het financieringsmemorandum

Transcriptie

1 het financieringsmemorandum Financieringsmemorandum Alvorens in gesprek met een financier te gaan voor de aanvraag van een financiering dient een financieringsmemorandum te worden opgesteld. Het financieringsmemorandum moet voldoende informatie bevatten om een financier inzicht te geven in de belangrijkste bedrijfsgegevens, de financieringsbehoefte en de financierbaarheid hiervan. In het financieringsmemorandum wordt ingegaan op de onderneming (historie, activiteiten, klanten leveranciers, concurrenten, etc.) en de plannen voor de toekomst inclusief financiële prognoses. In het financiële gedeelte van het document wordt de aangevraagde financiering toegelicht en hoe aan de toekomstige renteverplichtingen en aflossingen kan worden voldaan. Gestructureerd nadenken over de toekomst en dit cijfermatig goed onderbouwen is bij het maken van het financieringsmemorandum dan ook van cruciaal belang. Het financieringsmemorandum is dus een rapport waarin alle ins en outs van uw bedrijf zodanig staan beschreven dat een potentiële financier een goed inzicht krijgt in uw bedrijf. Zo n financieringsmemorandum stelt de potentiële financier in staat om de benodigde omvang en de haalbaarheid van de financiering te bepalen. Benaderen financiers In onderling overleg met u geselecteerde financiers zullen het financieringsmemorandum ontvangen. Wij zorgen er altijd voor dat meerdere banken en/of investeringsmaatschappijen worden benaderd. Met het financieringsmemorandum als basis voeren wij samen met u gesprekken met mogelijke financiers. Voor financiers staat daarbij vaak één vraag centraal: Kan de onderneming de lening terugbetalen binnen de gewenste termijn? De verwachte cash flow moet voldoende zijn om aan de rente- en aflossingsverplichting te voldoen. De verwachtingen voor de toekomst worden getoetst aan normen die de financier hiervoor hanteert. Een onderneming die geen of beperkte winst maakt of een beperkt eigen vermogen heeft maakt weinig kans bij een financieringsaanvraag. Verder wil een lening verstrekker (bank) weten hoe zij haar geld krijgt als het toch fout mocht gaan met de onderneming. Heeft de onderneming activa, zoals vaste bedrijfsmiddelen, voorraden, vorderingen etc. die te gelde gemaakt kunnen worden op het moment dat de onderneming niet meer aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. In de gesprekken met de betreffende financiers kan alle verdere informatie worden verstrekt die de financiers nodig hebben om de kredietaanvraag te analyseren. Op basis van de dan verstrekte informatie zullen wij financiers verzoeken een kredietvoorstel te doen. 1

2 Beoordelen kredietvoorstellen De ontvangen kredietvoorstellen zullen wij analyseren, waarbij wij naast de tarifering kijken naar de omvang, de zekerheden en de flexibiliteit. Naast de harde factoren spelen ook zachtere factoren mee, zoals de persoonlijke klik die u heeft met de een financier. Uiteindelijk besluit u met welke financier verder het proces wordt ingegaan en een kredietovereenkomst zal worden afgesloten. Het onderstaande kunt u gebruiken als handleiding bij het opstellen van een financieringsmemorandum. inhoudsopgave financieringsmemorandum 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Beschrijving van de onderneming 4. Historie 5. Juridische structuur 6. Huisvesting 7. De activiteiten van het bedrijf De ondernemers Strategie Markt Primaire proces, ondersteunend proces en organisatiestructuur Organisatiecultuur Informatiesystemen 8. Overige informatie 9. Financieringsbehoefte 10. Vervolgprocedure 11. Bijlagen 2

3 Inleiding Het financieringsmemorandum begint in met een inleiding waarin de volgende informatie wordt verstrekt: Wie is de opsteller van het memorandum? Is het opgesteld door het management van het bedrijf, de aandeelhouder of misschien een adviseur? Iedere partij heeft zijn eigen belangen en door aan te geven wie het verhaal heeft opgesteld, kan de lezer zich een voorstelling maken vanuit wiens optiek het verhaal is geschreven. Wat dient er gefinancierd te worden? Ofwel: wat is nu precies het onderwerp van het memorandum? Om welke ondernemingen of activa gaat het? Per wanneer zou de beoogde financiering moeten plaatsvinden? Eventueel wordt een financieringsmemorandum pas verstrekt nadat de betrokken partijen overeenstemming hebben bereikt over geheimhouding van de geleverde informatie. Met wie mag contact worden opgenomen? Wie mag worden geraadpleegd bij vragen? Meestal is dat enkel de opsteller van het memorandum of een adviseur. Wat is de status van de informatie die in het memorandum staat beschreven? Is de marktof bedrijfsinformatie extern geverifieerd en is de financiële informatie gecontroleerd door een accountant? Als dat niet het geval is, verzuim dan niet dat expliciet te vermelden. Het memorandum kan nooit helemaal volledig zijn en het is dan ook van belang om dat meteen in de inleiding aan te geven. De financier zal altijd nog worden gevraagd om een eigen onderzoek te doen, waarin hij de grondslagen waarop de financieringsaanvraag is gebaseerd, nog kan verifiëren. Wie is aansprakelijk als de informatie niet juist of volledig blijkt te zijn? U kunt er nooit voor de volle honderd procent voor instaan dat de informatie in het memorandum juist en volledig is. Vermeld daarom altijd expliciet dat u in het geval van omissies daar niet op kan worden aangesproken. Samenvatting Na de inleiding volgt een samenvatting. Deze moet de lezer in elk geval uitnodigen om verder te lezen. De informatie moet beknopt zijn en de belangrijkste zaken weergeven. In de samenvatting staan de reden voor de financieringsaanvraag en de belangrijkste overwegingen die een financier kan hebben om juist uw bedrijf te financieren (locatie, winstgevendheid, klantenkring et cetera). 3

