rapportage gemeente haaksbergen

Transcriptie

1 rapportage gemeente haaksbergen

2

3 Rapportage Gemeente Haaksbergen Regio Twente Albert Groen Grontmij Ir. Peter Bergmans Drs. Sjoerd Zegers December 2009

4

5 Inhoudsopgave Inleiding... 1 Aanleiding Twente Toerisme Monitor Werkwijze... 2 Consumentenonderzoek Secundair bronnenonderzoek... 4 Rapportage Leeswijzer Dagrecreatie... 5 Inleiding Bezoekersprofiel... 5 De vijf fasen van oriëntatie tot vertrek Fase 1: Oriënterende fase Fase 2: Gaan naar Twente Fase 3 en 4: Ontvangen worden en er zijn Fase 5: Naar huis gaan en terugkomen Verblijfsrecreatie Inleiding Bezoekersprofiel De vijf fasen van oriëntatie tot vertrek Fase 1: Oriënterende fase Fase 2: Gaan naar Twente Fase 3 en 4: Ontvangen worden en er zijn Fase 5: Naar huis gaan en terugkomen Economisch effect Inleiding Bezoekersaantallen Overnachtingen Bestedingen Dagrecreatie Verblijfsrecreatie Werkgelegenheid... 40

6

7 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Recreatie en toerisme zijn speerpunten in het gemeentelijke en regionaal beleid in Twente. Door de toeristisch-recreatieve mogelijkheden van Twente beter te benutten, kan de economische impact van de branche toenemen. In het UVT geeft de regio aan hoe zij hier invulling aan wil geven. Om de ontwikkeling in Twente op de juiste manier vorm te geven, is maatwerk belangrijk. Dit geldt ook voor het cijfermateriaal waarop dit beleid gestoeld is. Voor het formuleren van gefundeerd beleid en het monitoren van effecten is voor Twente geen gebiedsspecifiek en structureel cijfermateriaal voor handen. De veertien Twentse gemeenten hebben daarom in regionaal verband als Regio Twente uitgesproken dat het wenselijk is om periodiek regionaal onderzoek te doen op het gebied van recreatie en toerisme. Hiervoor is de Twente Toerisme Monitor (TTM) ontwikkeld. 1.2 Twente Toerisme Monitor De TTM is een onderzoek dat representatieve cijfers oplevert voor Twente en de Twentse gemeenten. Dit onderzoek bestaat uit twee onderdelen, namelijk: een consumentenonderzoek Dit onderzoek gaat in op bezoekerskenmerken, activiteiten, motieven, waarderingen en dergelijke van de toeristen en recreanten die naar Twente komen. Dit onderzoek wordt elke vier jaar gehouden. een secundair bronnenonderzoek Op basis van De Landelijke R&T Standaard, opgesteld door IPO, worden de bezoekers- en overnachtingaantallen, werkgelegenheid en bestedingen berekend. Dit onderzoek wordt jaarlijks uitgevoerd. De TTM is in 2009 van start gegaan met een consumentenonderzoek en een secundair bronnenonderzoek. De resultaten van dit onderzoek voor de gemeente Haaksbergen zijn weergegeven in deze rapportage. Pagina 1

8 Inleiding 1.3 Werkwijze Consumentenonderzoek Het consumentenonderzoek is uitgevoerd door het afnemen van een vragenlijst bij dagrecreanten en verblijfsrecreanten. Dit onderzoek valt uiteen in twee deelonderzoeken, namelijk: Face-to-face enquête op locatie Uitdeel enquête bij hotels en kleine verblijfsaccommodaties Voorbereiding In overleg met de verschillende betrokken gemeenteambtenaren van alle 14 gemeenten zijn de vragenlijsten opgesteld en onderzoekslocaties bepaald. Per gemeente zijn twee vragenlijsten opgesteld, namelijk: Nederlandstalige en Duitstalige enquête voor dagrecreanten, bestaande uit basis vragenlijst en maximaal drie gemeente specifieke vragen Nederlandstalige en Duitstalige enquête voor verblijfsrecreanten, bestaande uit basis vragenlijst en maximaal drie gemeente specifieke vragen Het onderzoek is uitgevoerd bij locaties die door de gemeenteambtenaren zijn aangedragen. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen dagrecreatielocaties en verblijfsrecreatielocaties. Dagrecreatie: attracties, dagrecreatieterreinen, musea, (recreatieve) winkelcentra, knooppunten van routegebonden recreatie. Verblijfsrecreatie: campings, mini-campings, hotels, bed & breakfasts, bungalowparken Deze locaties zijn door Grontmij gebeld met de vraag of ze willen meewerken aan het onderzoek. In totaal hebben 209 locaties hun medewerking verleend en 80 locaties geen medewerking verleend. In tabel 1 zijn de locaties die hebben meegewerkt in de gemeente Haaksbergen weergegeven. Tabel 1 Onderzoekslocaties in gemeente Haaksbergen Locaties dagrecreatie Museum Buurt Spoorweg Waterpark Het Lankheet Oostendorper Watermolen Hollandmarkt / Speeltuin Ter Huurne Recreatiebad De Wilder Bi'j de Watermölle, Haaksbergen Erve Bruggert (TOP) VVV Haaksbergen Locaties verblijfsrecreatie Camping Scholtenhagen Fam. Hendriks Landgoedcamping 't Hazenbos Recreatiehof Stien'nboer t Stepelerven Hotel Morssinkhof Hotel Restaurant Erve Bruggert Boerderijcamping De Beek Camping De Veldscholte (kbb) De Beekloft De Pol (bed en breakfast) Klein Soestdijk Pagina 2

