicht bij huis is. Dagtoeristen die gekozen hebben voor Friesland doen dat vaak vanwege watersportgebonden motieven. Het motief natuur, flora en fauna wordt minder vaak genoemd door de dagtoeristen in Noord-Nederland vergeleken met de vorige edities van het consumentenonderzoek. Verblijfstoeristen bezoeken Noord-Nederland om dezelfde redenen. Rust en fietsmogelijkheden worden het vaakst genoemd als motief. Drenthe is vooral aantrekkelijk vanwege bos, heide en parken. Wat betreft Friesland wordt vaker gerefereerd aan meren, plassen en kanalen als één van de motieven die ervoor hebben gezorgd dat de keuze kwam te liggen op de desbetreffende regio. De motieven om naar Groningen te komen zijn heel divers. In vergelijking met 2005 is "meren, plassen, kanalen" twee keer zo vaak genoemd als motief om naar Groningen te komen. Ook voor verblijfstoeristen geldt dat het motief natuur, flora en fauna minder vaak is genoemd in vergelijking met vorige consumentonderzoeken. De ondernomen activiteiten van de toeristen sluiten over het algemeen goed aan bij de keuzemotieven voor een bepaald gebied. Er wordt door zowel dag- als verblijfstoeristen vooral veel gefietst. Bij dagtoeristen is winkelen populairder geworden. Met name de dagtoerist in Drenthe geeft vaker aan te winkelen als onderdeel van een dagje uit. De verblijfstoeristen geven aan dat ze (nog steeds) veel en vaak fietsen en wandelen. Bezienswaardigheden bezoeken en wandelen in de natuur wordt minder vaak door verblijfstoeristen aangehaald dan in het verleden. Uitvoerende instantie: Instituut Service Management te Leeuwarden

6 Samenvatting Toerdata Noord: Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Informatiebronnen toeristen Zowel de dagtoeristen als de verblijftoeristen geven het vaakst aan dat de mening en suggestie van familie en/of vrienden doorslaggevend is geweest bij de keuze van het vakantiegebied. Ook het feit dat toeristen eerder in het gebied zijn geweest, is vaak doorslaggevend. Herhalingsbezoek toeristen Goede ervaringen, opgedaan tijdens een eerder bezoek zorgen voor herhalingsbezoek. Bijna driekwart van de ondervraagde dagtoeristen en 80% van de verblijfstoeristen geeft aan dat ze Noord-Nederland eerder bezocht hebben en in de toekomst van plan zijn dat weer te doen. Dit hoge percentage is ook in vorige onderzoeken vastgesteld. Bovendien vertellen toeristen die het noorden met veel plezier hebben aangedaan aan familie, vrienden en kennissen dat Groningen, Friesland en Drenthe de moeite van het bezoeken waard zijn. Internet Het internet als informatiebron is belangrijk. Dit blijkt in eerste instantie niet uit de cijfers over de informatiebronnen van de toeristen. Hieruit blijkt dat juist minder dagtoeristen aangeven het internet als belangrijkste informatiebron gebruikt te hebben (2005: 7% en 2009: 5%). Ook de verblijfstoeristen geven minder vaak internet" aan als informatiebron (2005: 13% en 2009: 12%). Maar uit de vraag of toeristen zich voorafgaand aan de vakantie of een dagje uit oriënteren op de vakantieomgeving wordt duidelijk dat het internet een belangrijke factor is in het keuzeproces. Het blijkt dat 18% van de dagtoeristen op internet zoeken. Ongeveer 40% van de verblijfstoeristen zoekt naar informatie op het internet. Welke websites zijn er bezocht en hoe worden de sites gewaardeerd De toerist is gevraagd welke websites er bezocht zijn. Voor zowel de dagtoerist als verblijfstoerist geldt dat er veel wordt gegoogled. Vanuit Google wordt er verder gezocht. Dit geeft tevens aan dat een hoge positie op Google belangrijk is. De provinciale sites, de sites van evenementen, overkoepelende sites (bijvoorbeeld Landal & ANWB) en de websites van de grotere recreatiebedrijven worden regelmatig bezocht. Ook is er gevraagd aan de toerist om een rapportcijfer te geven hoe de betreffende regio zich profileert op internet. De rapportcijfers zijn ruim voldoende tot goed: tussen de 6,5 en 7,4. Herhalingsbezoek toeristen Bijna driekwart van de ondervraagde dagtoeristen en 80% van de verblijfstoeristen geeft aan dat ze Noord-Nederland eerder bezocht hebben en in de toekomst voornemens zijn de drie noordelijke provincies wederom te bezoeken. Dit hoge percentage is ook in vorige onderzoeken vastgesteld. Toeristen die het Noorden met veel plezier hebben aangedaan voor een vakantie of dagje uit fungeren als doorgeefluik en vertellen aan vrienden en kennissen dat Groningen, Friesland en Drenthe de moeite waard zijn. Uitgaven toeristen De gemiddelde uitgaven per persoon per dag bedragen voor de dagtoerist 41 euro en voor de verblijfstoerist 44 euro. Zowel de dagtoerist (+ 8 euro) als de verblijfstoerist (+ 4 euro) geven meer uit dan in het onderzoek van De bestedingen per persoon is bij bijna alle vakantiecategorieën toegenomen, uitgezonderd de bootvakanties. In het voor- en naseizoen geeft zowel de dag- als verblijftoerist meer uit dan in het hoofdseizoen. Toeristen die overnachten in een hotel geven het meest uit (80 euro) per persoon per dag. Kampeertoeristen besteden per persoon per dag relatief het minst (34 euro). Uitvoerende instantie: Instituut Service Management te Leeuwarden

7 Samenvatting Toerdata Noord: Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Bezochte steden/dorpen en de actieradius van de toeristen De gemiddelde actieradius bij een dagtocht is 66 kilometer. De actieradius is de afstand die is overbrugd tussen de overnachtinglocatie en de locatie waar de enquête is afgenomen. De verblijfstoerist is gevraagd hoeveel kilometer er is afgelegd voor de verst ondernomen dagtocht. De gemiddelde actieradius van de verblijfstoeristen bedraagt 43 kilometer. Voor zowel de dagtoeristen (- 5 km) als verblijfstoeristen (- 15 km) is de actieradius tussen 2005 en 2009 afgenomen. Bezoeken aan steden zoals Groningen, Delfzijl, Leeuwarden, Sneek, Emmen en Assen vinden bij verblijfstoeristen uit de omringende regio s gretig aftrek. Logiesaccommodaties Net als in 2005 krijgen de logiesaccommodaties over het algemeen een goede beoordeling. Het gemiddelde rapportcijfer voor de internetvoorzieningen bij accommodaties is een 6,7. Imago De toerist als ervaringsdeskundige is gevraagd naar het imago van de provincie waarin vakantie is gehouden. Het imago is tweeledig. Groningen, Friesland en Drenthe hebben allen het imago van rust, ruimte en natuur. Daarnaast worden ook termen als gezellig, sfeervol en vriendelijk vaak genoemd in de imagobeschrijving. Friesland wordt door veel toeristen geassocieerd met water en alles wat met water gerelateerd is. Nadere analyse en verkrijgbaarheid rapport Belangstellenden kunnen naar behoefte specifieke informatie laten analyseren door de onderzoekers. De Toerdata Noord rapporten kunnen gedownload worden vanaf de volgende websites de website van het Instituut Service Management (ISM) ( en de provinciale websites ( en Het Consumentenrapport is op aanvraag beschikbaar bij ISM. U kunt hiervoor contact opnemen met de projectleider Peter Huig via [email protected]. Uitvoerende instantie: Instituut Service Management te Leeuwarden

8 Inhoudsopgave Consumentenonderzoek Toerisme 2005

9 Inhoudsopgave Consumentenonderzoek Toerisme 2005 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 6 Respons Consumentenonderzoek Toerisme Opzet onderzoek Consumentenonderzoek Leeswijzer onderzoek... 7 Terugblik tien jaar Toerdata Noord Consumentenonderzoek Toerisme... 7 Responscijfers Consumentenonderzoek Toerisme A. KENMERKEN VAN DE TOERISTEN Herkomst van de respondenten Dagtoeristen Land van herkomst respondenten Binnenlandse respondenten (dagtoeristen) Herkomst respondenten verdeeld naar seizoen (dagtoeristen) Verblijfstoeristen Land van herkomst respondenten Binnenlandse respondenten (verblijfstoeristen) Samenstelling van het gezelschap en leeftijd Dagtoeristen Verblijfstoeristen Type verblijfstoeristen Alleen verblijfstoeristen Informatiebronnen, internet gebruik en boekingen & problemen Dagtoeristen Informatiebronnen dagtoeristen Noord Nederland en per provincie Informatiebronnen dagtoeristen per regio Verblijfstoeristen Informatiebronnen verblijftoeristen Noord Nederland en per provincie Informatiebronnen verblijftoeristen per regio Vergelijking dag- en verblijfstoeristen (informatiebronnen) Internet oriëntatie voorafgaand vakantie / dagje uit a Dagtoeristen b Verblijfstoeristen Sites die geraadpleegd zijn ter oriëntatie dagje uit / vakantie Dagtoeristen Verblijftoeristen Waardering bezochte internet sites voorafgaand vakantie / dagje uit Dagtoeristen Verblijftoeristen Boekingen en problemen Alleen verblijftoeristen B. MOTIEVEN, ACTIVITEITEN EN UITGAVEN Bezoekersmotieven toeristen Noord Nederland Dagtoeristen Bezoekersmotieven dagtoeristen naar regio a Groningen b Friesland c Drenthe Vergelijking top 10 motieven Verblijfstoeristen Bezoekersmotieven naar provincie Bezoekersmotieven naar regio b Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Groningen... 74

10 Inhoudsopgave Consumentenonderzoek Toerisme c Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Friesland d Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Drenthe Vergelijking top vijf motieven verblijfstoeristen Activiteiten Dagtoeristen Noord-Nederland en provincies Activiteiten per regio Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen Verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Activiteiten per regio Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen Bestedingen van toeristen Dagtoeristen Noord-Nederland en provincie Verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Bezochte steden en dorpen en de actieradius van de toeristen Verblijfstoeristen Bezochte plaatsen door verblijfstoeristen Actieradius van de toeristen in Noord-Nederland Dagtoeristen Verblijftoeristen C. BEOORDELING VAN DE VAKANTIE Beoordelingen van het toeristisch product Beoordelingen dagtoeristen Noord-Nederland en provincie Beoordelingen verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Herhalingsbezoek Dagtoeristen Verblijfstoeristen Aanraden bij familie en vrienden Dagtoeristen Verblijfstoeristen Beoordeling accommodatie Alleen verblijftoeristen Naar provincie Naar seizoen Genoemde verbeterpunten door toeristen dagtoeristen Groningen Friesland Drenthe Suggestie verbeterpunten dagtoeristen mbt voorzieningen Verbeterpunten verblijfstoeristen Groningen Friesland Suggestie verbeterpunten verblijfstoeristen met betrekking tot voorzieningen Imago provincie als toeristengebied Dagtoeristen Verblijfstoeristen

11 Inleiding Consumentenonderzoek Toerisme Inleiding Het project Toerdata Noord In mei 1996 is het project Toerdata Noord van start gegaan, met als doel een uniform systeem te ontwikkelen voor registratie en analyse van het toerisme in de drie noordelijke provincies. De uitvoering is in handen van het Instituut Service Management (ISM), onderdeel van de Stenden Hogeschool te Leeuwarden. De provincies Groningen, Fryslân en Drenthe zijn opdrachtgever en hebben zitting in de werkgroep Toerdata Noord. Toerdata Noord maakt de volgende rapporten: Toerisme in Cijfers (jaarlijks) Het rapport Toerisme in Cijfers geeft een overzicht van de capaciteit, bezettingsgraad en overnachtingcijfers van de logiesverstrekkers (campings, hotels etc). Er wordt aandacht besteed aan toeristische werkgelegenheid en bestedingen en tenslotte komen de bezoekersaantallen van dagattracties en evenementen aan bod. Consumentenonderzoek toerisme (één keer per vier jaar) Het consumentenonderzoek geeft een beschrijving van het profiel, het keuze-, boekings- en vakantiegedrag en de waardering van toeristen die hun vakantie of uitstapje in Groningen, Friesland of Drenthe hebben doorgebracht. Respons Consumentenonderzoek Toerisme 2009 In het jaar 2009 zijn in Noord-Nederland ruim 3000 toeristen geënquêteerd in twaalf regio's. De enquêtes zijn afgenomen op veel verschillende plaatsen en op veel verschillende dagen. Ook alle segmenten (hotel, camping, boot etc) zijn vertegenwoordigd. Er zijn in dit rapport een aantal tabellen / grafieken opgenomen die duidelijkheid verschaffen over de respons van dit onderzoek. Opzet onderzoek Consumentenonderzoek 2009 Even als de voorgaande rapportages is er in dit rapport onderscheid gemaakt tussen dagtoeristen en verblijfstoeristen. Beide groepen hebben eigen ideeën, motieven en waarderingen met betrekking tot het toeristisch- recreatief product. Definitie dagtoerist: De dagtoerist is een toerist die niet in betreffende regio overnacht of een persoon die niet afkomstig is uit deze regio. Definitie verblijfstoerist: enquête is afgenomen. De verblijftoerist is een toerist die overnacht in de regio waar de De definitie van een toerist is gelijk aan de definitie die gehanteerd wordt in andere landelijk onderzoeken (CBS, CVO en dergelijke).

12 Inleiding Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Een tweede onderscheid is de regionale indeling. In de teksten worden de opvallendste zaken omschreven. Als de resultaten verschillen per regio wordt daar in de tekst melding van gemaakt. Er is ook een onderscheid gemaakt tussen het voorseizoen, het hoofdseizoen en het naseizoen. In bepaalde gevallen levert deze onderverdeling relevante informatie op. Er is op een aantal onderdelen een vergelijking gemaakt met het Consumentenonderzoek Toerisme van vier jaar geleden en op een paar onderdelen ook nog met het onderzoek van zes jaar geleden. In het onderzoek van dit jaar is voor het eerst gevraagd naar de leeftijd van de respondent. Tabellen kunnen dus ook gekruist worden naar leeftijd. Tevens is er in deze editie de vraag opgenomen tot welk type toerist de respondent zichzelf rekent. Ook deze variabele kan ingezet worden om specifieke informatie te destilleren. Het rapport begint in de eerste vier hoofdstukken met de segmentatiecriteria van de toeristen in Noord-Nederland. Vervolgens worden de bezoekersmotieven, de activiteiten en de uitgaven geanalyseerd. In het laatste hoofdstuk worden de beoordelingen van de toeristen en de verbeterpunten besproken. Leeswijzer onderzoek Betrouwbaarheid van het onderzoek De betrouwbaarheid op regionaal niveau is 90%. Op provinciaal niveau is het aantal enquêtes zo groot dat de betrouwbaarheid hoger is dan 95%. Willekeurige steekproef Het Consumentenonderzoek Toerisme is een willekeurige steekproef. Het hoofdstuk over de herkomst van de toeristen geeft een indicatie waar de toeristen vandaan komen. Als we willen weten waar mensen in absolute aantallen vandaan komen is een andere onderzoeksopzet vereist. De vraag over herkost en de presentatie van de gegevens laat zien dat het onderzoek representatief is. Een representatief onderzoek ontstaat als allerlei soorten toeristen in de steekproef zitten. Kleurgebruik in dit rapport Om de leesbaarheid te bevorderen zijn de tabellen en teksten van dagtoeristen in een grijstint en zijn ze cursief. De teksten en tabellen met betrekking tot de verblijfstoeristen zijn zwart en niet cursief. Bijvoorbeeld: Dagtoeristen Verblijfstoeristen Terugblik tien jaar Toerdata Noord Consumentenonderzoek Toerisme Doordat de onderzoekspopulatie nagenoeg gelijk is qua samenstelling met het onderzoek van vier jaar geleden en in een aantal gevallen met onderzoeken van 2002 en zelfs 2000, zijn vergelijkingen goed mogelijk. De afgelopen tien jaar (Consumentenonderzoek Toerisme 2000, 2002, 2005 en 2009 samengevoegd) zijn er in totaal ruim vragenlijsten afgenomen in Noord-Nederland. Dit levert waardevolle informatie op voor o.a. provinciale beleidsmedewerkers ter onderbouwing van provinciaal beleid. Ook kunnen beleidsmakers of ondernemers uit een willekeurige gemeente relevante informatie interpreteren en gebruiken voor gemeentelijk toeristisch beleid of bedrijfsbeleid. Er zijn echter nog veel meer mogelijkheden. Zo kunnen er nog veel meer tabellen worden samengesteld met specifieke, gedetailleerde onderzoeksresultaten. Kortom: de Toerdata Noord onderzoeken leveren waardevolle informatie op voor diverse marketing doeleinden. Voorbeelden toepasbaarheid van dit onderzoek Het databestand bevat ook nog een aantal andere mogelijkheden. Branche- organisaties die bijvoorbeeld de onderzoeksgegevens van de groep watersporters willen vergelijken met de groep kampeerders kunnen, op basis van bestaande data, contact opnemen met het ISM voor een eventuele nadere analyse. Hieronder een aantal voorbeelden van mogelijk nader te houden onderzoek gebaseerd op de beschikbare data. Door bezoekersmotieven te interpreteren kunnen verschillende typen toeristen onderscheiden worden.

13 Inleiding Consumentenonderzoek Toerisme 2009 De kampeerder, watersporter, rustzoeker en cultuurtoerist zijn hier enkele voorbeelden van. Verdere opties van het rapport zijn: Er zijn op de Friese Waddeneilanden voldoende enquêtes afgenomen om een eilandvergelijking mogelijk te maken. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen de dagtoeristen die de steden Groningen en Leeuwarden hebben bezocht? Op basis van bestaand materiaal is er een analyse op intergemeentelijk niveau mogelijk. In het rapport van 2009 is er onderscheid gemaakt op basis van leeftijd. Er kunnen dus kruistabellen gemaakt worden waar jongere toeristen worden vergeleken met oudere toeristen. Achter in dit rapport bevind zich een uitklapbare kaart met daarop de regio-indeling van de drie noordelijke provincies.

14 5 Responscijfers

15 Responscijfers Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Tabel 1.1: Respons per provincie Dagtoeristen Verblijftoeristen Totaal Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland De toeristen zijn, net als andere keren, rechtstreeks in het veld benadert. Vooral op straat, in de nabijheid van toeristische trekpleisters, in de natuur en op kampeerterreinen en bungalowparken zijn de enquêtes afgenomen. Tabel 1.2: Respons per regio Dagtoeristen Verblijftoeristen Totaal West Groningen Groningen- Haren Eemsmond Oost- Groningen Waddeneilanden Friese merengebied Friese IJsselmeerkust Zuidoost Friesland Overig Friesland Noord- Midden Drenthe Zuidwest Drenthe Zuidoost Drenthe Noord Nederland Alleen in de regio s Groningen- Haren en Eemsmond zijn er minder dan 200 personen geënquêteerd. Dit ondanks de extra inspanningen in deze regio s. In de overige regio s is de ondergrens van 250 respondenten (nagenoeg) gehaald en in een aantal gevallen zijn er meer enquêtes binnengehaald. Tabel 1.3: Respons per seizoen Dagtoeristen Verblijftoeristen Totaal Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Totaal Het aantal ondervraagde (dag- en verblijf) toeristen in het voorseizoen blijft enigszins achter en het aantal ondervraagde toeristen in het naseizoen is (licht) oververtegenwoordigd. 6 Responscijfers

16 Tabel 1.4: Respons per accommodatievorm (alleen verblijftoerisme) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Camping 39% 55% 47% 48% Hotel / pension 11% 12% 23% 15% Logies & ontbijt 2% 1% 4% 2% Boot 10% 13% 1% 9% Groepsaccommodatie 4% 2% 6% 4% Familie / kennissen 14% 5% 6% 8% Tweede woningen 2% 7% 1% 4% Recreatiewoningen 19% 6% 12% 11% Totaal 100% 100% 100% 100% N Uit bovenstaande tabel blijkt dat in Noord Nederland de meeste respondenten overnachten op een kampeerterrein. In Drenthe zijn relatief veel hotel gasten geënquêteerd. Tabel 1.5: Respons per leeftijd Dagtoeristen Verblijftoeristen Totaal tot 20 8% 4% 6% % 31% 36% % 27% 27% 55 en ouder 23% 38% 31% Totaal 100% 100% 100% N Er zijn relatief weinig respondenten jonger dan 20 jaar onder de respondenten van dit onderzoek. De ouderen (55 jaar en ouder) zijn goed vertegenwoordigd (38%). Onder de verblijfstoeristen is ruim 40% van de dagtoeristen tussen de 21 en 40 jaar. Meer informatie over groepssamenstelling Er is iedere respondent tevens gevraagd naar de groepssamenstelling. Er wordt gevraagd naar hoe groot de groep is, wat de leeftijd van de groepsleden is en waaruit de groep bestaat (familie, vrienden, collega s etc). Deze informatie komt in hoofdstuk 3 aan bod. 7 Responscijfers

17 Tabellen 1.6: Respons ten opzichte van voorgaande edities Dagtoeristen West Groningen Groningen- Haren Eemsmond Oost- Groningen Totaal Groningen Waddeneilanden Friese merengebied Friese IJsselmeerkust Zuidoost Friesland Overig Friesland Totaal Friesland Noord- Midden Drenthe Zuidwest Drenthe Zuidoost Drenthe Totaal Drenthe Eindtotaal Verblijftoeristen West Groningen Groningen- Haren Eemsmond Oost- Groningen Totaal Groningen Waddeneilanden Friese merengebied IJsselmeerkust Zuidoost Friesland Overig Friesland Totaal Friesland Noord- Midden Drenthe Zuidwest Drenthe Zuidoost Drenthe Totaal Drenthe Eindtotaal De responsaantallen met betrekking tot de verblijfstoeristen laten zich goed vergelijken met voorgaande edities van dit onderzoek. 8 Responscijfers

18

19 A. KENMERKEN VAN DE TOERISTEN Herkomst Samenstelling gezelschap / leeftijd Informatiebronnen Accommodatievorm en gemiddelde verblijfsduur

20 11 Herkomst respondenten

21 2. Herkomst van de respondenten Waar komen de toeristen die zijn geënquêteerd gedurende het vakantieseizoen in de drie noordelijke provincies vandaan? Aan de toerist (dag en verblijf) is de volgende vraag voorgelegd: Waar woont u? en vervolgens Welke provincie, deelstaat of gewest? 2.1 Dagtoeristen Land van herkomst respondenten Tabel 2.1 Herkomst respondenten (dag) heel Noord-Nederland (2009) % Nederland 94% Duitsland 5% België 0% Elders 1% Totaal 100% Verreweg de meeste respondenten in Noord-Nederland komen uit eigen land. Daarnaast komt 5% uit Duitsland en 1% komt elders vandaan. 12 Herkomst respondenten

22 2.1.2 Binnenlandse respondenten (dagtoeristen) Grafiek 2.1 Herkomst binnenlandse respondenten (dagtoeristen) per provincie (2009) Uit grafiek 2.1 blijkt dat een aanzienlijk deel van de dagtoeristen uit de eigen provincie afkomstig is. In Friesland geldt dit het sterkst met 45%. Overijssel is de vierde provincie waar de meeste dagtoeristen vandaan komen. De relatief korte reistijd speelt hierin naar alle waarschijnlijkheid een belangrijke rol. 13 Herkomst respondenten

23 2.1.3 Herkomst respondenten verdeeld naar seizoen (dagtoeristen) Tabel 2.2 Herkomst respondenten (dagtoeristen) Noord Nederland verdeeld naar seizoen (2009) Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Totaal seizoen Groningen 22% 16% 26% 21% Friesland 29% 33% 17% 26% Drenthe 12% 13% 19% 15% Overijssel 9% 10% 11% 10% Flevoland 3% 5% 5% 4% Gelderland 5% 5% 3% 4% Utrecht 3% 4% 2% 3% Noord-Holland 8% 7% 7% 7% Zuid-Holland 2% 4% 4% 3% Zeeland 0% 1% 0% 0% Noord-Brabant 5% 2% 2% 3% Limburg 2% 1% 3% 2% Totaal 100% 100% 100% 100% N De meest dagtoeristen zijn afkomstig uit Noord Nederland zelf. Dit geldt voor alle seizoenen. In Friesland is in het hoofdseizoen één op de drie respondenten een Fries. In het voor- en naseizoen is dit percentage lager (29% en 17%). 14 Herkomst respondenten

24 2.2 Verblijfstoeristen Land van herkomst respondenten Tabel 2.3 Herkomst respondenten (verblijftoeristen) heel Noord-Nederland (2009) % Nederland 97% Duitsland 2% België 1% Elders 0% Totaal 100% Onder de respondenten bevinden zich maar relatief weinig buitenlandse verblijfstoeristen Binnenlandse respondenten (verblijfstoeristen) Grafiek 2.2 Herkomst binnenlandse respondenten (verblijftoeristen) per provincie (in 2009) In tegenstelling tot Friesland en Groningen (20 en 25%) heeft Drenthe maar weinig respondenten die voor dit onderzoek in de eigen provincie zijn ondervraagd (4%). Bijna 40% van de respondenten van dit onderzoek is afkomstig uit Groningen, Friesland of Drenthe. 15 Herkomst respondenten