4 Beschrijving van de onderneming Historie Ontstaan en ontwikkeling. Wanneer is de onderneming opgericht of ontstaan. Met welke producten en diensten is de onderneming ooit begonnen, hoe heeft dit zich verder ontwikkeld tot wat het bedrijf nu is. Juridische en fiscale structuur Voor welke juridische structuur heeft u gekozen en waarom? Dit heeft onder meer gevolgen voor de aansprakelijkheid en is daarom voor een financier belangrijk bij het verstrekken van een financiering. In een organogram kunt u een overzicht maken van de juridische structuur van het bedrijf. Geef ook informatie over de fiscale positie van het bedrijf. Bestaat er een fiscale eenheid? Maak melding van contracten en eventuele geschillen die er zijn. Huisvesting Op welke locaties is het bedrijf gevestigd, is het vastgoed uw eigendom of gehuurd. Hoe lang loopt het huurcontract nog en zijn hierin opties tot verlenging en/of koop vastgelegd? Bedrijfsactiviteiten Kijk dwars door het bedrijf heen, maak een scan van het bedrijf. Geef een visie op het bedrijf en haar activiteiten. Hoe heeft het bedrijf tot nu toe gehandeld in deze omgeving? Maak een scan op micro (bedrijfs) niveau: sterkten zwakten, kritische succesfactoren. Maak een scan op meso (markt) niveau: kansen en bedreigen (de concurrentiekrachten waar je mee te maken hebt), de omgeving. Voor zover deze omgeving gerelateerd kan worden aan het bedrijf, dus algemene branche- en markt informatie is minder relevant. In dit hoofdstuk kunt u onder andere zaken kwijt als verdeling van de omzet, de markt(en) waarin het bedrijf opereert, de belangrijkste klanten en de grootste leveranciers. Informatie over de producten en diensten: een korte beschrijving van het assortiment, het voorraadbeleid, de merken en de afhankelijkheid van grote toeleveranciers of grote afnemers. Eventueel kunt u sommige gegevens anonimiseren. Het kan ongewenst zijn dat bijvoorbeeld bepaalde klantengegevens buiten het bedrijf bekend worden. 4

5 De ondernemers De financier wil weten wie de mensen zijn achter de onderneming en of zij de ervaring en de opleiding hebben die nodig is om de onderneming tot een succes te maken. Een curriculum vitae opnemen in de bijlage. Strategie Deze paragraaf bevat informatie over: De omgeving van het bedrijf: - The big picture : mesoniveau (= bedrijfstak) en macroniveau - Ter onderbouwing cijfers van bijvoorbeeld het Centraal Planbureau, De Nederlandse Bank - Bij een klein bedrijf niet teveel schrijven over de economische context. In dat geval meer schrijven over ontwikkelingen in de branche (mesoniveau), gebruik hiervoor branche informatie zoals Rabobanks Cijfers & Trends - Vermeldt voor zover relevant: politieke en demografische ontwikkelingen, conjunctuuraspecten, (veranderingen in) relevante wet- en regelgeving, internationale c.q. nationale c.q. regionale c.q. brancheontwikkelingen Het bedrijf: - Analyse van het heden als basis voor de prognoses - Inkomende geldstromen: waar komen ze vandaan, wat is de kwaliteit van de geldstromen, hoe gedegen zijn ze, hoeveel invloed heeft het bedrijf erop, te verwachten veranderingen in de geldstromen - Waar zit het bedrijf in de keten (relevant als je afhankelijk bent van subcontractors) - SWOT analyse of het five-forces model van Porter (alleen opnemen als dit een functie heeft: linken met de geldstromen) - Kritische succesfactoren en concurrentievoordelen Markt In dit hoofdstuk kunt u onder andere zaken kwijt als een verdeling van de omzet, de markt(en) waarin het bedrijf opereert, de belangrijkste klanten en de grootste leveranciers. Beschrijving van de markt, met aandacht voor de huidige situatie én voor de toekomstige mogelijkheden en marktontwikkelingen. Beschrijf hoe u aankijkt tegen de markt waarin u opereert. Is het een risicovolle markt, hoe doen uw concurrenten het en is er wel ruimte voor u op deze markt? Wees kritische vragen voor en leg de potentiële financier uit waarom u denkt dat uw onderneming een succes wordt of blijft. Primaire proces, ondersteunend proces en organisatiestructuur Hoe ziet de organisatie van uw onderneming eruit en zitten de juiste mensen op de juiste plekken? Hoe is het primaire proces georganiseerd? Hoe wordt het geld verdiend? Met welke activiteiten? 5