9 Inleiding Afbeelding 1 Regioindeling Twente Toerisme Monitor (op basis van indeling door GOBT) Sallandse Heuvelrug: Gemeenten Hellendoorn, Rijssen-Holten Zuid-Twente: Gemeenten Twenterand, Wierden, Hof van Twente, Haaksbergen Stedenband Twente: Gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Hengelo Noordoost Twente: Gemeenten Tubbergen, Losser, Oldenzaal, Dinkelland Face-to-face enquête op locatie Bij alle dagrecreatie-locaties en bij de campings en bungalowparken zijn enquêteurs ingezet om de recreanten en toeristen op locatie de vragenlijst voor te leggen. Hierbij is in totaal op 328 verschillende momenten geënquêteerd. Uitdeel enquête bij hotels en kleine verblijfsaccommodaties Bij hotels en kleine verblijfaccommodaties is de inzet van enquêteurs niet effectief. Een hoteleigenaar wil veelal de gasten niet lastig vallen met een enquête. Bij kleine verblijfsaccommodaties is het aantal gasten vaak zo beperkt, dat een enquêteur slechts enkele respondenten zou kunnen ondervragen. Voor deze locaties is het beter om de vragenlijst door de ondernemer te laten uitdelen aan de gasten. De ondernemers die hebben deelgenomen aan het onderzoek hebben de enquêtes uitgedeeld en later weer in ontvangst genomen. Respons In totaal hebben respondenten de vragenlijst ingevuld. Voor de gemeente Haaksbergen geldt dat 269 dagrecreanten en 198 verblijfsrecreanten de vragenlijst hebben ingevuld. Analyse Bij de analyse van de resultaten wordt rekening gehouden met de systematiek van het UVT, namelijk de vijf fasen van vakantie/uitstapje. Deze vijf fasen zijn: Oriënterende fase Gaan naar Twente Ontvangen worden Er zijn Naar huis gaan en terugkomen Pagina 3

10 Inleiding Secundair bronnenonderzoek Het secundair bronnenonderzoek is uitgevoerd volgens De Landelijke R&T Standaard die is opgesteld door het IPO. Deze standaard geeft een voorstel voor het berekenen van bestedingen en werkgelegenheid, waarbij onderlinge vergelijkbaarheid met andere gebieden voorop staat. Voor dagrecreatie (uitjes) wordt gerekend met activiteiten van twee uur of langer. Het hanteren van de standaard is in overleg met het Gelders Overijssels Bureau voor Toerisme (GOBT) gebeurd. De benodigde bronnen voor het secundair onderzoek zijn bij de volgende partijen opgevraagd: Provincie Overijssel: Landelijk Informatiesysteem Arbeidsplaatsen (LISA) CBS: Statistiek Logiesaccommodaties (SLA), Statistiek Inkomend Toerisme (SIT) NBTC-NIPO Research: ContinuVakantieOnderzoek (CVO), ContinuVrijeTijdsOnderzoek (CVTO) Rapportage In voorliggende rapportage komen de resultaten voor de gemeente Haaksbergen aan de orde. De respondenten zijn aan deze gemeente toebedeeld op basis van waar zij de vragenlijst hebben ingevuld. De recreant en toerist houden bij hun recreatiegedrag echter geen rekening met gemeentegrenzen. Derhalve moet bij het lezen van de resultaten voor de gemeente Haaksbergen rekening gehouden worden met de mogelijkheid dat een deel van de activiteiten en uitgaven ook buiten de gemeente hebben plaatsgevonden. Voorliggende rapportage over de gemeente Haaksbergen maakt deel uit van een reeks van rapportages, waarin de resultaten van het consumentenonderzoek en het secundaire bronnenonderzoek worden weergegeven. De gehele reeks bestaat uit: een rapportage met de resultaten voor Regio Twente; 14 aparte gemeentelijke rapportages, waarin de resultaten van een specifieke gemeente centraal staan. In aanvulling op de rapportage voor de Regio Twente, bevatten de gemeentelijke rapportages van een deel van de gemeenten ook enkele extra onderwerpen. Hierbij gaat het om specifieke onderwerpen die alleen gelden voor die gemeente, en tijdens het veldwerk ook alleen aan respondenten uit die gemeente gesteld zijn. Buiten de onderzoeksrapporten is er tevens een technisch rapport opgesteld, waarin de onderzoeksaanpak nader wordt toegelicht. 1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 komen de resultaten van het consumentenonderzoek onder de dagrecreanten aan de orde. In hoofdstuk 3 worden de resultaten voor verblijfsrecreanten besproken. In hoofdstuk 4 komt de economische betekenis van toerisme en recreatie in Twente aan de orde, aan de hand van de secundaire data-analyse. Pagina 4