25 Tabel 2.4 Herkomst respondenten (verblijfstoeristen) Noord Nederland verdeeld naar seizoen (2009) Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Totaal seizoen Groningen 9% 17% 13% 14% Friesland 19% 20% 15% 18% Drenthe 7% 7% 8% 7% Overijssel 6% 8% 15% 10% Flevoland 5% 2% 4% 3% Gelderland 6% 10% 10% 9% Utrecht 8% 6% 5% 6% Noord-Holland 14% 13% 13% 13% Zuid-Holland 14% 9% 8% 10% Noord-Brabant 12% 8% 5% 8% Limburg 1% 1% 4% 2% Totaal 100% 100% 100% 100% N Per seizoen fluctueert de herkomst van de verblijfstoeristen nogal. Zo zijn er in het voorseizoen relatief veel mensen uit de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant ondervraagd. In het naseizoen komen relatief veel mensen uit Overijssel. 16 Herkomst respondenten

26 17 Samenstelling en leeftijd

27 3. Samenstelling van het gezelschap en leeftijd In dit hoofdstuk is aangegeven hoe het vakantiegezelschap is samengesteld. Hierbij is gekeken naar de leeftijd en de samenstelling van het reisgezelschap. Aan de toerist (dag en verblijf) zijn de volgende vragen voorgelegd: Hoe is uw vakantiegezelschap samengesteld? Hoe is uw groep samengesteld? Wat is de leeftijd van de leden van de groepssamenstelling? U bent hier met uw partner: Bent u één of tweeverdiener? 3.1 Dagtoeristen Tabel 3.1 Samenstelling dagtoeristen Noord-Nederland (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Alleen 15% 9% 9% 11% Alleen met kinderen 8% 5% 6% 6% Samen met partner 23% 32% 41% 32% Met partner en kinderen 10% 14% 11% 12% Vrienden/bekenden 26% 24% 21% 24% School, bedrijf, club 7% 5% 1% 4% Familiegezelschap 9% 10% 10% 10% Overig 1% 1% 1% 1% Totaal 100% 100% 100% 100% N Vooral in Drenthe is het aantal bezoekers dat samen met partner komt relatief hoog (41%). In Groningen is dit percentage bijna de helft minder (23%). Tabel 3.2 Leeftijd van dagtoeristen in Noord-Nederland (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned 65 plus 6% 11% 10% 9% % 17% 15% 14% % 23% 30% 26% % 22% 26% 21% % 12% 7% 9% % 14% 12% 20% Totaal 100% 100% 100% 100% N In zowel Drenthe als Friesland ligt het aantal bezoekers van 31 jaar of ouder boven 50 procent. In Groningen is dit iets meer dan 40 procent. 18 Samenstelling en leeftijd

28 Tabel 3.3 Eén of tweeverdieners onder de dagtoeristen (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Een verdiener 41% 39% 40% 40% Twee verdiener 59% 61% 60% 60% Totaal 100% 100% 100% 100% N Van de ondervraagde dagtoeristen die hebben aangeven met de partner te zijn, betreft 60 procent tweeverdieners. Per provincie is er nauwelijks sprake van verschil. 3.2 Verblijfstoeristen Tabel 3.4 Samenstelling verblijfstoeristen Noord-Nederland (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Alleen 7% 4% 7% 5% Alleen met kinderen 3% 3% 2% 3% Samen met partner 37% 49% 44% 45% Met partner en kinderen 23% 21% 21% 22% Vrienden/bekenden 16% 11% 16% 14% School, bedrijf, club 1% 1% 1% 1% Familiegezelschap 12% 8% 6% 9% Overig 1% 2% 2% 2% Totaal 100% 100% 100% 100% N Onder de verblijfstoeristen is de groepssamenstelling samen met partner de groep die het meest vertegenwoordigd is. Tabel 3.5 Leeftijd van verblijfstoeristen in Noord-Nederland (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned 65 plus 15% 14% 15% 14% % 28% 27% 28% % 24% 25% 24% % 17% 17% 16% % 5% 6% 6% % 11% 11% 12% Totaal 100% 100% 100% 100% N De groep mensen tussen de 31 en 64 jaar bedraagt meer dan 50% van de gehele groep ondervraagde toeristen. 19 Samenstelling en leeftijd

29 Tabel 3.6 Eén of tweeverdieners onder de verblijfstoeristen (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Een verdiener 41% 39% 40% 40% Twee verdiener 59% 61% 60% 60% Totaal 100% 100% 100% 100% N Het aantal twee verdieners onder verblijfstoeristen is even hoog als bij dagtoeristen, namelijk 60%. Dit geldt voor alle de provincies. 20 Samenstelling en leeftijd

30 21 Samenstelling en leeftijd

31 4. Type verblijfstoeristen In dit hoofdstuk is er een onderverdeling gemaakt van de verblijfstoeristen. Aan de verblijfstoerist is de volgende vraag voorgelegd: Hoe kunt u uw vakantie het beste omschrijven? Alleen verblijfstoeristen Tabel 4.1 Type verblijfstoerist per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Een vakantie gericht op de natuur 19% 18% 20% 19% Een sportieve of actieve vakantie 14% 15% 12% 14% Een vakantie gericht op rust en ontspanning 38% 46% 42% 43% Een cultuurvakantie 5% 2% 4% 3% Een vakantie met vrienden/ familie/ collega s 20% 15% 16% 17% Een zorg en welzijn vakantie 0% 1% 0% 0% Een vakantie gericht op wellness 1% 0% 0% 1% Anders, nl: 3% 3% 6% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% N Opvallend is dat het grootste deel van de verblijfstoeristen zichzelf ziet als een toerist die op zoek is naar rust en ontspanning (43%). Drie procent van de ondervraagde toeristen ziet zich zelf als een cultuurtoerist. Tabel 4.2 Type verblijfstoerist per seizoen (2009) Voor Hoofd Na Totaal Een vakantie gericht op de natuur 20% 18% 19% 19% Een sportieve of actieve vakantie 12% 13% 15% 14% Een vakantie gericht op rust en ontspanning 39% 49% 39% 43% Een cultuurvakantie 5% 1% 5% 3% Een vakantie met vrienden/ familie/ collega s 18% 14% 19% 17% Een zorg en welzijn vakantie 1% 0% 0% 0% Een vakantie gericht op wellness 0% 1% 1% 1% Anders, nl: 5% 4% 3% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% N Naarmate het seizoen vordert raken vakanties gericht op natuur, ontspanning en rust steeds meer in trek. In het naseizoen geven mensen relatief vaker aan dat ze zichzelf rekenen tot de categorie rustzoekers. 22 Samenstelling en leeftijd

32 Camping Hotel / pension Logies & ontbijt Boot Groepsac commoda tie Familie / kennissen Tweede woningen Recreatie woningen Totaal Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Tabel 4.3 Type verblijfstoerist per leeftijd (2009) tot plus Totaal Een vakantie gericht op de natuur 8% 15% 19% 23% 19% Een sportieve of actieve vakantie 20% 15% 14% 11% 14% Een vakantie gericht op rust en ontspanning 25% 39% 44% 46% 43% Een cultuurvakantie 4% 3% 4% 4% 3% Een vakantie met vrienden/ familie/ collega s 34% 22% 15% 12% 17% Een zorg en welzijn vakantie 0% 1% 0% 0% 0% Een vakantie gericht op wellness 2% 1% 1% 0% 1% Anders, nl: 7% 4% 4% 3% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Naarmate de bezoeker ouder wordt is er meer kans dat de vakantie is gericht op rust en ontspanning. Bij jongeren zijn juist de vakanties met vrienden, familie en collega s populair. Tabel 4.4 Type verblijfstoerist per accommodatievorm (2009) Een vakantie gericht op de natuur Sportieve of actieve vakantie Rust en ontspanning vakantie Een cultuurvakantie Vakantie met vrienden/familie Een zorg en welzijn vakantie Een vakantie gericht op wellness Anders 19% 17% 27% 20% 23% 14% 15% 20% 19% 15% 13% 8% 19% 11% 9% 12% 10% 14% 46% 39% 40% 45% 42% 36% 44% 34% 43% 2% 7% 8% 3% 2% 6% 2% 4% 3% 13% 15% 13% 10% 20% 29% 26% 29% 17% 0% 1% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 1% 1% 0% 0% 0% 0% 1% 0% 1% 4% 6% 4% 4% 2% 6% 0% 3% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% N Uit bovenstaande tabel blijkt dat verblijfstoeristen zichzelf het vaakst (43%) identificeren als rust & ontspanningszoekers. 23 Samenstelling en leeftijd

33 5. Informatiebronnen, internet gebruik en boekingen & problemen In dit hoofdstuk is beschreven van welke informatiebronnen de toeristen in Noord-Nederland gebruik hebben gemaakt bij de keuze van hun vakantiebestemming. In het tabellenboek behorend bij dit rapport zijn gedetailleerde tabellen opgenomen over de informatiebronnen per afzonderlijke regio. Er is ook een vergelijking gemaakt met de beide vorige onderzoeken en een vergelijking per seizoen. Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Hoe bent u op het idee gekomen deze omgeving te bezoeken voor een dagtocht / vakantie? 5.1 Dagtoeristen Informatiebronnen dagtoeristen Noord Nederland en per provincie Tabel 5.1 Informatiebronnen dagtoeristen Noord Nederland en per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Familie, vrienden 35% 34% 35% 35% Gids van VVV 4% 5% 8% 6% Folder van het bedrijf 2% 4% 3% 3% Advertentie 3% 2% 3% 3% Radio commercial 0% 0% 0% 0% Tv commercial 0% 0% 1% 0% Internet 3% 5% 5% 5% Beursbezoek 1% 1% 0% 1% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 2% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 2% 2% 2% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 36% 32% 34% 34% Anders, nl: 12% 13% 8% 11% Totaal 100% 100% 100% 100% N Eén op de drie dagtoeristen geeft aan als informatiebron familie en / of vrienden geraadpleegd te hebben. Eén op de drie toeristen geeft aan dat ze eerder in het gebied zijn geweest. En dat vooral daardoor ze hebben gekozen om nogmaals een dagje uit in betreffende regio door te brengen. De verschillen per provincie zijn niet groot. 24 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

34 Tabel 5.2 Informatiebronnen dagtoeristen Noord Nederland ( ) Familie, vrienden 38% 33% 33% 35% Gids van VVV 8% 10% 8% 6% Folder van het bedrijf 3% 4% 3% 3% Advertentie 5% 5% 5% 3% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 1% 5% 7% 5% Beursbezoek 0% 0% 1% 1% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 3% 4% 3% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 31% 29% 30% 34% Anders, nl: 10% 9% 8% 11% Totaal 100% 100% 100% 100% N Het grootste deel van de dagtoeristen dat geënquêteerd is in de drie noordelijke provincies komt op het idee om een regio te bezoeken door tips van familie /vrienden (33%) of omdat ze ergens al eerder zijn geweest (30%). Dit is nauwelijks veranderd ten opzichte van het vorige onderzoek. In vergelijking tot 2005 is de rol van internet iets afgenomen (-2%). 25 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

35 Tabel 5.3 Informatiebronnen dagtoeristen Groningen ( ) Familie, vrienden 39% 31% 35% 35% Gids van VVV 9% 11% 10% 4% Folder van het bedrijf 2% 4% 4% 2% Advertentie 7% 4% 6% 3% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 0% 6% 6% 3% Beursbezoek 0% 0% 2% 1% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 3% 5% 4% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 28% 27% 25% 36% Anders, nl: 11% 11% 7% 12% Totaal 100% 100% 100% 100% N In bovenstaande tabel is zichtbaar dat het gebruik van de VVV gids en het internet als informatiebron is afgenomen (-6% en- 3%). Eerdere (positieve) ervaringen zijn in toenemende mate van belang voor het bepalen van de locatie met betrekking tot het dagje uit. Eerdere ervaringen en samen met familie en vrienden zijn goed voor ruim 70% van de informatiewinning. Tabel 5.4 Informatiebronnen dagtoeristen Friesland ( ) Familie, vrienden 40% 35% 34% 34% Gids van VVV 8% 10% 7% 5% Folder van het bedrijf 1% 4% 4% 4% Advertentie 3% 5% 3% 2% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 1% 5% 7% 5% Beursbezoek 0% 0% 0% 1% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 1% 2% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 2% 3% 2% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 35% 28% 32% 32% Anders, nl: 9% 7% 11% 13% Totaal 100% 100% 100% 100% N In Friesland wordt de VVV gids eveneens minder gebruikt als informatiebron. Daarnaast wordt internet en advertentie minder vaak genoemd vergeleken met de vorige editie (2005). 26 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

36 Tabel 5.5 Informatiebronnen dagtoeristen Drenthe ( ) Familie, vrienden 32% 32% 30% 35% Gids van VVV 7% 10% 9% 8% Folder van het bedrijf 5% 4% 2% 3% Advertentie 5% 6% 5% 3% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 1% Internet 4% 4% 9% 5% Beursbezoek 2% 1% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 0% 0% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 12% 6% 4% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 23% 31% 36% 34% Anders, nl: 8% 7% 5% 8% Totaal 100% 100% 100% 100% Ook in Drenthe is er sprake van een afname in internet als informatiebron met betrekking tot het dagje uit. Familie en vrienden worden juist steeds meer geraadpleegd en zijn goed voor het grootste aandeel (35%). 27 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

37 5.1.2 Informatiebronnen dagtoeristen per regio Tabel 5.6 Informatiebronnen dagtoeristen in Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Familie, vrienden 27% 37% 47% 32% Gids van VVV 4% 1% 11% 2% Folder van het bedrijf 4% 1% 0% 0% Advertentie 1% 8% 3% 3% Radio commercial 0% 0% 1% 0% Tv commercial 0% 0% 0% 0% Internet 1% 6% 6% 1% Beursbezoek 0% 3% 2% 2% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 0% 4% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 2% 2% 3% 3% Vorig bezoek, eerder geweest 46% 27% 16% 48% Anders, nl: 14% 17% 6% 9% Totaal 100% 100% 100% 100% N In Groningen is het opvallend dat in de regio Eemsmond een relatief klein deel van de dagtoeristen aangeeft (16%) dat zij de regio bezoeken vanwege een eerder bezoek. In de overige regio s is dit percentage een stuk hoger. In dezelfde regio valt op dat 11% van de respondenten de VVV- gids aangeeft als informatiebron en 47% de familie en vrienden. Wat in vergelijking tot de andere regio s in Groningen weer (veel) hoger is. Tabel 5.7 Informatiebronnen dagtoeristen in Friesland (2009) Wadden Fr. Meren Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Familie, vrienden 28% 34% 26% 39% 41% Gids van VVV 8% 9% 2% 4% 4% Folder van het bedrijf 4% 9% 1% 2% 4% Advertentie 4% 4% 0% 1% 0% Radio commercial 0% 0% 0% 0% 1% Tv commercial 2% 0% 0% 0% 0% Internet 8% 4% 5% 6% 3% Beursbezoek 0% 1% 3% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 0% 1% 6% 0% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 2% 0% 4% 0% 2% Vorig bezoek, eerder geweest 29% 27% 35% 32% 37% Anders, nl: 15% 10% 18% 16% 6% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N In de regio Wadden en Friese Meren wordt de VVV- gids relatief vaak genoemd als informatiebron (8% en 9%). Internet als informatiebron wordt relatief het vaakst genoemd in het Waddengebied. 28 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

38 Tabel 5.8 Informatiebronnen dagtoeristen in Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Familie, vrienden 23% 36% 45% Gids van VVV 9% 3% 8% Folder van het bedrijf 1% 2% 4% Advertentie 1% 3% 6% Radio commercial 0% 0% 0% Tv commercial 0% 0% 2% Internet 7% 4% 5% Beursbezoek 0% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 0% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 3% 4% 0% Vorig bezoek, eerder geweest 43% 43% 22% Anders, nl: 13% 5% 6% Totaal 100% 100% 100% N Familie en vrienden wordt in Zuidoost Drenthe, relatief gezien, het vaakst genoemd als informatiebron (45%). In Zuidwest Drenthe en Noord Midden Drenthe wordt een vorig bezoek / eerder geweest het vaakst als informatiebron geraadpleegd. 29 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

39 5.2 Verblijfstoeristen Informatiebronnen verblijftoeristen Noord Nederland en per provincie Tabel 5.9 Informatiebronnen verblijfstoeristen Noord Nederland en per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Familie, vrienden 37% 37% 40% 38% Gids van VVV 5% 5% 4% 5% Folder van het bedrijf 2% 1% 4% 2% Advertentie 3% 2% 1% 2% Radio commercial 0% 0% 0% 0% Tv commercial 0% 0% 0% 0% Internet 11% 12% 12% 12% Beursbezoek 0% 0% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 4% 7% 7% 6% Vorig bezoek, eerder geweest 27% 26% 23% 26% Anders, nl: 10% 9% 7% 8% Totaal 100% 100% 100% 100% N Er zijn er geen grote verschillen waargenomen tussen de drie noordelijke provincies met betrekking tot de geraadpleegde informatiebronnen. 30 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

40 Tabel 5.10 Informatiebronnen verblijfstoeristen Noord-Nederland ( ) Familie, vrienden 36% 33% 34% 38% Gids van VVV 5% 8% 6% 5% Folder van het bedrijf 4% 4% 1% 2% Advertentie 4% 5% 3% 2% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 3% 9% 13% 12% Beursbezoek 2% 1% 1% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 10% 11% 8% 6% Vorig bezoek, eerder geweest 27% 23% 28% 26% Anders, nl: 8% 6% 5% 8% Totaal 100% 100% 100% 100% N Het grootste deel van de verblijfstoeristen dat geënquêteerd is in de drie noordelijke provincies komt op het idee om een regio te bezoeken door tips van familie /vrienden (38%) of omdat ze er al eerder zijn geweest (26%). Dit is nauwelijks veranderd ten opzichte van het vorige onderzoek. In vergelijking tot 2005 is de rol van internet ongeveer gelijk gebleven. 31 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

41 Tabel 5.11 Informatiebronnen verblijfstoeristen Groningen ( ) Familie, vrienden 35% 30% 36% 37% Gids van VVV 5% 7% 4% 5% Folder van het bedrijf 6% 6% 2% 2% Advertentie 6% 5% 5% 3% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 2% 14% 15% 11% Beursbezoek 1% 0% 2% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% 0% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 14% 12% 12% 4% Vorig bezoek, eerder geweest 23% 16% 17% 27% Anders, nl: 8% 8% 7% 10% Totaal 100% 100% 100% 100% N Uit bovenstaande tabel blijkt dat het aantal mensen dat aangeeft vorig bezoek als informatiebron is toegenomen (27% ten opzichte van 17% in 2005). Verder valt op dat de campinggids / hotelgids, als informatiebron, gedaald is (van 14% naar 4%). Ook de (lichte) daling van het internet (van 15% naar 11%) als informatiebron is opvallend te noemen. Tabel 5.12 Informatiebronnen verblijfstoeristen Friesland ( ) Familie, vrienden 38% 36% 35% 37% Gids van VVV 4% 8% 6% 5% Folder van het bedrijf 3% 1% 1% 1% Advertentie 3% 5% 2% 2% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 2% 8% 10% 12% Beursbezoek 2% 0% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 0% 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 8% 11% 7% 7% Vorig bezoek, eerder geweest 32% 25% 34% 26% Anders, nl: 8% 6% 5% 9% Totaal 100% 100% 100% 100% N In tegenstelling tot de andere provincies neemt het internet gebruik juist (licht) toe in Friesland (van 10% naar 12%). De informatiebron vorig bezoek neemt af van 34% naar 26%. 32 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

42 Tabel 5.13 Informatiebronnen verblijfstoeristen Drenthe ( ) Familie, vrienden 32% 29% 30% 40% Gids van VVV 7% 11% 8% 4% Folder van het bedrijf 5% 6% 1% 4% Advertentie 5% 4% 3% 1% Radio commercial Nvt Nvt Nvt 0% Tv commercial Nvt Nvt Nvt 0% Internet 4% 8% 15% 12% Beursbezoek 2% 1% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 0% 2% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 12% 12% 8% 7% Vorig bezoek, eerder geweest 23% 25% 30% 23% Anders, nl: 8% 5% 4% 7% Totaal 100% 100% 100% 100% N In Drenthe is het raadplegen van familie en vrienden als informatiebron toegenomen (van 30% naar 40%) ten opzichte van het onderzoek in Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

43 5.1.2 Informatiebronnen verblijftoeristen per regio Tabel 5.14 Informatiebronnen verblijfstoeristen in Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Familie, vrienden 34% 29% 41% 42% Gids van VVV 1% 10% 13% 1% Folder van het bedrijf 1% 5% 1% 1% Advertentie 1% 12% 6% 1% Radio commercial 0% 0% 1% 0% Tv commercial 0% 0% 2% 0% Internet 12% 14% 4% 16% Beursbezoek 0% 0% 0% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 0% 2% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 3% 3% 3% 8% Vorig bezoek, eerder geweest 44% 19% 20% 18% Anders, nl: 4% 8% 8% 12% Totaal 100% 100% 100% 100% N In West Groningen wordt een eerder bezoek als informatiebron twee keer zo vaak genoemd als in de andere regio s. Daarnaast is het opvallend dat het gebruik van internet in Eemsmond minder vaak is genoemd als informatiebron dan de andere regio s ( 4% t.o.v. 12% en 16% ) in Groningen. Tabel 5.15 Informatiebronnen verblijfstoeristen in Friesland (2009) Wadden Fr. Meren IJsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Familie, vrienden 33% 41% 40% 34% 35% Gids van VVV 1% 6% 9% 4% 4% Folder van het bedrijf 0% 1% 0% 3% 1% Advertentie 3% 1% 1% 3% 2% Radio commercial 0% 0% 0% 0% 0% Tv commercial 0% 0% 0% 0% 0% Internet 16% 27% 5% 4% 5% Beursbezoek 0% 0% 1% 0% 0% Doorverwezen 0% 0% 1% 0% 1% Camping, hotelgids 2% 7% 19% 8% 1% Vorig bezoek, 32% 14% 20% 33% 36% Anders, nl: 13% 3% 3% 11% 15% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Het raadplegen van internet wordt door de verblijfstoerist in het Waddengebied (16%) en vooral het Friese Merengebied (27%) vaker aangedragen dan in de overige regio s in Friesland. Bij de Friese IJsselmeerkust wordt de VVV- gids (9%) en de camping / hotelgids (19%) relatief vaker geraadpleegd dan in de overige Friese regio s. 34 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

44 Tabel 5.16 Informatiebronnen verblijfstoeristen in Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Familie, vrienden 52% 34% 36% Gids van VVV 1% 5% 7% Folder van het bedrijf 3% 5% 4% Advertentie 0% 2% 3% Radio commercial 1% 0% 0% Tv commercial 0% 1% 0% Internet 12% 9% 17% Beursbezoek 0% 1% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 0% 1% 3% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 5% 8% 9% Vorig bezoek, eerder geweest 23% 28% 19% Anders, nl: 4% 6% 2% Totaal 100% 100% 100% N In Noord Midden Drenthe geeft meer dan de helft van de respondenten aan als informatiebron familie en vrienden te hebben geraadpleegd. Dit is hoger dan de twee overige regio s. Opvallend is dat in de regio s Noord Midden en Zuidoost- Drenthe het internet relatief vaak genoemd is als informatiebron (12%). 35 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

45 5.3 Vergelijking dag- en verblijfstoeristen (informatiebronnen) Tabel 5.17 Vergelijking informatiebronnen dag- en verblijfstoeristen Noord Nederland (2009) Dagtoeristen Verblijftoeristen Familie, vrienden 35% 38% Gids van VVV 6% 5% Folder van het bedrijf 3% 2% Advertentie 3% 2% Radio commercial 0% 0% Tv commercial 0% 0% Internet 5% 12% Beursbezoek 1% 0% Doorverwezen door ander bedrijf 1% 1% Campinggids, hotelgids of soortgelijk 2% 6% Vorig bezoek, eerder geweest 34% 26% Anders, nl: 11% 8% Totaal 100% 100% N Zowel dag- als verblijfstoeristen laten de keuze voor het vakantiegebied & dagje uit vaak afhangen door wat familie en vrienden te melden hebben. Ook een eerder bezoek is hierin vaak doorslaggevend. Internet wordt (relatief) vaker als informatiebron genoemd door de verblijfstoeristen. Dat is ook logisch gezien het feit dat een overgroot deel van de dagtoeristen afkomstig is uit Noord Nederland zelf en hierdoor automatisch goed op de hoogte is wat er zoal te beleven is in Noord Nederland. Tabel 5.18 Vergelijking internet gebruik als informatiebron ( ) Internet (dagtoeristen) 1% 5% 7% 5% Internet (verblijftoeristen) 3% 9% 13% 12% Op zich is het vrij opmerkelijk dat het gebruik van internet als informatiebron niet is toegenomen bij het bepalen van de keuze met betrekking tot vakantie of dagje uit. Echter: er is tevens aan de toeristen gevraagd of ze zich voorafgaand aan de vakantie oriënteren op de vakantie omgeving of een dagje uit. De resultaten van deze vraag zijn in de volgende paragraaf opgenomen. 36 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