6 Hier alle informatie over de interne organisatie van uw bedrijf: de organisatiestructuur, de managementstructuur, de personeelsopbouw, de arbeidsvoorwaarden, enzovoort. Een organogram opnemen, aangeven wie de sleutelfiguren in de organisatie zijn, op welke wijze arbeidsvoorwaarden geregeld zijn (bijvoorbeeld wel of niet via een Cao), wat het ziekteverzuim is, de pensioenregeling, etc. Hoe is de indirecte, ondersteunende, organisatie ingericht en geregeld? Denk aan: - Directie - Financiën en control - Personeel en organisatie - Kwaliteit, arbo en milieu Een financier wil graag zien dat u een goed geoliede onderneming heeft waar goede mensen zitten en de interne processen goed beheerst worden. Organisatiecultuur Dit betreft het verwoorden van het bedrijf waar je je goed bij voelt. Waarom voeren mensen zich thuis binnen de organisatie? Formele versus informele organisatie toelichten. Eigen verantwoordelijkheid versus hiërarchie toelichten. Wat wordt aan MVO gedaan? Informatiesystemen Wat is de stand van de automatisering? Wat is de belangrijkste software waarvan gebruikt wordt gemaakt? Is de hardware up-to-date? Financiële informatie Een van de belangrijkste onderdelen van het memorandum wordt gevormd door de financiële gegevens. Op deze cijfers gaat de financier zich baseren om tot een eerste voorstel te komen. Bepaalde zaken kunt u normaliseren. Een financier zal de potentie van uw bedrijf vooral beoordelen op grond van prognoses. Natuurlijk moeten de prognoses kunnen worden onderbouwd met resultaten die in het verleden zijn behaald. Het zijn echter vooral de gegevens over de toekomst die een financier zullen interesseren. Vaste contracten met afnemers, een omzet die voldoende gespreid is en flexibiliteit in de kosten zijn zaken die menig financier zal waarderen. De volgende informatie is voor deze paragraaf van belang: - Deze paragraaf eventueel splitsen in een kwantitatief en een kwalitatief gedeelte - De cijfermatige geschiedenis in de vorm van gestileerde jaarrekeningen over de afgelopen jaren (3 tot 5 jaar terug) - Hanteer eventueel een hoofdindeling van balans en winst- en verliesrekening voor zover nadere indeling niet relevant is 6

7 - Onderscheid belangrijkste kosten: loon- en salariskosten, afschrijvingen (rekening houdend met uitbreidings- en herinvesteringen - Indexeer niet alle kosten zo maar op gelijke wijze - Opvallende bewegingen c.q. structuurveranderingen die hebben plaatsgevonden en die in de cijfers zichtbaar worden toelichten - Recente ontwikkelingen - Cijfermatige prognoses inclusief liquiditeitsprognoses - Rente en aflossingsschema s en een toelichting op de geboden zekerheden Overige informatie Overige relevante informatie zoals de vermelding van een octrooi. Financieringsbehoefte Uit de prognoses vloeit een financieringsbehoefte voort. Geef aan hoe u deze zou willen invullen. Met lang en kort vreemd vermogen en/of inbreng van eigen vermogen. Licht rente en aflossingsschema s en de geboden zekerheden toe. Geef aan tegen welke voorwaarden eventueel eigen vermogen zou kunnen worden ingebracht. Vervolgprocedure Wat is de actie die wordt verwacht na lezing van het memorandum? Het is goed om aan te geven wat u nu van de lezer verwacht: komt er een gesprek, moet de lezer een voorstel doen, moet hij reageren of neemt u contact op? Wat zijn de geldende termijnen? Enzovoort. Bijlagen (Grote) cijferopstellingen opnemen in bijlagen Curricula vitae Uittreksel KvK Als u naar aanleiding van deze informatie vragen heeft dan kunt u ons als volgt bereiken: Management Centrum Zijpendaalseweg CC Arnhem Tel: