De beste methode. Van Haren Publishing

Transcriptie

1 De beste methode Van Haren Publishing Van Haren Publishing is een internationale uitgeverij op het gebied van best practices, standaarden en methoden. Als onafhankelijke uitgeverij streven wij er naar om alle toonaangevende best practice en methoden op een aantrekkelijke en praktisch toepasbare wijze toegankelijk te maken en zo kennisoverdracht te bevorderen. Om hiervoor een eerste aanzet te geven hebben we hier de drie meest bekende projectmanagementmethoden kort voor u samengevat. Ter informatie, om te vergelijken en hopelijk ook ter inspiratie. Veel leesplezier toegewenst. Bart Verbrugge [email protected] Uitgeefmanager Pagina 1

2 Korte samenvatting PRINCE editie Historie PRINCE, afkorting van Projects IN Controlled Environment, is in 1989 ontworpen door het toenmalige Central Computer and Telecommunication Agency (CCTA) van de Britse overheid. De methode was aanvankelijk gericht op ICT-projecten. In 1996 is PRINCE2 geïntroduceerd als generieke standaard voor alle typen projecten. PRINCE2 richt zich op een procesmatige aanpak van projectmanagement en is gebaseerd op de jarenlange praktijkervaring van vele projecten, projectmanagers en projectteams. De methode wordt regelmatig aangevuld met nieuwe inzichten. De meest recente versie is de 2009 Edition. Het Office of Government Commerce (OGC) in Groot-Brittannië heeft het copyright van het merk en de methode PRINCE2. Scope PRINCE2 is zowel gericht op het managen van een project als op het managen van de inzet van mensen en middelen in een project. De methode is niet bedoeld om alle aspecten van projectmanagement af te dekken. Er zijn drie brede gebieden die opzettelijk buiten de scope van PRINCE2 worden gehouden: specialistisch werk, technieken en leiderschapskwaliteiten. Dat is tegelijkertijd ook de kracht van de methode. Het succes staat of valt met het aanpassen van de methode aan de organisatie en aan het belang, de omvang, de doorlooptijd en de kosten van het project. Uitgangspunten PRINCE2 is gebaseerd op de volgende aannames: Projecten worden uitgevoerd in een beheerste omgeving. Een project is pas succesvol als alle betrokken partijen tevreden zijn met het projectresultaat (en daarbij hebben vaak de gebruikers de meeste invloed op de mening van de andere partijen). Succesvolle projecten zijn business driven. Samenwerking tussen alle bij het project betrokken partijen leidt tot meer succesvolle projecten. Wat werkt wordt door de praktijk bepaald. Beschrijving van de methode Vanuit de uitgangspunten van PRINCE2 zijn de volgende principes benoemd: voortdurende zakelijke rechtvaardiging; leren van ervaringen; gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden; managen per fase; management by exception; productgerichte aanpak; op maat maken voor de projectomgeving. Deze principes worden uitgewerkt in zeven thema s en zeven processen. Pagina 2

3 De hoofdstructuur van PRINCE2 Beschikbaarheid PRINCE2 is als methode vrij te gebruiken om projecten te managen. Voor het verzorgen van publicaties over en opleidingen in PRINCE2 is een licentie vereist. Geaccrediteerde opleidingsorganisaties verzorgen de training in de methode. Projectmanagers kunnen deelnemen aan internationaal erkende examens en krijgen bij goed gevolg een internationaal erkend certificaat. Voor advies en ondersteuning bij het gebruik van PRINCE2 is de Nederlandse Prince User Group (PUG) opgericht. In 2011 is PUG opgegaan in de Best Practice User Group (BPUG) met maandelijkse themasessies en een jaarlijks seminar (zie Toepassingsgebied PRINCE2 kan worden gebruikt ongeacht de schaal, de complexiteit, het land of de cultuur van het project en ongeacht de vraag of het project deel uitmaakt van een programma of wordt gemanaged als een onafhankelijk project. Sterker nog, het is een van de principes van PRINCE2 dat in een project de methode op maat wordt gemaakt om geschikt te zijn voor dergelijke contexten. In een hoofdstuk van het brondocument wordt aandacht besteed aan hoe de methode op maat is te maken. Relevant web links Official websites: Pagina 3