46 37 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

47 5.4. Internet oriëntatie voorafgaand vakantie / dagje uit Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Heeft u zich voorafgaand aan uw bezoek / vakantie aan deze regio georiënteerd op het internet? 5.4 a Dagtoeristen Tabel 5.19 Oriëntatie internet door dagtoeristen Noord Nederland en per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Ja 15% 21% 19% 18% Nee 85% 79% 81% 82% Totaal 100% 100% 100% 100% N Dagtoeristen die een dagje uit zijn in Friesland oriënteren zich relatief het vaakst (21%) op internet voorafgaand het dagje uit. Tabel 5.20 Oriëntatie internet door dagtoeristen per regio in Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Ja 12% 24% 13% 12% Nee 88% 76% 87% 88% Totaal 100% 100% 100% 100% N Relatief veel dagtoeristen die Groningen- Haren (24%) kijken op internet voordat ze er een dagje erop uittrekken. Tabel 5.21 Oriëntatie internet door dagtoeristen per regio in Friesland (2009) Wadden Fr. Meren Fr. Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Ja 31% 15% 18% 18% 25% Nee 69% 85% 82% 82% 75% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Eén op de drie dagtoeristen die de Waddeneilanden bezoekt, kijkt vooraf op internet ter oriëntatie. Dit is hoger dan in de overige Friese regio s. 38 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

48 Tabel 5.22 Oriëntatie internet door dagtoeristen per regio in Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Ja 11% 31% 20% Nee 89% 69% 80% Totaal 100% 100% 100% N Eén op de drie dagtoeristen in Zuidwest Drenthe raadpleegt internet. Dit percentage is hoger vergeleken de andere regio s. 5.4 b Verblijfstoeristen Tabel 5.23 Oriëntatie internet door verblijftoeristen Noord Nederland en per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Ja 33% 41% 36% 38% Nee 67% 59% 64% 62% Totaal 100% 100% 100% 100% N De verblijfstoeristen die hun vakantie doorbrengen in Friesland oriënteren zich in vergelijking tot de andere provincies het vaakst (41%) op één of meerdere websites. Tabel 5.24 Oriëntatie internet door verblijftoeristen per regio in Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Ja 30% 57% 26% 36% Nee 70% 43% 74% 64% Totaal 100% 100% 100% 100% N * Ongeveer 30% van de verblijfstoeristen in Groningen oriënteert zich op internet voorafgaand de vakantie. Dit verschilt licht per regio. *lage respons (14) Tabel 5.25 Oriëntatie internet door verblijftoeristen per regio in Friesland (2009) Wadden Fr. Meren Fr. Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Ja 55% 44% 40% 31% 28% Nee 45% 56% 60% 69% 73% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Meer dan de helft van de toeristen die de vakantie op de Waddeneilanden doorbrengt kijkt op het internet om zich voor te bereiden op de vakantie. Dit is het hoogste percentage in Noord Nederland. 39 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

49 Tabel 5.26 Oriëntatie internet door verblijftoeristen per regio in Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Ja 26% 37% 48% Nee 74% 63% 52% Totaal 100% 100% 100% N Bijna de helft van de toeristen die Zuidoost Drenthe bezoekt voor een vakantie kijkt tevoren (wel eens) op het internet. In de overige regio s ligt dit percentage lager Sites die geraadpleegd zijn ter oriëntatie dagje uit / vakantie Dagtoeristen Bezochte sites Noord Nederland, per provincie en per regio Tabel 5.27 Top tien meest bezochte websites dagtoeristen Noord Nederland (2009) % 1 google 22% 2 drentheisoke.nl 6% 2 assen.nl 6% 4 groningen.nl 3% 4 sneekweek.nl 3% 6 landal.nl 2% 6 dierenparkemmen.nl 2% 6 vvv.nl 2% 6 weekendjeweg.nl 2% 9 ameland.nl 1% 9 desmelt.nl 1% 9 drenthe.nl 1% 9 dwingeloo.nl 1% 9 rederijdoeksen.nl 1% 9 vrijbuiter.nl 1% N Totaal 297 Google wordt veruit het vaakst geraadpleegd als mensen zich gaan oriënteren op een dagje uit. Via google komen ze uit bij de informatie (website) waar ze naar op zoek zijn. Ook provinciale websites, evenementen of bedrijfswebsites worden veelvuldig geraadpleegd door dagtoeristen. 40 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

50 Tabel 5.28 Top tien meest bezochte websites dagtoeristen per provincie (Groningen- 2009) % 1 google 22% 2 groningen.nl 17% 3 hetstrandheem.nl 6% 3 lauwersoog.nl 6% 3 pagedal.nl 6% 6 appingedam.nl 4% 6 bookings.com 4% 6 debranding.nl 4% 6 groningermuseum.nl 4% 6 nienoord.nl 4% 6 portalgroningen.nl 4% 6 winschoten.nl 4% 6 zwemkasteelnienoord.nl 4% N totaal 54 Tabel 5.29 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio West-Groningen (2009) 1 hetstrandheem.nl 2 zwemkasteelnienoord.nl 3 nienoord.nl 4 lauwersoog.nl 5 Google.com Tabel 5.30 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Groningen-Haren (2009) 1 groningen.nl 2 google.com 3 debranding.nl 4 groningermuseum.nl 5 portalgroningen.nl Tabel 5.31 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Eemsmond (2009) 1 google.com 2 groningen.nl 3 appingedam.nl 4 bookings.com 5 zeehondencreche.nl 41 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

51 Tabel 5.32 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Oost-Groningen (2009) 1 google.com 2 pagedal.nl 3 groningen.nl 4 winschoten.nl 5 bungalows.nl 5 veenkoloniaalmuseum.nl 5 deheemtuin.nl 5 start.nl Tabel 5.33 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per provincie (Friesland- 2009) % 1 google 30% 2 sneekweek.nl 9% 3 ameland.nl 4% 3 landal.nl 4% 3 rederijdoeksen.nl 4% 6 sansjefertier.nl 3% 7 aelolusfriesland.nl 2% 7 bedandbreakfast.nl 2% 7 dagjeuit.nl 2% 7 fletcher.nl 2% 7 googlemaps.nl 2% 7 harlingen.nl 2% 7 hotels.nl 2% 7 leeuwarden.nl 2% 7 roosduinen.nl 2% 7 terschelling.nl 2% 7 vaartips.nl 2% 7 vlechtmuseum.nl 2% 7 vvv.nl 2% N Totaal 105 Tabel 5.34 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Waddeneilanden (2009) 1 landal.nl 2 ameland.nl 3 google.com 4 vvv.nl 5 rederijdoeksen.nl 5 fletcher.nl 5 hotels.nl 5 roosduinen.nl 42 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

52 Tabel 5.35 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Friese Merengebied (2009) 1 google.com 2 dagjeuit.nl 3 vaartips.nl 4 bedandbreakfast.nl 5 sneekweek.nl 5 beleeffriesland.nl 5 boerderijkamers.nl 5 frieslandmarketing.nl 43 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

53 Tabel 5.36 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Friese IJsselmeerkust (2009) 1 google.com 2 googlemaps.nl 3 harlingen.nl 4 rederijdoeksen.nl 5 fietsroutes.net 5 dagjeweg.nl 5 balk.nl 5 anwb.nl 5 weekendjeweg.nl 5 vekabo.nl 5 campingdejerden.nl Tabel 5.37 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Zuidoost-Friesland (2009) 1 google.com 2 sneekweek.nl 3 google.com 4 sneekweek.com 5 vlechtmuseum.nl 5 Startpagina.nl Tabel 5.38 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Overig Friesland (2009) 1 google.com 2 sansjefertier.nl 3 leeuwarden.nl 4 aelolusfriesland.nl 5 Sneekweek.nl 44 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

54 Tabel 5.39 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per provincie (Drenthe-(2009) % 1 google 16% 2 drentheisoke.nl 14% 3 assen.nl 13% 4 dierenparkemmen.nl 4% 5 desmelt.nl 3% 5 drenthe.nl 3% 5 dwingeloo.nl 3% 5 vrijbuiter.nl 3% 5 vvv.nl 3% 5 weekendjeweg.nl 3% N Totaal 138 Tabel 5.40 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Noord-Midden Drenthe (2009) 1 drentheisoke.nl 2 assen.nl 3 google.com 4 desmelt.nl 5 vrijbuiter.nl Tabel 5.41 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Zuidwest-Drenthe (2009) 1 google.com 2 dwingeloo.nl 3 landal.nl 4 drenthe.nl 5 mijndeel.nl Tabel 5.42 Top vijf meest bezochte websites dagtoeristen per regio Zuidoost-Drenthe (2009) 1 google.com 2 dierenparkemmen.nl 3 weekendjeweg.nl 4 veenpark.nl 5 museum site 5 vvvemmen.nl 45 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

55 Verblijftoeristen Bezochte sites Noord Nederland, per provincie en per regio Tabel 5.43 Top tien meest bezochte websites verblijfstoeristen Noord Nederland (2009) % 1 google 23% 2 anwb.nl 4% 3 landal.nl 2% 3 strandheem.nl 2% 3 weekendjeweg.nl 2% 3 acsi.nl 2% 3 assen.nl 2% 3 beleeffriesland.nl 2% 3 ameland.nl 2% 3 friesland.nl 2% N Totaal 496 Net als dagtoeristen wordt er door verblijfstoeristen vooral gegoogled als men zich oriënteert op de vakantie. Ook de landelijke sites van de ANWB en Landal worden veelvuldig bezocht. Verder worden provinciale websites en lokale websites eveneens vaak geraadpleegd door de respondenten. Tabel 5.44 Top tien meest bezochte websites verblijfstoeristen per provincie (Groningen- 2009) % 1 google 15% 2 strandheem.nl 13% 3 acsi.nl 6% 4 bungalows.nl 5% 5 anwb.nl 4% 5 landal.nl 4% 5 emslandermeer.nl 4% 5 villapark.nl 4% 9 groningen.nl 3% 9 hofvansaksen.nl 3% 9 hotelspecials.nl 3% N Totaal Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

56 Tabel 5.45 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio West-Groningen (2009) 1 hetstrandheem.nl 2 lauwersoog.nl 3 google.com 4 nienoord.nl 5 zwemkasteelnienoord.nl Tabel 5.46 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Groningen-Haren (2009) 1 groningen.nl 2 google.com 3 debranding.nl 4 groningermuseum.nl 5 portalgroningen.nl Tabel 5.47 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Eemsmond (2009) 1 appingedam.nl 2 bookings.com 3 google.com 4 groningen.nl 5 zeehondencreche.nl Tabel 5.48 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Oost-Groningen (2009) 1 google.com 2 pagedal.nl 3 groningen.nl 4 winschoten.nl 5 bungalows.nl 5 deheemtuin.nl 5 start.nl 5 veenkoloniaalmuseum.nl 47 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

57 Tabel 5.49 Top tien meest bezochte websites verblijfstoeristen per provincie (Friesland- 2009) % 1 google 25% 2 beleeffriesland.nl 4% 3 ameland.nl 3% 3 anwb.nl 3% 3 friesland.nl 3% 3 polboten.nl 3% 3 bergumermeer.nl 3% 3 terschelling.nl 3% 9 weekendjeweg.nl 2% 9 boomhiemke.nl 2% 9 rcn.nl 2% 9 simmerwille.nl 2% 9 vlieland.nl 2% 9 vvv.nl 2% 9 vvvameland.nl 2% N Totaal 235 Tabel 5.50 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Waddeneilanden (2009) 1 ameland.nl 2 landal.nl 3 fletcher.nl 4 google.com 5 hotels.nl 5 rederijdoeksen.nl 5 roosduinen.nl 5 terschelling.nl 5 vvv.nl 48 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

58 Tabel 5.51 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Friese Merengebied (2009) 1 google.com 2 bedandbreakfast.nl 3 dagjeuit.nl 4 vaartips.nl 5 beleeffriesland.nl 5 boerderijkamers.nl 5 frieslandmarketing.nl 5 sneekweek.nl Tabel 5.52 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio) IJsselmeerkust ( google.com 2 campingdejerden.nl 3 googlemaps.nl 4 harlingen.nl 4 beleeffriesland.nl 5 rederijdoeksen.nl Tabel 5.53 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Zuidoost-Friesland (2009) 1 google.com 2 sneekweek.nl 3 vlechtmuseum.nl 4 site bezoekerscentrum beleeffriesland.nl 5 startpagina.nl Tabel 5.54 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Overig Friesland (2009) 1 google.com 2 beleeffriesland.nl 2 sansjesfertier.nl 3 aelolusfriesland.nl 4 frieslandzoo.nl 5 leeuwarden.nl 49 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

59 Tabel 5.55 Top tien meest bezochte websites verblijfstoeristen (Drenthe- 2009) % 1 google 24% 2 assen.nl 6% 3 berenkuil.nl 4% 3 weekendjeweg.nl 4% 3 westerbergen.nl 4% 3 witterzomer.nl 4% 7 anwb.nl 3% 7 landal.nl 3% 7 centerparcs.nl 3% 7 drenthe.nl 3% 7 zoover.nl 3% N Totaal 149 Tabel 5.56 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Noord-Midden Drenthe (2009) 1 assen.nl 2 drentheisoke.nl 3 google.com 4 desmelt.nl 5 vrijbuiter.nl Tabel 5.57 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Zuidwest-Drenthe (2009) 1 google.com 2 dwingeloo.nl 3 svr.nl 4 drenthe.nl 5 landal.nl 5 mijndeel.nl Tabel 5.58 Top vijf meest bezochte sites verblijfstoeristen per regio Zuidoost-Drenthe (2009) 1 google.com 2 dierenparkemmen.nl 3 Museum website 4 veenpark.nl 5 vvv.nl 5 vvvemmen.nl 5 weekendjeweg.nl 50 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

60 51 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

61 5.5. Waardering bezochte internet sites voorafgaand vakantie / dagje uit Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Welk rapportcijfer geeft u voor de kwaliteit van het aanbod van websites in deze regio? (vraag checken op vragenlijst) Dagtoeristen Tabel 5.59 Waardering aanbod websites vakantieregio dagtoeristen per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Rap kwaliteit bezochte websites 6,5 7,4 6,9 7,0 N Friese dagtoeristen geven voor de bezochte websites de hoogste gemiddelde rapportcijfers. Groninger dagtoeristen geven gemiddeld genomen lagere cijfers. Tabel 5.60 Waardering aanbod websites vakantieregio dagtoeristen Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Rap kwaliteit bezochte websites 6,8 6,4 6,6 6,9 N * Tabel 5.61 Waardering aanbod websites vakantieregio dagtoeristen Friesland (2009) Wadden Fr. Meren Fr.Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Rap kwaliteit bezochte websites 7,4 7,6 7,1 7,1 7,5 N * Tabel 5.62 Waardering aanbod websites vakantieregio dagtoeristen Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Rap kwaliteit bezochte websites 6,5 7,3 7,0 N * *N: het aantal respondenten dat antwoord heeft gegeven op deze vraag is in sommige regio s aan de lage kant. 52 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

62 Verblijftoeristen Tabel 5.63 Waardering aanbod websites vakantieregio verblijftoeristen per provincie (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Rap kwaliteit bezochte websites 7,0 7,4 7,1 7,2 N De vakantiegangers die in Friesland de vakantie doorbrengen geven gemiddeld genomen de hoogste rapportcijfers voor de bezochte websites (7,4). Tabel 5.64 Waardering aanbod websites vakantieregio verblijftoeristen Groningen (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Rap kwaliteit bezochte websites 7,2 7,1 6,2 7,0 N * Tabel 5.65 Waardering aanbod websites vakantieregio verblijftoeristen Friesland (2009) Wadden Fr. Meren Fr.Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Rap kwaliteit bezochte websites 7,4 7,4 6,9 7,6 7,6 N * Tabel 5.66 Waardering aanbod websites vakantieregio verblijftoeristen Drenthe (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Rap kwaliteit bezochte websites 6,8 7,4 7,3 N * *N: het aantal respondenten dat antwoord heeft gegeven op deze vraag is in sommige regio s aan de lage kant. 53 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

63 Camping Hotel / pension Logies & ontbijt Boot Groepsacco Familie / kennissen Tweede woningen Recreatie woningen Consumentenonderzoek Toerisme Boekingen en problemen Aan de verblijfstoerist (verblijf) is de volgende vraag voorgelegd. Heeft het boeken van uw vakantie problemen opgeleverd? Zo ja: Wilt u deze problemen omschrijven? Alleen verblijftoeristen Tabel 5.67 Problemen met boekingen voor verblijfstoeristen (2005 en 2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Ja 3% 1% 3% 2% 8% 2% 4% 1% N Overal in Noord Nederland is het aantal problemen met boekingen afgenomen ten opzichte van Tabel 5.68 Problemen boekingen naar accommodatievorm voor verblijfstoeristen (2005 en 2009) Ja 5% 1% 7% 4% 3% 0% 1% 1% 8% 0% 1% 0% Nvt 0% 5% 1% N Nvt Problemen rondom de boeking treden, relatief gezien, het vaakst op bij een hotel of pension. Vergeleken met het onderzoek in 2005 is het percentage gedaald van 7% naar 4%. 54 Informatiebronnen, internet gebruik, boekingen en problemen

64

65 B. MOTIEVEN, ACTIVITEITEN EN UITGAVEN Bezoekersmotieven Activiteiten Uitgaven Bezoek steden / dorpen

66 57 Bezoekersmotieven

67 6. Bezoekersmotieven toeristen Noord Nederland Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Wat zijn de drie belangrijkste redenen dat u voor deze omgeving heeft gekozen en niet voor een ander gebied? 6.1 Dagtoeristen Grafiek 6.1: Bezoekersmotieven van dagtoeristen Noord Nederland (2009) Bron:Toerdata Noord Onder de dagtoeristen van de noordelijke provincies zijn de motieven van bezoek wijd verdeeld. De motieven die het vaakst genoemd zijn om in Noord Nederland een dagje er op uit te trekken, zijn de mogelijkheden om te winkelen, omdat een eerder bezoek goed is bevallen, vanwege de fietsmogelijkheden en omdat het dichtbij de eigen woonplaats is. Per provincie zijn er een aantal verschillen geconstateerd. Deze worden op de volgende bladzijden gepresenteerd 58 Bezoekersmotieven

68 Grafiek 6.2: Bezoekersmotieven van dagtoeristen Groningen (2009) Dagtoeristen brengen vooral een dagje door in de provincie Groningen omdat vrienden en familie er wonen, omdat het dichtbij eigen woonplaats is en omdat een eerder bezoek goed bevallen is. 59 Bezoekersmotieven

69 Grafiek 6.3: Bezoekersmotieven van dagtoeristen Friesland (2009) Friesland wordt vooral door dagtoeristen bezocht vanwege de meren, plassen en kanalen. Ook de rust en eenvoud wordt relatief vaak genoemd. 60 Bezoekersmotieven

70 Grafiek 6.4: Bezoekersmotieven van dagtoeristen Drenthe (2009) Bron:Toerdata Noord Dagtoeristen brengen vooral een bezoek aan Drenthe vanwege het winkel / funshoppen en omdat een eerder bezoek goed is bevallen. 61 Bezoekersmotieven

71 6.1.2 Bezoekersmotieven dagtoeristen naar regio Per regio wordt in onderstaande tabellen aangegeven wat de belangrijkste redenen voor een dagtoerist zijn om een bepaalde plaats of streek te bezoeken. Tabellen bezoekersmotieven van dagtoeristen per regio in 2009: 6.1 a Groningen Tabel 6.1 Bezoekersmotieven van dagtoeristen in Groningen per regio (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Vergezichten, weidsheid 0% 0% 1% 5% Agrarisch landschap 0% 0% 2% 3% Bos, heide, parken 0% 1% 0% 5% Meren, plassen, kanalen 11% 1% 1% 2% Strand, zee 3% 0% 4% 1% Natuur, flora, fauna 7% 0% 3% 3% Hist.stad / plaatsen, monumenten 1% 2% 5% 3% Wandelmogelijkheden 5% 2% 7% 2% Watersportmogelijkheden 10% 1% 0% 0% Fietsmogelijkheden 2% 1% 10% 4% Sportmogelijkheden 2% 3% 1% 1% Evenementen, festiviteiten 2% 7% 1% 0% Musea, theaters, exposities 1% 14% 7% 0% Zorg 0% 0% 1% 0% Welness 0% 0% 0% 5% Horeca en uitgaan 1% 9% 3% 0% Mogelijkheden voor dagtochtjes 4% 1% 4% 2% Gastvrije bevolking 2% 3% 4% 4% Rust, eenvoud 5% 2% 7% 6% Drukte, gezelligheid 3% 9% 1% 3% Folklore, taal, authenticiteit 0% 1% 4% 1% Het vakantie-/verblijfsadres 11% 1% 1% 1% Eerder bezoek goed bevallen 7% 5% 5% 13% Niet eerder geweest 2% 3% 4% 3% Familie/vrienden wonen hier 5% 11% 8% 6% Dichtbij eigen woonplaats 7% 6% 6% 11% Winkels, funshoppen 0% 16% 4% 7% Geen bijzondere reden 4% 1% 4% 4% Andere reden 6% 1% 1% 3% Totaal 100% 100% 100% 100% N Bezoekersmotieven

72 West-Groningen In West-Groningen zijn de meren, plassen en kanalen samen met de watersport mogelijkheden belangrijke bezoekersmotieven met 11% en 10%. Het vakantie / verblijfsadres is ook van belang in de keuze voor deze regio / plaats (11%). Groningen-Haren In Groningen-Haren komen de meeste bezoekers voor de winkels (funshoppen) en de musea, theaters en exposities (16% en 14%). Het bezoeken van familie en vrienden is ook een veelgenoemde reden (11%) om deze regio te bezoeken. Eemsmond In Eemsmond wordt in tegenstelling tot de rest van de provincie de fietsmogelijkheden vaak als reden genoemd (10%). Net zoals in Groningen-Haren zijn vrienden en familie ook een belangrijke reden voor de responderende toeristen om de regio Eemsmond te bezoeken (8%). Oost-Groningen In Oost-Groningen geven de meeste respondenten aan dat ze hier de vakantie doorbrengen omdat het vorig bezoek goed was bevallen (13%). Het motief dichtbij eigen woonplaats wordt ook relatief vaak genoemd (11%). 63 Bezoekersmotieven

73 6.1 b Friesland Tabel 6.2 Bezoekersmotieven van dagtoeristen in Friesland per regio (2009) Wadden Fr. Meren Fr. Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Vergezichten, weidsheid 6% 3% 2% 4% 2% Agrarisch landschap 2% 1% 1% 1% 0% Bos, heide, parken 2% 1% 2% 4% 1% Meren, plassen, kanalen 2% 10% 13% 8% 4% Strand, zee 14% 4% 7% 1% 1% Natuur, flora, fauna 10% 3% 1% 7% 3% Hist.stad / plaatsen, monumenten 1% 1% 5% 1% 5% Wandelmogelijkheden 3% 0% 1% 4% 2% Watersportmogelijkheden 2% 8% 7% 5% 2% Fietsmogelijkheden 13% 3% 7% 8% 3% Sportmogelijkheden 1% 1% 1% 1% 1% Evenementen, festiviteiten 1% 1% 0% 2% 1% Musea, theaters, exposities 1% 3% 3% 2% 5% Zorg 0% 1% 0% 0% 1% Welness 1% 0% 0% 0% 1% Horeca en uitgaan 1% 7% 3% 5% 3% Mogelijkheden voor dagtochtjes 6% 4% 4% 2% 6% Gastvrije bevolking 1% 2% 4% 1% 1% Rust, eenvoud 9% 6% 7% 8% 4% Drukte, gezelligheid 1% 7% 3% 5% 2% Folklore, taal, authenticiteit 1% 1% 2% 0% 0% Het vakantie-/verblijfsadres 0% 1% 1% 2% 7% Eerder bezoek goed bevallen 4% 9% 4% 4% 10% Niet eerder geweest 2% 5% 4% 3% 3% Familie/vrienden wonen hier 5% 4% 1% 4% 9% Dichtbij eigen woonplaats 6% 6% 4% 6% 7% Winkels, funshoppen 1% 7% 4% 7% 6% Geen bijzondere reden 3% 2% 1% 2% 5% Andere reden 3% 0% 6% 3% 5% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Waddeneilanden In de regio Waddengebied wordt strand en zee samen met fietsmogelijkheden het vaakst genoemd (14% en 13%) als voornaamste bezoekersmotief. De natuur, flora en fauna en de rust en eenvoud zijn ook veelgenoemde motieven met respectievelijk 10% en 9%. 64 Bezoekersmotieven

