De uitdaging van de toekomst

Transcriptie

1 Leerwerkplaats: een manier om toekomstige verpleegkundigen aandacht mee te geven voor kwaliteitsvolle zorg? Lynn Cools 30 maart 2010 Studiedag begeleidingsvpk Week van vpk NVKVV De uitdaging van de toekomst Nood aan kwaliteitszorg schaarste in de zorg coach innovator instructor functiedifferentiatie juiste zorg op juiste moment verpleegkundige andere organisator coördinator 1

2 Probleemstelling Kloof theorie praktijk 1. Fit for practice 2. Clinical credibility 3. Evidence Based Practice Fit for practice Probleemstelling Geen directe inzetbaarheid Competenties organiseren, coördineren en opnemen van verantwoordelijkheid te weinig aanwezig 1 1 Mole, et al. 2004; Clark, et al. 2007; Holland, et al. 2010; Mills, et al

3 Probleemstelling Clinical Credibility Invloed op leerproces van student 1 Focus niet langer op onderwijs alleen Onderwijs, onderzoek/dienstverlening en praktijk in elke verpleegkundige docentenfunctie 2 1 Barret, Sermeus et al Probleemstelling Evidence Based Practice Verpleegkundigen zijn zich te weinig bewust van belang van EBP Vertalen van onderzoeksresultaten naar praktijk: 17 jaar 1 Zorg baseren op intuïtie, traditie en bestaande procedures 2 Nood aan rolmodellen om EBP te introduceren 1 Fineout-Overholt, et al Pravikoff, et al., 2005; Brady, et al,

4 Innovatieve stageprojecten als antwoord op onderstaande vraag Hoe toekomstige verpleegkundigen klaarstomen voor het werkveld? Project leerwerkplaats Centrum voor leer- en zorginnovatie Stageproject leerwerkplaats Een groep 3 e jaarsstudenten runt een deel van een afdeling. Concreet : organisatie patiëntenzorg administratieve taken toeren met dokter multidisciplinair overleg dit zo zelfstandig mogelijk; maar onder toezicht! weliswaar 4

5 Leerwerkplaats: EUH??? Een leerwerkplaats is een authentieke werkomgeving, waarin een groep studenten alle voor de beroepsuitoefening typerende werkprocessen uitvoert en verantwoordelijk is voor de uitvoering ervan, met als doel het beroep te leren. De studenten zijn boventallig en de werkgever is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van het werk. De school verzorgt het onderwijs in de werkomgeving. Havekes en Drenth; 2005 Definitie ontrafeld een authentieke werkomgeving Locatie: HHRM, afdeling G1 Kamer : verpleeglokaal Grootte LWP: 2009: 9 bedden 2010: 27 bedden 2011: 15 bedden een groep studenten : 3 e jaarstudenten, geriatrie 5

6 Definitie ontrafeld de student voert alle voor de beroepsuitoefening typerende werkprocessen uit en is verantwoordelijk voor de uitvoering ervan, met als doel het beroep te leren De praktijk wordt hier benut als krachtige leeromgeving doordat studenten geconfronteerd worden met reële beroepssituaties. 6

7 Definitie ontrafeld de studenten zijn boventallig 19 studenten, waaronder 1 hoofdverpleegkundige 15 patiënten Shiften: V L en N Definitie ontrafeld de werkgever is eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van het werk Bij V en L: telkens mentor aanwezig met = uren Aanwezigheid mentoren:! Taak N: gebeurt mee met gewone nachtdienst, student neemt wel vooral zorg eigen kamers op, inclusief dossiers + briefing gebeurt aan eigen team 7

8 Definitie ontrafeld De school verzorgt het onderwijs in de werkomgeving olessen VHP osociale vaardigheden ocasuïstiek otopiclessen: delier, fixatie, Verwachte voordelen voor studenten Groot leerrendement Verantwoordelijkheid kunnen opnemen Groepsdynamiek Leren omgaan met stresssituaties Positief gevoel Leren van elkaar En ook voordelen voor patiënten? En voor verpleegkundigen? 8

9 Voorbereiding Overlegmomenten school ziekenhuis Infosessie voor ziekenhuis Informeren studenten Beslissing tot niet informeren patiënt en familie Voorbereidingsweek studenten: studenten dienen in groep na te denken over dagplanning (overdrachtmomenten, pat.besprekingen, shiften, ), opnamebeleid, gebruik schalen,. onder begeleiding van stagebegeleiders en mentoren. Voorbereiding Voor aanvang project Studenten lopen gedurende aantal dagen mee op de afdeling Doel: manier van werken leren kennen, dossiers leren hanteren, zicht krijgen op organisatie afdeling, verschillende actoren leren kennen (artsen, paramedici, hoofden, ) Uitleg over het verpleegdossier: stafmedewerker 9