11 2 Dagrecreatie 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk komen de resultaten van het consumentenonderzoek onder de dagrecreanten aan bod. Bij de analyse van de resultaten is een weging toegepast (op basis van het CVTO). Hiermee wordt de verhouding tussen de activiteiten binnen een gemeente gecorrigeerd en is het mogelijk om uitspraken te doen voor Twente als geheel. 2.2 Bezoekersprofiel Herkomst 93% van de respondenten in de gemeente Haaksbergen komt uit Nederland. De resterende 7% komt uit het buitenland. Het aandeel buitenlandse gasten in de gemeente Haaksbergen is iets hoger dan het gemiddelde in Twente. Grafiek 1 Herkomstland respondent gemeente Haaksbergen Tabel 2 Herkomstland respondent Nederland Buitenland Totaal Haaksbergen 93% 7% 100% Buitenland 7% Sallandse Heuvelrug 99% 1% 100% Noordoost Twente 92% 8% 100% Stedenband Twente 91% 9% 100% Zuid Twente 97% 3% 100% Nederland 93% Totaal Twente 94% 6% 100% In de tabel op de volgende pagina is weergegeven waar de Nederlandse respondenten in de gemeente Haaksbergen vandaan komen. Het grootste deel van de respondenten, namelijk 48%, komt uit Overijssel. Pagina 5

12 Dagrecreatie Tabel 3 Herkomst-provincie Nederlandse respondenten Zuid- Noord- Noord- Overijssel Gelderland Utrecht Friesland Overig Totaal Holland Holland Brabant Haaksbergen 48% 18% 7% 9% 6% 3% 2% 8% 100% Sallandse Heuvelrug 35% 17% 13% 7% 6% 6% 4% 12% 100% Noordoost Twente 54% 8% 8% 6% 5% 6% 3% 10% 100% Stedenband Twente 67% 7% 8% 5% 4% 3% 2% 5% 100% Zuid Twente 53% 13% 8% 5% 5% 4% 2% 10% 100% Totaal Twente 58% 10% 9% 6% 4% 3% 3% 8% 100% Vertrekpunt In de gemeente Haaksbergen komt 35% van de respondenten vanaf een vakantieadres en 65% vanaf hun woonadres. Dit komt nagenoeg overeen met het gemiddelde voor Twente. Grafiek 2 Vertrekpunt respondent gemeente Haaksbergen Tabel 4 Vertrekpunt respondent Woonadres Vakantieadres Totaal Haaksbergen 65% 35% 100% Vakantieadres 35% Sallandse Heuvelrug 56% 44% 100% Noordoost Twente 61% 39% 100% Stedenband Twente 73% 27% 100% Zuid Twente 59% 41% 100% Woonadres 65% Totaal Twente 67% 33% 100% Groepssamenstelling In onderstaande grafiek is weergegeven in welk gezelschap de respondent de gemeente Haaksbergen bezoekt. Het meest voorkomende gezelschapstype is met vrienden/kennissen/overige familie, maar ook met partner (al dan niet met kinderen) komt veel voor. Grafiek 3 Gezelschap bij bezoek aan gemeente Haaksbergen met vrienden/kennissen/overige familie met partner zonder kinderen met partner met kinderen 23% 29% 31% zonder partner met kinderen 10% alleen 7% met school/bedrijf/vereniging anders w il niet zeggen 0% 1% 0% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% Pagina 6

13 Dagrecreatie Tabel 5 Gezelschap bij bezoek met partner alleen zonder kinderen met partner met kinderen zonder partner met kinderen met vrienden/ kennissen/ overige familie met school/ bedrijf/ vereniging anders wil niet zeggen Haaksbergen 7% 29% 23% 10% 31% 1% 0% 0% 100% Totaal Sallandse Heuvelrug 4% 20% 40% 6% 27% 1% 0% 1% 100% Noordoost Twente 4% 43% 16% 4% 30% 1% 0% 1% 100% Stedenband Twente 14% 31% 15% 12% 24% 1% 1% 1% 100% Zuid Twente 5% 35% 23% 9% 27% 1% 0% 0% 100% Totaal Twente 10% 31% 21% 10% 26% 1% 1% 1% 100% In onderstaande tabel is weergegeven hoe de gemiddelde groepssamenstelling bij een bezoek aan de gemeente Haaksbergen is. Gemiddeld gezien bestaat een groep die Haaksbergen bezoekt uit 3 à 4 personen. Hierbij gaat het vooral om recreanten van 35 jaar en ouder. De groepsgrootte in de gemeente Haaksbergen is iets lager dan gemiddeld. Tabel 6 Gemiddelde groepssamenstelling bij bezoek Aantal kinderen jonger dan Aantal kinderen van Aantal volwassenen van Aantal volwassenen van Aantal senioren Totaal 6 jaar 6 t/m 17 jaar 18 t/m 34 jaar 35 t/m 54 jaar vanaf 55 jaar Haaksbergen 0,29 0,60 0,37 1,02 0,83 3,13 Sallandse Heuvelrug 0,42 1,10 0,69 1,11 0,68 4,00 Noordoost Twente 0,20 0,39 0,49 1,11 1,49 3,68 Stedenband Twente 0,21 0,68 0,65 0,80 0,76 3,09 Zuid Twente 0,36 0,54 0,41 0,79 1,05 3,16 Totaal Twente 0,27 0,71 0,61 0,87 0,85 3,30 Tabel 7 Gemiddelde groepssamenstelling bij bezoek aan de gemeente Haaksbergen per activiteit Aantal kinderen jonger dan 6 jaar Aantal kinderen van 6 t/m 17 jaar Aantal volwassenen van 18 t/m 34 jaar Aantal volwassenen van 35 t/m 54 jaar Aantal senioren vanaf 55 jaar Routegebonden 0,27 0,50 0,30 0,92 0,92 2,91 Zonnen/zwemmen 0,58 1,22 0,60 1,13 0,31 3,84 Recreatief winkelen 0,37 0,68 0,47 1,04 0,58 3,15 Bezoek dorp/stad 0,27 0,54 0,46 1,06 0,76 3,10 Attractie/museum 0,36 0,77 0,22 1,30 0,77 3,42 Overig 0,22 0,56 0,42 1,09 0,87 3,15 Totaal Haaksbergen 0,29 0,60 0,37 1,02 0,83 3,13 In bovenstaande tabel is weergegeven hoe de groepssamenstelling is bij een bezoek aan de gemeente Haaksbergen per ondernomen activiteit. De groepsgrootte varieert niet veel per type activiteit. Totaal Pagina 7