74 Friese Merengebied In het Friese Merengebied zijn de meren,plassen en kanalen samen met de watersportmogelijkheden erg populair. Een eerder goed bevallen bezoek wordt ook vaak als motief genoemd. Friese IJsselmeerkust In de Friese IJsselmeerkust hebben de meeste respondenten aangegeven vooral te komen voor de meren, plassen en kanalen (13%). Rust en eenvoud wordt in deze regio samen met de watersport - en fietsmogelijkheden ook relatief vaak genoemd. Zuidoost-Friesland Fietsen, de meren, plassen en kanalen en de rust & eenvoud zijn de vaakst genoemde keuzemotieven van verblijfstoeristen uit deze regio. Overig Friesland In Overig Friesland is een goed bevallen eerder bezoek als voornaamste reden genoemd (10%). Familie en vrienden zijn ook een belangrijke reden om de regio te bezoeken met 9%. 65 Bezoekersmotieven

75 6.1 c Drenthe Tabel 6.3 Bezoekersmotieven van dagtoeristen in Drenthe per regio (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Vergezichten, weidsheid 0% 3% 2% Agrarisch landschap 0% 3% 0% Bos, heide, parken 8% 9% 4% Meren, plassen, kanalen 1% 1% 1% Strand, zee 0% 2% 0% Natuur, flora, fauna 1% 6% 5% Hist.stad / plaatsen, monumenten 4% 1% 1% Wandelmogelijkheden 4% 4% 5% Watersportmogelijkheden 1% 1% 1% Fietsmogelijkheden 7% 9% 5% Sportmogelijkheden 1% 1% 1% Evenementen, festiviteiten 1% 3% 3% Musea, theaters, exposities 3% 4% 4% Zorg 0% 0% 0% Welness 2% 1% 0% Horeca en uitgaan 5% 4% 3% Mogelijkheden voor dagtochtjes 3% 2% 9% Gastvrije bevolking 2% 2% 4% Rust, eenvoud 3% 5% 4% Drukte, gezelligheid 5% 4% 6% Folklore, taal, authenticiteit 0% 0% 0% Het vakantie-/verblijfsadres 2% 1% 3% Eerder bezoek goed bevallen 10% 11% 7% Niet eerder geweest 1% 1% 6% Familie/vrienden wonen hier 3% 7% 5% Dichtbij eigen woonplaats 6% 4% 6% Winkels, funshoppen 17% 7% 7% Geen bijzondere reden 7% 1% 3% Andere reden 2% 2% 6% Totaal 100% 100% 100% N Noord-Midden Drenthe Dagtoeristen geven aan Noord-Midden Drenthe vooral te bezoeken om de winkels en de mogelijkheden tot funshoppen (17%). Een eerder, goed bevallen, bezoek wordt ook relatief vaak genoemd (10%) als motief. Zuidwest-Drenthe In deze regio hebben de meeste toeristen aangegeven dat een eerder bezoek goed is bevallen (11%). Daarna zijn de fietsmogelijkheden en het bos, heide en parken relatief vaak genoemd als bezoekersmotief. 66 Bezoekersmotieven

76 Zuidoost-Drenthe In Zuidoost-Drenthe zijn de uitkomsten behoorlijk divers. De mogelijkheid tot dagtochtjes staat bovenaan met 9%. Op de tweede plek komen een (goed bevallen) eerder bezoek en de winkels in deze regio Vergelijking top 10 motieven Tabel 6.4: Top 10 vergelijking bezoekersmotieven dagtoeristen ( ) Noord Nederland Eerder bezoek goed bevallen 7% 6% 7% 7% Winkels, funshoppen 5% 5% 5% 7% Fietsmogelijkheden 3% 6% 6% 6% Dichtbij eigen woonplaats 6% 5% 6% 6% Meren, plassen, kanalen 4% 3% 4% 5% Rust, eenvoud 7% 6% 6% 5% Familie/vrienden wonen hier 6% 4% 5% 5% Natuur, flora, fauna 2% 6% 7% 4% Musea, theaters, exposities 5% 5% 4% 4% Horeca en uitgaan 3% 3% 3% 4% Mogelijkheden voor dagtochtjes 5% 8% 5% 4% Drukte, gezelligheid 5% 5% 4% 4% Andere reden 5% 3% 3% 4% Tabel 6.5: Top 10 vergelijking bezoekersmotieven dagtoeristen ( ) Groningen Eerder bezoek goed bevallen 5% 5% 5% 7% Dichtbij eigen woonplaats 6% 5% 5% 7% Familie/vrienden wonen hier 7% 5% 6% 7% Winkels, funshoppen 3% 6% 5% 6% Rust, eenvoud 8% 5% 7% 5% Musea, theaters, exposities 4% 9% 7% 5% Andere reden 4% 3% 2% 5% Fietsmogelijkheden 0% 3% 5% 4% Meren, plassen, kanalen 5% 2% 3% 4% Drukte, gezelligheid 5% 6% 4% 4% Wandelmogelijkheden 6% 4% 4% 4% Het vakantie-/verblijfsadres 2% 1% 1% 4% 67 Bezoekersmotieven

77 Tabel 6.6: Top 10 vergelijking bezoekersmotieven dagtoeristen ( ) Friesland Meren, plassen, kanalen 4% 6% 6% 8% Rust, eenvoud 6% 6% 5% 7% Eerder bezoek goed bevallen 7% 6% 7% 6% Dichtbij eigen woonplaats 5% 5% 6% 6% Fietsmogelijkheden 3% 7% 8% 6% Familie/vrienden wonen hier 6% 4% 5% 5% Winkels, funshoppen 6% 4% 5% 5% Natuur, flora, fauna 2% 6% 6% 5% Strand, zee 3% 6% 6% 5% Watersportmogelijkheden 5% 6% 4% 5% Tabel 6.7: Top 10 vergelijking bezoekersmotieven dagtoeristen ( ) Drenthe Winkels, funshoppen 7% 5% 5% 10% Eerder bezoek goed bevallen 9% 6% 9% 9% Fietsmogelijkheden 6% 9% 6% 6% Bos, heide, parken 6% 6% 8% 6% Dichtbij eigen woonplaats 8% 6% 6% 5% Familie/vrienden wonen hier 5% 5% 5% 5% Drukte, gezelligheid 4% 4% 5% 5% Mogelijkheden voor dagtochtjes 3% 8% 6% 5% Wandelmogelijkheden 5% 5% 5% 5% Rust, eenvoud 6% 7% 6% 4% Natuur, flora, fauna 5% 8% 8% 4% Andere reden 8% 5% 3% 4% Horeca en uitgaan 3% 3% 3% 4% Musea, theaters, exposities 5% 2% 2% 4% 68 Bezoekersmotieven

78 69 Bezoekersmotieven

79 6.2 Verblijfstoeristen Bezoekersmotieven naar provincie De tabellen hieronder en op de volgende bladzijden geven weer waarom verblijfstoeristen voor een bepaald gebied hebben gekozen om hun vakantie door te brengen. Grafiek 6.5 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Noord Nederland (2009) In Noord-Nederland zijn rust en eenvoud en fietsmogelijkheden de belangrijkste motieven om voor een bepaalde regio te kiezen. Tussen de provincies zijn er verschillen in keuzemotieven. Deze motieven zijn op de volgende bladzijden gepresenteerd. 70 Bezoekersmotieven

80 Grafiek 6.6 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Groningen (2009) Groningen wordt vooral bezocht als vakantiegebied vanwege de rust en eenvoud en de fietsmogelijkheden. 71 Bezoekersmotieven

81 Grafiek 6.7 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Friesland (2009) Net als Groningen wordt Friesland ook voornamelijk bezocht vanwege de rust en eenvoud, de fietsmogelijkheden en de meren, plassen en kanalen die de provincie biedt. 72 Bezoekersmotieven

82 Grafiek 6.8: Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Drenthe (2009) Drenthe wordt voornamelijk bezocht voor de fietsmogelijkheden en de aanwezigheid van bos, heide en parken in de provincie. 73 Bezoekersmotieven

83 6.2.2 Bezoekersmotieven naar regio 6.2b Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Groningen Tabel 6.8 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Groningen per regio (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Vergezichten, weidsheid 2% 2% 2% 3% Agrarisch landschap 1% 1% 4% 3% Bos, heide, parken 3% 3% 4% 5% Meren, plassen, kanalen 10% 4% 2% 4% Strand, zee 4% 1% 3% 1% Natuur, flora, fauna 8% 4% 2% 3% Hist.stad / plaatsen, monumenten 1% 1% 5% 2% Wandelmogelijkheden 7% 2% 8% 5% Watersportmogelijkheden 9% 3% 1% 2% Fietsmogelijkheden 9% 2% 5% 8% Sportmogelijkheden 1% 0% 3% 1% Evenementen, festiviteiten 1% 3% 0% 0% Musea, theaters, exposities 0% 11% 5% 1% Zorg 0% 0% 0% 0% Welness 0% 0% 0% 0% Horeca en uitgaan 0% 7% 3% 0% Mogelijkheden voor dagtochtjes 5% 4% 4% 1% Gastvrije bevolking 3% 1% 4% 2% Rust, eenvoud 11% 3% 4% 13% Drukte, gezelligheid 2% 13% 1% 1% Folklore, taal, authenticiteit 0% 1% 3% 0% Het vakantie-/verblijfsadres 5% 1% 0% 5% Eerder bezoek goed bevallen 5% 4% 3% 8% Niet eerder geweest 3% 2% 7% 7% Familie/vrienden wonen hier 3% 8% 7% 9% Dichtbij eigen woonplaats 5% 6% 5% 8% Winkels, funshoppen 1% 6% 2% 1% Geen bijzondere reden 2% 4% 4% 3% Andere reden 2% 5% 7% 5% Totaal 100% 100% 100% 100% N West-Groningen In deze regio komen de verblijfstoeristen vooral voor de rust en eenvoud. Hiernaast zijn de meren, plassen en kanalen met de daarbij horende watersport mogelijkheden ook veel genoemde motieven. 74 Bezoekersmotieven

84 Groningen-Haren In deze regio is de drukte en gezelligheid (13%) het meest genoemde motief. Musea, theaters en exposities worden ook vaak genoemd (11%). Ook de winkels en horeca worden vaker als beweegreden genoemd, vergeleken met de provinciale uitkomsten. Eemsmond In de regio Eemsmond laten de bezoekersmotieven een grote spreiding zien. Het meest genoemde motief is de wandelmogelijkheden (8%). Oost-Groningen In Oost-Groningen geven de meeste verblijfstoeristen aan dat ze naar dit gebied komen voor de rust en eenvoud (13%). Familie en vrienden zijn ook een belangrijke reden voor de toeristen om deze regio te bezoeken. 75 Bezoekersmotieven

85 6.2c Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Friesland Tabel 6.9 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Friesland per regio (2009) Wadden Fr. Meren Fr. Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Vergezichten, weidsheid 3% 3% 3% 4% 3% Agrarisch landschap 1% 1% 0% 2% 1% Bos, heide, parken 2% 2% 4% 10% 1% Meren, plassen, kanalen 1% 16% 10% 2% 10% Strand, zee 21% 3% 9% 0% 1% Natuur, flora, fauna 9% 6% 2% 5% 6% Hist.stad / plaatsen, monumenten 1% 1% 2% 1% 5% Wandelmogelijkheden 5% 2% 5% 9% 2% Watersportmogelijkheden 1% 18% 7% 1% 7% Fietsmogelijkheden 11% 5% 7% 13% 9% Sportmogelijkheden 0% 2% 2% 1% 1% Evenementen, festiviteiten 0% 1% 1% 1% 1% Musea, theaters, exposities 0% 1% 1% 1% 2% Zorg 0% 0% 1% 0% 0% Welness 0% 0% 1% 0% 0% Horeca en uitgaan 2% 2% 3% 1% 1% Mogelijkheden voor dagtochtjes 2% 2% 4% 3% 4% Gastvrije bevolking 2% 2% 7% 4% 2% Rust, eenvoud 12% 10% 9% 15% 10% Drukte, gezelligheid 2% 4% 3% 2% 2% Folklore, taal, authenticiteit 0% 1% 1% 0% 1% Het vakantie-/verblijfsadres 4% 3% 1% 3% 2% Eerder bezoek goed bevallen 9% 5% 5% 6% 8% Niet eerder geweest 2% 1% 3% 3% 5% Familie/vrienden wonen hier 1% 4% 3% 3% 5% Dichtbij eigen woonplaats 2% 5% 1% 5% 2% Winkels, funshoppen 1% 1% 2% 1% 4% Geen bijzondere reden 1% 1% 1% 2% 1% Andere reden 5% 0% 2% 4% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Waddeneilanden Verblijfstoeristen geven aan dat ze in deze regio (vooral) komen voor het strand en de zee (21%). Rust en eenvoud wordt samen met fietsen ook relatief vaak genoemd (12% en 11%) als bezoekersmotief door verblijfstoeristen. Friese Merengebied In deze waterrijke regio komen de verblijfstoeristen voornamelijk voor de watergerelateerde motieven meren, plassen, kanalen en watersport. Ook hier is het motief rust en eenvoud relatief vaak genoemd door verblijftoeristen. 76 Bezoekersmotieven

86 IJsselmeerkust De IJsselmeerkust wordt grotendeels bezocht vanwege het strand en de zee. Maar ook de meren, plassen en kanalen trekken relatief veel verblijfstoeristen. Zuidoost-Friesland In Zuidoost-Friesland geven de bezoekers aan dat ze in grote mate komen voor de rust en eenvoud (15%). Het percentage rustzoekers in deze regio is het hoogst van alle Friese regio s. De fietsmogelijkheden worden vaak genoemd, samen met bos, heide en parken. Overig Friesland Ook deze regio wordt relatief vaak bezocht vanwege het water, de watersportmogelijkheden en fietsmogelijkheden. Rust en eenvoud is net zoals in de overige Friese regio s een belangrijk motief voor de bezoekers. 77 Bezoekersmotieven

87 6.2d Bezoekersmotieven verblijfstoeristen Drenthe Tabel 6.10 Bezoekersmotieven van verblijfstoeristen in Drenthe per regio (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Vergezichten, weidsheid 1% 2% 3% Agrarisch landschap 2% 2% 1% Bos, heide, parken 10% 17% 8% Meren, plassen, kanalen 8% 1% 2% Strand, zee 2% 0% 1% Natuur, flora, fauna 6% 9% 6% Hist.stad / plaatsen, monumenten 1% 1% 1% Wandelmogelijkheden 4% 7% 5% Watersportmogelijkheden 1% 1% 0% Fietsmogelijkheden 13% 15% 8% Sportmogelijkheden 1% 1% 1% Evenementen, festiviteiten 3% 1% 1% Musea, theaters, exposities 1% 1% 4% Zorg 0% 0% 0% Welness 0% 0% 1% Horeca en uitgaan 2% 1% 2% Mogelijkheden voor dagtochtjes 3% 3% 6% Gastvrije bevolking 2% 5% 5% Rust, eenvoud 8% 10% 9% Drukte, gezelligheid 3% 1% 3% Folklore, taal, authenticiteit 0% 0% 2% Het vakantie-/verblijfsadres 9% 6% 7% Eerder bezoek goed bevallen 4% 4% 7% Niet eerder geweest 2% 2% 5% Familie/vrienden wonen hier 2% 3% 7% Dichtbij eigen woonplaats 5% 1% 1% Winkels, funshoppen 2% 2% 4% Geen bijzondere redden 1% 0% 1% Andere redden 4% 1% 2% Totaal 100% 100% 100% N Noord-Midden Drenthe Bos,heide en parken zijn samen met de fietsmogelijkheden de belangrijkste motieven voor verblijfstoeristen om Noord- Midden Drenthe te bezoeken. Zuidwest-Drenthe Net zoals in Noord- Midden Drenthe wordt in deze regio bos, heide en parken samen met de fietsmogelijkheden het vaakst genoemd door verblijfstoeristen als bezoekmotief. Zuidoost-Drenthe De rust en eenvoud is het meest genoemde motief voor een vakantiebezoek aan deze regio. Verder worden de fietsmogelijkheden samen met de bossen, heide en parken relatief vaak genoemd. 78 Bezoekersmotieven

88 6.1.3 Vergelijking top vijf motieven verblijfstoeristen Tabel 6.11 Top 10 vergelijking motieven verblijftoeristen in Noord-Nederland ( ) Rust, eenvoud 11% 10% 9% 10% Fietsmogelijkheden 9% 8% 9% 9% Bos, heide, parken 7% 6% 5% 6% Meren, plassen, kanalen 6% 6% 6% 6% Natuur, flora, fauna 10% 9% 8% 6% Eerder bezoek goed bevallen 6% 6% 6% 6% Wandelmogelijkheden 5% 5% 5% 5% Watersportmogelijkheden 5% 5% 4% 5% Strand, zee 5% 4% 5% 4% Het vakantie-/verblijfsadres 3% 4% 4% 4% Familie/vrienden wonen hier 4% 4% 4% 4% Dichtbij eigen woonplaats 5% 3% 3% 4% Tabel 6.12 Top 10 vergelijking motieven verblijftoeristen in Groningen ( ) Rust, eenvoud 14% 12% 11% 9% Fietsmogelijkheden 7% 5% 9% 7% Meren, plassen, kanalen 5% 4% 3% 6% Eerder bezoek goed bevallen 5% 5% 5% 6% Wandelmogelijkheden 4% 5% 4% 6% Familie/vrienden wonen hier 7% 6% 6% 6% Dichtbij eigen woonplaats 5% 1% 2% 6% Niet eerder geweest 5% 6% 7% 5% Bos, heide, parken 2% 4% 3% 4% Natuur, flora, fauna 8% 7% 7% 4% Watersportmogelijkheden 4% 3% 2% 4% Het vakantie-/verblijfsadres 4% 5% 3% 4% 79 Bezoekersmotieven

89 Tabel 6.13 Top 10 vergelijking motieven verblijftoeristen in Friesland ( ) Rust, eenvoud 10% 9% 8% 11% Fietsmogelijkheden 8% 8% 10% 9% Meren, plassen, kanalen 8% 8% 9% 8% Watersportmogelijkheden 8% 6% 7% 7% Strand, zee 7% 8% 8% 7% Eerder bezoek goed bevallen 6% 6% 6% 6% Natuur, flora, fauna 9% 8% 8% 6% Wandelmogelijkheden 5% 5% 4% 4% Bos, heide, parken 5% 5% 4% 4% Familie/vrienden wonen hier 4% 4% 4% 3% Tabel 6.14: Top 10 vergelijking motieven verblijftoeristen in Drenthe ( ) Fietsmogelijkheden 12% 13% 10% 13% Bos, heide, parken 14% 11% 12% 12% Rust, eenvoud 12% 10% 9% 9% Natuur, flora, fauna 14% 10% 11% 7% Het vakantie-/verblijfsadres 4% 5% 6% 7% Eerder bezoek goed bevallen 5% 6% 8% 5% Wandelmogelijkheden 5% 6% 7% 5% Meren, plassen, kanalen 3% 2% 3% 4% Familie/vrienden wonen hier 3% 3% 3% 4% Mogelijkheden voor dagtochtjes 4% 6% 5% 4% Gastvrije bevolking 1% 2% 1% 4% 80 Bezoekersmotieven

90 81 Activiteiten

91 7. Activiteiten Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd: Wat zijn de drie belangrijkste activiteiten / dagtochtjes die u in deze omgeving heeft ondernomen / in deze omgeving onderneemt? 7.1 Dagtoeristen Noord-Nederland en provincies Tabel 7.1 Activiteiten van dagtoeristen in Noord-Nederland en per provincie ( ) Groningen Friesland Drenthe Noord Ned Fietsen 12% 10% 15% 16% 13% 12% 13% 13% Bezienswaardigheden bezoek 15% 8% 10% 6% 9% 9% 12% 8% Winkelen, fun shoppen 10% 11% 10% 11% 10% 17% 10% 13% Natuurwandelen 11% 8% 9% 7% 11% 10% 10% 8% Uitgaan, uit eten gaan 6% 11% 10% 8% 8% 8% 8% 9% Stad / dorpswandelingen 7% 5% 11% 8% 7% 5% 8% 6% Musea 10% 8% 5% 4% 5% 5% 7% 6% Zonnen / zwemmen 4% 4% 6% 8% 7% 4% 6% 6% Attr.parken, dierentuinen bezoek 4% 6% 4% 5% 12% 11% 6% 7% Autoritjes / toeren 6% 3% 2% 4% 6% 2% 5% 3% Evenem. bezoek (markten enz.) 5% 6% 2% 1% 7% 4% 4% 4% Uitgaan (disco / café) 3% 4% 3% 4% 3% 4% 3% 4% Zeilen / surfen 1% 2% 5% 3% 0% 0% 2% 2% Toervaren met motorboot 2% 2% 3% 4% 1% 0% 2% 2% Vissen 1% 3% 2% 2% 0% 2% 1% 2% Paardrijden 0% 0% 1% 0% 0% 0% 1% 0% Kanoën / roeien / fluisterboot 1% 1% 1% 1% 1% 0% 1% 1% Andere sporten 1% 3% 1% 1% 1% 1% 1% 1% Andere activiteiten - 5% - 4% - 5% - 4% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% N Noord-Nederland In Noord-Nederland blijft zonder verandering fietsen de meest uitgevoerde activiteit met 13%. In Friesland wordt relatief gezien het vaakst gefietst (16%).Het winkelen en funshoppen is in alle provincies toegenomen (3%). De sterkste stijging is geconstateerd in Drenthe (+ 7%). Relatief veel dagtoeristen hebben minder vaak het bezoeken van bezienswaardigheden als activiteit aangegeven in Noord Nederland (- 4%). 82 Activiteiten

92 Groningen De activiteit bezienswaardigheden bezoeken is sterk afgenomen in 2009.Het uitgaan / uit eten gaan is in Groningen bijna verdubbeld (van 6% naar 11%). Friesland In Friesland wordt er volgens de dagtoeristen in toenemende mate gefietst (16%). Net zoals in Groningen is de activiteit bezienswaardigheid bezoeken sterk afgenomen. Drenthe In Drenthe wordt er volgens de dagtoeristen het vaakst gewinkeld en / gefunshopt. In tegenstelling tot de andere noordelijke provincies is hier het bezoeken van een bezienswaardigheid niet afgenomen. Het percentage dagtoeristen dat heeft aangegeven een bezoek te brengen aan een attractiepark / dierentuin is in Drenthe twee keer zo hoog dan bij de andere provincies. 83 Activiteiten

93 7.1.2 Activiteiten per regio Groningen Tabel 7.2 Activiteiten van dagtoeristen in Groningen per regio (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Fietsen 7% 4% 15% 15% Paardrijden 0% 1% 1% 0% (Stads/dorps-) wandeling 4% 3% 11% 3% (Natuur-) wandeling 11% 2% 13% 6% Zonnen/zwemmen 11% 1% 1% 3% Autoritjes, toeren 1% 0% 3% 9% Toervaren met motorboot 5% 0% 0% 2% Kanoën, roeien, fluisterboot 2% 0% 1% 0% Zeilen, surfen 7% 0% 1% 1% Vissen 6% 0% 2% 3% Andere sporten, nl: 2% 0% 1% 8% Uitgaan (uit eten gaan) 6% 18% 10% 12% Uitgaan (disco, café) 0% 11% 2% 4% Winkelen, funshoppen 2% 20% 8% 13% Evenementen bezoeken (markten enz.) 0% 11% 2% 10% Musea 3% 15% 12% 1% Bezienswaardigheden bezoeken 5% 11% 13% 3% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 21% 0% 1% 1% Andere activiteit 8% 2% 2% 7% Totaal 100% 100% 100% 100% N West-Groningen Het bezoeken van attractieparken / dierentuinen is het vaakst genoemd als ondernomen activiteit in de regio West-Groningen. Ook zonnen/zwemmen en (natuur-) wandeling zijn activiteiten die veel door dagtoeristen zijn ondernomen in deze regio.. Groningen-Haren Groningen-Haren wordt voornamelijk bezocht om activiteiten in- en rondom de stad. Zo zijn uit eten gaan, stappen en winkelen goed voor maar liefst 40% van de activiteiten die worden ondernomen door de toeristen. Eemsmond Fietsen en wandelen hebben een belangrijk aandeel in de uitgevoerde activiteiten in Eemsmond. Het bezoeken van bezienswaardigheden wordt in deze regio (veel) vaker ondernomen door toeristen vergeleken met de overige regio s in Groningen. Oost-Groningen Fietsen is de meest uitgevoerde activiteit in Oost-Groningen. Winkelen en uit eten gaan wordt ook veel door toeristen genoemd als ondernomen activiteit gedurende het dagje uit. 84 Activiteiten

