Vroegtijdige zorgplanning

Transcriptie

1 Vroegtijdige zorgplanning Nascholing voor huisartsen, praktijkondersteuners, wijkverpleegkundigen. Voorjaar 2016 werkgroepleden Marieke Doormalen, verpleegkundige Henrieta van der Veeke, wijkverpleegkundige Margriet Hermans, specialist ouderengeneeskunde Wim van Drongelen, zorgadviseur Wever Rens Henquet, kaderarts ouderen geneeskunde 1

2 Inhoud Stellingen Terugkoppeling Inhoudelijke toelichting Take home: Spreek tijdig over het levenseinde VZP is een proces Werk samen Schakel tijdig zorgadviseur in Verslaglegging in HIS en bericht CHP Stelling: Als de patient er niet over begint, doe ik het ook niet! discussie 2

3 Koppelonderzoek 71% heeft nagedacht over medische behandeling en besluitvorming in de laatste levensfase Medische behandeling wel/niet in laatste levensfase 57% Reanimatie 48% Euthanasie 55% Wie voor u beslist 53% vervolg % Heeft wel eens gesproken over eerder genoemd onderwerpen 41% Met naasten 4% Met arts 3

4 vervolg...% dat wensen op papier heeft vastgelegd 7% Medische behandeling in laatste levensfase 4% Reanimatie 4% Euthanasie 3% Wie voor u beslist 4% vervolg 68% zou de huisarts raadplegen 4

5 Stelling: vroegtijdige zorgplanning is hetzelfde als niet-reanimatie gesprek. Vroegtijdige zorgplanning Het is een vrijwillig proces van gespreksvoering waarbij de wensen, doelen en voorkeuren worden besproken met betrekking tot toekomstige zorg en waarbij indien gewenst tot keuzes gekomen wordt over specifieke behandelingen Een manier om ouderen te helpen autonomie te realiseren aan het eind van hun bestaan 5

6 Info voor artsen en patiënten folder Proces Vroegtijdige zorgplanning 6

7 Informatie voor patienten en artsen Thuisarts.nl Knmg richtlijn, Tijdig spreken over het levenseinde, brochure voor patienten Brochure voor artsen citaat Hendrik Groen, poging iets van het leven te maken. 7

8 Stelling: De poh of wijkverpleegkundige zou dit kunnen oppakken! Discussie Wie? Poh en wijkverpleegkundige Huisarts 8

9 Condities Vrijwillig Zorgverlener heeft goede communicatieve vaardigheden Is goed op de hoogte van medische situatie, behandelopties sociale situatie Voldoende privacy en tijd Continu proces: voortgaande evaluatie en nieuwe afspraken Wanneer? Surprise question. Denk eraan bij: progressie ernstige ziekte (copd/ hartfalen) ouderdom overlijden familielid/vriend bij nieuw gestelde diagnose verandering in behandelopties beoordeling zorgbehoefte multipele ziekenhuisopnamen start dagbehandeling en dagverzorging start thuiszorg 9

10 Stelling: Afwachten levert net zo n goede zorg! Waarom wel VZP? Handvatten hoe te handelen Meer aan wensen patiënt voldoen Minder paniek/angst Hogere kwaliteit van leven voor patiënt en naasten Voorkomen onnodige en ongewenste behandelingen Uit onderzoek blijkt dat 1/3 van de wettelijke vertegenwoordigers een andere behandelvoorkeur voorspelde dan de patiënt zelf. 10

11 Waarom gebeurt het niet, praten over VZP? Patiënt denkt afgeschreven te zijn Te moeilijk, uitstel gedrag Schroom om juiste moment te vinden Moeite met impertinente vragen Tijdsgebrek Verlegen met levenseinde Verschillend beleid 1e en 2e lijn Patiënt wil er niet over beginnen!...? Verkeerde moment (wachtend op de ambulance) Stelling: Het is goed om op tijd CIZ = WLZ indicatie aan te vragen! Wat zijn de voordelen, wat zijn de nadelen. Eigen bijdrage 11

12 Wanneer is er reden tot opname vraag of aanvraag binnen WLZ De regievoering levert problemen op, cognitief of lichamelijk, Er is geen moglijkheid het probleem op te lossen Er is geen mantelzorg in de directe omgeving 24 uurs toezicht en/of zorg in de nabijheid noodzakelijk Tijdelijke opname Wegvallen mantelzorger (WMO) Afname zelfzorg door tijdelijke voorziening (regeling Eerste Lijns Voorziening (ELV)) Geriatrische revalidatie (er is sprake van een nieuwe medische noodzaak, via geriatrische assessment polikliniek of SEH) Bel zorgadviseur om mogelijkheden te bespreken! 12

13 Curatele, bewindvoerder of mentorschap? Wie is de wettelijke vertegenwoordiger? Rangorde vertegenwoordiger: Een curator Mentor of bewindvoerder Een schriftelijk gemachtigde Een echtgenoot of partner Een ouder, kind, broer of zus 13

