Doelgroepanalyse Centrum voor Trauma en Gezin

Transcriptie

1 Doelgroepanalyse Centrum voor en Gezin Efua Campbell & Inez Berends December 2013

2 PI Research is gevraagd om voor het Centrum voor en Gezin van de Bascule een doelgroepanalyse uit te voeren. Aan de hand van dossieranalyse is een beeld verkregen van de drie afdelingen, te weten (n = 18), Psychiatrische Gezinsbehandeling (n = 15) en Therapeutische Pleegzorg (n = 15). In deze notitie wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste uitkomsten van deze analyse. Ter inleiding volgt hieronder een korte omschrijving van de drie afdelingen waaruit het Centrum voor en Gezin bestaat. Na presentatie van de belangrijkste uitkomsten volgt op de laatste pagina een korte schets van de gezinnen, problematiek en aanpak van de drie afdelingen. De afdeling behandelt kinderen en jongeren met psychiatrische traumagerelateerde problematiek. Een kind komt in aanmerking voor behandeling wanneer hij een (langdurige) trauma heeft doorgemaakt, met als gevolg een ontregeling op meerdere gebieden (emotieregulatie, gedrag, relaties binnen en buiten gezin, cognities, zelfbeeld, biologie). De afdeling Psychiatrische Gezinsbehandeling () behandelt gezinnen die kampen met psychiatrische problemen gecombineerd met problemen op meerdere levensgebieden. Indicaties voor behandeling zijn interactieproblemen binnen het gezin, psychiatrische problematiek bij ouders en/of kinderen en/of sociale problemen bij ouders en/of kinderen. De afdeling Therapeutische Pleegzorg () richt zich op risicovolle pleeggezinnen, waarbij zonder intensieve ondersteuning en behandeling de kans op een uithuisplaatsing van het pleegkind groot is. Pleeggezinnen bieden een thuis aan kinderen van 0 tot 18 jaar die niet meer bij hun ouders kunnen wonen vanwege ernstige gezinsproblematiek, onvoldoende draagkracht van de ouders en emotionele- en gedragsproblemen bij het kind, (soms samenhangend met een kinderpsychiatrische stoornis).

3 Geslacht aangemelde kinderen Relatiestatus ouders Achtergrond gezin Meisje: 56% Jongen: 44% Meisje: 86 % Jongen: 14 % Meisje: 40% Jongen: 60% Biologische ouders uit elkaar: 33 % Uit elkaar en scheidingsproblematiek: 22% Ouders samen: 28 % Onbekend: 17% Biologische ouders uit elkaar: 40% Uit elkaar en scheidingsproblematiek: 27% Ouders samen: 26% Biologische ouder overleden: 7% Biologische ouders uit elkaar: 73% Uit elkaar en scheidingsproblematiek: 7% Ouders samen: 7% Biologische ouder overleden: 7 % Onbekend: 7% Allochtone afkomst: 67 % Autochtone afkomst: 28% Onbekend: 6% Allochtone afkomst 40% Autochtone afkomst: 47% Onbekend: 13% Allochtone afkomst 80% Autochtone afkomst: 20% Woonplaats Top 3 Verwijzers Buiten Amsterdam:33 %, Binnen Amsterdam: 61% Onbekend: 6% Buiten Amsterdam: 66% Binnen Amsterdam: 33% Buiten Amsterdam: 47% Binnen Amsterdam: 47% Onbekend: 7% : 22 % ziekenhuis/ huisarts: 22% Spirit: 17% Bascule overig, BJZ: 11% BJZ/ WSG: 33% ziekenhuis/ huisarts: 20% psychiater/ GZ-psycholoog: 13% BJZ/ WSG: 93% Onbekend: 7%

4 (V)OTS; 28% UHP: 11% Nee of onbekend: 61% Beschikkingen (V)OTS; 33% UHP: 13% Nee of onbekend: 53% OTS:27% VOTS+OTS+UHP: 7% OTS +UHP: 33% UHP: 7% Nee of onbekend: 27% Crisisplaatsing in het verleden Ja: 11% Nee of onbekend : 89% Ja: 7% Nee of onbekend: 93% Ja: 20% Nee of onbekend: 80 % Ja: 22% Nee: 67% Nee of onbekend: 11% Plaatsing pleeggezin Ja: 20% Nee of onbekend: 80 % Ja: 80 % Nog niet of onbekend: 20 % Preventieve of geïndiceerde hulpverlening in het verleden of op moment van aanmelding Kind: 50% Ouders: 33% Brussen: 11% Gezin: 33% Pleegouders: 6% Gedwongen kader Ja: 11% Nee of onbekend: 89% Kind: 60%, Ouders: 67%, Brussen: 20% Gezin: 53% Pleegouders of overige verzorgers: 7% Gedwongen kader Ja: 33% Nee of onbekend: 67% Kind: 40% Ouders: 33% Brussen: 7% Gezin: 53% Pleegouders: 7% Gedwongen kader: Nee of onbekend: 100%