4 Korte samenvatting NCB versie 3/ICB version 3 De Nederlandse Competence Baseline (NCB) is een beschrijving van de belangrijkste onderwerpen en aspecten van projectmanagement. De NCB beschrijft kort de inhoud van het vakgebied projectmanagement en geeft de zaken aan waarvan een projectmanager iets moet weten. Het boek presenteert de technische, gedragsmatige en contextuele competentie-elementen van projectmanagement. De NCB versie 3 definieert 46 competentie-elementen, aangevuld met de hoofdrelaties ertussen. Deze zijn beschreven in drie competentiegebieden: - Technische competenties - Gedragsmatige competenties - Contextuele competenties Scope De NCB is een vrij nauwkeurige vertaling van de internationale standaard, de ICB. ICB is de afkorting van IPMA Competence Baseline. De IPMA (International Project Management Association) is een wereldwijd opererende organisatie en heeft haar basis in Europa. IPMA stelt de internationale kaders vast. Dat is gedaan in de ICB. In de NCB is gestreefd naar een duidelijke en eenduidige formulering. De in de NCB gehanteerde definities en beschrijvingen zijn de standaard voor de IPMA-certificering in Nederland. Deze uitgave is samengesteld door IPMA Nederland. Uitgangspunten De NCB is opgedeeld in drie gebieden van onderling verwante competentie-elementen: - 20 Technische competentie-elementen betreffende het gebied van projectmanagement waarin de professionals werken Gedragsmatige competentie-elementen betreffende de persoonlijke relaties tussen de medewerkers en groepen die worden gemanaged in de projecten, programma s en portfolio s Contextuele competentie-elementen betreffende de interactie van het projectmanagement-team binnen de context van het project en met de staande organisatie. Het systeem van universele certificering op vier niveaus van IPMA De certificaten die aan iemand worden toegekend, zijn gebaseerd op een beoordeling van zijn competentie in kenmerkende projectmanagementactiviteiten in het dagelijks werk. In het IPMA-certificeringsysteem worden de volgende vier categorieën projectmedewerkers gespecificeerd, op wie dezelfde standaarden van toepassing zijn: - Projectdirecteur (IPMA-niveau A): dit betekent dat de persoon een belangrijk portfolio of programma kan leiden, met de bijbehorende capaciteiten, methoden en instrumenten, dat het onderwerp van de certificering is in plaats van het management van één enkel project. Voor deze verantwoordelijkheid is een hoger niveau van kennis en ervaring nodig, waarbij ook de accenten duidelijk anders liggen dan bij de projectmanager. - Senior Projectmanager (IPMA-niveau B): dit betekent dat de persoon een complex project kan managen waarvoor de criteria in hoofdstuk 3 worden gedefinieerd. Deelprojecten zijn gebruikelijk, dat wil zeggen, de projectmanager managet door middel van deelprojectmanagers in plaats van dat hij het projectteam rechtstreeks leidt. - Projectmanager (IPMA-niveau C): dit betekent dat de persoon een project met beperkte complexiteit kan leiden. Hij heeft dus het corresponderende niveau van ervaring aangetoond, in aanvulling op het vermogen om kennis van projectmanagement toe te passen. - Projectmanagementmedewerker (IPMA-niveau D): dit betekent dat de persoon kennis van projectmanagement weet toe te passen als hij in welke hoedanigheid ook aan een project deelneemt en dat algemene kennis niet voldoende is om op een bevredigend competentieniveau te presteren. Pagina 4

