1. Na uur kan je niet meer binnen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Na 20.30 uur kan je niet meer binnen"

Transcriptie

1

2 Praktische afspraken via dienst veiligheid 1. Na uur kan je niet meer binnen Dus op tijd komen 2

3 Praktische afspraken via dienst veiligheid 2. Mocht je vroeger doorgaan Niet zo maar doorgaan Extra overlast voor bewakingsagent Dus bij voorkeur Blijven tot uur Anders: Sylvia begeleid deelnemers naar voordeur Sylvia = Soc-vpk-stagiaire ITG 3

4 Praktische afspraken via dienst veiligheid 3.Dus: nu al: wie moet vroeger door? Graag allemaal samen dan doorgaan Hoe laat? Dan moet Sylvia maar 1 keer mee naar de voordeur 4

5 Volgende keer: 1 april 2014 Hiv bij vrouwen, aanpak zwangerschap Ilse Kint, ITG Hiv bij kinderen en adolescenten & overgang naar volwassenen-polikliniek Philip Maes, UZA

6 Klinische aspecten van hiv infectie Eric Florence

7 Overzicht Klinische aspecten van hiv infectie: Klinisch verloop van hiv infectie, Eerste bilan, Antivirale therapie, Opportunistische infecties in tijden van hiv-remmers. 7

8 Relevante acties binnen het HIV-plan ACTIE 36: De toegang tot de antiretrovirale behandeling verbeteren en uitbreiden zonder beperking van CD4-criteria. ACTIE 42: Nationale aanbevelingen voor de behandeling van MMH goedkeuren. ACTIE 45: Het beheer van antiretrovirale medicatie verbeteren. 8

9 1. KLINISCH VERLOOP 9

10 Evolutie van HIV infectie AIDS CD4< 200/µl

11 Drie Fazes Acute HIV infectie/ seroconversie Seropositiviteit AIDS 11

12 Classificatie van HIV infectie Nadir CD4 CDC classificatie 1. >500/µl /µl 3. <200/µl Klinische stadium A. Asymptomatisch (acute infectie) B. Symptomatisch C. AIDS WGO classificatie Geen CD4 meting Intensiteit van de symptomen 1 4 Vooral in ontwikkelingslanden 12

13 2. EERSTE BILAN Zie: EACS richtlijnen 13

14 Klinische opvolging Anamnese Huidige klachten, voorgeschedienis, medicatie, levensstijl, abusus, sociale anamnese Klinisch onderzoek: Lichaamsgewicht, BMI, waist Temperatuur Mond Lymfeklierstreken, huid Hart/longauscultatie Abdomen onderzoek Zie: EACS richtlijnen 14

15 Labo onderzoeken CD4 lymfocyten Virale lading, resistentie test Hematologie Biochemie SOA testen Zie: EACS richtlijnen 15

16 CD4 lymfocyten Geeft de beste indicatie over het risico op aids. Normale waarde (ITG): /µl. Hoe hoger, hoe beter. Best altijd in hetzelfde labo te bepalen. Bij hoge CD4 kan een grote variabiliteit optreden 16

17 Virale lading Geeft indicatie over de ziekte activiteit (virale replicatie) Beste test om de therapie te monitoren Geen normale waarden Hoe lager, hoe beter Best altijd in hetzelfde labo (zelfde test) Cave variatie: tijdelijk verhoging na vaccinatie of infectie 17

18 3. ANTIVIRALE THERAPIE 18

19 19

20 Afkortingen ARV: antiretrovirale middelen HAART: highly active antiretroviral treatment cart: combination antiretroviral treatment 20

21 Evolutie van antivirale behandeling Behandeling van de opportunistische infecties Profylaxie van opportunistische infecties Antivirale behandeling HAART cart Nieuwe ARV s Cure? toekomst 21

22 Tijdslijn ontwikkeling antivirale middelen Bron: the race against drug resistance 22

23 Beschikbare antivirale middelen Bron: HIV Web study 23

24 Levenscyclus van HIV Entry RNA RNA Eiwitten protease Reverse transcriptase RT RNA DNA RT RNA DNA DNA Provirus Integrase 24

25 Gouden regels voor antivirale behandeling Steeds combinatietherapie (3/2 regel) Therapietrouw is uitermate belangrijk Geïndividualiseerde behandeling Multidisciplinaire aanpak Cave medicamenteuze interacties Eens gestart, levenslang Nooit overhaast, cart is zelden dringend 25

26 Nooit dringend? PEP (post-exposure profylaxis) Zwangerschap Opportunistische infecties 26

27 Begin geen cart als... De patiënt niet gemotiveerd is. De patiënt zijn diagnose niet verwerkt heeft Zonder voorbereiding/counselling. Als er geen monitoring mogelijk is. 27

28 Welke boodschappen meedelen? cart GENEEST NIET! Behandeling is levenslang met regelmatige controles Het belang van zeer correcte inname ( therapietrouw ) Informatie over het medicament zelf... Praktische aspecten: hoe in te nemen op t werk, op vakantie, in discotheek, op vergaderingen, vliegtuig... Geen serosorting : safe sex blijft belangrijk! Ook als partner HIV+ is!! 28

29 Voorkomen is beter dan genezen 29

30 Voordelen van ARV behandeling Inhibitie van virale groei 30

31 Virale Lading cart vermindert drastisch de virale replicatie HIV wordt meer en meer beschouwd als een chronische ziekte Tijd (jaar) na start ARV 31

32 Voordelen van ARV behandeling Inhibitie van virale groei Vertraagt (stopt?) progressie naar AIDS Vermindert opnames en mortaliteit 32

33 Daling van mortaliteit na introductie van HAART 40 Mortaliteit Mortaliteit (/100 pts y) Gebruik van PI (/100 pts y) 10 0 Gebruik van PIs Palella FJ et al. N Engl J Med 1998;338:

34 Daling van mortaliteit na introductie van HAART Palella FJ et al. JAIDS

35 Daling van mortaliteit na introductie van HAART 2,5 mortality (/100pts/y) 2 1,5 1 0, Situatie op het ITG 35

36 Daling van mortaliteit na introductie van HAART 2,5 mortality (/100pts/y) 2,3 2 1,5 1 0,5 0, ,2 Situatie op het ITG 36

37 Voordelen van ARV behandeling Inhibitie van virale groei Vertraagt (stopt?) progressie naar AIDS Vermindert opnames en mortaliteit Herstelt (deels) de immuunweerstand Verhoogt de levensverwachting* Verbetert de levenskwaliteit Vermindert het risico op transmissie** *ART Cohort Collaboration, Int J Epidemiol 2009 **Studie HPTN 052, NEJM Aug

38 Nadelen van antivirale behandeling Levenslange behandeling 38

39 Nadelen van antivirale behandeling Levenslange behandeling Nevenwerkingen op korte en langetermijn 39

40 HAART: Niet zonder problemen.. Dyslipidemie/Vaatlijden Lipodystrofie Lever Nier Osteoporose Hersenen Gastrointestinaal 40