5 Top 3 Problematiek Kind : 72% Emotionele problemen: 50% Gedragsproblemen: 44 % Emotionele problemen: 40% Gedragsproblemen: 40 % Aandachtsproblemen: 33% Problemen in de ouder-kindrelatie: 33% Lichamelijke problemen: 27% Emotionele problemen: 53% Gedragsproblemen: 53 % Aandachtsproblemen: 27% Sociale problemen: 27% Top 3 Problematiek Ouders Geweld in het gezin (fysiek): 28% Pedagogische onmacht: 22% Geweld in het gezin (seksueel): 11% Problemen in de ouder-kindrelatie: 11% Contact Justitie i.v.m. geweldsdelict: 11% Psychiatrische problematiek: 11 % Problemen in de ouder-kindrelatie: 47% Pedagogische onmacht: 40% Emotionele problematiek: 27% Pedagogische onmacht: 80% Psychiatrische problematiek: 47 % Financiële problematiek: 33% Emotionele problematiek: 20% Top 3 hoofddiagnoses Post tische Stress Stoornis: 67% Overige stoornissen: 17 % Onbekend: 17% Ouder-kindrelatie problematiek: 33% Pervasieve ontwikkelingsstoornis: 20% Gedragsstoornis: 13% Stoornis op zuigelingenleeftijd, kinderleeftijd of adolescentie Niet Anders Omschreven: 6% Aard trauma Interpersoonlijk, eenmalig, kortdurend enkelvoudig: 17% Interpersoonlijk, eenmalig, kortdurend, meervoudig: 6% Interpersoonlijk, herhaald, langdurig, enkelvoudig: 39% Interpersoonlijk, herhaald, langdurig, meervoudig: 28% Onpersoonlijk, eenmalig, kortdurend, enkelvoudig: 6% Geen of onbekend: 6% Inter-persoonlijk, herhaald, langdurig, enkelvoudig: 6% Geen of onbekend: 94% Inter-persoonlijk, herhaald, langdurig, enkelvoudig: 27% Nee of onbekend: 73% Problematiek in meerdere milieus Ja: 89% Nee of onbekend: 11% Ja: 80% Nee:20% Ja: 87% Onbekend:13%

6 TOP 3 Hulpvraag Top 3 Reden van aanmelding Begeleiding bij verwerken traumatische ervaring: 61% Begeleiding bij overige problematiek: 17% Diagnostiek en/ of onderzoek: 22% behandeling/ diagnostiek: 83% Behandeling i.v.m. hechtingsstoornis: 17% Behandeling i.v.m. angststoornis: 17% Behandeling i.v.m. stemmingsproblematiek: 17% Gezinsbegeleiding/ ondersteuning opvoeding: 40% Observatie / diagnostiek: 27% Begeleiding individuele problematiek kind: 13% Behandeling gedragsproblematiek kind: 27% Waarborgen (emotionele) veiligheid kind: 13% Begeleiding gehele gezin: 13% Verbeteren ouder-kindrelatie: 13% Onbekend: 13% Begeleiding pleegouders: 27% Contact kind en moeder verbeteren mb.v. netwerk: 7% Helpen creëren van een veilige opvoedsituatie: 7% Ondersteuning en/ of begeleiding pleeggezin: 40% Observatie i.c.m. behandeling/begeleiding kind en pleegouders: 27% Verzoek om geschikt pleeggezin voor kind te zoeken: 13%

7 TOP 3 Aanpak Kind Polikliniek: 94% Polikliniek i.c.m. observatieplaatsing: 6% Gemiddelde behandelduur : 261 dagen (=8,6 maanden) Polikliniek: 11% Geen of onbekend: 89% TOP 3 Aanpak Ouder Klinische behandeling: 40% Polikliniek: 33% Observatieplaatsing: 13% N.v.t. 462 dagen (=15,2 maanden) 334 dagen (=11 maanden) Klinische behandeling: 33% Polikliniek: 13 % Observatieplaatsing: 13% N.v.t. TOP 3 Type behandeling kind EMDR: 56% gerichte cognitieve gedragstherapie:17% Cognitieve gedragstherapie: 6% Systeemtherapie: 20% Creatieve dramatherapie: 20% Parent-Child Interaction Therapy: 13% behandeling kind: 13% (overige behandelingen gericht op gezin) N.v.t. TOP 3 Type behandeling (pleeg)ouders Creatieve dramatherapie: 20% Systeemtherapie: 13% Parent-Child Interaction Therapy: 13% Pleegoudercoaching: 73% Parent-Child Interaction Therapy: 13% Video Interactie Begeleiding (VIB): 7%