14 Dagrecreatie Opleidingsniveau Het opleidingsniveau van de respondenten is in onderstaande tabellen weergegeven. Over het algemeen is het opleidingsniveau van de respondent in de gemeente Haaksbergen middel tot hoog. Tussen de verschillende typen activiteiten is niet veel verschil in opleidingsniveau van de respondenten, met uitzondering van het groter aandeel respondenten met vmbo/mavo bij recreatief winkelen. Tabel 8 Opleidingsniveau respondent lager onderwijs zeggen wil niet vmbo/mavo havo/vwo mbo hbo/wo totaal Haaksbergen 6% 18% 12% 26% 36% 3% 100% Sallandse Heuvelrug 2% 16% 13% 28% 41% 1% 100% Noordoost Twente 3% 17% 12% 22% 43% 3% 100% Stedenband Twente 7% 18% 11% 28% 34% 2% 100% Zuid Twente 5% 23% 12% 24% 34% 2% 100% Totaal Twente 5% 18% 12% 27% 36% 1% 100% Tabel 9 Opleidingsniveau respondent per activiteit voor de gemeente Haaksbergen lager onderwijs zeggen wil niet vmbo/mavo havo/vwo mbo hbo/wo totaal Routegebonden 5% 18% 11% 26% 37% 3% 100% Zonnen/zwemmen 3% 18% 19% 32% 27% 0% 100% Recreatief winkelen 6% 29% 6% 21% 33% 6% 100% Bezoek dorp/stad 3% 22% 10% 25% 38% 2% 100% Attractie/museum 7% 11% 14% 30% 35% 2% 100% Overig 1% 18% 17% 20% 41% 3% 100% Totaal Haaksbergen 6% 18% 12% 26% 36% 3% 100% Pagina 8

15 Dagrecreatie 2.3 De vijf fasen van oriëntatie tot vertrek Fase 1: Oriënterende fase Informatiebronnen De recreant heeft de mogelijkheid om zichzelf voor zijn bezoek te oriënteren aan de hand van verschillende informatiemiddelen. In onderstaande grafiek is weergegeven in hoeverre de respondent ook daadwerkelijk gebruik maakt hiervan. Grafiek 4 Gebruik informatiebronnen voor de komst naar gemeente Haaksbergen (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Eigen ervaring eerder bezoek 42% Familie/vrienden/collega's 22% Folders verblijfsaccommodatie 11% Krant 9% Internet 8% Ik w oon hier/in de buurt VVV 4% 6% Reisgids 2% Tijdschrift Televisie Radio Overig Weet niet/geen antw oord 1% 1% 0% 0% 13% Geen informatiebron 5% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50% Tabel 10 Gebruik informatiebronnen voor de komst (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Familie/vrienden/collega's Eigen ervaring eerder bezoek Krant Tijdschrift Folders verblijfsaccommodatie Televisie Radio VVV Internet Reisgids Ik woon hier in de buurt Overig Weet niet/geen antwoord Geen informatiebron Totaal Haaksbergen 22% 42% 9% 1% 11% 1% 0% 4% 8% 2% 6% 13% 0% 5% 123% Sallandse Heuvelrug 20% 38% 2% 2% 15% 1% 0% 4% 12% 1% 4% 10% 0% 12% 120% Noordoost Twente 25% 41% 3% 1% 5% 1% 0% 4% 13% 2% 8% 11% 1% 5% 120% Stedenband Twente 18% 31% 2% 1% 4% 0% 0% 4% 10% 1% 20% 7% 1% 16% 116% Zuid Twente 25% 35% 6% 1% 7% 0% 0% 6% 9% 1% 11% 9% 0% 8% 118% Totaal Twente 20% 33% 3% 1% 6% 0% 0% 4% 11% 1% 15% 8% 1% 13% 117% Pagina 9

16 Dagrecreatie Tabel 11 Gebruik informatiebronnen voor de komst naar gemeente Haaksbergen per activiteit (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Familie/vrienden/collega's Eigen ervaring eerder bezoek Krant Tijdschrift Folders verblijfsaccommodatie Televisie Radio VVV Internet Reisgids Ik woon hier in de buurt Overig Weet niet/geen antwoord Geen informatiebron Totaal Routegebonden 20% 41% 10% 1% 13% 1% 0% 5% 7% 2% 7% 15% 0% 5% 125% Zonnen/zwemmen 25% 50% 3% 0% 8% 0% 0% 2% 12% 3% 3% 5% 0% 2% 114% Recreatief winkelen 16% 43% 13% 1% 22% 0% 1% 3% 7% 0% 1% 9% 1% 3% 119% Bezoek dorp/stad 23% 43% 11% 1% 17% 1% 0% 4% 10% 1% 4% 9% 0% 3% 128% Attractie/museum 29% 35% 9% 2% 22% 2% 0% 3% 9% 2% 2% 4% 0% 3% 123% Overig 23% 47% 11% 1% 8% 1% 0% 6% 11% 1% 5% 14% 0% 4% 132% Totaal Haaksbergen 22% 42% 9% 1% 11% 1% 0% 4% 8% 2% 6% 13% 0% 5% 123% 5% van de respondenten geeft aan geen informatiebron gebruikt te hebben. Van de mensen die wel een informatiebron hebben aangegeven, geeft 42% aan Twente al te kennen van een eerder bezoek en 22% geeft aan informatie te hebben gekregen van familie, vrienden of collega s. Het blijkt dus dat goede ervaringen van de respondent of goede ervaringen van bekenden de belangrijkste bron van informatie zijn. De meest gebruikte promotiemiddelen zijn folders, kranten en internet. Bekendheid met mogelijkheden Voor verschillende recreatiemogelijkheden is gevraagd of de respondent in Haaksbergen vooraf bekend was met de mogelijkheden hiervoor in Twente. De respondent is het beste bekend met routes en natuur en landschap. Grafiek 5 Bekendheid vooraf met mogelijkheden voor verschillende activiteiten in Twente (respondenten Haaksbergen) Routes Attracties Verblijfsmogelijkheden Stedelijk toerisme Natuur en landschap Cultuurhistorie goed op de hoogte voldoende op de hoogte matig op de hoogte slecht op de hoogte geen mening Evenementen 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Pagina 10

17 Dagrecreatie Fase 2: Gaan naar Twente Vervoermiddel Aan de respondenten in Haaksbergen is gevraagd met welk vervoermiddel zij naar de activiteit zijn gekomen, waar de enquêteur ze heeft gevraagd voor deelname aan de enquête. Het grootste deel (60%) komt met de auto. De fiets, scooter en brommer zijn ook veel genoemd. Grafiek 6 Vervoermiddel naar activiteit voor gemeente Haaksbergen Auto Fiets, scooter, brom/snorfiets Te voet 4% 34% 60% Openbaarvervoer Motor Anders Weet niet/geen antw oord 1% 0% 1% 0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% Wordt het gebruikte vervoersmiddel in de gemeente Haaksbergen vergeleken met het gemiddelde voor Regio Twente, dan valt op dat het aandeel auto hoger is dan gemiddeld. Tabel 12 Vervoermiddel naar activiteit Fiets, Weet Openbaar Auto scooter, Motor Te voet Anders niet/geen Totaal vervoer brom/snorfiets antwoord Haaksbergen 60% 34% 0% 1% 4% 1% 0% 100% Sallandse Heuvelrug 80% 14% 3% 1% 1% 1% 0% 100% Noordoost Twente 66% 24% 1% 4% 3% 2% 0% 100% Stedenband Twente 46% 35% 0% 12% 4% 2% 1% 100% Zuid Twente 61% 34% 0% 1% 3% 1% 0% 100% Totaal Twente 56% 31% 1% 8% 3% 1% 1% 100% Bereikbaarheid De bereikbaarheid van de activiteiten is goed te noemen in de gemeente Haaksbergen. 92% van de respondenten geeft aan de bereikbaarheid goed te vinden, terwijl 5% aangeeft dat de bereikbaarheid voldoende is. Pagina 11

18 Dagrecreatie Fase 3 en 4: Ontvangen worden en er zijn Motief Het belangrijkste motief om naar de gemeente Haaksbergen te komen voor een dagtocht of activiteit is om gezellig met vrienden of familie op stap te zijn. Dit komt overeen met het gemiddelde voor Regio Twente. Grafiek 7 Motief voor dagtocht/activiteit in gemeente Haaksbergen gezellig met vrienden of familie op stap 52% er even tussen uit, de batterij opladen 17% fysieke uitdaging, bew eging 13% interesse voor gebied, iets leren 10% opgaan in de planten- en dierenw ereld 1% anders 7% w eet niet/geen antw oord 1% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Tabel 13 Motief voor dagtocht/activiteit gezellig opgaan in interesse met vrienden of uit, de batterij ten- en uitdaging, anders niet/geen Totaal er even tussen de plan- fysieke weet voor gebied, familie op opladen dierenwereld beweging antwoord iets leren stap Haaksbergen 52% 17% 10% 1% 13% 7% 1% 100% Sallandse Heuvelrug 48% 21% 10% 5% 7% 10% 0% 100% Noordoost Twente 40% 26% 9% 1% 6% 17% 1% 100% Stedenband Twente 45% 17% 5% 1% 6% 26% 2% 100% Zuid Twente 46% 20% 11% 0% 7% 15% 1% 100% Totaal Twente 45% 19% 7% 1% 6% 21% 1% 100% Pagina 12