41 Bijwerkingen op korte termijn. Zijn product of klasse specifiek. Zijn niet zo goed te voorspellen Meestal van voorbijgaande aard (eerste 4 à 8 weken). Kunnen potentieel levensbedreigend zijn en nopen tot stopzetten van de behandeling. Voorbeelden: rash (soms stevens-johnson), nausea, diarree, leverstoornissen, ernstige anemie, geelzucht, moeheid, hoofdpijn,... 41

42 Immune Reconstitution Illness Paradoxale reactie kort na het opstarten van cart. Bijna uitsluitend bij mensen met lage CD4. Van bijna asymptomatisch tot levensbedreigend Zeer vele mogelijkheden: klieren, TB, koorts, toename huidletsels, sluimerende infecties van het CZS, Aanpak: symptomatisch en causaal behandelen; eventueel corticoïden, cart MEESTAL NIET STOPPEN! 42

43 Syndroom van immuunreactivatie. 43

44 Nadelen van antivirale behandeling Levenslange behandeling Nevenwerkingen op korte en langetermijn Geneesmiddeleninteracties 44

45 Medicamenteuze interacties Medicatie (NNRTIs & PIs) Inductoren Rifampicin Nevirapine Efavirenz CytochroomP450 Inhibitoren Protease remmers (Efavirenz) Metabolieten 45

46 Enkele interacties van belang Pijnstillers, methadon Benzodiazepines Sildenafil en andere inhibitoren van PDE-5 Echinacea Sint-Janskruid Looktabletten + veel andere medicaties. 46

47 Praktische Info Liverpool HIV Pharmacology Group (LHPG) Website: Arts van wacht op het ITG: 03/

48 Nadelen van antivirale behandeling Levenslange behandeling Nevenwerkingen op korte en langetermijn Geneesmiddeleninteracties Kost 48

49 Hoeveel kost cart? Voor een eerstelijnsbehandeling: 540 tot 1040 per maand 18 tot 35 per dag Afgaand op een overleving van 30 jaar: tot Voor een patiënt met resistentie: Het kan oplopen tot 2960 per maand (99 per dag) 49

50 Wie betaalt dat? Gelukkig niet de patiënt zelf! Antivirale middelen terugbetaald in categorie A met a priori controle. (dus eerst toelating aan de geneesheer-adviseur vragen) Kostenbaten-analyse? 50

51 Verbetering van cart mg Andere Galenische vormen 51

52 Verbetering van cart Andere Galenische vormen 52

53 Verbetering van cart Invloed van Ritonavir boosting 53

54 Verbetering van cart BID BID QD QD QD BI D QD Co-formulatie 54

55 Verbetering van cart Bredere beschikbaarheid van STR* *STR: Single tablet Regimen 55

56 Samengevat VOORDELEN NADELEN Duurzaamheid EFFICACITEIT Verminderde transmissie Toxiciteit/Nevenwerking Interactie Kost 56

57 Levenscyclus van HIV Entry inhibitoren Protease inhibitoren Entry RNA RNA Eiwitten protease Reverse transcriptase RT RNA DNA RT Integrase inhibitoren RNA DNA Nucleoside analogen DNA Provirus Integrase 57

58 Nucleoside Analogen: NRTI s 58

59 Nucleoside Analogen: NRTI s 59

60 Nucleoside Analogues: NRTI s Blokkeert het enzym reverse transcriptase ( chain termination ) Oudste en meeste gekende produkten Eenvoudig toe te dienen: - Co-formulatie (BD of QD) - Weinig beperking qua voeding Backbone van de meeste therapieën Mitochondriale toxiciteit (inhibitie van γ-polymerase) 60

61 61 Mogelijkheden: Combivir (lamivudine/zidovudine) BD Emtriva (emtricitabine) QD Epivir (lamivudine) QD of BD Kivexa (abacavir/lamivudine) QD Retrovir (zidovudine) BD Trizivir (abacavir/lamivudine/zidovudine) BD Truvada (tenofovir/emtiricitabine) QD Videx (didanosine) QD Viread (tenofovir) QD Zerit (stavudine) BD Ziagen (abacavir) QD of BD

62 In de praktijk Abacavir*/Lamivudine (kivexa ) 1/d Tenofovir/Emtricitabine (truvada ) 1/d Eventueel: Tenofovir en lamivudine (Viread & Epivir ) Zidovudine/lamivudine (combivir ) (Didanosine/lamivudine of emtricitabine) *eerste HLA B5701 test doen 62

63 Niet-nucleoside analogen: NNRTI s Blokkeert actief de site van de reverse transcriptase Eenvoudig toe te dienen (BD of QD) Nevenwerkingen: Rash & hepatitis (vooral nevirapine) Slaapstoornissen & nachtmerries (vooral efavirenz) Druginteractie (inductor van Cytochrome P450) Zeer gevoelig voor resistentie, één mutatie is genoeg Lange Halfwaardetijd 63

64 64 Mogelijkheden: Efavirenz (Stocrin ) 1/d Atripla (tenofovir/emtricitabine/efavirenz) Nevirapine (Viramune ) 1/d* Rilpivirine (Edurant ) 1/d Eviplera (tenofovir/emtricitabine/rilpivirine) Tweede generatie NNRTI: etravirine, minder vaatbaar voor resistentie. Enkel voor patiënten met therapiefalen *Toename levertoxiciteit en rash bij vrouwen met CD4>250/µl en mannen met CD4>400/µl

65 Proteaseremmers: PI s Verhindert scheiding van virale eiwitten en aanmaak van nieuwe virussen. [beperking qua voeding] Medicamenteuze interacties! GI nevenwerkingen en metabole toxiciteit Hoge genetische barrière Wordt meestal met ritonavir gebruikt (farmacologische boosting) 65

66 Werking van PI PI Protease Enzym geblokkeerd 66

67 67 Mogelijkheden: Aptivus (tipranavir) BD Invirase (Saquinavir) BD of QD Kaletra (Lopinavir/ritonavir) BD of QD Reyataz (atazanavir) QD Telzir (fosamprenavir) BD of QD Prezista (Darunavir) QD

68 68 In de praktijk: Voor naïeve patiënten: Reyataz /Norvir (atazanavir) QD Prezista /Norvir (darunavir) QD Kaletra (Lopinavir/ritonavir) BD of QD Voor patienten met resistentie: Prezista /Norvir (darunavir) BD (QD)

69 Andere behandelingsklassen Integrase inhibitor Isentress (raltegravir) Stribild (elvitegravir/cobicistat/tenofovir/emtricitabine Tivicay (dolutegravir) CCR5 inhibitor = Celsentri (maraviroc) 69

70 Wanneer opstarten? Bij symptomen: Opportunistische infecties B aandoeningen Indien CD4 < 350/µl Indien CD4>350/µl Hepatitis B of C HIV nefropathie Neuro-cognitieve problemen Hoog cardiovasculair risico Kanker (Hodgkin, HPV Indien CD4>500/µl: te bespreken (Niet terugbetaald) Zwangerschap Acute HIV infectie: te bespreken EACS Guidelines Version