94 Friesland Tabel 7.3 Activiteiten van dagtoeristen in Friesland per regio (2009) Wadden Fr. Meren Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Fietsen 39% 8% 13% 17% 6% Paardrijden 0% 0% 0% 1% 0% (Stads/dorps-) wandeling 8% 5% 8% 5% 17% (Natuur-) wandeling 15% 3% 4% 10% 2% Zonnen/zwemmen 11% 5% 11% 8% 8% Autoritjes, toeren 1% 4% 3% 4% 6% Toervaren met motorboot 0% 5% 7% 7% 2% Kanoën, roeien, fluisterboot 0% 1% 2% 1% 1% Zeilen, surfen 0% 7% 6% 3% 1% Vissen 1% 5% 2% 2% 2% Andere sporten, nl: 1% 3% 1% 1% 0% Uitgaan (uit eten gaan) 7% 14% 9% 7% 4% Uitgaan (disco, café) 2% 7% 1% 4% 3% Winkelen, funshoppen 6% 13% 10% 11% 16% Evenementen bezoeken (markten enz.) 1% 2% 2% 2% 0% Musea 3% 4% 4% 3% 6% Bezienswaardigheden bezoeken 3% 10% 5% 8% 4% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 3% 1% 2% 4% 19% Andere activiteit 0% 3% 11% 3% 2% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Waddeneilanden Op de Waddeneilanden wordt er veel gefietst (39%). De activiteiten wandelen en zonnen / zwemmen zijn samen ook goed voor 34% van de voornaamste uitgevoerde activiteiten. Friese Merengebied In het Friese Merengebied zijn de activiteiten uit eten gaan en winkelen / funshoppen relatief vaak door dagtoeristen ondernomen. IJsselmeerkust In deze regio wordt er veel gefietst (13%). Ook wordt er relatief veel gezwommen in deze regio (11%). De bezoekers geven ook relatief vaak aan te winkelen. Zuidoost-Friesland In Zuidoost-Friesland wordt er veel gefietst (17%) en gewandeld in de natuur (10%). Dit geld ook voor activiteit winkelen / funshoppen (11%). Overig Friesland In Overig Friesland is een bezoek aan een attractiepark of dierentuin de meest uitgevoerde activiteit (19%). Ook een dorps-/stadswandeling is (relatief) vaak genoemd als ondernomen activiteit (17%). 85 Activiteiten

95 Drenthe Tabel 7.4 Activiteiten van dagtoeristen in Drenthe per regio (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Fietsen 11% 20% 8% Paardrijden 0% 2% 0% (Stads/dorps-) wandeling 5% 4% 6% (Natuur-) wandeling 7% 14% 10% Zonnen/zwemmen 5% 2% 4% Autoritjes, toeren 2% 2% 2% Toervaren met motorboot 0% 0% 0% Kanoën, roeien, fluisterboot 0% 0% 0% Zeilen, surfen 0% 0% 0% Vissen 3% 1% 1% Andere sporten, nl: 1% 0% 1% Uitgaan (uit eten gaan) 12% 7% 5% Uitgaan (disco, café) 1% 8% 3% Winkelen, funshoppen 27% 13% 12% Evenementen bezoeken (markten enz.) 2% 8% 4% Musea 3% 4% 7% Bezienswaardigheden bezoeken 8% 10% 9% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 2% 1% 24% Andere activiteit 11% 1% 3% Totaal 100% 100% 100% N Noord- Midden Drenthe Winkelen (27%) en uit eten gaan (12%) zijn de activiteiten die de responderende toeristen het meest ondernemen in deze regio. Ook fietsen is een veel ondernomen activiteit (11%). Zuidwest-Drenthe In deze regio wordt voornamelijk gefietst door de dagtoeristen (20%). Wandelen in de natuur is ook een activiteit die veelvuldig wordt ondernomen door de toeristen (14%). Zuidoost-Drenthe In deze regio staat het bezoeken van een attractiepark / dierentuin (24%) ruim bovenaan. In deze regio is het Dierenpark Emmen gevestigd en dit is al jaren een grote toeristische trekker in de regio en provincie. Winkelen is populair bij de dagtoeristen in deze regio (12%). 86 Activiteiten

96 7.1.3 Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen Tabel 7.5 Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen in Noord Nederland ( ) Fietsen 12% 12% 13% 13% Winkelen, fun shoppen 9% 9% 10% 13% Uitgaan, uit eten gaan 8% 8% 8% 9% Bezienswaardigheden bezoek 13% 13% 12% 8% Natuurwandelen 11% 10% 10% 8% Attr.parken, dierentuinen bezoek 7% 6% 6% 7% Stad / dorpswandelingen 11% 9% 8% 6% Musea 7% 7% 7% 6% Zonnen / zwemmen 3% 5% 6% 6% Evenem. bezoek (markten enz.) 4% 5% 4% 4% Uitgaan (disco / café) 2% 3% 3% 4% Fietsen is al jaren de meest ondernomen activiteit door dagtoeristen. Winkelen als activiteit wordt in Noord Nederland steeds meer ondernomen. Wandelen en bezienswaardigheden bezoeken wordt daarentegen minder vaak genoemd als activiteit. Tabel 7.6 Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen in Groningen ( ) Winkelen, fun shoppen 6% 11% 10% 11% Uitgaan, uit eten gaan 8% 8% 6% 11% Fietsen 11% 7% 12% 10% Bezienswaardigheden bezoek 13% 17% 15% 8% Natuurwandelen 12% 9% 11% 8% Musea 6% 12% 10% 8% Attr.parken, dierentuinen bezoek 8% 4% 4% 6% Evenem. bezoek (markten enz.) 4% 6% 5% 6% Stad / dorpswandelingen 11% 9% 7% 5% Zonnen / zwemmen 5% 3% 4% 4% In Groningen is een bezienswaardigheid bezoeken afgenomen als ondernomen activiteit door dagtoeristen. Winkelen wordt, relatief gezien, het vaakst genoemd in de provincie Groningen. In 2009 is er door de dagtoeristen in toenemende mate aangeven dat ze uit eten gaan (11%). Het wandelen in de natuur is minder ondernomen door de respondenten in Groningen vergeleken met eerdere edities van dit onderzoek. 87 Activiteiten

97 Tabel 7.7 Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen in Friesland ( ) Fietsen % 16% Winkelen, fun shoppen % 11% Uitgaan, uit eten gaan % 8% Stad / dorpswandelingen % 8% Zonnen / zwemmen 3 7 6% 8% Natuurwandelen % 7% Bezienswaardigheden bezoek % 6% Attr.parken, dierentuinen bezoek 6 4 4% 5% Musea 7 4 5% 4% Uitgaan (disco / café) 2 3 3% 4% Autoritjes / toeren 6 5 2% 4% Toervaren met motorboot 2 3 3% 4% In Friesland is de nummer 1- activiteit fietsen relatief (nog) vaker aangedragen door dagtoeristen vergeleken met de voorgaande onderzoeken. Hiernaast neemt het bezoeken van een bezienswaardigheid, relatief gezien, sterk af als ondernomen activiteit. Dit geldt ook voor het wandelen in Friesland. Dagtoeristen geven, in vergelijking met de vorige edities, minder vaak aan dat ze wandelen. 88 Activiteiten

98 Tabel 7.8 Vergelijking top 10 activiteiten dagtoeristen in Drenthe ( ) Winkelen, fun shoppen 11% 9% 10% 17% Fietsen 10% 16% 13% 12% Attr.parken, dierentuinen bezoek 9% 12% 12% 11% Natuurwandelen 11% 11% 11% 10% Bezienswaardigheden bezoek 12% 14% 9% 9% Uitgaan, uit eten gaan 8% 5% 8% 8% Stad / dorpswandelingen 12% 8% 7% 5% Musea 8% 5% 5% 5% Zonnen / zwemmen 1% 4% 7% 4% Uitgaan (disco / café) 1% 2% 3% 4% Evenem. bezoek (markten enz.) 5% 5% 7% 4% In Drenthe is de activiteit winkelen behoorlijk toegenomen (10% naar 17%). Net als de Friese en Groningse dagtoerist geeft ook de Drentse dagtoerist minder vaak wandelen aan. 89 Activiteiten

99 7.2 Verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Tabel 7.9 Activiteiten van verblijftoeristen in Noord-Nederland ( ) Groningen. Friesland Drenthe Noord-Ned Fietsen 18% 14% 19% 18% 19% 22% 19% 18% Natuurwandelen 13% 12% 14% 13% 17% 16% 14% 13% Bezienswaardigheden bezoek 11% 10% 7% 6% 9% 8% 9% 7% Stads / dorpswandeling 7% 8% 10% 9% 5% 8% 8% 8% Zonnen / zwemmen 5% 9% 8% 11% 8% 6% 7% 9% Uitgaan / uit eten gaan 7% 4% 6% 7% 7% 7% 6% 6% Winkelen / funshoppen 9% 9% 5% 6% 4% 7% 6% 7% Autoritjes 7% 5% 3% 3% 5% 3% 5% 4% Zeilen / surfen 2% 1% 7% 3% 0% 0% 4% 2% Evenem. / markten e.d. bezoek 5% 5% 2% 2% 6% 5% 4% 4% Musea 6% 4% 3% 2% 3% 3% 4% 3% Toervaren met motorboot 2% 2% 5% 5% 0% 0% 3% 3% Vissen 3% 5% 3% 4% 1% 2% 3% 4% Uitgaan / disco / café 4% 3% 3% 2% 3% 3% 3% 3% Att. parken / dierentuin bezoek 2% 3% 1% 1% 8% 3% 3% 2% Kanoën / roeien / fluisterboot 2% 3% 2% 3% 1% 0% 2% 2% Paardrijden 0% 2% 1% 3% 2% 1% 1% 2% Andere sporten 0% 1% 0% 0% 1% 1% 0% 1% Andere activiteiten - 2% - 3% - 3% - 2% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% N Noord-Nederland In Noord-Nederland zijn de activiteiten fietsen en wandelen, de meest ondernomen activiteiten. Deze zijn (licht) afgenomen ten opzichte van vorige onderzoeken. Groningen Net als Noord Nederland als geheel zijn fietsen en natuurwandelen de meest ondernomen activiteiten. Relatief gezien zijn deze activiteiten wel minder vaak genoemd door de respondenten van vier jaar geleden. Vergeleken met 2005 is zwemmen en zonnen beduidend vaker als activiteit genoemd. Friesland Fietsen en wandelen zijn de meest ondernomen activiteiten door verblijfstoeristen in Friesland. Vergeleken 2005 hebben relatief meer mensen aangegeven te hebben gezwommen in de provincie. Drenthe In Drenthe is het opvallend dat er vergeleken de vorige editie (nog) meer is gefietst (19% naar 22%). Minder verblijfstoeristen hebben aangegeven naar een dierentuin / attractie te gaan (8% naar 3%). 90 Activiteiten

100 7.2.2 Activiteiten per regio Groningen Tabel 7.10 Activiteiten van verblijftoeristen in Groningen per regio (2009) West-Gron Gron-Har Eemsmond Oost-Gron Fietsen 18% 1% 11% 19% Paardrijden 0% 6% 4% 0% (Stads/dorps-) wandeling 7% 8% 13% 5% (Natuur-) wandeling 14% 1% 10% 16% Zonnen/zwemmen 14% 6% 3% 10% Autoritjes, toeren 4% 1% 5% 6% Toervaren met motorboot 3% 1% 0% 3% Kanoën, roeien, fluisterboot 7% 1% 3% 1% Zeilen, surfen 3% 0% 0% 0% Vissen 8% 2% 3% 3% Andere sporten, nl: 2% 2% 0% 1% Uitgaan (uit eten gaan) 1% 9% 8% 3% Uitgaan (disco, cafe) 1% 5% 4% 3% Winkelen, funshoppen 6% 17% 6% 9% Evenementen bezoeken (markten enz.) 3% 10% 5% 5% Musea 0% 12% 4% 3% Bezienswaardigheden bezoeken 4% 17% 12% 10% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 4% 3% 6% 1% Andere activiteit 3% 0% 2% 1% Totaal 100% 100% 100% 100% N West-Groningen In West-Groningen is fietsen de meest uitgevoerde activiteit door verblijfstoeristen (18%). Ook zonnen/zwemmen en (natuur-) wandelingen zijn veel genoemd, (beiden 14%). Groningen-Haren In Groningen-Haren zijn de activiteiten in- en rondom de stad het meest populair. Veel mensen komen hier voor het winkelen,voor de musea, de evenementen en de bezienswaardigheden. In tegenstelling tot de andere regio s wordt fietsen minder vaak genoemd. Eemsmond In Eemsmond wordt er vooral veel gewandeld. Dit in zowel steden en dorpen (13%) als in de natuur (10%). Oost-Groningen In de regio Oost-Groningen is fietsen de meest populaire activiteit. Net zoals in West-Groningen zijn de (natuur-) wandeling en zonnen/zwemmen veel genoemde activiteiten. De stads/dorps- wandeling is echter een stuk minder vaak genoemd en opzichte van de vorige editie in Activiteiten

101 Friesland Tabel 7.11 Activiteiten van verblijftoeristen in Friesland per regio (2009) Wadden Fr. Meren Ijsselmeer Zuidoost Fr Overig Fr Fietsen 25% 17% 9% 24% 15% Paardrijden 3% 0% 5% 2% 4% (Stads/dorps-) wandeling 8% 2% 13% 10% 13% (Natuur-) wandeling 18% 10% 10% 18% 7% Zonnen/zwemmen 14% 12% 16% 9% 5% Autoritjes, toeren 0% 4% 4% 4% 3% Toervaren met motorboot 0% 11% 6% 0% 8% Kanoën, roeien, fluisterboot 0% 4% 5% 1% 2% Zeilen, surfen 1% 10% 3% 1% 2% Vissen 0% 10% 3% 1% 4% Andere sporten, nl: 2% 0% 0% 0% 0% Uitgaan (uit eten gaan) 8% 4% 10% 6% 4% Uitgaan (disco, café) 4% 3% 3% 1% 1% Winkelen, funshoppen 4% 6% 5% 6% 9% Evenementen bezoeken (markten enz.) 2% 1% 1% 3% 3% Musea 1% 0% 0% 2% 6% Bezienswaardigheden bezoeken 5% 5% 3% 4% 11% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 0% 0% 0% 3% 1% Andere activiteit 3% 0% 4% 6% 1% Totaal 100% 100% 100% 100% 100% N Waddeneilanden De Wadden zijn vooral populair om daar te gaan fietsen (25%). Het wandelen in de natuur wordt ook veel beoefend in deze regio (17%). De mensen komen hier ook om te gaan zonnen / zwemmen. Friese Merengebied Het meest opvallend in de Friese Meren regio is de hoeveelheid mensen die vissen (10%) en het toervaren met motorboot (11%), wat een stuk hoger is dan in de andere regio s. Ijsselmeerkust In verhouding tot de andere regio s gaat men hier veel zwemmen en zonnen. Ook wordt er veel gewandeld. Opvallend is verder dat fietsen veel minder vaak is genoemd als ondernomen activiteit. Zuidoost-Friesland Net zoals op de Wadden is het fietsen en wandelen erg populair in Zuidoost-Friesland. Overig Friesland Het meest opvallend in deze regio is dat het aantal mensen dat aangegeven heeft bezienswaardigheden te hebben bezocht, relatief hoger is dan andere regio s. Verhoudingsgewijs wordt er minder vaak gewandeld. 92 Activiteiten

102 Drenthe Tabel 7.12 Activiteiten van verblijftoeristen in Drenthe per regio (2009) N-M Drenthe Z-W Drenthe Z-O Drenthe Fietsen 24% 25% 14% Paardrijden 1% 2% 0% (Stads/dorps-) wandeling 6% 12% 7% (Natuur-) wandeling 11% 20% 17% Zonnen/zwemmen 13% 2% 3% Autoritjes, toeren 3% 3% 5% Toervaren met motorboot 0% 0% 0% Kanoën, roeien, fluisterboot 0% 0% 0% Zeilen, surfen 0% 0% 0% Vissen 4% 1% 2% Andere sporten, nl: 3% 1% 0% Uitgaan (uit eten gaan) 3% 9% 11% Uitgaan (disco, cafe) 3% 2% 3% Winkelen, funshoppen 6% 5% 10% Evenementen bezoeken (markten enz.) 7% 5% 3% Musea 1% 1% 7% Bezienswaardigheden bezoeken 9% 7% 7% Attractieparken, dierentuinen bezoeken 3% 2% 7% Andere activiteit 3% 1% 4% Totaal 100% 100% 100% N Noord-Midden Drenthe In deze regio is het fietsen de meest ondernomen activiteit (24%). Ook zonnen / zwemmen is vaak genoemd als activiteit (13%). Zeker in verhouding tot de andere regio s in de provincie. Zuidwest-Drenthe Ook in deze regio wordt, relatief gezien, veel gefietst (25%). Het meest opvallend is dat er in deze regio (relatief) veel wordt gewandeld (20%) door de toeristen. Zuidoost-Drenthe Uit eten gaan, winkelen en musea bezoeken zijn in deze regio veel ondernomen activiteiten. Daarnaast is het bezoeken van een attractiepark/dierentuin vaker genoemd dan in de andere regio s. 93 Activiteiten

103 7.1.3 Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen Tabel 7.13 Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen in Noord Nederland ( ) Fietsen 21% 17% 19% 18% Natuurwandelen 16% 14% 14% 13% Zonnen / zwemmen 8% 7% 7% 9% Stads / dorpswandeling 8% 9% 8% 8% Bezienswaardigheden bezoek 7% 11% 9% 7% Winkelen / funshoppen 5% 6% 6% 7% Uitgaan / uit eten gaan 5% 5% 6% 6% Autoritjes 5% 5% 5% 4% Evenem. / markten e.d. bezoek 3% 4% 4% 4% Vissen 3% 2% 3% 4% Over het algemeen is er niet veel veranderd in Noord-Nederland. De verschillen zijn marginaal. Tabel 7.14 Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen in Groningen ( ) Fietsen 18% 11% 18% 14% Natuurwandelen 15% 12% 13% 12% Bezienswaardigheden bezoek 8% 15% 11% 10% Zonnen / zwemmen 9% 6% 5% 9% Winkelen / funshoppen 6 7% 9% 9% Stads / dorpswandeling 9%% 10% 7% 8% Autoritjes 7% 5% 7% 5% Evenem. / markten e.d. bezoek 3% 5% 5% 5% Vissen 4% 3% 3% 5% Uitgaan / uit eten gaan 5% 5% 7% 4% Musea 5% 8% 6% 4% Fietsen en uit eten gaan is relatief minder vaak genoemd als ondernomen activiteit in Groningen door verblijfstoeristen ten opzichte van Respondenten geven relatief vaker aan dat er gezwommen is en / of in de zon gelegen. 94 Activiteiten

104 Tabel 7.15 Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen in Friesland ( ) Fietsen 20% 19% 19% 18% Natuurwandelen 16% 15% 14% 13% Zonnen / zwemmen 8% 9% 8% 11% Stads / dorpswandeling 8% 9% 10% 9% Uitgaan / uit eten gaan 6% 7% 6% 7% Bezienswaardigheden bezoek 5% 8% 7% 6% Winkelen / funshoppen 6% 5% 5% 6% Toervaren met motorboot 4% 4% 5% 5% Vissen 3% 3% 3% 4% Autoritjes 4% 5% 3% 3% Er wordt nog volop gewandeld en gefietst in Friesland. Daarnaast geven toeristen in 2009 in toenemende mate aan te hebben gezwommen en in de zon te hebben gelegen. Tabel 7.16 Vergelijking top 10 activiteiten verblijfstoeristen in Drenthe ( ) Fietsen 25% 21% 19% 22% Natuurwandelen 19% 15% 17% 16% Stads / dorpswandeling 7% 7% 5% 8% Bezienswaardigheden bezoek 8% 12% 9% 8% Uitgaan / uit eten gaan 3% 4% 7% 7% Winkelen / funshoppen 4% 8% 4% 7% Zonnen / zwemmen 7% 6% 8% 6% Evenem. / markten e.d. bezoek 4% 5% 6% 5% Autoritjes 7% 6% 5% 3% Musea 4% 4% 3% 3% In Drenthe wordt er al jarenlang veel gefietst door de toeristen. Relatief meer mensen hebben aangegeven te hebben gewandeld en te hebben gewinkeld gedurende de vakantie. 95 Activiteiten

105 8. Bestedingen van toeristen In dit hoofdstuk zijn de bestedingen van de toeristen gepresenteerd. Er is berekend hoeveel de toeristen gemiddeld per persoon per dag uitgeven. In het tabellenboek zijn de uitgaven van de toeristen verder uiteen gesplitst. De totale uitgaven per persoon is de som van de gemaakte kosten voor de volgende categorieën: eten en drinken, entreekosten, uitgaven aan cadeautjes, boodschappenkosten en tussendoortjes. Bij verblijfstoeristen zijn de overnachtingkosten meegenomen en omgerekend per dag. 8.1 Dagtoeristen Noord-Nederland en provincie Tabel 8.1 Uitgaven p/p/p/d dagtoeristen per provincie ( ) in euro Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland In 2009 is er gemiddeld per persoon per dag meer uitgegeven door dagtoeristen in vergelijking tot voorgaande jaren. De stijging geldt vooral voor Groningen (+ 8 euro) en Drenthe (+12 euro). In Friesland is de stijging beperkt gebleven tot 3 euro extra per persoon per dag. Tabel 8.2 Uitgaven p/p/p/d dagtoeristen gecategoriseerd (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Minder dan 5 9% 4% 4% 6% 5 tot / met 9 11% 6% 3% 7% 10 tot / met 19 20% 20% 18% 19% 20 tot / met 34 21% 31% 24% 26% 35 tot / met 49 12% 12% 13% 12% 50 tot / met 74 14% 15% 16% 15% 75 tot / met 99 4% 6% 8% 6% 100 tot / met 150 5% 5% 8% 6% 150 tot / met 199 2% 2% 3% 2% 200 en meer 2% 0% 3% 2% Eindtotaal 100% 100% 100% 100% Opvallend is dat er in Groningen in vergelijking tot de andere provincies veel kleine uitgaven (tot en met 19 euro) worden gedaan. In Drenthe en Friesland zijn er juist meer uitgaven vanaf 20 euro. In Drenthe worden de meeste hoge bedragen uitgegeven, wat ook is terug te zien in de gemiddelde uitgaven per persoon per dag. 96 Bestedingen

106 Tabel 8.3 Onderverdeling bestedingen van dagtoeristen naar toeristische categorieën (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Eten & drinken 33% 34% 29% 32% Entree 24% 17% 24% 21% Boodschappen 10% 13% 11% 11% Cadeautjes 9% 10% 9% 9% Tussendoortjes 25% 27% 28% 26% Totaal 100% 100% 100% 100% Over het algemeen zijn er niet veel onderlinge verschillen per provincie. In Friesland wordt relatief minder uitgegeven aan entreegelden. Tabel 8.4 Uitgaven dagtoeristen p/p/p/d per seizoen ( ) in euro Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Geheel seizoen In het hoofdseizoen wordt er gemiddeld genomen minder besteed per dagtoerist. 97 Bestedingen

107 8.2 Verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Tabel 8.5 Uitgaven p/p/p/d verblijfstoeristen per provincie ( ) in euro Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Ten opzichte van 2005 is er gemiddeld meer gespendeerd door de verblijfstoeristen. De gemiddelde uitgave per persoon per dag in Noord Nederland is met vier euro gestegen ten opzichte van In Drenthe was deze stijging het hoogst (+ 8 euro). In Groningen is het gemiddeld gespendeerd bedrag gelijk gebleven. Tabel 8.6 Uitgaven p/p/p/d verblijfstoeristen gecategoriseerd (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Minder dan 5 2% 1% 1% 1% 5 tot / met 9 2% 5% 3% 4% 10 tot / met 19 28% 19% 13% 19% 20 tot / met 34 30% 28% 24% 27% 35 tot / met 49 14% 15% 15% 15% 50 tot / met 74 13% 15% 25% 18% 75 tot / met 99 3% 7% 11% 8% 100 tot / met 150 7% 6% 8% 7% 150 tot / met 199 1% 3% 0% 1% 200 en meer 0% 1% 0% 1% Totaal 100% 100% 100% 100% In Groningen worden de meeste kleine bedragen uitgegeven (tot en met 19 euro). In Drenthe is het percentage toeristen dat een bedrag per persoon per dag uitgeeft tussen de 50 en 74 euro behoorlijk hoger dan in de overige twee provincies (25% t.o.v. 13% en 15%). 98 Bestedingen