10 Praktische organisatie Roulement Shifts: enkel V en L, bezetting / 24 u: 5 V, 3 L, 1 D (= hoofd), 1 nacht (8u werken; V= 6u45 15u, L= u, D = 8 16u + pauzes, duur te bepalen) Iedere student doet nacht (mee met volledige afdeling) Weekends worden opgevangen door studenten. Praktische organisatie Intervisie (45 ) Bijsturen door mentor van organisatie/stagebegeleider Individuele beoordelingsgesprekken 10

11 Taak hoofdverpleegkundige (student) Patiëntentoewijzing Dagelijks overleg met paramedici, wekelijks multi-disciplinair team Patiëntenbespreking leiden in de namiddag Controle dossiers, na plannen zorgen voor volgende dag Familie opvangen Telefoongesprekken (wordt doorgeschakeld) Plannen onderzoeken Ontslag, opname 11

12 Taak mentor 1 e dagen studenten laten inwerken en stilletjes aan loslaten, van instrueren naar delegeren en bijsturen waar nodig Moet aanwezig zijn, moet kunnen loslaten! Studenten organiseren, plannen, voeren uit, Bedoeling: continu (behalve nacht) aanwezig zijn als backup (let: eindverantwoordelijkheid blijft bij het ziekenhuis) Evaluatie van de studenten: schriftelijk + gesprek met stagebegeleider Mentoren?: betere mentoren van G-afdelingen: worden COACH! Taak stagebegeleider Aanwezigheid garanderen van een stagebegeleider die alle studenten observeert Begeleidingsgesprekken / intervisiemomenten Aanwezigheid: 2u VM 2u NM Eindevaluatie maken van toegewezen studenten Continu wijzen op kwaliteitszorg, theorie toepassen in praktijk, Maar ook pleitbezorger student 12

13 Evaluatie: effect voor mentoren / afdeling Dynamiek op de afdeling, afstappen routinematig handelen: kruisbestuiving Kritisch beoordelen van het eigen handelen Samenwerking / stimulatie met/door stagebegeleiders Begeleiden/ coachen is kerntaak geworden Overlaten aan studenten, vragen stellen en controleren 13

14 Evaluatie: effect voor studenten Leren op een andere manier, leerrendement ligt hoger! Organisatie wordt constant bijgestuurd 1 e dagen Studenten leren door: reflecteren op gezamenlijk functioneren, intervisie elkaar te motiveren werkervaringen uitwisselen elkaar gevraagd feedback geven verantwoordelijkheid te krijgen antwoord te krijgen op vragen, na zelf zoeken gestimuleerd worden zoveel mogelijk zelf te doen feedback krijgen reflecteren 14

15 Student schrijft: Het bracht me zoveel kennis bij. Ik leerde werken in team, zelfstandig zijn (omgaan met verantwoordelijkheid), ik leerde mijn verzorging plannen en leerde omgaan met problemen (zelf zoeken naar oplossingen) en feedback. ik leerde ook van mijn medestudenten en leerde reflecteren over onze werking en hierover afspraken te maken met heel de groep. efficiënt met tijd omgaan efficiënt en ordelijk werken flexibel werken met toegewezen taken. We praatten steeds na over hoe onze dag geweest was op de dienst. Het bleef steeds nazinderen in onze gedachten Evaluatie: ervaring voor ons Tof! We worden er naartoe gezogen. Overtuigd van nut! Maar ook Zoekend Belastend Confronterend 15

16 Besluit project leerwerkplaats Een leerwerkplaats is een afdeling waarbinnen opleiding en praktijk geïntegreerd worden, waardoor de kwaliteit van het werk toeneemt en de professionalisering van de student in optimale omstandigheden plaatsvindt! Onze afstuderende bachelors moeten zich in het werkveld profileren als bachelor, vooral op vlak van kwaliteitsverbetering: wij hebben de taak om hiervoor te zorgen!! Nog een stap verder Ontwikkeling, implementatie en evaluatie van een centrum voor leer- en zorginnovatie Samenwerking tussen: o Katholieke Hogeschool Limburg (KHLim) o Katholieke Hogeschool Leuven (KHLeuven) o Lessius Mechelen o Katholieke Hogeschool St. Lieven (KaHoSL) o Katholieke Hogeschool Z.W. Vlaanderen (KATHO Roeselare) o Katholieke Hogeschool Z.W. Vlaanderen (KATHO Kortrijk) o Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschappen 16