19 Dagrecreatie Activiteiten Tijdens een dagtocht is het mogelijk om meerdere activiteiten te ondernemen. Aan de respondenten in de gemeente Haaksbergen is gevraagd welke activiteiten ze hebben ondernomen tijdens de dagtocht. Tijdens 62% van alle dagtochten wordt gefietst. Andere veel genoemde activiteiten zijn bezoek terras, wandelen en bezoek dorp. Grafiek 8 Ondernomen activiteiten tijdens de dagtocht in Haaksbergen (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Fietsen Bezoek terras Wandelen 44% 48% 62% Bezoek dorp 40% Zonnen/zw emmen Bezoek restaurant Bezoek stad Recreatief w inkelen 22% 21% 30% 34% Bezoek attracties Bezoek cultuurhistorische voorziening 18% 18% Bezoek evenement/festival Bezoek museum/galerie s Avonds uitgaan Paardrijden Mountainbiken/ATB-en Watersport Skaten/skeeleren 11% 9% 7% 4% 3% 2% 0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% Tabel 14 Ondernomen activiteiten tijdens de dagtocht (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Wandelen Fietsen Skaten/skeeleren Zonnen/zwemmen Mountainbiken/ATB-en Watersport Paardrijden Recreatief winkelen Bezoek dorp Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek museum/galerie Bezoek terras Bezoek restaurant 's Avonds uitgaan Bezoek evenement/festival Bezoek cultuurhistorische voorziening Totaal Haaksbergen 44% 62% 0% 34% 3% 2% 4% 21% 40% 22% 18% 9% 48% 30% 7% 11% 18% 373% Sallandse Heuvelrug 48% 37% 1% 24% 5% 6% 3% 31% 39% 24% 40% 24% 61% 40% 8% 11% 12% 414% Noordoost Twente 36% 47% 1% 16% 3% 2% 1% 43% 46% 42% 16% 19% 71% 41% 10% 16% 24% 433% Stedenband Twente 21% 37% 1% 18% 1% 2% 1% 55% 13% 46% 9% 11% 45% 24% 7% 3% 6% 299% Zuid Twente 35% 55% 2% 22% 2% 2% 3% 29% 45% 22% 22% 19% 54% 32% 10% 9% 14% 376% Totaal Twente 29% 41% 1% 19% 2% 3% 2% 46% 25% 38% 17% 15% 51% 29% 8% 6% 9% 341% Pagina 13

20 Dagrecreatie Waardering Aan de respondenten is gevraagd een waardering te geven voor de verschillende aspecten van het toeristische aanbod in Twente. Bij alle aspecten is het aandeel positieve waarderingen groter dan het aandeel negatieve waarderingen. Het meest positief is de recreant over het aanbod en de kwaliteit van de horeca, de informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden en de toeristische bewegwijzering. Opvallend is het aandeel respondenten zonder mening. Grafiek 9 Waardering aspecten van toeristisch aanbod in Twente (respondenten Haaksbergen) Aanbod (aantal) verblijfsaccommodaties. De kw aliteit van de verblijfsaccommodaties. Het aantal dagattracties. De kw aliteit van de dagattracties. Aanbod horeca. Kw aliteit horeca. Aanbod evenementen. Kw aliteit evenementen. Het aantal voorzieningen voor kinderen. Kw aliteit van de voorzieningen voor kinderen. uitstekend voldoende matig slecht geen mening Het aantal voorzieningen voor senioren. Kw aliteit van de voorzieningen voor senioren. Informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden. Toeristische bew egw ijzering. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100 % De waardering voor een dagje uit in Haaksbergen is hoog. Gemiddeld haalt Haaksbergen hiervoor een 8,0. Aan de respondenten is ook gevraagd om een waardering te geven voor de verschillende activiteiten die ze ondernomen hebben. Deze activiteiten scoren allemaal een dikke voldoende. Grafiek 10 Waardering voor ondernomen activiteiten tijdens de dagtocht in Twente (respondenten Haaksbergen) Watersport Wandelen Fietsen Paardrijden Bezoek museum/galerie Skaten/skeeleren Mountainbiken/ATB-en Zonnen/zw emmen Bezoek terras Bezoek restaurant Recreatief w inkelen Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek cultuurhistorische voorziening Bezoek dorp Bezoek evenement/festival s Avonds uitgaan 7,4 7,3 7,8 7,8 7,7 8,0 8,0 7,9 7,9 7,8 8,1 8,1 7,9 7,8 8,5 8,3 8,3 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 10,0 Pagina 14

21 Dagrecreatie Tabel 15 Waardering voor ondernomen activiteiten tijdens de dagtocht in Twente Wandelen Fietsen Skaten/skeeleren Zonnen/zwemmen Mountainbiken/ATB-en Watersport Paardrijden Recreatief winkelen Bezoek dorp Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek museum/galerie Bezoek terras Bezoek restaurant 's Avonds uitgaan Bezoek evenement/festival Bezoek cultuurhistorische voorziening Haaksbergen 8,3 8,3 8,0 7,9 8,0 8,5 8,1 7,8 7,7 7,8 7,8 8,1 7,9 7,9 7,3 7,4 7,8 Sallandse Heuvelrug 8,2 8,2 7,2 8,0 8,4 8,4 8,4 7,7 7,7 7,8 7,9 8,1 7,8 7,8 8,0 7,9 8,0 Noordoost Twente 8,0 8,3 7,2 7,8 7,9 7,5 8,1 7,7 7,7 7,8 7,6 7,7 7,9 7,8 7,8 7,7 8,0 Stedenband Twente 7,7 8,0 6,2 7,7 6,7 7,4 6,8 7,5 7,4 7,6 7,7 7,9 7,8 7,9 8,3 7,5 7,5 Zuid Twente 8,2 8,2 7,4 7,8 7,9 8,0 8,3 7,7 7,8 7,8 7,9 7,8 7,9 7,9 7,8 7,6 7,7 Totaal Twente 8,0 8,1 6,7 7,8 7,9 7,8 7,8 7,5 7,6 7,6 7,8 7,9 7,8 7,8 8,0 7,7 7,8 Imago De respondenten hebben Twente in twee woorden beschreven. In onderstaande tabel wordt de top 10 weergegeven voor gemeente Haaksbergen. Het valt op dat veel van de genoemde woorden te maken hebben met de natuur en landschapswaarden. Verder is het gezellige, vriendelijke en gemoedelijke karakter van Twente een belangrijke bepaler van het imago. Tabel 16 Associatie met Twente (respondenten Haaksbergen) Gemeente Haaksbergen rust/stilte 23% (mooie) natuur 22% mooi 15% gezellig/leuk 13% karakteristieke omgeving/prachtig gebied 8% gemoedelijk 7% ruimte/ruimtelijk 7% landschap/landschappelijk 6% natuurschoon/(fris) groen 6% gastvrij 5% Pagina 15