108 Tabel 8.7 Onderverdeling bestedingen van verblijfstoeristen naar toeristische categorieën (2009) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Logies 50% 53% 51% 52% Vervoer 8% 7% 8% 8% Kado 2% 2% 2% 2% Eten & drinken 18% 21% 15% 18% Boodschappen 14% 13% 13% 13% Entree 5% 2% 6% 4% Tussendoortjes 4% 3% 5% 4% Totaal 100% 100% 100% 100% Het meeste geld wordt uitgegeven aan logies en vervolgens aan eten en drinken. Tabel 8.8 Uitgaven verblijfstoeristen p/p/p/d opgedeeld naar accommodatievorm ( ) Kampeerterrein Hotel Logies en ontbijt Boot Groepsaccommodatie Familie / kennissen Vakantiewoning Tweede woning nvt 66 Totaal Er wordt gemiddeld per persoon per dag 10 euro meer uitgegeven door de toeristen vergeleken het vorige onderzoek. Hotelgasten geven gemiddeld het meest uit (80 euro). Het is opvallend dat de bootgasten minder uitgeven dan 4 jaar geleden. Tabel 8.9 Uitgaven verblijfstoeristen p/p/p/d per seizoen (2005 en 2009) in Euro Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Geheel seizoen In het hoofdseizoen wordt er minder besteed door verblijfstoeristen dan in de schouderseizoenen. 99 Bestedingen

109 9. Bezochte steden en dorpen en de actieradius van de toeristen In dit hoofdstuk komt aan de orde welke steden en / of dorpen worden bezocht door respondenten. Voor de provincies Groningen, Friesland en Drenthe is de top 10 weergegeven. Per regio is de top 5 gepresenteerd. Daarnaast is in dit hoofdstuk de actieradius van de toeristen behandeld. Aan de toerist (verblijf) zijn de volgende vragen voorgelegd: Welke steden, dorpen, attractie heeft u bezocht of gaat u nog bezoeken? Verblijfstoerist: Wat is uw actieradius oftewel wat is de verste dagtocht die u hebt ondernomen vanaf uw vakantieadres? Dagtoerist: Hoeveel kilometers heeft u moeten afleggen vanaf uw huisadres / vakantieadres om op de plaats van bestemming te komen met betrekking tot deze dagtocht? 8.2 Verblijfstoeristen 9.1 Bezochte plaatsen door verblijfstoeristen Groningen Tabel 9.1 Top 10 bezochte plaatsen door verblijfstoeristen in de provincie Groningen ( ) Groningen Groningen 2 Delftzijl Delfzijl 3 Pieterburen Winschoten 4 Bourtange Pieterburen 5 Winschoten Bourtange 6 Lauwersoog Lauwersoog 7 Leeuwarden Leek 8 Appingedam Leeuwarden 9 Dokkum Stadskanaal 10 Schiermonnikoog Drachten Groningen en Delfzijl worden zowel in het onderzoek van 2005 als in het onderzoek van 2009 het vaakst genoemd als bezochte plaats. Bovenstaande tabel en de tabellen op de volgende bladzijde spreken voor zich. De eerstgenoemde stad (of dorp) is door de verblijfstoerist het vaakst aangegeven als plaats waar ze een dagje geweest zijn in de vakantie. In de provincie Groningen zijn geen grote verschuivingen waargenomen ten opzichte van de vorige editie. 100 Bezochte steden / dorpen & actieradius

110 Groningen: per regio Tabel 9.2 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Groningen: West-Groningen ( ) Pieterburen Groningen 2 Groningen Leeuwarden 3 Dokkum Delfzijl 4 Schiermonnikoog Lauwersoog 5 Leeuwarden Sneek Lauwersoog Tabel 9.3 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Groningen: Groningen-Haren ( ) Groningen Groningen 2 Leeuwarden Pieterburen 3 Lauwersoog Drachten 4 Delftzijl Lauwersoog 5 Sneek Schiermonnikoog Tabel 9.4 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Groningen: Eemsmond ( ) Groningen Groningen 2 Delfzijl Delfzijl 3 Appingedam Pieterburen 4 Pieterburen Eemshaven 5 Lauwersoog Lauwersoog Tabel 9.5 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Groningen: Oost-Groningen ( ) Bourtange Winschoten 2 Groningen Bourtange 3 Winschoten Groningen 4 Ter Apel Delfzijl 5 Vlagtwedde Stadskanaal 101 Bezochte steden / dorpen & actieradius

111 9.1.1 Friesland Tabel 9.6 Top 10 bezochte plaatsen door verblijfstoeristen in de provincie Friesland ( ) Sneek Leeuwarden 2 Leeuwarden Ameland 3 Terschelling West Sneek 4 Harlingen Terschelling 5 Heeg Harlingen 6 Dokkum Drachten 7 Lemmer Dokkum 8 Ameland Nes Heerenveen 9 Appelscha Grou 10 Grou Groningen Zowel Leeuwarden en Sneek worden vaak bezocht door toeristen gedurende de vakantie. Friesland: per regio Tabel 9.7 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Friesland: Waddeneilanden ( ) Terschelling West Ameland Hollum 2 Ameland Nes Ameland Nes 3 Ameland Ballum Terschelling West 4 Terschelling Midsland Ameland Ballum 5 Ameland Buren Terschelling Tabel 9.8 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Friesland: Friese Merengebied ( ) Sneek Sneek 2 Heeg Leeuwarden 3 Leeuwarden Burgum 4 Grou Grou 5 Stavoren Drachten Tabel 9.9 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Friesland: IJsselmeerkust ( ) Harlingen Sneek 2 Hindeloopen Leeuwarden 3 Sneek Harlingen 4 Makkum Terschelling 5 Workum Balk 102 Bezochte steden / dorpen & actieradius

112 Tabel 9.10 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Friesland: Zuidoost-Friesland ( ) Appelscha Drachten 2 Oosterwolde Leeuwarden 3 Diever Heerenveen 4 Assen Appelscha 5 Emmen Assen Tabel 9.11 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Friesland: Overig Friesland ( ) Leeuwarden Leeuwarden 2 Sneek Dokkum 3 Dokkum Sneek 4 Harlingen Harlingen 5 Lemmer Franeker Drenthe Tabel 9.12 Top 10 bezochte plaatsen door verblijfstoeristen in de provincie Drenthe ( ) Assen Emmen 2 Emmen Assen 3 Borger Hoogeveen 4 Dwingeloo Borger 5 Meppel Groningen 6 Ruinen Westerbork 7 Hoogeveen Zuidlaren 8 Witten Meppel 9 Groningen Dwingeloo 10 Westerbork Ruinen Assen en Emmen worden veel door verblijfstoeristen bezocht tijdens de vakantie in de provincie. Drenthe: per regio Tabel 9.13 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Drenthe: Noord Midden Drenthe ( ) Assen Assen 2 Witten Groningen 3 Borger Zuidlaren 4 Groningen Borger 5 Emmen Schoonloo 103 Bezochte steden / dorpen & actieradius

113 Tabel 9.14 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Drenthe: Zuidwest-Drenthe ( ) Dwingeloo Hoogeveen 2 Meppel Meppel 3 Ruinen Dwingeloo 4 Hoogeveen Emmen 5 Havelte Ruinen Tabel 9.15 Top 5 bezochte plaatsen verblijftoeristen in Drenthe: Zuidoost-Drenthe ( ) Emmen Emmen 2 Borger Assen 3 Orfelte Coevorden 4 Barger-Compascuum Westerbork 5 Groningen Echten 104 Bezochte steden / dorpen & actieradius

114 105 Bezochte steden / dorpen & actieradius

115 9.2 Actieradius van de toeristen in Noord-Nederland De actieradius geeft aan hoeveel kilometer (verblijfs) toeristen gemiddeld reizen vanaf hun huis / vakantieadres naar de bestemming van hun verste uitstapje. De dagtoeristen is gevraagd naar het aantal afgelegde kilometers wat is afgelegd om op de plaats van bestemming te komen Dagtoeristen Tabel 9.16 Gemiddelde actieradius dagtoeristen (km) Groningen Friesland Drenthe Noord Nederland Onder de dagtoeristen van alle provincies is de actieradius met gemiddeld 5 kilometer afgenomen. De grootste afname is geregistreerd onder de Friese dagtoeristen. In Groningen leggen dagtoeristen verhoudingsgewijs de grootste afstand af om op de plaats van bestemming aan te komen. Tabel 9.17 Gemiddelde actieradius dagtoeristen nader uitgewerkt Groningen Friesland Drenthe Noord-Nederland Tot 10 kilometer 6% 9% 9% 8% kilometer 27% 38% 33% 33% kilometer 30% 24% 28% 27% kilometer 17% 12% 16% 15% Meer dan 100 kilometer 20% 16% 14% 17% Totaal 100% 100% 100% 100% Verblijftoeristen De verblijfstoeristen is gevraagd naar het aantal kilometers wat is afgelegd naar het verste uitstapje in de vakantie. Tabel 9.18 Gemiddelde actieradius verblijfstoeristen (km) Groningen Friesland Drenthe Noord-Nederland Onder de verblijfstoeristen in Noord Nederland is de actieradius (verst ondernomen uitstapje vanaf overnachtingplaats) gemiddeld met 14 kilometer afgenomen. In Groningen en Drenthe is de actieradius flink afgenomen ten opzichte van Bezochte steden / dorpen & actieradius

116 Tabel 9.19 Gemiddelde actieradius verblijfstoeristen nader uitgewerkt Groningen Friesland Drenthe Noord-Nederland Tot 10 kilometer 15% 18% 20% 18% kilometer 40% 40% 35% 38% kilometer 27% 27% 27% 27% kilometer 10% 11% 11% 11% Meer dan 100 kilometer 8% 5% 6% 6% Totaal 100% 100% 100% 100% 107 Bezochte steden / dorpen & actieradius

117 C. BEOORDELING VAN DE VAKANTIE Beoordelingen Herhalingsbezoek Aanraden bij familie / vrienden Beoordeling accommodatie Genoemde verbeterpunten door toeristen

118 109 Beoordelingen

119 10. Beoordelingen van het toeristisch product In dit hoofdstuk zijn de beoordelingen van de dag- en de verblijfstoeristen geanalyseerd. Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Wat is uw oordeel over de volgende diverse onderdelen met betrekking tot de vakantieomgeving? In de tabellen op de volgende bladzijden (10.1 en 10.2) staan de gemiddelde cijfers, met daarachter de percentages, van toeristen die een zes (of lager) hebben gegeven. Als relatief veel mensen een zes (of lager) als beoordeling geven dan is dat een aandachtspunt Beoordelingen dagtoeristen Noord-Nederland en provincie Tabel 10.1 Beoordelingen dagtoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Noord Nederland 2005 % % 6 Oordeel dagtocht totaal 7,7 8% 7,5 4% Natuur 7,8 8% 7,6 10% Zwemmen en zonnen 7,0 32% 6,9 33% Fietsmogelijkheden 7,8 11% 7,6 9% Wandelmogelijkheden 7,7 9% 7,6 11% Horeca en uitgaan 7,2 21% 7,3 18% Slechtweer faciliteiten 6,6 42% 6,6 47% VVV's informatievoorzieningen 7,1 23% 7,3 19% Bewegwijzering 7,3 18% 7,3 20% Prijspeil 7,1 25% Nvt Nvt Landschap 7,8 7% 7,6 8% Attracties 7,0 30% 6,9 34% Vriendelijkheid personeel 7,5 9% 7,5 9% Deskundigheid personeel 7,4 13% 7,4 10% Vriendelijkheid bevolking 7,6 11% 7,7 8% Musea 7,3 20% 6,7 28% Cultuurhistorie 7,4 19% 7,1 28% Prijs horeca Nvt Nvt 6,9 25% Prijs attracties Nvt Nvt 6,9 32% De dagtoerist geeft gemiddeld lagere rapportcijfers vergeleken met het onderzoek in Het item musea scoort behoorlijk lager dan 4 jaar geleden. Alleen de onderdelen VVV en vriendelijkheid bevolking scoren hoger. De dagtoerist is matig tevreden over de internetvoorzieningen van accommodaties Het gemiddelde rapportcijfer betreft een 6,4. Veel onderdelen scoren matig als er gekeken wordt naar het aantal gegeven zessen en lager. 110 Beoordelingen

120 Tabel 10.2 Beoordelingen dagtoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Groningen 2005 % % 6 Oordeel dagtocht totaal 7,6 10% 7,4 5% Natuur 7,7 10% 7,4 15% Zwemmen en zonnen 6,8 39% 6,5 48% Fietsmogelijkheden 7,7 12% 7,5 12% Wandelmogelijkheden 7,6 9% 7,5 9% Horeca en uitgaan 7,2 25% 7,3 25% Slechtweer faciliteiten 6,6 41% 6,5 45% VVV's informatievoorzieningen 6,9 28% 6,8 28% Bewegwijzering 7,1 27% 6,9 24% Prijspeil 7,1 26% Nvt 26% Landschap 7,7 8% 7,4 13% Attracties 7,0 30% 6,7 27% Vriendelijkheid personeel 7,6 9% 7,7 9% Deskundigheid personeel 7,5 13% 7,4 13% Vriendelijkheid bevolking 7,6 11% 7,5 8% Musea 7,5 20% 6,8 39% Cultuurhistorie 7,6 19% 7,2 22% Prijs horeca Nvt Nvt 6,9 26% Prijs attracties Nvt Nvt 6,9 26% De onderdelen attracties, cultuurhistorie en musea scoren behoorlijk lagere rapportcijfers vergeleken met het onderzoek van De horeca en vriendelijkheid van het personeel is (iets) hoger beoordeeld door de toeristen vergeleken het vorige rapport. 111 Beoordelingen

121 Tabel 10.3 Beoordelingen dagtoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Friesland 2005 % % 6 Oordeel dagtocht totaal 7,7 8% 7,7 2% Natuur 7,9 9% 7,7 6% Zwemmen en zonnen 6,7 39% 7,2 19% Fietsmogelijkheden 7,7 12% 7,7 8% Wandelmogelijkheden 7,7 11% 7,6 11% Horeca en uitgaan 7,2 20% 7,4 26% Slechtweer faciliteiten 6,4 49% 6,6 47% VVV's informatievoorzieningen 7,2 22% 7,9 11% Bewegwijzering 7,4 16% 7,7 28% Prijspeil 6,9 30% Nvt Nvt Landschap 7,9 6% 7,7 6% Attracties 6,7 38% 6,9 31% Vriendelijkheid personeel 7,5 11% 7,9 8% Deskundigheid personeel 7,3 17% 7,4 7% Vriendelijkheid bevolking 7,5 12% 7,5 7% Musea 7,1 28% 6,8 36% Cultuurhistorie 7,4 24% 7,1 28% Prijs horeca Nvt Nvt 7,0 26% Prijs attracties Nvt Nvt 7,1 27% De algehele tendens in Friesland is dat er gemiddeld genomen hogere beoordelingen zijn gegeven door dagtoeristen in Friesland. Uitzonderingen hierop zijn natuur, landschap en musea. 112 Beoordelingen

122 Tabel 10.3 Beoordelingen dagtoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Drenthe 2005 % % 6 Oordeel dagtocht totaal 7,9 4% 7,4 6% Natuur 8,0 3% 7,6 9% Zwemmen en zonnen 7,6 17% 6,8 37% Fietsmogelijkheden 8,0 6% 7,7 7% Wandelmogelijkheden 7,9 6% 7,6 10% Horeca en uitgaan 7,3 15% 7,0 22% Slechtweer faciliteiten 6,7 36% 6,7 48% VVV's informatievoorzieningen 7,2 19% 7,0 49% Bewegwijzering 7,5 9% 7,3 20% Prijspeil 7,2 17% Nvt Nvt Landschap 7,9 5% 7,6 7% Attracties 7,3 23% 7,0 32% Vriendelijkheid personeel 7,6 6% 7,5 9% Deskundigheid personeel 7,4 10% 7,4 11% Vriendelijkheid bevolking 7,6 8% 7,5 8% Musea 7,1 25% 6,6 44% Cultuurhistorie 7,1 24% 6,9 33% Prijs horeca Nvt Nvt 6,9 27% Prijs attracties Nvt Nvt 6,8 38% De Drentse dagtoeristen beoordelen de overige toeristische items lager dan in het onderzoek van Het totaalcijfer dagtocht is bijvoorbeeld met een halve procentpunt afgenomen en bedraagt in 2009 een gemiddelde van 7,4. Slechtweer faciliteiten en deskundigheid personeel zijn onderdelen die dezelfde scores hebben dan 4 jaar geleden. Waardering dagtoeristen per regio & jaargang Op de volgende bladzijden worden de rapportcijfers per jaargang en per editie gepresenteerd. Het voert te ver om ieder onderdeel per regio te belichten. De lezer kan zelf de gemiddelde cijfers interpreteren om per provincie en regio verbeterpunten vast te stellen. 113 Beoordelingen

123 Groningen: per regio Tabel 10.4 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Groningen West-Groningen Oordeel dagtocht totaal 7,6 7,6 7,5 Natuur 7,5 7,9 7,8 Zwemmen en zonnen 6,8 7,0 7,4 Fietsmogelijkheden 7,5 7,7 7,6 Wandelmogelijkheden 7,4 7,8 7,5 Horeca en uitgaan 6,8 6,3 7,1 Slechtweer faciliteiten 6,4 6,1 6,7 VVV"s infovoorzieningen 6,9 6,5 6,9 Bewegwijzering 7,2 7,1 7,0 Prijspeil 7,0 7,1 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,8 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,9 Landschap 7,4 7,8 7,5 Attracties 6,7 6,7 7,2 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,3 7,8 Deskundigheid personeel 7,2 7,3 7,8 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,5 7,7 Musea Nvt 6,5 6,7 Cultuurhistorie Nvt 6,8 7,2 Tabel 10.5 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Groningen ( ) Groningen Haren Oordeel dagtocht totaal 7,4 7,7 7,6 Natuur 6,8 7,2 7,1 Zwemmen en zonnen 5,9 5,7 5,8 Fietsmogelijkheden 6,9 7,7 8,1 Wandelmogelijkheden 7,2 7,6 7,7 Horeca en uitgaan 7,9 8,3 8,0 Slechtweer faciliteiten 7,2 7,5 7,0 VVV"s infovoorzieningen 7,3 7,0 7,2 Bewegwijzering 7,3 7,0 7,2 Prijspeil 6,9 6,7 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,6 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7,0 Landschap 7,0 7,3 7,2 Attracties 7,3 7,4 7,1 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,7 7,4 Deskundigheid personeel 7,4 7,5 7,7 Vriendelijkheid bevolking 7,6 7,8 7,8 Musea Nvt 8,3 7,7 Cultuurhistorie Nvt 7,9 7,9 114 Beoordelingen

124 Tabel 10.6 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Groningen ( ) Eemsmond Oordeel dagtocht totaal 7,3 7,5 7,2 Natuur 7,4 7,6 7,3 Zwemmen en zonnen 6,7 7,2 5,2 Fietsmogelijkheden 7,6 7,3 7,3 Wandelmogelijkheden 7,5 7,6 7,3 Horeca en uitgaan 6,8 6,8 7,0 Slechtweer faciliteiten 6,2 5,6 5,6 VVV"s infovoorzieningen 6,9 6,6 6,1 Bewegwijzering 7,1 7,0 6,3 Prijspeil 7,0 7,3 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,8 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,7 Landschap 7,4 7,6 7,3 Attracties 6,2 6,9 5,9 Vriendelijkheid personeel 7,6 7,7 6.9 Deskundigheid personeel 7,4 7,6 6,9 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,4 7,9 Musea Nvt 7,2 6,7 Cultuurhistorie Nvt 6,9 7,0 Tabel 10.7 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Groningen ( ) Oost-Groningen Oordeel dagtocht totaal 7,5 7,7 7,5 Natuur 7,4 7,8 7,4 Zwemmen en zonnen 6,9 6,8 6,8 Fietsmogelijkheden 7,6 7,9 7,3 Wandelmogelijkheden 7,6 7,6 7,2 Horeca en uitgaan 6,9 7,2 7,2 Slechtweer faciliteiten 6,7 7,0 6,7 VVV"s infovoorzieningen 7,0 7,5 7,0 Bewegwijzering 7,2 7,3 6,9 Prijspeil 7,2 7,3 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,2 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7,1 Landschap 7,5 7,9 7,4 Attracties 6,5 7,1 6,6 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,6 7,4 Deskundigheid personeel 7,4 7,5 7,5 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,7 7,4 Musea Nvt 7,6 6,4 Cultuurhistorie Nvt 8,1 6, Beoordelingen

125 Friesland: per regio Tabel 10.8 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Friesland ( ) Waddeneilanden Oordeel dagtocht totaal 7,6 7,7 8,0 Natuur 8,1 8,0 8,3 Zwemmen en zonnen 7,6 7,5 7,7 Fietsmogelijkheden 8,1 8,1 8,4 Wandelmogelijkheden 8,1 8,0 8,3 Horeca en uitgaan 7,1 7,6 7,2 Slechtweer faciliteiten 5,8 6,1 6,9 VVV"s infovoorzieningen 7,1 7,4 7,4 Bewegwijzering 7,4 7,6 7,7 Prijspeil 6,7 6,9 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,4 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,2 Landschap 7,9 7,9 8,3 Attracties 6,2 6,4 6,0 Vriendelijkheid personeel 7,3 7,5 7,4 Deskundigheid personeel 7,1 7,4 7,4 Vriendelijkheid bevolking 7,2 7,4 7,4 Musea Nvt 7,0 6,2 Cultuurhistorie Nvt 7,2 7,0 Tabel 10.9 Beoordelingen dagtoeristen per regio in Friesland ( ) Friese Merengebied Oordeel dagtocht totaal 7,6 7,8 7,7 Natuur 7,6 7,8 7,7 Zwemmen en zonnen 6,7 7,1 7,1 Fietsmogelijkheden 7,2 7,4 7,1 Wandelmogelijkheden 7,2 7,3 7,2 Horeca en uitgaan 7,4 7,2 7,5 Slechtweer faciliteiten 6,3 6,4 6,6 VVV"s infovoorzieningen 6,9 7,1 8,0 Bewegwijzering 7,3 7,4 7,4 Prijspeil 6,9 6,8 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7,7 Landschap 7,7 7,8 7,6 Attracties 6,7 6,8 6,9 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,7 7,5 Deskundigheid personeel 7,3 7,3 7,6 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,5 7,7 Musea Nvt 7,0 6,9 Cultuurhistorie Nvt 7,3 6,8 116 Beoordelingen

126 Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Friesland ( ) Friese IJsselmeerkust Oordeel dagtocht totaal 7,5 7,7 7,5 Natuur 7,6 8,1 7,5 Zwemmen en zonnen 7,1 5,9 7,3 Fietsmogelijkheden 7,5 7,5 7,5 Wandelmogelijkheden 7,5 7,7 7,4 Horeca en uitgaan 7,2 6,8 7,6 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,2 6,1 VVV"s infovoorzieningen 7,2 7,0 7,2 Bewegwijzering 7,4 7,5 7,6 Prijspeil 6,9 7,0 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,8 Landschap 7,7 8,1 7,7 Attracties 6,9 6,4 6,5 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,5 7,4 Deskundigheid personeel 7,3 7,3 7,4 Vriendelijkheid bevolking 7,6 7,6 7,9 Musea Nvt 7,2 6,5 Cultuurhistorie Nvt 7,9 7,6 Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Friesland ( ) Zuidoost-Friesland Oordeel dagtocht totaal 7,4 7,6 7,7 Natuur 7,6 8,0 7,6 Zwemmen en zonnen 6,5 6,6 7,0 Fietsmogelijkheden 7,5 8,1 7,7 Wandelmogelijkheden 7,5 7,8 7,5 Horeca en uitgaan 7,1 7,2 7,5 Slechtweer faciliteiten 6,5 6,5 6,5 VVV"s infovoorzieningen 7,1 7,2 8,0 Bewegwijzering 7,2 7,4 7,6 Prijspeil 6,8 6,8 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7,1 Landschap 7,5 7,8 7,6 Attracties 6,9 7,3 7,2 Vriendelijkheid personeel 7,3 7,4 7,4 Deskundigheid personeel 7,2 7,2 7,5 Vriendelijkheid bevolking 7,3 7,4 7,7 Musea Nvt 6,6 6,8 Cultuurhistorie Nvt 6,4 6,8 117 Beoordelingen

127 Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Friesland ( ) Overig Friesland Oordeel dagtocht totaal 7,6 7,6 7,6 Natuur 7,4 7,6 7,4 Zwemmen en zonnen 6,8 6,4 6,9 Fietsmogelijkheden 7,4 7,4 7,4 Wandelmogelijkheden 7,3 7,5 7,5 Horeca en uitgaan 7,1 7,2 7,1 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,7 6,6 VVV"s infovoorzieningen 7,1 7,4 7,1 Bewegwijzering 7,4 7,1 7,1 Prijspeil 6,9 6,9 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,9 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,8 Landschap 7,4 7,7 7,4 Attracties 6,9 6,5 7,1 Vriendelijkheid personeel 7,5 7,5 7,4 Deskundigheid personeel 7,4 7,4 7,5 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,6 7,6 Musea Nvt 7,6 7,0 Cultuurhistorie Nvt 7,7 7,3 118 Beoordelingen