71 Wat? NNRTI + 2NRTI Boosted PI + 2NRTI [Raltegravir + 2NRTI] Doel van therapie: Daling van 2 log na 2-3 maanden Virale lading <50 copies/ml na 6 maanden EACS Guidelines Version

72 Hoe weten we dat de HAART werkt? Symptomen verminderen of verdwijnen. Toename in lichaamsgewicht. Geen of minder opportunistische infecties. Toename in CD4 Daling van de virale lading! 72

73 Hoe kiest men de behandeling? Co-morbiditeiten resistentie Zwangerschapswens therapietrouw eenvoud Druginteractie nevenwerkingen En dit allemaal aanpassen aan het levenstijl van de patient! 73

74 4. OPPORTUNISTISCHE INFECTIES 74

75 Definitie Een opportunistische infectie is een infectie die kan optreden bij mensen met een verminderde afweer, als iemand ziek is en verzwakt is ten opzichte van de normale toestand. Doordat het immuunsysteem niet correct functioneert is het mogelijk dat zelfs weinig agressieve ziekteverwekkers een kans krijgen iemand ziek te maken. Het gaat dan om ziekteverwekkers die gezonde personen niet ziek kunnen maken omdat ze niet pathogeen genoeg zijn. Bron: Wikipedia 75

76 Verloop van HIV infectie AIDS CD4< 200/µl Ann. Intern. Med :654

77 DEM PNB KS TBC HSV NHL Type van opportunistische infectie // CD4 gehalte 350 Median CD4 (IQR) DEM: HIV-related dementia; PNB: bacterial pneumonia; KS: Kaposi's sarcoma; TBC: tuberculosis; HSV: herpes simplex virus; NHL: non-hodgkin's lymphoma Ref.: ART cohort collaboration, CROI

78 OESO WAS PML DEM PNB KS TBC HSV NHL Type van opportunistische infectie // CD4 gehalte 350 Median CD4 (IQR) OESO: esophageal candidiasis; WAS: wasting; PML: progressive multifocal leukoencephalopathy; Ref.: ART cohort collaboration, CROI

79 MAC CRYPT TOX CMV PCP OESO WAS PML DEM PNB KS TBC HSV NHL Type van opportunistische infectie // CD4 gehalte 350 Median CD4 (IQR) MAC: Mycobacterium avium; CRYPT: cryptococcosis; TOX: toxoplasmosis; CMV: cytomegalovirus; PCP: pneumocystosis Ref.: ART cohort collaboration, CROI

80 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis 80

81 Cerebral toxoplasmosis 81

82 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis Ogen: Cytomegalovirus, toxoplasmosis Mond/keel: Candida, Kaposi 82

83 Kaposi sarcoma in de mond 83

84 Orale candidiasis 84

85 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis Ogen: Cytomegalovirus, toxo Mond/keel: Candida, Kaposi Longen: Pneumocystosis, TBC 85

86 Pneumocystis jiroveci (vroeger carinii) 86

87 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis Ogen: Cytomegalovirus, toxoplasmosis Mond/keel: Candida, Kaposi Longen: Pneumocystosis, TBC Darm: CMV, atypische mycobacteriosis Geslachtsorganen: Herpes simplex, HPV 87

88 Genitale wratten 88

89 Herpes genitalis 89

90 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis Ogen: Cytomegalovirus, toxoplasmosis Mond/keel: Candida, Kaposi Longen: Pneumocystosis, TBC Darm: CMV, atypische mycobacteriosis Geslachtsorganen: Herpes simplex, HPV Huid: KS, Herpes zoster 90

91 Kaposi sarcoma op de huid 91

92 Kaposi sarcoma op de huid 92

93 Herpes zoster (gordelroos) 93

94 OI s ifv localisatie in het lichaam Hersenen: Toxoplasmosis, cryptococcen, tuberculosis Ogen: Cytomegalovirus, toxoplasmosis Mond/keel: Candida, Kaposi Longen: Pneumocystosis, TBC Darm: CMV, atypische mycobacteriosis Geslachtsorganen: Herpes simplex, HPV Huid: KS, Herpes zoster Bloed/beenmerg: CMV, TBC, MAC, NHL 94

95 Alarmtekens Orale candida Oral hairy leukoplakia Vermagering (>10% lichaamsgewicht in 4w) Chronische diarree (>4w) Nachtzweten 95

96 Oral Hairy Leucoplakia 96

97 Dermatitis seborreica 97

98 Alarmtekens Orale candida Oral hairy leukoplakia Vermagering (>10% lichaamsgewicht in 4w) Chronische diarree (>4w) Nachtzweten 98

99 Vermagering Vaak een reden voor consultatie. Ernstige of niet? Begeleidende symptomen: Nausea/braken/Diarrhea? Wat is het probleem: gewichtsverlies, anorexie, dysphagia, odynophagia, mondletsels? Wasting syndrome? Psychosociaal toestand? Andere symptomen? (infectie, maligniteit, endocrinologisch?) 99

100 Koorts/Nachtzweten Ook frequent! Moeilijk te objectiveren. Koorts + lage CD4: ernstig probleem tot tegendeel bewezen is. Indien aanwezig: sluit infectie uit M. Tuberculosis of atypische mycobacterieen (M. Avium Complex). 100

101 Andere frekwente klachten Vermoeidheid Huiduitslag Diarrea Braken 101

102 Vermoeidheid Sluit ook andere oorzaken vooraleer aan HIV toe te schrijven: 1. Levenshygiene/ abusus 2. Organische oorzaken - Schildklier - Bloedaarmoede - Hypogonadisme - Vit tekort (B12, D etc ) 3. Psychosocial screening is ook belangrijk! Depressie/angst? 102

103 Huiduitslag Frekwent in gevorderde HIV/AIDS Droge huid (Xerosis) Seborrheic dermatitis Psoriasis Atopic dermatitis Syphilis!! Medication reaction Eosinophilic folliculitis (biopsie) Prurigo nodularis Scabies Andere: Herpes simplex, zoster, Kaposi, wratten, etc. 103

104 Diarrea Vaak zeer invaliderend (morbiditeit en verminderd levenskwaliteit) Malabsorptie (voeding & medicaties) Huidprobleem Sluit infectie uit indien diarree samen met koorts en vermagering salmonella, shigella, campylobacter, E. Coli C. Difficile Cryptosporidium/Isospora/Microsporidium, Giardia, CMV SOA (Proctitis? Hepatitis? ) Endoscopie soms nodig Zeker bij chronische klachten Cytomegalovirus, MAC, KS, maligniteit, 104

105 Hoe OI s voorkomen? HIV diagnose tijdig stellen en HAART starten wanneer geindiceerd! (Vaccinatie) Profylactisch antibiotica/tuberculostatica 105

106 Primaire prophylaxis van OI s Incidentie (/year) > 10% PCP KS Bacteriele infecties Cotrimoxazole Herpes simplex 1-10% TBC Toxoplasmosis cryptococcosis MAC <1% CMV Lymfoom 106

107 Primaire prophylaxis van OI s Incidentie (/year) > 10% PCP KS Bacteriele infecties Azithromycine Herpes simplex 1-10% TBC Toxoplasmosis cryptococcosis MAC <1% CMV Lymfoom 107

