Seks over de grens 26 januari 2009

Transcriptie

1 Seks over de grens 26 januari 2009 STEPS STEPS Iva Bicanic & Astrid Kremers Iva Bicanic & Astrid Kremers

2 Programma Voorstellen Informatie eenmalig seksueel geweld Algemene informatie STEPS DVD STEPS Gedetailleerde informatie STEPS en oefening Contactgegevens

3 Definitie eenmalig seksueel geweld

4 alcohol en drugs (Abbey et al, 1996) oudere vriendjes (Manlove et al, 2005) eerder seksueel trauma (Hillis et al, 2004) date-specifieke factoren (Rickert et al, 2004) seksueel geweld in adolescentie seksueel actieve peer group (Vicary et al, 1995) veel en vroeg seksueel actief (Van Oss Marin, 2006) vroege menarche (Vicary et al,1995)

5 1 op 6 ervaring met gedwongen seks 1 op 25 ervaring met gedwongen seks

6 Verschillen Eenmalig seksueel geweld Dader doorgaans geen familielid Dader vaak adolescent Meestal in adolescentie Overwegend meisjes Meestal geen overig interpersoonlijk trauma Relatief gezond systeem Langdurig seksueel misbruik Dader vaak familielid Dader vaak volwassene Begint op kinderleeftijd Meisjes en jongens Vaak meer (persoonlijkheids)problemen Vaker belast gezin Loyaliteitsconflict Conspiracy of silence

7 Redenen voor adolescenten om Angst Schuld Schaamte Gebrek aan vertrouwen Als ik het niet zeg, dan bestaat het niet... niet te onthullen

8 Dossieranalyse N=175 eenmalig seksueel geweld 100% meisjes geen eerder chronisch trauma gem. leeftijd 16 jaar 92% autochtoon 65% VMBO, 21% Havo, 14% VWO 35% gescheiden ouders 80% verkracht, 20% aangerand 70% heeft niet eerder geslachtsgemeenschap gehad

9 Dossieranalyse vervolg 70% kent de dader dader is meestal kennis bij 13% meer dan 1 dader bij 15% dreiging met of gebruik van wapen lokatie trauma is meestal terrein van de dader

10 Dossieranalyse vervolg eerste onthulling meestal aan vriendin duurt gemiddeld 74 weken na trauma voordat meisjes Psychotraumacentrum bereiken 62% behandeld met STEPS cognitieve gedragstherapie (Bicanic & Kremers (red.), 2007)

11 Post Traumatische Stress Stoornis Herbeleving Vermijding Verhoogde arousal

12 STEPS protocol Basisset Handleiding Werkboek meisje Werkboek ouder(s)

13 STEPS Schrijven en Spreken Terugvalpreventie Exposure in vivo en cognitief herstructureren Psychoeducatie Seksueel geweld Jaycox, L.H.., Zoellner, L. & Foa, E.B. (2002); Ehlers, A. & Clark, D.M, 2000

14 Design STEPS Behandelgroep voor 4 adolescente meisjes (13 t/m 18 jaar) bestaande uit 8 wekelijkse sessies, geleid door gedragstherapeutisch werker en GZ- psycholoog Begeleidingsgroep voor ouders bestaande uit 6 wekelijkse sessies, geleid door 2 maatschappelijk werkers

15 STEPS Cognitieve gedragstherapie Trauma-focused Kortdurend Doelgericht: : PTSS reductie en normaliseren Ouderbegeleiding Kan ook individueel worden toegepast

16 Waarom groepsbehandeling? Minimale drop-out/ out/ stimuleert therapie trouwheid Doorbreken van isolatie en stigmatisatie Cliënt is hulpvrager én n hulpgever Faciliteert volbrengen van ontwikkelingstaken, zoals omgang met leeftijdsgenoten Klassikaal onderwijs door politie en arts

17 Waarom steungroep voor ouders? Ouders zijn nodig voor verwerking, niet alleen bij kinderen, maar ook bij adolescenten Beste resultaten uit CGT als ouders betrokken worden (Deblinger,, 1996) Klinisch meer bevredigend

18 Waarom gesloten therapiegroep? Begrenzing biedt duidelijk Grotere kans op onderling vertrouwen en gevoel van veiligheid Mogelijkheden voor thema s s en opbouw in programma