128 Drenthe: per regio Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Drenthe ( ) Noord-Midden Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,8 7,8 7,3 Natuur 8,0 7,9 7,4 Zwemmen en zonnen 6,9 7,8 6,9 Fietsmogelijkheden 8,1 7,6 7,6 Wandelmogelijkheden 7,9 7,5 7,5 Horeca en uitgaan 7,2 7,1 6,9 Slechtweer faciliteiten 6,9 6,6 6,6 VVV"s infovoorzieningen 7,5 7,0 6,9 Bewegwijzering 7,5 7,5 7,3 Prijspeil 7,0 7,2 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,6 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,4 Landschap 7,9 7,7 7,4 Attracties 7,3 6,8 6,6 Vriendelijkheid personeel 7,6 7,4 7,3 Deskundigheid personeel 7,4 7,0 7,4 Vriendelijkheid bevolking 7,7 7,5 7,5 Musea Nvt 6,8 6,5 Cultuurhistorie Nvt 6,5 6,7 Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Drenthe ( ) Zuidwest Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,8 8,0 7,6 Natuur 8,0 8,2 7,9 Zwemmen en zonnen 6,5 7,3 6,5 Fietsmogelijkheden 8,0 8,4 8 Wandelmogelijkheden 7,8 8,2 7,9 Horeca en uitgaan 7,2 7,4 7,7 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,7 6,8 VVV"s infovoorzieningen 7,5 7,5 7,4 Bewegwijzering 7,6 7,6 7,7 Prijspeil 7,2 7,0 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,3 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,9 Landschap 7,9 8,2 7,9 Attracties 6,7 7,1 6,8 Vriendelijkheid personeel 7,6 7,8 7,6 Deskundigheid personeel 7,5 7,6 8 Vriendelijkheid bevolking 7,7 7,9 7,8 Musea Nvt 7,0 6,8 Cultuurhistorie Nvt 7,3 7,6 119 Beoordelingen

129 Tabel Beoordelingen dagtoeristen per regio in Drenthe ( ) Zuidoost Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,7 8,0 7,4 Natuur 7,5 8,0 7,5 Zwemmen en zonnen 6,3 7,6 6,5 Fietsmogelijkheden 7,2 7,9 7,5 Wandelmogelijkheden 7,5 8,0 7,5 Horeca en uitgaan 6,9 7,4 6,8 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,8 6,8 VVV"s infovoorzieningen 7,1 7,2 6,9 Bewegwijzering 7,3 7,5 7 Prijspeil 6,8 7,4 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,9 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,9 Landschap 7,4 8,0 7,5 Attracties 7,1 8,0 7,3 Vriendelijkheid personeel 7,3 7,5 7,3 Deskundigheid personeel 7,1 7,5 7,4 Vriendelijkheid bevolking 7,3 7,5 7,4 Musea Nvt 7,5 6,6 Cultuurhistorie Nvt 7,6 6,7 120 Beoordelingen

130 121 Beoordelingen

131 10.2 Beoordelingen verblijfstoeristen Noord-Nederland en provincie Tabel Beoordelingen verblijftoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Noord Nederland 2005 % % 6 Oordeel vakantie totaal 7,9 5% 7,7 3% Natuur 8,0 5% 7,8 7% Zwemmen en zonnen 7,3 27% 7,1 27% Fietsmogelijkheden 8,1 6% 7,9 5% Wandelmogelijkheden 7,9 8% 7,8 6% Horeca en uitgaan 7,3 21% 7,2 18% Slechtweer faciliteiten 6,5 45% 6,5 47% VVV's informatievoorzieningen 7,2 19% 7,2 17% Bewegwijzering 7,5 15% 7,3 25% Prijspeil 7,2 21% Nvt Nvt Landschap 8,0 5% 7,8 4% Attracties 6,8 36% 6,7 34% Vriendelijkheid personeel 7,7 10% 7,8 7% Deskundigheid personeel 7,5 12% 7,5 11% Vriendelijkheid bevolking 7,8 10% 7,8 5% Musea 7,2 23% 6,8 36% Cultuurhistorie 7,5 18% 7,2 25% Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,7 41% Prijs horeca Nvt Nvt 7,1 18% Prijs attracties Nvt Nvt 6,8 28% De meeste toeristische onderdelen worden (iets) lager beoordeeld door de verblijfstoeristen vergeleken met het onderzoek van vier jaar geleden. Alleen de vriendelijkheid van het personeel is (iets) hoger beoordeeld. Het rapport cijfer voor de gehele vakantie is met 0.2 procentpunt gedaald tot een 7,7 gemiddeld. 122 Beoordelingen

132 Tabel Beoordelingen verblijftoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Groningen 2005 % % 6 Oordeel vakantie 7,8 8% 7,6 6% Natuur 7,8 10% 7,6 9% Zwemmen en zonnen 7,1 34% 6,9 30% Fietsmogelijkheden 8,0 9% 7,7 8% Wandelmogelijkheden 7,9 9% 7,6 9% Horeca en uitgaan 7,3 28% 6,9 26% Slechtweer faciliteiten 6,5 44% 6,6 46% VVV's informatievoorzieningen 7,3 21% 7 25% Bewegwijzering 7,4 19% 7,1 24% Prijspeil 7,3 22% Nvt Nvt Landschap 7,8 9% 7,6 8% Attracties 7,0 34% 6,6 38% Vriendelijkheid personeel 7,9 6% 7,6 12% Deskundigheid personeel 7,8 7% 7,4 16% Vriendelijkheid bevolking 7,9 9% 7,7 6% Musea 7,5 20% 6,7 39% Cultuurhistorie 7,3 26% 7,2 24% Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,6 46% Prijs horeca Nvt Nvt 6,9 19% Prijs attracties Nvt Nvt 6,7 26% De gemiddelde beoordelingen van bijna alle toeristische items zijn (bijna) lager uitgevallen dan het onderzoek van vier jaar geleden (2005). Alleen het onderdeel slechtweer faciliteiten is (iets) beter beoordeeld dan in Beoordelingen

133 Tabel Beoordelingen verblijftoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Friesland 2005 % % 6 Oordeel vakantie 7,8 4% 7,8 3% Natuur 8,0 4% 7,9 6% Zwemmen en zonnen 7,2 30% 7,2 22% Fietsmogelijkheden 8,1 6% 7,9 4% Wandelmogelijkheden 7,9 8% 7,8 6% Horeca en uitgaan 7,3 20% 7,2 15% Slechtweer faciliteiten 6,2 53% 6,3 53% VVV's informatievoorzieningen 7,2 19% 7,4 13% Bewegwijzering 7,5 14% 7,3 28% Prijspeil 7,0 24% Nvt Nvt Landschap 8,0 4% 7,9 3% Attracties 6,3 47% 6,8 35% Vriendelijkheid personeel 7,5 15% 7,9 5% Deskundigheid personeel 7,3 18% 7,6 9% Vriendelijkheid bevolking 7,6 12% 7,9 4% Musea 7,1 27% 6,8 36% Cultuurhistorie 7,6 12% 7,1 28% Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,8 41% Prijs horeca Nvt Nvt 7,1 16% Prijs attracties Nvt Nvt 6,9 28% In Friesland fluctueren de verschillen in de gemiddelde beoordelingen per onderdeel licht. Opvallend is dat het toeristisch personeel betere gemiddelde rapportcijfers scoort in vergelijking met 4 jaar geleden. De waardering voor musea en cultuurhistorie daarentegen scoort (gemiddeld genomen) lagere cijfers. 124 Beoordelingen

134 Tabel Beoordelingen verblijftoeristen en het percentage 6 of lager ( ) Drenthe 2005 % % 6 Oordeel vakantie 8,1 2% 7,7 3% Natuur 8,2 2% 7,9 5% Zwemmen en zonnen 7,8 15% 6,9 34% Fietsmogelijkheden 8,2 3% 8,1 4% Wandelmogelijkheden 8,1 5% 7,9 15% Horeca en uitgaan 7,4 14% 7,2 15% Slechtweer faciliteiten 6,8 37% 6,7 37% VVV's informatievoorzieningen 7,2 15% 7 17% Bewegwijzering 7,6 11% 7,4 20% Prijspeil 7,3 15% Nvt Nvt Landschap 8,2 2% 7,9 4% Attracties 7,3 24% 6,9 28% Vriendelijkheid personeel 7,7 7% 7,8 8% Deskundigheid personeel 7,5 9% 7,5 11% Vriendelijkheid bevolking 7,9 6% 7,8 4% Musea 7,1 23% 6,9 34% Cultuurhistorie 7,4 14% 7,3 28% Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,5 37% Prijs horeca Nvt Nvt 7 22% Prijs attracties Nvt Nvt 6,8 29% Bijna alle toeristische onderdelen worden (iets) lager door de Drentse verblijfstoeristen beoordeeld. Zwemmen en zonnen wordt (veel) lager beoordeeld dan het vorige onderzoek (- 0,9 punt) Waardering verblijfstoeristen per regio & jaargang Op de volgende bladzijden zijn de rapportcijfers per jaargang en per editie gepresenteerd. Het voert te ver om ieder onderdeel per regio te belichten. De lezer kan zelf de gemiddelde cijfers interpreteren om per provincie en regio verbeterpunten vast te stellen. 125 Beoordelingen

135 Groningen: per regio Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Groningen ( ) West-Groningen Oordeel dagtocht totaal 7,8 8,0 7,7 Natuur 7,9 8,4 7,8 Zwemmen en zonnen 7,0 7,3 7,6 Fietsmogelijkheden 7,9 8,1 7,9 Wandelmogelijkheden 7,6 8,1 7,8 Horeca en uitgaan 6,8 7,0 6,8 Slechtweer faciliteiten 6,6 6,5 6,7 VVV"s infovoorzieningen 7,0 7,4 7 Bewegwijzering 7,3 7,7 7,3 Prijspeil 6,9 7,4 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7 Landschap 7,7 8,3 7,7 Attracties 7,0 7,0 7 Vriendelijkheid personeel 7,7 7,7 7,7 Deskundigheid personeel 7,7 7,8 7,6 Vriendelijkheid bevolking 7,7 7,9 7,7 Musea Nvt 7,5 6,7 Cultuurhistorie Nvt 7,3 7,2 Internet voorzieningen acco 7,0 7,0 6,7 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Groningen ( ) Groningen-Haren Oordeel dagtocht totaal 7,7 7,3 7,7 Natuur 7,3 7,0 7,5 Zwemmen en zonnen 7, ,3 Fietsmogelijkheden 6,7 7,3 7,5 Wandelmogelijkheden 7,7 7,3 7,5 Horeca en uitgaan 7,6 8,5 8,2 Slechtweer faciliteiten 7,8 7,0 7,2 VVV"s infovoorzieningen 6,8 6,6 7,5 Bewegwijzering 6,9 6,4 6,4 Prijspeil 7,5 6,4 nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,6 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7 Landschap 7,1 7,1 8,3 Attracties 6,9 6,9 7,3 Vriendelijkheid personeel 7,5 7,4 8,2 Deskundigheid personeel 7,2 7,5 8,5 Vriendelijkheid bevolking 7,6 8,0 8,4 Musea Nvt 7,9 7,7 Cultuurhistorie Nvt 7,2 7,7 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt Beoordelingen

136 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Groningen ( ) Eemsmond Oordeel dagtocht totaal 7,4 7,7 7,2 Natuur 7,7 7,5 6,9 Zwemmen en zonnen 6,5 6,5 5,9 Fietsmogelijkheden 7,7 7,9 7,2 Wandelmogelijkheden 8,0 7,8 7,3 Horeca en uitgaan 7,2 6,5 6,6 Slechtweer faciliteiten 6,2 5,8 6 VVV"s infovoorzieningen 7,1 7,0 6,3 Bewegwijzering 7,4 7,4 6,2 Prijspeil 7,1 7,2 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,7 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,3 Landschap 7,7 7,6 7,1 Attracties 6,9 6,3 6 Vriendelijkheid personeel 7,6 7,7 7,1 Deskundigheid personeel 7,5 7,5 6,4 Vriendelijkheid bevolking 7,8 7,6 7,6 Musea Nvt 6,9 6,5 Cultuurhistorie Nvt 7,1 6,8 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 7,3 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Groningen ( ) Oost-Groningen Oordeel dagtocht totaal 7,7 8,0 7,8 Natuur 7,8 8,0 7,6 Zwemmen en zonnen 7,1 7,6 7 Fietsmogelijkheden 7,6 8,3 7,6 Wandelmogelijkheden 7,7 8,1 7,6 Horeca en uitgaan 6,8 7,3 7,1 Slechtweer faciliteiten 7,0 6,8 6,6 VVV"s infovoorzieningen 7,0 7,6 7,2 Bewegwijzering 7,4 7,6 7,3 Prijspeil 7,3 7,6 nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,7 Landschap 7,7 7,9 7,7 Attracties 6,6 7,3 6,3 Vriendelijkheid personeel 7,6 8,2 7,7 Deskundigheid personeel 7,5 8,0 7,4 Vriendelijkheid bevolking 7,6 8,1 7,6 Musea Nvt 7,7 6,4 Cultuurhistorie Nvt 7,6 7,2 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,1 127 Beoordelingen

137 Friesland: per regio Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Friesland ( ) Wadden eilanden Oordeel dagtocht totaal 7,9 7,7 8,1 Natuur 8,1 8,1 8,3 Zwemmen en zonnen 7,5 7,7 7,7 Fietsmogelijkheden 8,1 8,4 8,4 Wandelmogelijkheden 8,0 8,0 8,3 Horeca en uitgaan 7,4 7,3 7,5 Slechtweer faciliteiten 6,4 5,4 6,4 VVV"s infovoorzieningen 7,3 7,2 7,4 Bewegwijzering 7,6 7,6 7,6 Prijspeil 6,8 6,5 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,7 Landschap 7,9 8,1 8,3 Attracties 6,7 5,6 6,6 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,3 8 Deskundigheid personeel 7,3 7,1 7,6 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,5 7,9 Musea Nvt 6,6 6,8 Cultuurhistorie Nvt 7,1 7,3 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,8 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Friesland ( ) Friese Merengebied Oordeel dagtocht totaal 7,8 7,9 7,9 Natuur 7,7 7,9 7,8 Zwemmen en zonnen 6,9 6,9 7,4 Fietsmogelijkheden 7,5 7,8 7,9 Wandelmogelijkheden 7,3 7,6 7,8 Horeca en uitgaan 7,3 7,6 7,1 Slechtweer faciliteiten 6,4 6,2 6,6 VVV"s infovoorzieningen 7,4 7,2 7,4 Bewegwijzering 7,4 7,6 7,4 Prijspeil 6,9 7,1 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,9 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,8 Landschap 7,7 7,9 7,8 Attracties 6,5 6,5 6,8 Vriendelijkheid personeel 7,4 7,7 8 Deskundigheid personeel 7,2 7,6 7,6 Vriendelijkheid bevolking 7,8 7,8 7,9 Musea Nvt 7,3 6,6 Cultuurhistorie Nvt 7,8 6,7 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,8 128 Beoordelingen

138 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Friesland ( ) Friese IJsselmeerkust Oordeel dagtocht totaal 7,8 8,0 7,6 Natuur 7,8 8,2 7,5 Zwemmen en zonnen 7,1 7,6 7,2 Fietsmogelijkheden 7,8 8,2 7,5 Wandelmogelijkheden 7,6 7,9 7,5 Horeca en uitgaan 7,2 7,4 7,1 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,1 6 VVV"s infovoorzieningen 7,4 7,2 7 Bewegwijzering 7,7 7,8 6,9 Prijspeil 6,9 7,4 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,2 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7,1 Landschap 7,9 8,1 7,5 Attracties 6,8 6,3 6,6 Vriendelijkheid personeel 7,7 7,5 7,7 Deskundigheid personeel 7,3 7,3 7,6 Vriendelijkheid bevolking 7,8 7,8 7,8 Musea Nvt 7,3 6,7 Cultuurhistorie Nvt 8,0 7,2 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,5 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Friesland ( ) Zuidoost Friesland Oordeel dagtocht totaal 7,9 8,0 7,6 Natuur 7,9 8,2 7,8 Zwemmen en zonnen 7,1 7,0 6,6 Fietsmogelijkheden 8,0 8,2 7,9 Wandelmogelijkheden 7,9 8,2 7,8 Horeca en uitgaan 7,0 6,9 7,2 Slechtweer faciliteiten 6,7 6,7 5,9 VVV"s infovoorzieningen 7,3 7,4 7,8 Bewegwijzering 7,6 7,6 7,5 Prijspeil 7,1 7,3 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,4 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 7 Landschap 7,8 8,1 7,9 Attracties 7,0 6,9 6,8 Vriendelijkheid personeel 7,5 7,7 7,9 Deskundigheid personeel 7,3 7,4 7,7 Vriendelijkheid bevolking 7,6 7,6 8 Musea Nvt 7,2 6,5 Cultuurhistorie Nvt 7,4 6,7 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 7,2 129 Beoordelingen

139 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Friesland ( ) Overig Friesland Oordeel dagtocht totaal 7,5 7,6 8 Natuur 7,5 7,9 7,8 Zwemmen en zonnen 6,6 6,6 6,7 Fietsmogelijkheden 7,5 7,9 7,9 Wandelmogelijkheden 7,2 7,7 7,7 Horeca en uitgaan 6,9 7,2 7,4 Slechtweer faciliteiten 6,3 6,6 6,4 VVV"s infovoorzieningen 7,2 7,2 7,3 Bewegwijzering 7,3 7,1 7 Prijspeil 7,0 7,0 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,2 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,8 Landschap 7,6 7,9 8,1 Attracties 6,9 6,4 6,9 Vriendelijkheid personeel 7,7 7,4 8 Deskundigheid personeel 7,4 7,2 7,7 Vriendelijkheid bevolking 7,6 7,6 8,2 Musea 7, ,3 Cultuurhistorie 7, ,7 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6, Drenthe: per regio Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Drenthe ( ) Noord-Midden Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,9 8,4 7,8 Natuur 8,1 8,3 7,9 Zwemmen en zonnen 6,7 8,4 7,6 Fietsmogelijkheden 8,1 8,1 8,1 Wandelmogelijkheden 7,9 8,1 7,8 Horeca en uitgaan 7,3 7,4 7,2 Slechtweer faciliteiten 7,0 7,1 6,4 VVV"s infovoorzieningen 7,4 7,2 7 Bewegwijzering 7,7 7,7 7,4 Prijspeil 7,1 7,6 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 6,6 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,7 Landschap 8,0 8,4 8 Attracties 7,4 7,2 7 Vriendelijkheid personeel 7,6 7,9 7,5 Deskundigheid personeel 7,4 7,5 7,3 Vriendelijkheid bevolking 7,8 7,9 7,8 Musea Nvt 6,6 7 Cultuurhistorie Nvt 7,0 7,4 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,3 130 Beoordelingen

140 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Drenthe ( ) Zuidwest Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,8 7,9 7,9 Natuur 8,0 8,1 7,9 Zwemmen en zonnen 6,5 7,3 6,3 Fietsmogelijkheden 8,2 8,2 8,4 Wandelmogelijkheden 8,0 8,1 8,2 Horeca en uitgaan 7,0 7,3 7,4 Slechtweer faciliteiten 6,3 6,9 6,7 VVV"s infovoorzieningen 7,4 7,3 7,3 Bewegwijzering 7,5 7,5 7,5 Prijspeil 7,1 7,1 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,1 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,9 Landschap 8,0 8,1 8,1 Attracties 6,8 7,1 6,7 Vriendelijkheid personeel 7,5 7,7 8 Deskundigheid personeel 7,2 7,5 7,7 Vriendelijkheid bevolking 7,5 7,9 8 Musea Nvt 7,1 6,8 Cultuurhistorie Nvt 7,4 7,4 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,9 Tabel Beoordelingen verblijfstoeristen per regio in Drenthe ( ) Zuidoost- Drenthe Oordeel dagtocht totaal 7,6 7,9 7,4 Natuur 7,8 8,2 7,6 Zwemmen en zonnen 7,2 7,4 6,7 Fietsmogelijkheden 7,7 8,2 7,7 Wandelmogelijkheden 7,6 8,1 7,7 Horeca en uitgaan 7,0 7,7 7 Slechtweer faciliteiten 6,5 6,5 6,9 VVV"s infovoorzieningen 7,3 7,2 7 Bewegwijzering 7,2 7,6 7,2 Prijspeil 6,9 7,3 Nvt Prijs/kwaliteit Horeca Nvt Nvt 7,2 Prijs/kwaliteit Attracties Nvt Nvt 6,9 Landschap 7,5 8,1 7,6 Attracties 7,2 7,6 7,1 Vriendelijkheid personeel 7,5 7,5 7,7 Deskundigheid personeel 7,2 7,5 7,5 Vriendelijkheid bevolking 7,4 7,7 7,6 Musea Nvt 7,6 7 Cultuurhistorie Nvt 7,5 7,1 Internet voorzieningen acco Nvt Nvt 6,5 131 Beoordelingen

141 11. Herhalingsbezoek Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd: Verblijftoerist Bent u al eerder in deze omgeving op vakantie geweest? Dagtoerist Heeft u al eerder in deze omgeving een dagtochtje ondernomen? 11.1 Dagtoeristen Tabel 11.1 Herhalingsbezoek dagtoeristen 2000 / 2002 / 2005 / Groningen 55% 62% 54% 75% Friesland 72% 66% 61% 73% Drenthe 61% 71% 73% 75% Noord-Nederland 63% 66% 62% 74% Ruim zeventig procent van de dagtoeristen heeft al eens eerder in dezelfde omgeving een dagtocht ondernomen. In Friesland is dit percentage lager dan in Drenthe en Groningen Verblijfstoeristen Tabel 11.2 Herhalingsbezoeken verblijfstoeristen 2000 / 2002 / Groningen 57% 50% 46% 59% Friesland 71% 62% 69% 61% Drenthe 68% 65% 72% 67% Noord-Nederland 67% 60% 63% 62% Voor de verblijfstoeristen geldt dat ruim 60 procent heeft aangegeven eerder in dit gebied op vakantie te zijn geweest. In Groningen stijgt dit percentage terwijl in Drenthe en Friesland sprake is van een daling vergeleken met de meting in Herhalingsbezoek

142 133 Aanraden vakantiegebied

143 12. Aanraden bij familie en vrienden Aan de toerist (verblijf en dag) zijn de volgende vragen voorgelegd: Zou u vrienden / bekenden aanraden dit gebied te bezoeken? Zo ja: één of meerdere dagen? 12.1 Dagtoeristen Tabel 12.1 Aanraden gebied aan familie / kennissen Noord Nederland door dagtoeristen( ) Ja 82% 79% 73% Misschien 16% 18% 24% Nee 2% 3% 3% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.2 Aanraden gebied aan familie / kennissen Groningen door dagtoeristen ( ) Ja 81% 81% 69% Misschien 17% 17% 27% Nee 3% 3% 3% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.3 Aanraden gebied aan familie / kennissen Friesland door dagtoeristen ( ) Ja 81% 79% 76% Misschien 15% 19% 22% Nee 3% 3% 2% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.4 Aanraden gebied dagje uit / vakantiegebied aan familie / kennissen Drenthe door dagtoeristen ( ) Ja 84% 84% 73% Misschien 15% 15% 24% Nee 1% 1% 3% Totaal 100% 100% 100% 134 Aanraden vakantiegebied

144 In Noord-Nederland is het percentage van het aantal mensen, dat het gebied aanraadt, gedaald met 8%. Vooral in Groningen en Drenthe zijn er relatief meer mensen die hebben aangegeven misschien het vakantiegebied aan te bevelen aan derden. Tabel 12.5 Aanraden gebied één of meerdere dagen door dagtoeristen ( ) Noord Nederland Één dag 51% 50% 56% Meerdere dagen 49% 50% 44% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.6 Aanraden gebied één of meerdere dagen door dagtoeristen ( ) Groningen Één dag 56% 59% 65% Meerdere dagen 44% 41% 35% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.7 Aanraden gebied één of meerdere dagen door dagtoeristen ( ) Friesland Één dag 49% 59% 49% Meerdere dagen 51% 41% 51% Totaal 100% 100% 100% Tabel 12.8 Aanraden gebied één of meerdere dagen door dagtoeristen ( ) Drenthe Één dag 46% 42% 54% Meerdere dagen 54% 58% 46% Totaal 100% 100% 100% In Groningen en vooral Drenthe is een relatieve stijging geconstateerd van het aantal dagtoeristen die de betreffende regio geschikt vindt voor een dagbezoek. In Friesland is er een stijging waargenomen onder de toeristen die hebben aangegeven dat desbetreffende vakantieregio (vooral) geschikt is voor een bezoek van meerdere dagen. 135 Aanraden vakantiegebied

145 12.2 Verblijfstoeristen Tabel 12.9 Aanraden gebied aan familie / kennissen Noord Nederland door verblijfstoeristen( ) Ja 84% 82% 80% Misschien 14% 16% 16% Nee 2% 2% 4% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied aan familie / kennissen Groningen door verblijfstoeristen ( ) Ja 78% 75% 75% Misschien 18% 21% 19% Nee 4% 4% 6% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied aan familie / kennissen Friesland door verblijfstoeristen ( ) Ja 85% 86% 82% Misschien 14% 13% 15% Nee 2% 1% 3% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied aan familie / kennissen Drenthe door verblijfstoeristen ( ) Ja 87% 83% 81% Misschien 11% 16% 16% Nee 1% 1% 4% Totaal 100% 100% 100% Voor zowel Noord Nederland in zijn geheel als voor de noordelijke provincies afzonderlijk geldt dat er geen grote verschillen zijn geconstateerd in de mening van de toerist over het aanraden van het gebied aan bekenden. 136 Aanraden vakantiegebied

146 Tabel Aanraden gebied één of meerdere dagen door verblijftoeristen ( ) Noord Nederland Één dag 8% 12% 41% Meerdere dagen 92% 88% 59% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied één of meerdere dagen door verblijftoeristen ( ) Groningen Één dag 8% 11% 43% Meerdere dagen 92% 89% 57% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied één of meerdere dagen door verblijftoeristen ( ) Friesland Één dag 8% 8% 39% Meerdere dagen 92% 92% 62% Totaal 100% 100% 100% Tabel Aanraden gebied één of meerdere dagen door verblijftoeristen ( ) Drenthe Één dag 9% 19% 45% Meerdere dagen 91% 81% 55% Totaal 100% 100% 100% In zowel Groningen als Friesland is er veel veranderd ten opzichte van 2002 en In 2009 raden de mensen namelijk de provincies veel meer aan voor één dag. De verschuiving van meerdere dagen naar één dag is ook sterk zichtbaar in Drenthe, wat voor Noord-Nederland een verschil oplevert van 29% ten opzichte van Aanraden vakantiegebied

147 13. Beoordeling accommodatie Aan de toerist (verblijf) is de volgende vraag voorgelegd. Wat voor rapportcijfer zou u geven voor uw verblijfadres? 13.1 Alleen verblijftoeristen Naar provincie Tabel 13.1 Beoordeling accommodatie door verblijfstoeristen ( ) Noord Nederland Kampeerterrein 7,7 7,7 7,9 7,8 Hotel / pension 7,5 7,9 7,6 7,6 Logies & ontbijt 7,6 7,3 7,7 7,4 Boot 8,3 8,0 8,0 7,9 Groepsaccommodatie 7,2 7,2 6,9 7,9 Familie / kennissen 8,6 8,6 8,5 8,2 Recreatiewoning 8,0 7,7 8,1 7,7 Tweede woning Nvt Nvt Nvt 8,0 Toeristen die verblijven in een groepsaccommodatie geven als rapportcijfer, vergeleken de voorgaande editie (2005), gemiddeld een punt hoger. Voor de rest zijn er lichte dalingen waargenomen. Tabel 13.2 Beoordeling accommodatie door verblijfstoeristen ( ) Groningen Kampeerterrein 7,5 7,7 8,1 7,7 Hotel / pension 7,2 8,2 7,4 7,7 Logies & ontbijt 7,8 6,8 8,0 7,3 Boot 7,5 8,6 8,1 7,7 Groepsaccommodatie 7 7,5 6,9 7,8 Familie / kennissen 8,2 8,5 8,4 8,1 Recreatiewoning 7,9 7,4 8,3 7,5 Tweede woning Nvt Nvt Nvt 7,1 In Groningen is net zoals in Noord- Nederland de beoordeling voor de groepsaccommodatie het meest toegenomen. Recreatiewoning is het meest afgenomen. 138 Beoordeling accommodatie

148 Tabel 13.3 Beoordeling accommodatie door verblijfstoeristen ( ) Friesland Kampeerterrein 7,7 7,7 7,6 7,7 Hotel / pension 7,7 7,8 7,8 7,8 Logies & ontbijt 7,5 7,4 7,8 7,6 Boot 8,3 8 8,0 8,0 Groepsaccommodatie 7,3 7 6,9 8,2 Familie / kennissen 8,8 8,7 8,6 8,0 Recreatiewoning 8,1 7,9 8,1 7,8 Tweede woning Nvt Nvt Nvt 7,9 Het meest opvallende in Friesland is dat de groepsaccommodaties (veel) hoger worden beoordeeld vergeleken met 4 jaar geleden ((6,9 naar 8,2). Tabel 13.4 Beoordeling accommodatie door verblijfstoeristen ( ) Drenthe Kampeerterrein 7,9 7,7 7,9 7,9 Hotel / pension 7,3 7,9 7,5 7,4 Logies & ontbijt - 7,3 7,0 7,4 Boot Groepsaccommodatie 7 7,2 7,2 7,8 Familie / kennissen 8,5 8,3 8,5 8,9 Recreatiewoning 7,8 7,6 8,0 7,9 Tweede woning Nvt Nvt Nvt 10 De meeste accommodatievormen in Drenthe worden beter gewaardeerd vergeleken met het onderzoek in Naar seizoen Tabel 13.5 Beoordeling accommodatie door verblijfstoeristen ( ) per seizoen Voorseizoen Hoofdseizoen Naseizoen Kampeerterrein 7,6 7,7 7,8 7,7 7,8 7,6 7,8 7,7 7,7 7,6 8,0 7,9 Hotel / pension 7,3 7,6 7,7 7,7 7,6 8,1 7,8 7,8 7,7 7,9 7,4 7,4 Logies & ontbijt 7,2 7,3 7,8 7,3 8 7,4 7,5 7,6 7,6 6,5 7,9 7,4 Boot 8,5 8,3 7,9 7,7 7,8 7,8 8,1 8,0 8,3 8 7,7 8,2 Groepsaccommodatie 7,7 7,6 6,0 7,8 9 6,7 7,2 8,2 7 6,5 7,0 7,8 Familie / kennissen 8,4 8,4 8,7 8,1 7,2 8,4 8,8 8,0 8,8 8,9 8,2 8,9 Recreatiewoning 8,2 7,5 7,8 7,5 7,9 7,9 8,1 7,8 7,9 7,8 8,2 7,9 Tweede woning Nvt Nvt Nvt 7,1 Nvt Nvt Nvt 7,9 Nvt Nvt Nvt 10,0 In het naseizoen worden de accommodatievormen gemiddeld het best beoordeeld en in het voorseizoen het minst. Beoordelingen in het kader van familie en kennissen zijn het hoogst met gemiddeld een Beoordeling accommodatie

149 14. Genoemde verbeterpunten door toeristen Het aanbod van toerisme sluit niet altijd aan bij de wensen en verwachtingen van de bezoekers. Voor zowel de dagtoeristen als verblijfstoeristen worden de belangrijkste verbeterpunten gegeven. In de enquête is aan de toerist gevraagd één aandachtspunt te noemen dat voor verbetering vatbaar is. Per provincie worden de top 10 en per regio de top 5 van de verbeterpunten gepresenteerd. De verbeterpunten die in onderstaande tabellen vermeld staan zijn geclusterd. Aan de toerist (verblijf en dag) zijn de volgende vragen voorgelegd. Wat is volgens u het belangrijkste wat verbeterd moet worden aan deze vakantieomgeving? Mocht de uitkomst te maken hebben met het ontbreken van een toeristische voorziening / faciliteit dan werd de volgende vraag voorgelegd. Aan welke voorziening / faciliteit denkt u? 14.1 dagtoeristen Groningen Tabel 14.1 Top 10 verbeterpunten dagtoeristen in provincie Groningen (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 30% 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 16% 3 Bewegwijzering 9% 4 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 8% 5 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 7% 6 Niets 6% 7 Horeca 5%.7 Winkelen 5% 9 Parkeren 4% 10 Milieu ( afval, hondenpoep ) 3% De verbeterpunten per regio, zoals die op de volgende bladzijden zijn aangegeven, worden niet toegelicht in de tekst. De tabellen spreken voor zich. 140 Verbeterpunten toerisme

150 Regio s in Groningen Tabel 14.2 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Groningen (2009) West Groningen 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 3 Milieu ( afval, hondenpoep ) 4 Horeca 5 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 5 Bewegwijzering Tabel 14.3 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Groningen (2009) Groningen- Haren 1 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 2 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 3 Parkeren 4 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 5 Wandelen & fietsen (infrastructuur) Tabel 14.4 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Groningen (2009) Eemsmond 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 3 Winkelen 4 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 5 Horeca Tabel 14.5 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Groningen (2009) Oost-Groningen 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Bewegwijzering 3 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 4 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 5 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 141 Verbeterpunten toerisme

151 Friesland Tabel 14.6 Top 10 verbeterpunten dagtoeristen in provincie Friesland (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 40% 2 Niets 12% 3 Winkelen 8% 4 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc ) 7% 5 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 5% 5 Horeca 5% 5 Overige 5% 8 Milieu ( afval, hondenpoep ) 4% 8 Prijspeil ( te duur ) 4% 10 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 3% Regio s in Friesland Tabel 14.7 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Friesland (2009) Waddeneilanden 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Niets 3 Winkelen 4 Horeca 5 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. Tabel 14.8 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Friesland (2009) Friese Merengebied 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Niets 3 Promotie & informatievoorziening VVV 4 Milieu ( afval, hondenpoep ) 5 Winkelen Tabel 14.9 Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Friesland (2009) Friese IJsselmeergebied 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Niets 3 Milieu ( afval, hondenpoep ) 4 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 5 Parkeren 142 Verbeterpunten toerisme

152 Tabel Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Friesland (2009) Zuidoost-Friesland 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Niets 3 Winkelen 4 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 5 Prijspeil ( te duur ) 5 Wandelen & fietsen (infrastructuur) Tabel Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Friesland (2009) Overig Friesland 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 3 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 4 Winkelen 5 Horeca 143 Verbeterpunten toerisme

153 Drenthe Tabel Top 10 punten voor verbetering dagtoeristen provincie Drenthe (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 32% 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 15% 3 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 9% 4 Parkeren 8% 5 Winkelen 6% 6 Bewegwijzering 5% 6 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 5% 6 Milieu ( afval, hondenpoep ) 5% 9 Promotie & informatievoorziening VVV 4% 10 Horeca 3% 10 Niets 3% 10 Prijspeil ( te duur ) 3% Regio s in Drenthe Tabel Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Drenthe (2009) Noord-Midden Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 3 Winkelen 4 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 5 Milieu ( afval, hondenpoep ) Tabel Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Drenthe (2009) Zuidwest-Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Wandelen & fietsen (infrastructuur) 3 Parkeren 4 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 5 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) Tabel Top 5 verbeterpunten dagtoeristen regio s in Drenthe (2009) Zuidoost-Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Infrastructuur ( wegwerkzaamheden, onderhoud etc. ) 3 Parkeren 4 Sfeer ( drukte / rust / cultuur gebouwen etc. ) 5 Promotie & informatievoorziening VVV 5 Milieu ( afval, hondenpoep ) 5 Winkelen 144 Verbeterpunten toerisme

154 Algemeen conclusie verbeterpunten dagtoeristen Op één regio na, staat als geclusterd verbeterpunt voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten op de eerste plaats. Daarnaast worden er veel opmerkingen geplaatst door dagtoeristen met betrekking tot de infrastructuur in Groningen en Drenthe. In Friesland staat er vaak niets in de lijst, wat (waarschijnlijk) inhoud dat er veel tevreden bezoekers zijn en dat er (dus) niets hoeft te worden veranderd. 145 Verbeterpunten toerisme

155 14.2 Suggestie verbeterpunten dagtoeristen mbt voorzieningen In de vragenlijst van 2009 is de vraag opgenomen aan welke soort attractie / slechtweervoorziening de toerist denkt als deze heeft aangegeven dat het slecht gesteld is met het aanbod van de voorzieningen in Noord-Nederland. Tabel Top 10 suggesties (slechtweer) voorzieningen dagtoeristen (2009) Groningen N 1 Attractieparken ( binnen en buitenactiviteiten ) 4 2 Slechtweervoorzieningen 4 3 Faciliteiten ( overdekt ) 3 4 Veerboot naar Duitsland 2 5 ( meer ) Winkels 2 6 Musea, activiteiten in het centrum 4 7 Bioscoop 1 8 Faciliteiten ( voor kinderen ) 1 9 Stads / dorpswandelingen 1 N totaal 22 Tabel Top 10 suggesties (slechtweer) voorzieningen dagtoeristen (2009) Friesland N 1 Faciliteiten ( overdekt ) 4 2 Attractie pretparken 4 3 ( meer ) Winkels 2 4 Kermis 2 5 Musea en evenementen 2 6 Zwembad 2 7 Bowlingbaan 1 8 Campingfaciliteiten 1 9 Dierentuin, pretpark 1 10 Evenementen, markt 1 11 Faciliteiten ( voor kinderen ) 1 12 Faciliteiten voor het gehele gezin 1 13 Markten, live- muziek 1 14 Winkelcentrum ( overdekt ) 1 N Totaal Verbeterpunten toerisme

156 Tabel Top 10 suggesties (slechtweer) voorzieningen dagtoeristen (2009) Drenthe N 1 Attractie pretparken 7 2 Musea en evenementen 2 3 Bioscoop 1 4 Faciliteiten ( overdekt ) 1 5 Horeca ( meer uitgaansgelegenheden ) 1 6 Koffiehuis 1 7 Kroeg, discotheken 1 8 Markten, live- muziek 1 9 Slechtweervoorzieningen 1 10 Strandfaciliteiten ( meer ) 1 N Totaal Verbeterpunten toerisme

157 14.3 Verbeterpunten verblijfstoeristen Groningen Tabel Top 10 verbeterpunten verblijftoeristen provincie Groningen (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 46% 2 Wandelen & fietsen 10% 3 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 7% 4 Bewegwijzering 6% 5 Winkels 5% 6 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 4% 7 Openbaar vervoer 4% 8 Milieu ( afval & hondenpoep ) 3% 8 Parkeren 3% 8 Horeca & uitgaan 3% Ook voor de categorie verblijfstoeristen geldt dat de verbeterpunten per regio, zoals die hieronder zijn aangegeven worden niet worden toegelicht in de tekst. De tabellen spreken voor zich. Regio s in Groningen Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Groningen (2009) West-Groningen 1 Bewegwijzering 2 Flora & Fauna 3 Horeca & uitgaan 4 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 5 Milieu ( afval & hondenpoep ) Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Groningen (2009) Groningen-Haren 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Parkeren 3 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 4 Promotie & Informatievoorziening, VVV 5 Bewegwijzering 5 Winkels 148 Verbeterpunten toerisme

158 Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Groningen (2009) Eemsmond 1 Bewegwijzering 2 Flora & Fauna 3 Horeca & uitgaan 4 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 5 Milieu ( afval & hondenpoep ) 5 Niets Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Groningen (2009) Oost-Groningen 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Wandelen & fietsen 3 Winkels 4 Horeca & uitgaan 5 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 149 Verbeterpunten toerisme

159 Friesland Tabel Top 10 verbeterpunten verblijfstoeristen provincie Friesland (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 49% 2 Bewegwijzering 7% 3 Niets 7% 4 Promotie & Informatievoorziening, VVV 6% 5 Horeca & uitgaan 5% 5 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 5% 7 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 4% 7 Milieu ( afval & hondenpoep ) 4% 9 Flora & Fauna 3% 9 Winkels 3% Regio s in Friesland Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Friesland (2009) Waddeneilanden 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Niets 3 Bewegwijzering 4 Prijspeil 5 Winkels Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Friesland (2009) Friese Merengebied 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 3 Flora & Fauna 4 Horeca & uitgaan 5 Infrastructuur / wegwerkzaamheden Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Friesland (2009) Friese IJsselmeerkust 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Promotie & Informatievoorziening, VVV 3 Milieu ( afval & hondenpoep ) 4 Bewegwijzering 5 Horeca & uitgaan 5 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 150 Verbeterpunten toerisme

160 Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Friesland (2009) Zuidoost-Friesland 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Horeca & uitgaan 3 Promotie & Informatievoorziening, VVV 4 Wandelen & fietsen 5 Bewegwijzering Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Friesland (2009) Overig Friesland 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Bewegwijzering 3 Flora & Fauna 4 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 5 Promotie & Informatievoorziening, VVV 151 Verbeterpunten toerisme

161 Drenthe Tabel Top 10 verbeterpunten verblijfstoeristen provincie Drenthe (2009) % 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 33% 2 Wandelen & fietsen 12% 3 Openbaar vervoer 11% 4 Horeca & uitgaan 9% 5 Promotie & Informatievoorziening, VVV 7% 6 Niets 4% 6 Winkels 4% 7 Milieu ( afval & hondenpoep ) 3% 7 Bewegwijzering 3% 7 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 3% 7 Parkeren 3% 7 Prijspeil 3% 7 Sfeer ( drukte / rust/ cultuur / attracties / faciliteiten ) 3% Regio s in Drenthe Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Drenthe (2009) Noord-Midden Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Openbaar vervoer 3 Horeca & uitgaan 4 Wandelen & fietsen 5 Niets 5 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Drenthe (2009) Zuidwest-Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Wandelen & fietsen 3 Promotie & Informatievoorziening, VVV 4 Horeca & uitgaan 5 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 5 Openbaar vervoer 5 Winkels 5 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 152 Verbeterpunten toerisme

162 Tabel Top 5 verbeterpunten verblijftoeristen regio s in Drenthe (2009) Zuidoost-Drenthe 1 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 Promotie & Informatievoorziening, VVV 3 Horeca & uitgaan 4 Openbaar vervoer 5 Bewegwijzering Algemene conclusie verbeterpunten verblijfstoeristen Net zoals bij de dagtoeristen staat ook hier voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten op de eerste plek wat betreft het meest genoemde (geclusterde) verbeterpunt. De verbeterpunten fluctueren echter bij de verblijfstoeristen meer per regio dan bij de dagtoeristen. 153 Verbeterpunten toerisme

163 14.4 Suggestie verbeterpunten verblijfstoeristen met betrekking tot voorzieningen In de vragenlijst van 2009 is de vraag opgenomen aan welke soort attractie / slechtweervoorziening de toerist denkt als deze heeft aangegeven dat het slecht gesteld is met de voorzieningen in Noord- Nederland. Tabel Suggesties (slechtweer) voorzieningen verblijftoeristen (2009) Groningen N 1 Attractie pretparken 11 2 Attractieparken ( binnen en buitenactiviteiten ) 6 3 Bewegwijzering 6 4 Parkeren 5 5 Slechtweervoorzieningen 5 6 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 5 7 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 4 8 Musea 4 9 Openbaar vervoer 3 10 Strandfaciliteiten 3 11 Zwembad 3 12 Wandelen & fietsen 3 13 Iets voor kinderen 2 14 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 2 15 Speelparadijs voor kinderen 2 16 Winkels 2 17 Winkels ( overdekt winkelcentrum ) 2 18 Bowlen 1 19 Entertainment 1 20 Faciliteiten ( overdekt ) 1 21 Flora & Fauna 1 22 Horeca & winkels 1 23 Meer activiteiten 1 24 Meer toertochten 1 25 Overdekt zwembad / tennisbaan 1 26 Prijspeil 1 27 Promotie & Informatievoorziening, VVV 1 28 Zwembad 1 N Totaal Verbeterpunten toerisme

164 Tabel Suggesties (slechtweer) voorzieningen verblijftoeristen (2009) Friesland N 1 Slechtweervoorzieningen 11 2 Attractieparken ( binnen en buitenactiviteiten ) 6 3 Faciliteiten ( overdekt ) 6 4 Bewegwijzering 5 5 Horeca & winkels 5 6 Zwembad 5 7 Bioscoop 4 8 Musea 4 9 Promotie & Informatievoorziening, VVV 3 10 Winkels 3 11 Zwembad 3 12 Entertainment 3 13 Infrastructuur / wegwerkzaamheden 3 14 Milieu 2 15 Overdekte activiteiten 2 16 Personeel 2 17 Strandfaciliteiten 2 18 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 2 19 Zwembad ( overdekt ) 1 20 Faciliteiten 1 21 Faciliteiten 1 22 Flora & Fauna 1 23 Musea, pretpark 1 24 Overdekte faciliteiten 1 25 Prijspeil 1 26 Sfeer ( drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 1 27 Sfeer (drukte / rust / cultuur / gebouwen etc ) 1 28 Verblijfsaccomodatie 1 29 Wandelen & fietsen 1 30 Winkels 1 N Totaal Verbeterpunten toerisme

165 Tabel Suggesties (slechtweer) voorzieningen verblijftoeristen (2009)) Drenthe N 1 Bewegwijzering 13 2 Prijspeil 5 3 Winkels 5 4 Faciliteiten voor het gehele gezin 3 5 Overdekt zwembad / tennisbaan 2 6 Musea, pretpark 2 7 Musea 2 8 Zwembad 2 9 Slechtweervoorzieningen 2 10 Bowlen 1 11 Meer activiteiten 1 12 Parkeren 1 13 Speelparadijs voor kinderen 1 14 Faciliteiten 1 15 Overdekte activiteiten 1 16 Voorzieningen / activiteiten / attracties / faciliteiten 1 N Totaal Verbeterpunten toerisme

166 157 Imago provincie

167 15. Imago provincie als toeristengebied Aan de toerist is gevraagd het imago te omschrijven van de provincie waarin de toerist zijn vakantie / dagje uit doorbrengt. De vele aangedragen opties zijn geclusterd en zijn in de onderstaande tabellen gepresenteerd. Aan de toerist (verblijf en dag) is de volgende vraag voorgelegd. Wat is volgens u het imago van de provincie waarin u uw vakantie doorbrengt / dagtochtje onderneemt? In het tabellenboek zijn ook de ongeclusterde imago- omschrijvingen opgenomen Dagtoeristen Tabel 15.1 Imago van de provincie per provincie dagtoeristen (2009) Groningen % Rust, ruimte en natuur ( flora & fauna ) 47% Gezellig, vriendelijk, sfeervol 16% Stad / dorp, winkel / cultuur etc. 11% Overig 8% Water, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport 6% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 5% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 4% Actief ( wandelen & fietsen ) 3% Veelzijdig en divers 1% Totaal 100% Per provincie Tabel 15.2 Imago van de provincie per provincie dagtoeristen (2009) Friesland % Rust, ruimte en natuur ( flora & fauna ) 45% Water, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport 22% Gezellig, vriendelijk, sfeervol 12% Stad / dorp, winkel / cultuur etc. 11% Overig 5% Actief ( wandelen & fietsen ) 2% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 1% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 1% Veelzijdig en divers 1% Totaal 100% 158 Imago provincie

168 Tabel 15.3 Imago van de provincie per provincie dagtoeristen (2009) Drenthe % Rust, ruimte en natuur ( flora & fauna ) 60% Gezellig, vriendelijk, sfeervol 18% Stad / dorp, winkel / cultuur etc. 6% Overig 5% Veelzijdig en divers 4% Actief ( wandelen & fietsen ) 3% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 2% Water, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport 1% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 1% Totaal 100% Dagtoeristen in Groningen, Friesland en Drenthe geven aan dat het imago van de provincie het best kan worden omschreven met de termen rust, ruimte en natuur. Gezelligheid en vriendelijkheid bepalen ook voor een belangrijk deel de sfeer en daarmee het imago van de drie provincies. In Friesland speelt het volop aanwezige water, strand, meren, plassen, zwemmen en de watersport ook een belangrijk deel in het imago van de provincie. 159 Imago provincie

169 15.2 Verblijfstoeristen Tabel 15.4 Imago van de provincie per provincie verblijfstoeristen (2009) Groningen % Rust, Ruimte en natuur ( flora & fauna ) 62% Gezellig, vriendelijk en sfeervol 9% Overig 7% Stad / dorp, winkelen / cultuur etc 7% Water ( waterrijk, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport ( zeilen, varen )) 6% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 5% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 2% Actief ( wandelen & fietsen ) 1% Veelzijdig en divers 1% Totaal 100% Tabel 15.5 Imago van de provincie per provincie verblijfstoeristen (2009) Friesland % Rust, Ruimte en natuur ( flora & fauna ) 55% Water ( waterrijk, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport ( zeilen, varen )) 21% Gezellig, vriendelijk en sfeervol 7% Stad / dorp, winkelen / cultuur etc 7% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 3% Actief ( wandelen & fietsen ) 2% Overig 2% Veelzijdig en divers 2% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 0% Totaal 100% Tabel 15.6 Imago van de provincie per provincie verblijfstoeristen (2009) Drenthe % Rust, Ruimte en natuur ( flora & fauna ) 74% Gezellig, vriendelijk en sfeervol 11% Stad / dorp, winkelen / cultuur etc 4% Actief ( wandelen & fietsen ) 4% Overig 4% Veelzijdig en divers 1% Stug, saai, vlak, kaal, te rustig, ver weg 1% Tevredenheid ( prima, goed, mooi etc ) 1% Water ( waterrijk, strand, meren, plassen, zwemmen, watersport ( zeilen, varen )) 1% Totaal 100% Ook de verblijftoeristen associëren het Noorden met rust, ruimte en natuur. Daarnaast heeft het Noorden een gezellig en sfeervol imago volgens de verblijfstoeristen. Logischerwijze wordt Friesland, naast de bovengenoemde zaken, ook geassocieerd met het alom aanwezige water. 160 Imago provincie