5 Relevante web links Officiële IPMA website: Korte samenvatting PMBOK Guide 4th edition De kern van PMBOK De kern van het PMI-gedachtegoed is beschreven in de Project Management Body of Knowledge (PMBOK Guide). Uit de praktijk blijkt dat dit standaardwerk een professionele aanpak van projectmanagement beschrijft die toepasbaar is voor de meeste projecten. Historie De PMBOK, waarvan eind 2008 de vierde editie is uitgegeven, is het resultaat van een evolutie van best practices die zijn verzameld vanaf In de afgelopen jaren is voortdurend onderzoek gedaan naar wat wereldwijd als best practices voor projectmanagement wordt aangemerkt. Elke editie van de PMBOK reflecteert daarmee de stand van zaken van de wereldwijde kennis op het vakgebied. Kennis die zich in de praktijk heeft onderscheiden en bewezen. De PMBOK is daarom vooral een wereldwijde verzameling leerpunten die gestructureerd via kennisgebieden en processen wordt ontsloten. In de vierde editie es een directe koppeling gelegd in terminologie tussen de PMBOK en de standaarden voor programma- en portfoliomanagement. Scope De PMBOK schrijft niet voor, maar laat het aan de projectmanager en zijn team over om die best practices te kiezen die voor het onderhavige project het meest geschikt zijn. Daarom is de PMBOK strikt genomen geen methode, maar een raamwerk. Uitgangspunten De PMBOK Guide laat zich uitstekend en naadloos combineren met veel gebruikte methoden als PRINCE2, ProjectMatig Werken en zelfs Agile. Feitelijk moet een organisatie niet aan de implementatie van een dergelijke methode beginnen zonder diepgaande kennis van het raamwerk. Daarmee is de PMBOK van groot belang voor de professionalisering van het vakgebied en dient als basis voor de meeste gangbare internationale projectmanagementmethoden. Er zijn extensies (aanvullingen, uitwerkingen) beschikbaar voor projecten in specifieke branches of voor specifieke onderwerpen. Beschrijving van de methode De PMBOK bestaat uit drie hoofddelen: het projectmanagementraamwerk; de standaard voor het managen van een project; de kennisgebieden van projectmanagement. Procesgroepen projectmanagement Pagina 5

6 Het raamwerk In het raamwerk wordt de bedoeling van de PMBOK Guide beschreven, met onder andere: definitie van een project; omschrijving projectmanagement; relatie tussen project-, programma- en portfoliomanagement; verschil tussen project- en lijnmanagement; rol van de projectmanager; interactie tussen projecten en de omgeving waarin ze worden uitgevoerd; projectlevenscyclus, -fasering en hoofdprocessen; belanghebbenden of projectstakeholders; concepten voor de organisatorische verankering van projectmanagement. De standaard In deze sectie worden vijf hoofdprocessen beschreven die zijn opgedeeld in 42 deelprocessen. Beschikbaarheid PMBOK is verkrijgbaar via de boekhandel en bij PMI; leden van PMI kunnen een beveiligde elektronische kopie gratis downloaden voor eigen gebruik. Toepassingsgebied Met de eerdergenoemde extensies is de PMBOK Guide als standaard binnen de meeste branches toepasbaar en wereldwijd het invloedrijkste standaardwerk voor projectmanagement. Er zijn ruim drie miljoen exemplaren in vele talen in omloop. Bovendien zijn er meer dan als Project Management Professional (PMP ) gecertificeerde projectmanagers. De PMBOK Guide en de daaraan gerelateerde denk- en werkwijze wordt in Nederland vooral toegepast in internationaal georiënteerde bedrijven of bij dochters van multinationals die hun hoofdkantoor elders hebben. In Amerika en het Midden-Oosten is de PMBOK Guide de de-facto standaard voor projectmanagement. In de opkomende markten (China, India, Brazilië enzovoort) is de PMBOK Guide sterk in opkomst. Opleidingen PMI laat opleidingen verzorgen tot gecertificeerd projectmanager op verschillende niveaus door Registered Education Providers (REP s). Daarnaast heeft PMI de volgende internationaal erkende certificeringen ontwikkeld: Program Management Professional (PgMP ); Certified Associate in Project Management (CAPM ) basiskennis voor projectteamleden; PMI Scheduling Professional (PMI-SP ); PMI Risk Management Professional (PMI-RMP ). Relevant web links Officiële PMI-website: Pagina 6