108 Primaire prophylaxis van OI s Incidentie (/year) > 10% 1-10% <1% PCP KS Bacteriele infecties Herpes simplex TBC Toxoplasmosis cryptococcosis MAC CMV Lymfoom Pneumo vaccinatie 108

109 Primaire prophylaxis van OI s Incidentie (/year) > 10% PCP KS 1-10% <1% Bacteriele infecties Herpes simplex TBC Toxoplasmosis cryptococcosis MAC CMV Lymfoom Isoniazide 109

110 Secundaire prophylaxis van OI s Incidentie (/year) > 10% 1-10% <1% PCP KS Bacteriele infecties Herpes simplex TBC Toxoplasmosis cryptococcosis MAC CMV Lymfoom Aciclovir Fluconazole Valganciclovir 110

111 Voor meer info HIV 2012 (gratis textbook) Guidelines for Prevention and Treatment of Opportunistic Infections in HIV-Infected Adults and Adolescents. Primary Care Approach To The HIV-Infected Patient A Guide to Primary Care for People with HIV/AIDS HIV Web study a case based curriculum Up To Date ( Primary care of HIV-infected adults ) 111

112 Belangrijke punten bij vermoeden OI Diagnose stellen ifv CD4 gehalte (laatste CD4) Zoeken naar alarmtekens Orientatie ifv aangetaste organen Inname van ARV medicatie 112

113 Bedankt voor jullie aandacht Contactgegevens: 03/

Opportunistische infecties. Eric Florence ITG, Antwerpen eflorence@itg.be

Opportunistische infecties. Eric Florence ITG, Antwerpen eflorence@itg.be Opportunistische infecties Eric Florence ITG, Antwerpen eflorence@itg.be Inleiding Definitie Classificatie van HIV infectie OI s in functie van CD4 gehalte Alarmtekens/frekwente symptomen Prophylaxie Besluit

Nadere informatie

Klinische aspecten van hiv infectie. Eric Florence (eflorence@itg.be)

Klinische aspecten van hiv infectie. Eric Florence (eflorence@itg.be) Klinische aspecten van hiv infectie Eric Florence (eflorence@itg.be) Overzicht Klinisch verloop van hiv infectie, Eerste bilan, Antivirale therapie, Opportunistische infecties in tijden van hiv-remmers.

Nadere informatie

ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis

ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis ANTIRETROVIRALE THERAPIE de basis Cursus HIV/AIDS 2012 Eric Florence eflorence@itg.be Inleiding 1. Geschiedenis van HIV/AIDS 2. Levenscyclus van HIV 3. Natuurlijke evolutie van de ziekte 4. Algemene principes

Nadere informatie

Klinische aspecten van hiv infectie

Klinische aspecten van hiv infectie Klinische aspecten van hiv infectie ERIC FLORENCE, HIV AVONDCURSUS,19 DECEMBER 2018 Overzicht 1. Klinisch verloop van hiv infectie, 2. Eerste bilan, 3. Antivirale therapie, 4. Opportunistische infecties

Nadere informatie

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie?

Behandeling. bij HIV-infectie. Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Behandeling bij HIV-infectie Wat staat u te wachten? Welke medicijnen krijgt u? Hoe houdt u zo lang mogelijk een goede conditie? Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld.

Nadere informatie

HIV een kleine update. Marjolijn Pronk 16 januari 2018

HIV een kleine update. Marjolijn Pronk 16 januari 2018 HIV een kleine update Marjolijn Pronk 16 januari 2018 Hiv een kleine update HIV in Nederland Testen in de huisarts praktijk HIV en cart (combination antiretroviral therapy) De (nieuwe) HIV patient, wat

Nadere informatie

Wij adviseren u dan ook om de indicatie HIV-1 patiënten die niet eerder behandeld zijn aan de vergoedingsstatus van darunavir toe te voegen.

Wij adviseren u dan ook om de indicatie HIV-1 patiënten die niet eerder behandeld zijn aan de vergoedingsstatus van darunavir toe te voegen. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Postbus 20350 2500 EJ s-gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 12 maart 2009 Farmatec/FZ-2919252 12 mei 2009 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

De toekomst van HIV-behandeling: Van langwerkende medicatie tot genezing? ERIC FLORENCE ITG

De toekomst van HIV-behandeling: Van langwerkende medicatie tot genezing? ERIC FLORENCE ITG De toekomst van HIV-behandeling: Van langwerkende medicatie tot genezing? ERIC FLORENCE ITG Overzicht Uitgebreide introductie Korte overzicht van: Klinisch verloop van HIV infectie Epidemiologie van hiv

Nadere informatie

Medicijnen. bij HIV-infectie. Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners

Medicijnen. bij HIV-infectie. Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners Medicijnen bij HIV-infectie Informatie voor HIV-positieven en hun begeleiders/ hulpverleners Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan eventuele fouten kunnen

Nadere informatie

Tuberculose Hyperinflammatie. Elgin Gülpinar

Tuberculose Hyperinflammatie. Elgin Gülpinar Tuberculose Hyperinflammatie Elgin Gülpinar 05-05-2017 Casus, 20 jarige vrouw Voorgeschiedenis Afkomstig uit Somalië 2016 (okt) obstipatie en verminderde eetlust 2016 (nov) opname elders 2017 (jan) gestart

Nadere informatie

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik.

De overdracht kan ook plaats vinden via sexueel contact (puberteit/sexueel misbruik) of via besmette naalden en spuiten bij druggebruik. Medische aspecten bij Kinderaids 1. Inleiding : Bij kinderen gebeurt de overdracht van het virus (hiv) hoofdzakelijk via de moeder tijdens de zwangerschap, tijdens de bevalling of daarna door borstvoeding.

Nadere informatie

HIV & hart- en vaatziekten

HIV & hart- en vaatziekten HIV & hart- en vaatziekten & Dr. Astrid ML Oude Lashof, internist-infectioloog Inhoud 1. Hiv-infectie opfrissen 2. Hiv behandeling 3. Hiv populatie in NL 4. Hiv dyslipidemie 5. Problemen hiv-behandeling

Nadere informatie

HIV, behandeling en rol van de apotheker

HIV, behandeling en rol van de apotheker HIV, behandeling en rol van de apotheker Utrechts Farmaca Overleg 5 april 2012 Quirine Fillekes Apotheker-onderzoeker UMC St Radboud Q.Fillekes@akf.umcn.nl Inhoud Bespreking geneesmiddelgroepen Nederlandse

Nadere informatie

ANTIRETROVIRALE THERAPIE

ANTIRETROVIRALE THERAPIE ANTIRETROVIRALE THERAPIE Filip Moerman Instituut voor Tropische Geneeskunde Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 4 11 maart 2008 www.itg.be - rubriek Onderwijs & Training The rising from

Nadere informatie

25 jaar hiv-geneesmiddelen

25 jaar hiv-geneesmiddelen 25 jaar hiv-geneesmiddelen 25 years of drugs against HIV S. Simonian Samenvatting Opmerkelijk kort na de vaststelling van hiv als veroorzaker van aids (tussen 1982-1984), werd zidovudine als eerste antiretrovirale

Nadere informatie

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent

Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent HIV Dr. Steven Callens Dienst Algemeen Inwendige Geneeskunde, Infectieziekten en Psychosomatiek Universitair Ziekenhuis Gent 1 HIV Hepatitis C (&B) - TB HIV TB HCV HBV 2 HIV 3 4 5 Evolutie van HIV epidemie

Nadere informatie

Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling

Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling Nieuwe inzichten in AIDS-behandeling Selwyn Lowe MD, PhD internist-infectioloog Afd Medische Microbiologie Afd. Interne Geneeskunde Maastricht University Medical Center (MUMC) Nieuwe inzichten? What about

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farma- 15 mei 2012

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farma- 15 mei 2012 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 0350 500 EJ Den Haag Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 01 Farma- 15 mei 01 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer ZA/01057874 mw.

Nadere informatie

Opportunistische infecties

Opportunistische infecties Opportunistische infecties Erika Vlieghe Instituut Tropische Geneeskunde - Universitair Ziekenhuis Antwerpen Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 5 18 maart 2008 www.itg.be - rubriek Onderwijs

Nadere informatie

www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010

www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010 www.aidsmap.com Bijwerkingen Nederlands Eerste uitgave 2010 Colofon en verantwoording Tekst: Michael Carter Eerste Nederlandstalige uitgave 2010 Overgenomen van de tiende Engelstalige uitgave 2009 Vertaling:

Nadere informatie

www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010

www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010 www.aidsmap.com Hiv-remmers Nederlands Eerste uitgave 2010 Colofon en verantwoording Tekst: Michael Carter Eerste Nederlandstalige uitgave 2010 Overgenomen van de tiende Engelstalige uitgave 2009 Vertaling:

Nadere informatie

Monitoringrapport 2012

Monitoringrapport 2012 Monitoringrapport 2012 Humaan 12 immuundeficiëntievirus 217 (HIV) infectie in 6Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rond 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

DE TEKST VAN WEBLECTURE I

DE TEKST VAN WEBLECTURE I DE TEKST VAN WEBLECTURE I U ziet hier de CD4-positief lymfocyt. Dit is de belangrijkste regelcel van het immuunsysteem. Het stuurt alle andere immuuncellen aan. U ziet op de buitenkant van deze T-lymfocyt

Nadere informatie

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Nuttige adressen: Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Aids SOA infolijn Tel. 0900-204 2040 (10 eurocent per minuut)

Nadere informatie

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE

Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE 0540.2014096408 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen

Nadere informatie

HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven

HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven 1 december 2004 Adults and children estimated to be living with HIV

Nadere informatie

1 december 2004. HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Total: 39.4 (35.9 44.3) million

1 december 2004. HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling. Total: 39.4 (35.9 44.3) million HIV infectie anno 2004: epidemiologie en behandeling Prof. Dr. E. Van Wijngaerden Infectieziekten -Aidsreferentiecentrum UZ-KULeuven 1 december 2004 Adults and children estimated to be living with HIV

Nadere informatie

HIV ZORG in Limburg. Stand van zaken. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

HIV ZORG in Limburg. Stand van zaken. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog HIV ZORG in Limburg Stand van zaken Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog HIV CIJFERS Sinds begin epidemie 24 646 registraties: bron wiv-isp Meer dan drie nieuwe gevallen van hiv-besmetting

Nadere informatie

Chemoprofylaxe voor HIV. Charles Boucher

Chemoprofylaxe voor HIV. Charles Boucher Chemoprofylaxe voor HIV Charles Boucher Elk jaar 2.5 millioen nieuwe infecties De epidemie is niet onder controle!!! Voor elke twee patienten die met therapie starten raken vijf nieuwe patienten besmet

Nadere informatie

6,9. Praktische-opdracht door een scholier 1495 woorden 3 april keer beoordeeld

6,9. Praktische-opdracht door een scholier 1495 woorden 3 april keer beoordeeld Praktische-opdracht door een scholier 1495 woorden 3 april 2007 6,9 19 keer beoordeeld Vak ANW Inhoud 1. Wat is AIDS? 2. Wat is HIV? 3. Hoe werkt het ziekteverloop van AIDS? 4. Wat doet het immuunsysteem

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

Monitoringrapport 2011

Monitoringrapport 2011 4021 Monitoringrapport 2011 Human Immunodeficiency Virus (HIV) Infectie in Nederland Nederlandse samenvatting Monitoring van HIV in Nederland Elk jaar rondom 1 december, Wereld AIDS dag, publiceert de

Nadere informatie

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief

Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Hiv/aids Verpleegkundig perspectief Geert Peuskens Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak Les 7 15 april 2008 www.itg.be rubriek Onderwijs & Training Reden hospitalisaties Laattijdige diagnose

Nadere informatie

Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent

Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Behandeling van gestoorde levertesten. Prof.Dr.H.Van Vlierberghe Dienst Maag-, Darm- en Leverziekten UZ Gent Behandeling van gestoorde levertesten = steeds de behandeling van de OORZAAK van deze gestoorde

Nadere informatie

Assortiment laboratorium apotheek

Assortiment laboratorium apotheek Abacavir Geen specifiek tijdstip 4GRN 2 ml 45 dagen Maandelijks Algemeen Dal afhankelijk van tijdstip Aceton Bij binnenkomst patient 4ROO / 4GRN / 1RMC 1 ml 1 dag Op aanvraag Algemeen Top 0 0,2 g/l Amikacine

Nadere informatie

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele

Casus 1 Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele Een 33-jarige man, homosexueel, bezoekt u omdat hij een HIVantistoffen test wenst. Zes jaar geleden (1999) heeft hij frequente sexuele contacten in San Francisco, US, gehad. De test blijkt positief. Hij

Nadere informatie

6,2. Werkstuk door een scholier 1821 woorden 27 november keer beoordeeld. Nederlands. Algemeen:

6,2. Werkstuk door een scholier 1821 woorden 27 november keer beoordeeld. Nederlands. Algemeen: Werkstuk door een scholier 1821 woorden 27 november 2003 6,2 11 keer beoordeeld Vak Nederlands Algemeen: Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's) hebben velen klachten en het kan verschillende oorzaken

Nadere informatie

Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016

Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016 Séverine Caluwaerts, ITG 31 mei 2016 1 2 A. 10 0% 0% 0% 0% 10 3 A. Ja, altijd B. ja, als ze ondetecteerbaar is C. neen 0% 0% 0% Ja, altijd ja, als ze ondetecteerbaar

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 200 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet bevat 200 mg nevirapine (watervrij). Hulpstof

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 1. Chapter Nederlandse samenvatting. Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 1. Chapter Nederlandse samenvatting. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 1 http://hdl.handle.net/1765/112830 Chapter 10 Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 2 Erasmus Medical Center Rotterdam Nederlandse samenvatting 3 Nederlandse samenvatting

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farm- 12 april 2012

Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 2012 Farm- 12 april 2012 Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 050 500 EJ s Gravenhage Uw brief van Uw kenmerk Datum 10 januari 01 Farm- 1 april 01 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer ZA/0104940 M.

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 december 2005 Farmatec/P februari 2006

Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 december 2005 Farmatec/P februari 2006 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 5 december 2005 Farmatec/P 2642282 6 februari 2006 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 200 mg tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet bevat 200 mg nevirapine (watervrij). Hulpstof:

Nadere informatie

hoofdstuk 11 9/21/00 1:12 PM Pagina 203 Samenvatting in het Nederlands

hoofdstuk 11 9/21/00 1:12 PM Pagina 203 Samenvatting in het Nederlands hoofdstuk 11 9/21/00 1:12 PM Pagina 203 Samenvatting in het Nederlands hoofdstuk 11 9/21/00 1:12 PM Pagina 204 204 SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS Inleiding Het humaan immuundeficiëntie virus (HIV) is de

Nadere informatie

Je lichaam beschermt je tegen allerlei bacteriën en virussen van buitenaf. Dat doen de witte bloedcellen.

Je lichaam beschermt je tegen allerlei bacteriën en virussen van buitenaf. Dat doen de witte bloedcellen. Profielwerkstuk door een scholier 1945 woorden 16 februari 2005 6,3 57 keer beoordeeld Vak Biologie Voorwoord Toen ik een onderwerp moest kiezen voor mijn profielwerkstuk, wist ik al dat ik het over het

Nadere informatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie

Dataverzameling en datakwaliteit. Karakteristieken van de geregistreerde populatie Dataverzameling en datakwaliteit De controle op de verzameling en de kwaliteit van de gegevens is cruciaal voor de waarde van observationele gegevens die door de Stichting HIV Monitoring (SHM) verzameld

Nadere informatie

Signalement hiv-remmende geneesmiddelen

Signalement hiv-remmende geneesmiddelen Rapport Signalement hiv-remmende geneesmiddelen Op 30 mei 2011 uitgebracht aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer 300 Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus 320

Nadere informatie

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Achtergrond Het Klinefelter syndroom(ks): Genetisch kenmerk extra X-chromosoom:

Nadere informatie

Aan de minister voor Medische Zorg en Sport Postbus EJ 'S-GRAVENHAGE. Datum 28 augustus 2018 Betreft GVS-beoordeling Biktarvy

Aan de minister voor Medische Zorg en Sport Postbus EJ 'S-GRAVENHAGE. Datum 28 augustus 2018 Betreft GVS-beoordeling Biktarvy > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister voor Medische Zorg en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Betreft GVS-beoordeling Biktarvy Geachte heer Bruins, In uw brief van 9 juli jl.

Nadere informatie

University of Groningen. HIV infection and treatment: beyond viral control Sprenger, Herman

University of Groningen. HIV infection and treatment: beyond viral control Sprenger, Herman University of Groningen HIV infection and treatment: beyond viral control Sprenger, Herman IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL CELSENTRI 150 mg filmomhulde tabletten. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat 150 mg

Nadere informatie

Sinds maanden hoestklachten Geel/groen sputum Dyspnoe Snel moe 12 kg afgevallen Roken: kort geleden gestopt. Anamnese

Sinds maanden hoestklachten Geel/groen sputum Dyspnoe Snel moe 12 kg afgevallen Roken: kort geleden gestopt. Anamnese Anamnese 44 jaar oud Kort geleden diagnose HIV Profylactisch behandeling met Co-Trimoxazol Kort geleden behandeld voor candida oesophagitis, nu geen dysfagie Vooraf lichte temperatuur verhoging en sinds

Nadere informatie

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen

(On)zin van diabetes behandeling bij ouderen symposium 11/10/14 (On)zin van diabetes behandeling bij ouderen Dr. K. Mortelmans Endocrinologie RZ HHart Leuven Belang Toenemende prevalentie type 2 diabetes Wijzigende levensgewoonte Vergrijzing Meer

Nadere informatie

6,9. Werkstuk door een scholier 1909 woorden 27 juni keer beoordeeld. Wat is Aids?

6,9. Werkstuk door een scholier 1909 woorden 27 juni keer beoordeeld. Wat is Aids? Werkstuk door een scholier 1909 woorden 27 juni 2004 6,9 17 keer beoordeeld Vak ANW Wat is Aids? Het Aids-virus, dat staat voor aquired immune deficiency syndrome, wordt veroorzaakt door het HIV-virus.

Nadere informatie

Resistentie tegen medicijnen. bij HIV-therapie

Resistentie tegen medicijnen. bij HIV-therapie Resistentie tegen medicijnen bij HIV-therapie Colofon De inhoud van deze brochure is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan eventuele fouten kunnen geen rechten worden ontleend. Bij gebruik van

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 7 maart 2007 Farmatec/P april 2007

Uw brief van Uw kenmerk Datum 7 maart 2007 Farmatec/P april 2007 Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 7 maart 2007 Farmatec/P 2755046 10 april 2007 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder

Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Patiëntenfolder De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel YERVOY. Het verplichte plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Begeleiding van HIV-patiënten

Begeleiding van HIV-patiënten Symposium Up-to-Date in Infectieziekten Zaterdag 11 februari 2012 Begeleiding van HIV-patiënten Anneleen Lijnen Nurse physician assistant Dienst Infectieziekten 1) Voorstelling Verpleegkundige Ondersteuning

Nadere informatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie

Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016. Triumeq. Starten met. Patiënteninformatie Prod. oktober 2014, NL/TRIM/0001/14, Exp. oktober 2016 Starten met Triumeq Patiënteninformatie Vooraf U krijgt deze folder omdat u Triumeq gaat gebruiken om hiv te remmen. In deze folder vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Sandoz B.V. Page 1/6 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Aciclovir Sandoz tablet 200/400/800, tabletten 200/400/800 mg aciclovir Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen

Nadere informatie

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw

Juni 2015 SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS. Pasop vzw SAMENVATTING SCREENINGSSCHEMA UIT LEIDRAAD VOOR MEDISCHE CONSULTATIES BIJ SEKSWERKERS Pasop vzw 1 KERNBOODSCHAP Sekswerkers: zeer gevarieerde groep qua leeftijd, nationaliteit, werksector, taal, sociale

Nadere informatie

Werkconferentie HIV. De complexiteit van HIV welk specialisme komt er niet mee in aanraking? Dr. Wynand H.P.M.Vissers Dermatoloog -Venereoloog

Werkconferentie HIV. De complexiteit van HIV welk specialisme komt er niet mee in aanraking? Dr. Wynand H.P.M.Vissers Dermatoloog -Venereoloog Werkconferentie HIV De complexiteit van HIV welk specialisme komt er niet mee in aanraking? Dr. Wynand H.P.M.Vissers Dermatoloog -Venereoloog Na kuur doxycycline voor LWI erythematosquameuze plaques over

Nadere informatie

HIV update 2014. HIV cyclus 13-01-14. overzicht eind 2012. Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014. HIV infectie snelheid van transmissie