17 Centrum Leer- & Zorginnovatie Verpleegafdeling in ZH of zorgvoorziening Kwaliteitsvolle patiëntenzorg Opleiden van studenten verpleegkunde Kernprocessen Drie hoofdrollen: Student Verpleegkundig Team Ondersteuner (vanuit de hogeschool) Stagecoach (vanuit werkveld) Krachtige leeromgeving Ontwikkelen competenties Centrum Leer- & Zorginnovatie Kernproces 1: Zorgen Kwaliteit van patiëntenzorg is prioritair Practice development is een continu proces van ontwikkelingen om de effectiviteit van de zorg, vanuit het perspectief van de patiënt, te verhogen. Dit wordt bereikt door teams te helpen bij het ontwikkelen van hun kennis en vaardigheden, en hen te helpen bij het veranderen van de cultuur en context van zorg. Dit proces wordt mogelijk gemaakt en ondersteund door facilitators die op een systematisch en consequente wijze een continu proces van emancipatoire verandering bewerkstelligen waarbij het perspectief van de patiënt centraal staat (Garbett en McCormack, 2002: 88). 17

18 Centrum Leer- & Zorginnovatie Kernproces 2: Innoveren Innovatiedynamiek Implementeren van EBP WO: Praktijkgebaseerd of praktijkgericht onderzoek - Action Research Praktijkgebaseerd onderzoek is onderzoek dat gericht is op het ontwerpen en ontwikkelen van nieuwe producten of methodieken waarbij een vertaling en integratie van theoretische kennis naar concrete toepassingen of nieuwe contexten centraal staat. Het betreft ook onderzoeksactiviteiten die verband houden met het implementeren, evalueren en testen van al deze aspecten. Aan de basis van praktijkgebaseerd onderzoek ligt de directe wisselwerking tussen opleidingen met een professionele gerichtheid en het werkveld van deze opleidingen. Het werkveld heeft niet onmiddellijk toegang tot fundamenteel wetenschappelijk onderzoek of beschikt niet over de capaciteit om fundamentele kennis om te zetten in concrete antwoorden op de door hen ervaren noden Kwaliteitsprojecten Centrum Leer- & Zorginnovatie Kernproces 3: Leren Positief leerklimaat/ krachtige leeromgeving Een krachtige leeromgeving is een omgeving waarin sprake is van volwaardigheid in leeractiviteiten (interesse wekken, informatie bieden, betekenis construeren, ), waarin een evenwicht is tussen het formele leren, het actieleren en het ervaringsleren en waarin getracht wordt studenten geleidelijk aan steeds beter in staat te stellen het leren zelfstandig vorm te geven (evenwicht tussen ruimte voor zelfstandigheid en sturing) (Simons, 2009). 18

19 Project: Centrum Leer- & Zorginnovatie Ontwikkelen Opleidingscentrum Docenten verpleegkunde dichter naar praktijk Innovatieterrein Samenwerking onderwijs en werkveld Gebaseerd op reeds bestaande initiatieven, literatuur Reflecties, werkbezoek Project: Centrum Leer- & Zorginnovatie Implementeren Kritische succesfactoren Stageduur (student) min 8 weken volgt uurrooster stagecoach (ook nachten, WE) Stagecoach 1 op 1 begeleiding max 2 studenten/stagecoach Gedeelde aanstelling min 1 dag/week 19

20 Project: Centrum Leer- & Zorginnovatie Evalueren Kwalitatief empirisch onderzoek Multiple-case design Gegevens via semi-gestructureerde interviews, observaties en focusgroepen Project: Centrum Leer- & Zorginnovatie Beoogde resultaten Voor de opleiding Krachtige leeromgeving Attitude levenslang leren Studenten behalen specifieke competenties Studenten krijgen intensieve begeleiding Verhogen clinical credebility docenten Voor het werkveld Krachtige leeromgeving Studenten volwaardig lid van het team Eigen handelen in vraag stellen Innovatie en ondersteuning op de afdeling Aantrekkelijke afdeling voor studenten 20

21 Besluit: positief leerklimaat Positief leerklimaat wordt bereikt door in te speken op verschillende niveaus: Lerende zelf Leer- en vormingsproces en de context Macrofactoren Positief leerklimaat Microniveau: creëren intentie levenslang leren, want speelt in op: Afweging voor- en nadelen: o positieve ervaring wb leren, in vraag stellen, o EBP: erkenning tgo feedback traditionele afdeling o Ontwikkelen zelfvertrouwen Subjectieve sociale norm: collega studenten, SB, stagecoaches 21

22 Positief leerklimaat Mesoniveau o Vaststellen beginsituatie: geen te grote verwachtingen, duidelijk bespreekbaar stellen o Afstemmen leerinhouden op beginsituatie o Gebruikte werkvormen (onze rol als docent) o Evaluatie Context: Structurele factor: heel aantrekkelijk aanbod, hun afdeling, deskundige opleiders, mentoren kiezen, stagecoaches worden opgeleid Positief leerklimaat Maatschappelijke context o Groep o Erkenning 22

23 Vragen? 23