22 Dagrecreatie Grafiek 11 Woordparen imago Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Ver w eg Historisch Veilig Saai Stedelijk Gastvrij Gezellig Veelzijdig Goed bereikbaar Dichtbij Modern Onveilig Bruisend Natuurlijk Niet gastvrij Ongezellig Eenzijdig Slecht bereikbaar 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Aan de respondenten zijn enkele woordparen voorgelegd. Aan de respondenten is gevraagd om aan te geven of zij Twente meer bij het linkerwoord vinden passen, of dat het rechterwoord meer van toepassing is. Uitgaande van bovenstaande resultaten is Twente voor de meeste respondenten: Meer dichtbij dan ver weg Gastvrij Historisch Gezellig Veilig Veelzijdig Bruisend Goed bereikbaar Natuurlijk Verbeteringspunten De respondenten hebben de kans gekregen om aan te geven welke voorzieningen ze nog missen. Hieronder staan de suggesties die de dagrecreanten uit de gemeente Haaksbergen hebben gedaan. buitenbad/zwemwater/zwemvijver speeltuinen/indoor speelparadijs meer voor kinderen/de jeugd/jongeren dierentuin betere horeca/bars/café's/terrasjes meer concerten/muziekfestivals/feesten meer/betere routes (fiets/atb/auto/paardrij/wandel) beter openbaarvervoer/betere tijden toeristisch abonnement golfbaan/openbare golfbaan knooppuntenroutes worden niet goed aangegeven meer cultuur/kunst strand meer bankjes/rustplaatsen ruimere openingstijden winkels/restaurants/horeca openbaar toilet watersport/waterrecreatie (betere) bewegwijzering/routeaanduidingen ook op zondag activiteiten betere landelijke promotie betere toegankelijkheid mindervaliden/rolstoelers jaarmarkt/rommelmarkt/markt 4-sterren hotel/pension avondrecreatie beter onderhoud trottoirs betere promotie paardrijaccommodaties meer 30km zones minder golfbanen theetuin pretperk/attractiepark/kermis dansgelegenheid uitgaansmogelijkheden (betere) fietspaden stedelijke voorzieningen overdekt zwembad een speeltuin op de camping meer rust/stilte oplaadpunt elektrische fiets Pagina 16

23 Dagrecreatie Bestedingen De dagrecreanten geven gemiddeld per persoon per dag 27,74 uit in de gemeente Haaksbergen tijdens een dagtocht. Deze bestedingen zijn lager dan het gemiddelde in Twente. In onderstaand schema worden deze bestedingen uitgesplitst naar type uitgave. Tabel 17 Uitgaven per persoon per dag tijdens een dagtocht Overnachtingen overnachtingen Totaal, excl. Horeca Winkels Entree Overig Totaal Haaksbergen 9,83 7,77 8,10 1,28 0,76 27,74 19,64 Sallandse Heuvelrug 9,69 2,95 6,46 4,43 1,36 24,90 18,43 Noordoost Twente 14,38 10,58 8,62 0,77 1,24 35,59 26,97 Stedenband Twente 11,13 17,96 6,69 1,44 3,55 40,78 34,08 Zuid Twente 9,05 5,57 4,73 1,02 0,69 21,06 16,33 Totaal Twente 10,82 12,95 6,50 1,83 2,56 34,67 28,16 Worden de bestedingen per type activiteit bekeken, dan valt op dat de uitgaven tijdens recreatief winkelen aanzienlijk hoger zijn dan gemiddeld voor de gemeente Haaksbergen. Tabel 18 Uitgaven per persoon per dag tijdens een dagtocht per activiteit (respondenten gemeente Haaksbergen) Horeca Winkels Overnachtingen overnachtingen Totaal, excl. Entree Overig Totaal Routegebonden 10,71 7,12 9,13 1,16 0,67 28,79 19,66 Zonnen/zwemmen 9,12 9,39 9,31 2,05 0,48 30,36 21,05 Recreatief winkelen 11,93 25,91 14,63 1,02 0,45 53,94 39,31 Bezoek dorp/stad 11,44 14,16 10,06 1,40 0,84 37,91 27,85 Attractie/museum 9,47 3,28 9,59 2,22 1,04 25,60 16,01 Overig 15,11 9,88 12,15 1,02 0,76 38,92 26,77 Totaal Haaksbergen 9,83 7,77 8,10 1,28 0,76 27,74 19, Fase 5: Naar huis gaan en terugkomen Aan de respondenten is gevraagd of het huidige bezoek een aanleiding is om Twente nog eens te bezoeken in de toekomst. 94% van de respondenten uit Haaksbergen geeft aan terug te willen komen. Tabel 19 Herhaalbezoek naar aanleiding van huidig bezoek ja nee weet ik nog niet totaal Haaksbergen 94% 1% 5% 100% Sallandse Heuvelrug 84% 0% 15% 100% Noordoost Twente 89% 1% 10% 100% Stedenband Twente 90% 1% 9% 100% Zuid Twente 95% 0% 5% 100% Totaal Twente 89% 1% 10% 100% Pagina 17