HIV update 2014. HIV cyclus 13-01-14. overzicht eind 2012. Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014. HIV infectie snelheid van transmissie HIV update 2014 Kees Brinkman patiëntendag 17 Januari 2014 Totaal volwassenen 18.707 OLVG 2.670 AMC-UvA 2.380 Erasmus MC 1.952 UMCU 1.309 St Elisabeth Zkh 880 MCH - Westeinde 805 UMCG 707 Slotervaart Zkh

Nadere informatie

Post Expositie Profylaxe (PEP) Centrumlocatie

Post Expositie Profylaxe (PEP) Centrumlocatie Centrumlocatie U bent doorverwezen naar de afdeling Spoed Eisende Hulp en/of de polikliniek Inwendige Geneeskunde/Infectieziekten. De medische zorg voor infectieziekten wordt verzorgd door een team van

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN OVERSTAPPEN VAN TRUVADA MET PROTEASEREMMER EN BOOSTER NAAR GENVOYA

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN OVERSTAPPEN VAN TRUVADA MET PROTEASEREMMER EN BOOSTER NAAR GENVOYA INFORMATIE VOOR PATIËNTEN OVERSTAPPEN VAN TRUVADA MET PROTEASEREMMER EN BOOSTER NAAR GENVOYA WOORD VOORAF U ontvangt deze brochure omdat uw arts u Genvoya heeft voorgeschreven. En omdat u overstapt van

Nadere informatie

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog

CMV, EBV, Toxoplasma. Diagnostiek. Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog CMV, EBV, Toxoplasma Diagnostiek Inge Gyssens Dienst infectieziekten Internist infectioloog Man, 50 jaar Sinds 8d uit Thailand, 1 maand verblijf (nieuwe partner aldaar) Branderig gevoel ter hoogte van

Nadere informatie

Dermatologie. Gordelroos. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Gordelroos. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie 1 Wat is gordelroos (herpes zoster) is een aandoening, veroorzaakt door een virus, die gekenmerkt wordt door blaasjesvorming en pijn, meestal op de borstkas of rond de

Nadere informatie

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen

Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Lessenreeks Hematologie Chronische lymfoproliferatieve aandoeningen Caroline Brusselmans & Mieke Develter LAG chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische lymfoproliferatieve aandoeningen chronische

Nadere informatie

Immunologische aspecten van hiv-infectie

Immunologische aspecten van hiv-infectie Immunologische aspecten van hiv-infectie Hiv en aids, de multidisciplinaire aanpak ITG Antwerpen woensdag 19 april 2017 Patrick Lacor Interne geneeskunde-infectiologie Aids-referentiecentrum UZ Brussel

Nadere informatie

Fictieve casus. Risico inschatting SOA en welke therapie is aangewezen. Risico op een SOA afhankelijk van. Welke SOA/infecties

Fictieve casus. Risico inschatting SOA en welke therapie is aangewezen. Risico op een SOA afhankelijk van. Welke SOA/infecties Risico inschatting SOA en welke therapie is aangewezen Quirijn de Mast Internist infectioloog Fictieve casus Vrouw 26 jaar Na het uitgaan verkracht (vaginaal) door onbekende Nederlandse man Geen condoom

Nadere informatie

Deze informatie is bestemd voor mensen die mee willen doen aan het AMPrEP project.

Deze informatie is bestemd voor mensen die mee willen doen aan het AMPrEP project. Deze informatie is bestemd voor mensen die mee willen doen aan het AMPrEP project. U kunt deze informatie ook vinden op de website van de soa poli van de GGD Amsterdam. Wat is het AMPrEP project? AMPrEP

Nadere informatie

De sterke werkzaamheid van een combinatie van

De sterke werkzaamheid van een combinatie van FARMACO- HIV bij kinderen De eerste klap is een daalder waard De meeste HIV-infecties bij kinderen worden veroorzaakt door perinatale transmissie van moeder naar kind. De combinatietherapie heeft ook de

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV PATIËNTENINFORMATIE Starten met hiv-remmers Iman Padmos & Laura van Zonneveld Tweede geheel herziene uitgave Juli 2011 1 illustratie Sanne Thunnissen 17995 BI Combitherapie

Nadere informatie

PRAKTISCHE PATIËNTENINFORMATIE

PRAKTISCHE PATIËNTENINFORMATIE PRAKTISCHE PATIËNTENINFORMATIE STARTEN MET ISENTRESS Samen met uw arts heeft u besloten ISENTRESS (raltegravir, MSD) als één van de HIVgeneesmiddelen te gaan gebruiken voor de behandeling van HIV. In

Nadere informatie

en leeftijdsgerelateerde en andere niet HIV-gerelateerde ziekten zullen de behandeling van HIV compliceren. Bovendien kunnen

en leeftijdsgerelateerde en andere niet HIV-gerelateerde ziekten zullen de behandeling van HIV compliceren. Bovendien kunnen 6 Inleiding De HIV epidemie onder met name homoseksuele mannen is niet onder controle (Bezemer 2007, ingediend voor publicatie). Weliswaar heeft de in 1996 geïntroduceerde, grootschalige antiretrovirale

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen

Inhoudsopgave Inleiding Voor wie is deze brochure? 1. Hepatitis 2. Behandeling medicijnen Alternatieve aanvullende behandelingen Inhoudsopgave Inleiding 1 Voor wie is deze brochure? 1 1. Hepatitis B 1 1.1 Wanneer behandelen 1 1.2 Wanneer niet behandelen 2 1.3 Zwangerschap en behandeling 3 2. Behandeling en medicijnen 4 2.1 PEG-interferon

Nadere informatie

HIV bij kinderen. CBSK ARC: ZNA/UZA/ITG Philip Maes Myriam Willems- Ilse Kint ITG

HIV bij kinderen. CBSK ARC: ZNA/UZA/ITG Philip Maes Myriam Willems- Ilse Kint ITG HIV bij kinderen CBSK ARC: ZNA/UZA/ITG Philip Maes Myriam Willems- Ilse Kint ITG 05-12-12 Global summary of the AIDS epidemic, 2008 Number of people living with HIV in 2008 People newly infected with

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN Nevirapine Mylan 200 mg, tabletten RVG Versie: november 2016

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN Nevirapine Mylan 200 mg, tabletten RVG Versie: november 2016 Versie: november 2016 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Nevirapine Mylan 200 mg, tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke tablet bevat 200 mg nevirapine. Hulpstof met bekend effect: Elke

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Atripla 600 mg/200 mg/245 mg filmomhulde tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke filmomhulde tablet bevat

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL 1.3.1 Samenvatting van de productkenmerken Rev.nr.1802 Pag. 1 van 29 SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Nevirapine Aurobindo 200 mg, tabletten 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE

Nadere informatie

Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling?

Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling? Wat doet hiv in het lichaam en wat doet de behandeling? Patrick Lacor Aidsreferentiecentrum UZ Brussel Cursus hiv en aids, de multi-disciplinaire aanpak www.itg.be rubriek Les 3 4 maart 20 rubriek Onderwijs

Nadere informatie

Veel voorkomende SOA. Gynaecologie. alle aandacht

Veel voorkomende SOA. Gynaecologie. alle aandacht Veel voorkomende SOA Gynaecologie alle aandacht Veel voorkomende SOA Er zijn virale en bacteriële soa. Virale soa worden veroorzaakt door een virus. Als je er eenmaal een hebt opgelopen, blijft een virale

Nadere informatie

Post-exposure-profylaxe voor hiv

Post-exposure-profylaxe voor hiv Post-exposure-profylaxe voor hiv informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAAROM PEP? 4 WELKE MEDICATIE MOET IK INNEMEN EN OP WELKE TIJDSTIPPEN? 4 AANDACHTSPUNTEN 6 VOORZORGSMAATREGELEN 8 OPVOLGING 8 MEDICATIEKOSTEN

Nadere informatie

Assortiment laboratorium apotheek

Assortiment laboratorium apotheek Geneesmiddel Afname Afnamemateriaal* Min. bloed BepalingsFreq Abacavir Abiraterone Aceton. Afname op ijs! Op aanvraag DV 4ROO / 5GRN 1 ml Endogeen bij diabetici: 0,005 Chronisch alcoholisme: 0,04 Diabetische

Nadere informatie

Post Expositie Profylaxe (PEP)

Post Expositie Profylaxe (PEP) U bent doorverwezen naar de afdeling Spoed Eisende Hulp en/of de polikliniek Inwendige Geneeskunde/Infectieziekten. De medische zorg voor infectieziekten wordt verzorgd door een team van gespecialiseerde

Nadere informatie

Pneumocystis jirovecii pneumonie Behandeling met corticosteroïden. Teske Schoffelen, arts-assistent IC

Pneumocystis jirovecii pneumonie Behandeling met corticosteroïden. Teske Schoffelen, arts-assistent IC Pneumocystis jirovecii pneumonie Behandeling met corticosteroïden Teske Schoffelen, arts-assistent IC 28-02-2019 Casus Vrouw, 67 jaar Presentatie Koorts, niet-productieve hoest, dyspnoe Acuut hypoxisch

Nadere informatie

Assortiment laboratorium apotheek

Assortiment laboratorium apotheek Abacavir Abiraterone Aceton. Afname op ijs! 3PRS 1 ml Referentiewaarde wordt nader Op aanvraag DV 4ROO / 5GRN 1 ml Endogeen bij diabetici: 0,005 Chronisch alcoholisme: 0,04 Diabetische ketoacidose: 0,3

Nadere informatie

een voorgeschiedenis van CMV retinitis. In derde wereld landen, waar veel opportunistische infecties voorkomen, is IRIS van toenemend belang.

een voorgeschiedenis van CMV retinitis. In derde wereld landen, waar veel opportunistische infecties voorkomen, is IRIS van toenemend belang. Samenvatting Hoofdstuk 1 begint met een kort overzicht van de verschillende fasen van het natuurlijke beloop van de HIV infectie. Als belangrijk gevolg van de HIV infectie neemt de weerstand geleidelijk

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Neurological manifestations of HIV-1 infection Enting, R.H. Link to publication Citation for published version (APA): Enting, R. H. (2000). Neurological manifestations

Nadere informatie

Amsterdam, Aanpassing maart 2019 (oorspronkelijke versie 2013) Adrie Heijnen Rob Hermanussen

Amsterdam, Aanpassing maart 2019 (oorspronkelijke versie 2013) Adrie Heijnen Rob Hermanussen Huisarts Advies Groep Seksuele Gezondheid Keizersgracht 392 1016 GB Amsterdam 020 6262669 sekshag@nhg.org De sekshag wordt mede mogelijk gemaakt door Soa Aids Nederland en het Nederlands Huisartsen Genootschap

Nadere informatie

Immuunsuppressiva na niertransplantatie. Maarten Naesens UZ Leuven

Immuunsuppressiva na niertransplantatie. Maarten Naesens UZ Leuven Immuunsuppressiva na niertransplantatie Maarten Naesens UZ Leuven 2008 Immuunsuppressiva Afstoting - Voorkomen - Behandelen Nevenwerkingen - Direct - Indirect Afstoting Immuunsysteem natuurlijke afweer

Nadere informatie

Protocol HIV neurologie. Datum: 1.6.2009. Revisie: momenteel onder revisie

Protocol HIV neurologie. Datum: 1.6.2009. Revisie: momenteel onder revisie Protocol HIV neurologie Auteurs: Mosch, neuroloog Datum: 1.6.2009 Revisie: momenteel onder revisie Inleiding AIDS werd voor het eerst herkend in 1981. Sindsdien heeft de incidentie epidemische proporties

Nadere informatie

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

INFORMATIE VOOR PATIËNTEN INFORMATIE VOOR PATIËNTEN OVERSTAPPEN VAN TRUVADA EMTRICITABINE 200 MG TENOFOVIRDISOPROXIL 245 MG (ALS FUMARAAT) NAAR DESCOVY EMTRICITABINE 200 MG TENOFOVIRALAFENAMIDE 10/25 MG (ALS FUMARAAT) WOORD VOORAF

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Aciclovir Sandoz 200 mg tabletten Aciclovir Sandoz 800 mg tabletten Aciclovir

Bijsluiter: informatie voor de gebruiker. Aciclovir Sandoz 200 mg tabletten Aciclovir Sandoz 800 mg tabletten Aciclovir Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Aciclovir Sandoz 200 mg tabletten Aciclovir Sandoz 800 mg tabletten Aciclovir Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat

Nadere informatie

6,5. Werkstuk door een scholier 1758 woorden 1 november keer beoordeeld. Verzorging. Inhoud:

6,5. Werkstuk door een scholier 1758 woorden 1 november keer beoordeeld. Verzorging. Inhoud: Werkstuk door een scholier 1758 woorden 1 november 2003 6,5 46 keer beoordeeld Vak Verzorging Inhoud: -Inleiding; -Oorzaak van een HIV-infectie; -Vermenigvuldiging van dit virus; -Diagnose van een HIV-infectie;

Nadere informatie

MAVENCLAD (Cladribine)

MAVENCLAD (Cladribine) De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel MAVENCLAD. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Hiv testing en opvolging in de huisartsenpraktijk. Inge Derdelinckx Annelies Van Raemdonck

Hiv testing en opvolging in de huisartsenpraktijk. Inge Derdelinckx Annelies Van Raemdonck Hiv testing en opvolging in de huisartsenpraktijk Inge Derdelinckx Annelies Van Raemdonck Adults and children estimated to be living with HIV 2014 North America and Western and Central Europe 2.4 million

Nadere informatie

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV

COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV COMBINATIETHERAPIE TEGEN HIV Patiënteninformatie Debbie van der Meijden Iman Padmos Tweede druk November 2007 Colofon Verantwoording Deze brochure is samengesteld door Debbie van der Meijden en Iman Padmos,

Nadere informatie

(BOEHRINGER INGELHEIM)

(BOEHRINGER INGELHEIM) Farmaceutisch bedrijf (BOEHRINGER INGELHEIM) 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Viramune 100 mg tabletten met verlengde afgifte 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Een tablet met verlengde afgifte

Nadere informatie