Herontwikkeling van monumenten

Transcriptie

1 Herontwikkeling van monumenten (PhD) Maarten C. Vieveen MSc. 14 mei 2014 Introductie PhD onderzoek Achtergrond: eerder onderzoek Benadering uitwerken Resultaten Sint Petruskerk

2 Introductie PhD research Strategy for redeveloping sustainable listed heritage buildings Duurzame monumenten: behoud én gebruik Waarde van erfgoed is meervoudig Oplossingen integraal benaderen (maatwerk) Veranderende rol in speelveld Toename in complexiteit proces (besluitvorming) Probleemdefinitie Welke mechanismen beïnvloeden het heronwikkelingsproces? Hoe kan een eigenaar het herontwikkelingsproces begeleiden? Doel Strategy: inzicht mechanismen + specifieke strategieën Methode Mixed method approach: enquête; interviews; PAR Roo, G. de (2001); Planning per se, planning per saldo, over conflicten, complexiteit en besluitvorming in de milieuplanning; Herontwikkelen van monumenten 2

3 Achtergrond: eerder onderzoek Energieke Restauratie: energie en kerken Kenniscentrum NooderRuimte Focus onderzoek Behoud historische kwaliteit Energiereductie Comfort verbetering/behoud 4 onderzoeksthema s Proces Energietechniek Onderzoek met Bedrijven en instellingen (40) Studenten en docenten (50) Herontwikkelen van monumenten 3

4 Achtergrond: eerder onderzoek Energieke Restauratie: energie en kerken benadering: Adaptive Energyefficiency in historic buildings Ontwikkeld obv 3 cases Zuivelfabriek (Lioessens) Strokartonfabriek (Oude Pekela) Der Aa-kerk (Groningen) 3 stappen Gebruik van het gebouw Gebouweigenschappen Potentie energiemaatregelen 4 scenario s Toegepast bij kerk van Borger Zuivelfabriek Lioessens; Der Aa-kerk Groningen Herontwikkelen van monumenten 4

5 Achtergrond: eerder onderzoek Energieke Restauratie: energie en kerken Doel Inzicht in problematiek energie en exploitatie Ca. 30 (21) kerken Ca. 15 (6) andere gebouwen Resultaten: energie en exploitatie 21 kerken: 47% Uitzonderingen: 65-90% 6 andere gebouwen: 22% Absoluut factor 8 hoger Resultaten: interviews eigenaren Rol in herontwikkelingsproces Verloop proces onduidelijk Behoud en comfortabel Kerk van Leegkerk (eigenaar: Stichting Oude Groninger kerken) Herontwikkelen van monumenten 5

6 Benadering uitwerken Onderzoek Energieke Sint Petruskerk Eindhoven Aanleiding Uitwerken methode Verkennen mogelijkheden Probleemdefinitie Hoge energielasten: reduceren! Waarop focussen: veel mogelijkheden? Doel Inbedden: draagvlak voor verandering Potentiële maatregel Sint Petruskerk Gebruik, gebouw en omgeving Benadering 4 stappen Sint Petruskerk Eindhoven Herontwikkelen van monumenten 6

7 MODEL ENERGIE INTERVENTIES Kwaliteitsniveaus (PvE) - Regelgeving - Wensen activiteiten - Wensen onderhoud Herontwikkelen van monumenten 7

8 Resultaten Sint Petruskerk A. Probleemverkenning Inkomsten Afname kerkbezoekers en inkomsten Is energiereductie de oplossing? Verwarming en onderhoud Relatie energiesysteem en schade Een verdienmodel? Oorzaken energieverbruik Wensen tav thermisch comfort Moet de kerk altijd even warm zijn? Omvang gebouw Efficiënter verwarmen? Effectiever verwarmen? Herontwikkelen van monumenten 8

9 Resultaten Sint Petruskerk A. Energieverbruik en monitoring Effectief gebruik gem per jaar gem. 120 uur effectief 140 per effectief uur gem. 250 kerkbezoeker gem. 0,55 p.p. per uur 300,00 250,00 200,00 150,00 100,00 50,00 0,00 Gas (m 3 ) november Herontwikkelen van monumenten 9

10 Resultaten Sint Petruskerk A. Minimale kwaliteitseisen Ten behoeve van het gebruik Erediensten: 7x in de maand personen (vult middenschip) Tussen uur Binnenklimaat (mensen) Bij activiteit 17 graden Celsius Binnenklimaat (orgel, Schellen 2002; p5-93) RV zo constant mogelijk, schommeling <10% / dag RV minimaal 45-50% / maximaal 60-75% T maximaal graden Celsius stoken per uur T minimaal tussen de 8-10 graden Celsius en bij verwarmen tussen de Celsius Ambitie (parochiebestuur) 1. Religieus gebruik niet storen 2. 50% energiereductie of minder en verhogen thermisch comfort 3. Schade/onderhoudslasten - Voorkomen schade orgel, montanten, andere houten interieur onderdelen - Nader onderzoek binnenklimaat gewenst (monitoring) Herontwikkelen van monumenten 10

11 Resultaten Sint Petruskerk B. Stakeholdersanalyse Nevengebruik Structureel = niet duurzaam Openstellen kerk voor Vrienden Passende activiteiten Historische kwaliteiten Ontwerp Van Tulder Symbolen voor beleving geloof Verfijnde detaillering Energiebesparing Urgentie onderschreven Hoge ambitie energiereductie Hoge ambitie thermisch comfort Herontwikkelen van monumenten 11

12 Resultaten Sint Petruskerk C. Potentieële energiemaatregelen / D. Haalbaarheid Gebruik (gedrag en beheer) Verlagen temperatuur (voor ) Organisatie: regeltechniek, monitoren, MJOP Financiering (ESCO s, etc.) Gebouw gerelateerd Verwarmingsinstallatie Vloerverwarming Verlichting Omgeving Opwekken en uitwisselen Vervolg: innovatie door kennis integreren: beheerder en markt combinaties = slimme energieoplossing Herontwikkelen van monumenten 12

13 Vragen?