8 Conclusies Wat betreft de gezinskensmerken van de cliënten van het Centrum voor en Gezin vallen een aantal zaken vallen op.: De verhouding jongens/meisjes is zoals verwacht op basis van landelijke cijfers. Bij de afdeling Psychiatrische gezinsbegeleiding worden echter vaker meisjes aangemeld. Relatief veel cliënten zijn woonachtig buiten Amsterdam, met name voor de afdelingen en.. Naar verhouding hebben aangemelde kinderen relatief vaak minstens één ouder die niet in Nederland geboren is. Het Centrum voor en Gezin heeft relatief vaak te maken met gescheiden (biologische) ouders, met name de afdeling. De aangemelde gezinnen hebben vaak een complex verleden; er zijn relatief vaak beschermingsmaatregelen van kracht en crisisplaatsingen zijn relatief vaak voorgekomen. Bij de afdelingen en Psychiatrische Gezinsbegeleiding komen vaker dan gemiddeld pleeggezinplaatsingen voor. Bij de gezinnen die worden aangemeld bij het Centrum voor en gezin is veel eerdere (preventieve) hulpverlening ingezet, zowel bij het aangemelde kind als bij overige leden van het gezin. Landelijk gezien is dit relatief vaak hulpverlening in een gedwongen kader geweest (als onderdeel van een beschermingsmaatregel). De problematiek van de cliënten verschilt per afdelingen. In het algemeen kan echter gesteld worden dat de problematiek zorgt voor problemen in meerdere levensgebieden. Voor de drie afzonderlijke afdelingen geldt: De kinderen die worden aangemeld bij de afdeling kampen natuurlijk ten eerste met de gevolgen van een trauma (PTSS). Daarnaast is er sprake van comorbide emotionele of gedragsproblematiek. Ook de ouders van de kinderen ervaren problematiek, met name geweld in het gezin en pedagogische onmacht. De hulpvraag bij deze afdeling is vaak gericht op begeleiding bij en behandeling van een stoornis van het kind. De gezinnen van de afdeling ervaren veel psychologische problemen, zeer divers van aard, zowel bij het kind (o.a. emotioneel, gedrag, aandacht) als bij de ouders (o.a. problemen in de ouder-kindrelatie en pedagogische onmacht). De hulpvraag van cliënten van deze afdeling is gericht op het krijgen van begeleiding bij de opvoeding van het kind, behandeling van een stoornis van het kind, maar ook het observeren of diagnosticeren van het gezinsfunctioneren. Tot slot staat bij relatief veel gezinnen het bevorderen van het gezinsfunctioneren en het borgen van de veiligheid van het kind centraal. De gezinnen van de afdeling kampen eveneens met zeer diverse psychologische problematiek, zowel bij het kind (o.a. emotioneel, gedrag, aandacht) als bij de biologische ouders (o.a. pedagogische onmacht en psychiatrische problematiek). De hulpvraag van de pleegouders is vaak gericht op het leren omgaan met het gedrag van hun pleegkind. Soms is er een observatievraag naar het functioneren van het kind en het pleeggezin. Tot slot blijkt dat de afdeling soms ook een rol heeft bij het zoeken naar een geschikt pleeggezin voor een kind. De aanpak van de problematiek verschilt sterk per afdeling: De afdeling is met name gericht op het behandelen van het kind, wat hoofdzakelijk poliklinisch gebeurt. Veel gebruikte behandelingen zijn EMDR, traumagerichte gedragstherapie en cognitieve gedragstherapie. De gemiddelde behandelduur is 9 maanden. De afdeling is met name gericht op het gezin als geheel. De aanpak kan zowel polikinisch als klinisch van aard zijn. De meest gebruikte behandelingen zijn systeemtherapie, creatieve dramatherapie en Parent-Child Interaction Therapy (PCIT). De gemiddelde behandelduur is 15 maanden. De afdeling is met name gericht op ondersteuning van de pleegouder. De begeleiding bestaat vaak uit pleegoudercoaching, Parent-Child Interaction Therapy (PCIT) en Video-Interactie Begeleiding (VIB). De gemiddelde behandelduur is 11 maanden. Over het geheel genomen kan gesteld worden dat het Centrum voor en Gezin werkt met zeer complexe doelgroepen, waar eerdere begeleiding niet geholpen heeft. Er speelt veel verschillende problematiek, bij zowel kind als ouder/pleegouders. In sommige gevallen zijn er duidelijke veiligheidsrisico s, waar in de behandeling rekening mee moet worden gehouden. Het Centrum voor en Gezin werkt met evidence based behandelaanpakken om de cliënten te helpen en verdere escalatie van problematiek te voorkomen.