19 Waarom cognitieve gedragstherapie? CGT en EMDR beiden treatment of choice exposure in CGT belangrijk element Groepswerk haalbaar met CGT CGT leert adolescenten vaardigheden aan Chemtob ea, 2002; Power ea., 2002; Rothbaum, 1997

20 Opbouw STEPS diagnostiek dagdeel individueel 1 sessie groep 8 sessies follow-up 6 maanden follow-up 12 maanden

21 DVD AANGERAND OF VERKRACHT

22 Diagnostiek Meisje intake vragenlijsten klinisch interview Ouder(s) intake vragenlijsten klinisch interview

23 Sessie 0 (individueel( individueel) Presentatie werkboek Psychoeducatie PTSS Individueel stappenplan en behandelplan maken gericht op vermijdingsgedrag Tijdrovend, maar zeer relevant!

24 Workshop oefening: maak een stappenplan Weer vrouwelijk kleden 3 keer per maand uitgaan met vriendinnen Volledig schoolprogramma volgen Dagelijks fietsen naar school Op eigen initiatief praten met jongen Alleen op straat lopen

25 Sessie 1 Voorstellen therapeuten en adolescenten Rationale STEPS Psychoeducatie seksueel geweld Kort eigen verhaal vertellen Schrijfinstructies

26 Sessie 2 Evaluatie schrijven Eigen verhaal vertellen Feedback op schrijven Psychoeducatie cognities

27 Het is is mijn schuld. Herbelevingen zijn vreselijk en en kan ik ik niet aan Ik Ik ben nergens veilig. Ik Ik zal zal nooit meer normaal kunnen slapen.

28 Sessie 3 Evalueren schrijven Eigen verhaal vertellen incl. kernmoment Expressie van trauma-gerelateerde gevoelens en gedachten Valkuil : vermijding van kernmomenten Start plannen exposure in vivo oefeningen

29 Sessie 4 Exposure in vivo oefeningen worden geëvalueerd Nieuwe oefeningen worden gepland Seksuele problemen bespreken Inventarisatie vragen voor gynaecoloog

30 Sessie 5 Evaluatie en planning exposure in vivo oefeningen Gastles door arts of gynaecoloog Disfunctionele cognities over het lichaam ik kan geen kinderen krijgen er klopt iets niet daar binnen misschien heb ik een SOA iedereen kan het zien aan mij Boekje Play it safe (Organon)

31 Sessie 6 Evaluatie en planning exposure in vivo oefeningen Preventie revictimisering Inventarisatie vragen voor politie

32 Sessie 7 Evaluatie en planning exposure in vivo oefeningen Gastles door politie Disfunctionele cognities over aangifte doen straks moet ik iets tegen hem zeggen als ik aangifte doe, neemt hij zeker wraak het heeft geen zin om aangifte te doen ik ben vrijwillig met hem mee gegaan, dus

33 Sessie 8 Evaluatie exposure in vivo oefeningen Terugvalpreventieplan Eindopdracht Evaluatie

34 Programma STEPS - oudergroep Sessie 1 kennismaking en psychoeducatie Sessie 2 psychoeducatie seksueel geweld Sessie 3 gedachten ouders Sessie 4 seksualiteit en bezoek arts Sessie 5 revictimisering en bezoek politie Sessie 6 afsluiting

35 verkrachting Ik ben een slechte moeder,, want mijn kind is niet naar mij toe gekomen schuldig huilen, overbeschermen

36 Belang van de oudergroep Ondersteunen verwerking dochter Herkenning en erkenning Uitwisselen van ervaring Emoties en gevoelens delen met elkaar Elkaar ondersteunen en adviseren over bepaalde zaken Uit isolement raken

37 Eindgesprek Resultaten vragenlijsten Evaluatie doelen Terugvalpreventieplan Conclusie: behandeling afsluiten behandeling individueel vervolgen andere hulp (EMDR, schrijven, verwijzing arts of seksuoloog)

38 Follow-up na 6 en 12 maanden Resultaten vragenlijsten Evaluatie doelen Gebruik terugvalpreventieplan? Revictimisering? Relatie? Daginvulling?

39 STEPS DVD is te bestellen via Tweedaagse workshop (27 maart en 24 april 2009) via Protocol is o.a. te bestellen via

40 Contact Iva Bicanic en Astrid Kremers Tel