14 Ondercuratele stelling Iemand verliest handelsbekwaamheid en kan niet meer zelfstandig rechtshandelingen verrichten Curator (een of twee) behartigt financiële en andere belangen van de onder curatele gestelde (bescherming persoon en vermogen) Verzoek via kantonrechter (geen advocaat nodig) casus Mevrouw leeft volledig geïsoleerd, met een paar huisdieren. Ze gebruikt geen medicatie en is al jaren de deur niet uit geweest. Haar woning en zijzelf zijn onverzorgd; er is geen wasmachine of werkende douche aanwezig. Mevrouw leeft al jaren op cake. Ze is dementerend en zorgmijdend. Een keer per week komt een vrijwilligster, die doet boodschappen, mw vertrouwt haar. Een neef werpt zich op als mantelzorger, komt af en toe langs. Hem vertrouwt mw niet, ze is bang weggestopt te worden. Moeten wij zorgen om haar maken? Hoe kunnen wij haar helpen zich te beschermen? 14

15 Mentorschap en Bewindvoering Vrijwillig aangevraagd door de cliënt zelf Noodzakelijk bij cognitieve problemen Bewindvoering kan ook op bepaalde gebieden aangevraagd worden.(cliënt maakt zelf afspraken met de bewindvoerder) Mentorschap is ter ondersteuning van de cliënt, voor het nemen van besluiten op persoonlijke gebieden, gezondheid etc. casus Een dementerende dame met nog een broer en zus- ook dementerend-, heeft geen netwerk. De wijverpleegkundige heeft zo met deze dame te doen, dat ze besluit bewindvoering en mentorschap aan te vragen en deze rollen voor mw op zich te nemen. Wat vindt u hiervan? 15

16 Onderbewindstelling Iemand mag niet meer zelf beslissen over goederen die onder bewind staan Bewindvoerder (een of twee) behartigt financiële belangen en beschermt zo het vermogen Verzoek via kantonrechter (geen advocaat nodig) casus Op spreekuur komen 2 zonen en hun echtgenotes praten over hun moeder. De huisarts verwacht dat het over de zorg gaat, maar de familie wil afspraken maken over vroegtijdige zorgplanning: evt wel opname in zks, maar niet meer reanimeren. De dementerende dame is hier niet bij aanwezig. Wat kan de overweging zijn van de huisarts om tijdens dit gesprek het NR beleid al dan niet vast te leggen? 16

17 Mentorschap Iemand mag niet meer zelf beslissen over verzorging, verpleging of behandeling Mentor (een of twee) beschermt op het persoonlijk vlak Verzoek via kantonrechter (geen advocaat nodig). Stelling: Het levenstestament is een onbruikbaar document voor de huisarts. 17

18 Stelling: Reanimatie beleid mag door de poh en/of wijkverpleegkundige besproken worden. Eens/oneens Cijfers reanimatie 1990: 23% niet reanimeer verklaring 2001: 45% niet reanimeer verklaring 2010: 55% niet reanimeer verklaring 18

19 Cijfers reanimatie 2010: 55% niet reanimeer verklaring In 2010 werd in 45% van de gevallen een afspraak gemaakt niet met de patient maar met familieleden Artsen moeten vaker patiënten bij de beslissing betrekken om hierover te praten op een moment dat een patient nog compos mentis is. 19

20 Hoe bespreek je vroegtijdige zorgplanning? Bespreek met elkaar hoe je signalen oppakt, hoe je het gesprek begint. Wat bespreek je, heb je een vast stramien? Voorbeeld: Wie mag er over u beslissen als u dat niet meer kan? Wat zou u met mij hierover willen bespreken Andere goede suggesties... 20

21 Werkwijze Vroegtijdige zorgplanning Geen vast format maar een proces aandachtspunten Dialoog aangaan Inventariseren Pepsi cola! Afstemmen zorg 1e en 2e lijn en andere hulpverleners Pepsi-Cola acroniem Physical Emotional Personal Social Information 21

22 Pepsi-Cola Control Out of hours Living with your illness, Terminal care After death Vastleggen in het HIS, naar CHP? Alles, verlengen van het leven (A) Behoud van funkties (B) Comfort (C) Als er een NR beleid is, of terughoudend beleid is mbt opname, doorgeven aan CHP, via feedback module: webhisportaal, hap- SHMB.labelsoft.nl 22

23 Ten bate van je collega s Ten bate van je collega s A: alles, B : behoud van functies, C: comfort In episode (als probleem) noteren, onder: A 05 kwetsbare oudere A 58 vroegtijdige zorgplanning A 097 geen ziekte A 20 Verzoek/gesprek over euthanasie Koppelen aan episode (hartfalen, copd, etc.) 23

24 Take Home Spreek tijdig over het levenseinde VZP is een proces Werk samen Schakel tijdig zorgadviseur in Leg het vast in HIS en CHP Vragen? 24

25 Literatuur Tijdig praten over het overlijden, handreiking KNMG, 2012 Koppelonderzoek, 2010 LESA richtlijn, 2013 Pepsi Cola, ned versie 2013, rch site Toolkit LAEGO levenseinde, 2013 Multidisciplinaire besluitvorming over reanimatie, Verenso, NHG en V&V, 2013 Richtlijnen: Advance care planning bij kanker/palliatie Advance care planning bij hartfalen Advance care planning bij copd 25