24 Dagrecreatie Pagina 18

25 3 Verblijfsrecreatie 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk komen de resultaten van het consumentenonderzoek onder de verblijfsrecreanten in de gemeente Haaksbergen aan bod. Bij de analyse van de resultaten is een weging toegepast (op basis van het CVO). Hiermee wordt de verhouding tussen de verblijfsaccommodaties binnen een gemeente gecorrigeerd en is het mogelijk om uitspraken te doen voor Twente als geheel. Door weinig respons bij Hotels, B&B en Bungalows in de gemeente Haaksbergen, is het niet mogelijk voor deze verblijfstypen om een uitsplitsing van de antwoorden te maken. 3.2 Bezoekersprofiel Herkomst 98% van de respondenten van Haaksbergen komt uit Nederland. De resterende 2% komt uit het buitenland. Het aandeel buitenlanders in Haaksbergen is nagenoeg even hoog als het gemiddelde voor Twente. Grafiek 12 Herkomstland respondent gemeente Haaksbergen Buitenland 2% Tabel 20 Herkomstland respondent Nederland Buitenland Totaal Haaksbergen 98% 2% 100% Sallandse Heuvelrug 99% 1% 100% Noordoost Twente 99% 1% 100% Stedenband Twente 95% 5% 100% Zuid Twente 98% 2% 100% Nederland 98% Totaal Twente 99% 1% 100% In de tabel op de volgende pagina is weergegeven waar de Nederlandse respondenten vandaan komen. Van de respondenten uit gemeente Haaksbergen komt het grootste aandeel, namelijk 41%, uit Overijssel. Pagina 19

26 Verblijfsrecreatie Tabel 21 Herkomst-provincie Nederlandse respondenten Zuid- Noord- Noord- Overijssel Gelderland Utrecht Holland Holland Brabant Overig Totaal Haaksbergen 4% 41% 16% 10% 4% 4% 22% 100% Sallandse Heuvelrug 29% 9% 10% 13% 11% 9% 19% 100% Noordoost Twente 9% 41% 12% 8% 6% 7% 18% 100% Stedenband Twente 23% 30% 7% 19% 1% 5% 16% 100% Zuid Twente 23% 28% 13% 6% 7% 4% 19% 100% Totaal Twente 23% 21% 11% 11% 9% 7% 19% 100% Verblijfsaccommodatie Door de beperkte respons onder bezoekers van hotel en pension zijn deze categorieën niet representatief in de steekproef vertegenwoordigd. Dit is in onderstaande tabel ook zichtbaar. De resultaten voor Twente van de verblijfsrecreant zijn vooral afkomstig van de bungalowgebruikers en campinggasten. Tabel 22 Type verblijfsaccommodatie Bungalow/ Vakantiehuisje/Appartement Hotel * B&B/Pension * Camping Totaal Haaksbergen 0% 2% 29% 70% 100% Sallandse Heuvelrug 6% 1% 79% 14% 100% Noordoost Twente 2% 1% 17% 80% 100% Stedenband Twente 9% 0% 18% 73% 100% Zuid Twente 0% 3% 49% 48% 100% Totaal Twente 4% 1% 56% 39% 100% * indicatieve resultaten in verband met lage respons Groepssamenstelling In onderstaande grafiek is weergegeven met welk gezelschap de respondent in Haaksbergen verblijft. Het meest voorkomende gezelschapstype is met partner zonder kinderen. Grafiek 13 Gezelschap bij verblijf in gemeente Haaksbergen met partner zonder kinderen 49% met partner met kinderen zonder partner met kinderen 12% 31% met vrienden/kennissen/overige familie 7% alleen met school/bedrijf/vereniging anders w il niet zeggen 2% 0% 0% 0% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50% Pagina 20

27 Verblijfsrecreatie Tabel 23 Gezelschap bij verblijf aan Twente met partner met partner alleen zonder kinderen met kinderen zonder partner met kinderen met vrienden/ kennissen/ overige familie met school/ bedrijf/ vereniging anders wil niet zeggen Haaksbergen 2% 49% 31% 12% 7% 0% 0% 0% 100% Totaal Sallandse Heuvelrug 1% 18% 60% 4% 16% 0% 0% 1% 100% Noordoost Twente 2% 36% 44% 3% 15% 0% 0% 1% 100% Stedenband Twente 8% 54% 9% 1% 17% 1% 0% 10% 100% Zuid Twente 2% 35% 45% 3% 14% 0% 0% 1% 100% Totaal Twente 2% 27% 51% 3% 15% 0% 0% 1% 100% In onderstaande tabel is weergegeven hoe de gemiddelde groepssamenstelling bij een verblijf in gemeente Haaksbergen is. Gemiddeld gezien bestaat een groep die in Haaksbergen verblijft uit 2 à 3 personen. Bij de verdeling over de leeftijdscategorieën valt op dat het hierbij vooral gaat om de groepen 35 jaar en ouder. Tabel 24 Gemiddelde groepssamenstelling bij verblijf in Twente Aantal kinderen jonger dan Aantal kinderen van Aantal volwassenen van Aantal volwassenen van Aantal senioren Totaal 6 jaar 6 t/m 17 jaar 18 t/m 34 jaar 35 t/m 54 jaar vanaf 55 jaar Haaksbergen 0,26 0,59 0,37 0,82 0,87 2,90 Sallandse Heuvelrug 0,68 0,86 0,60 1,29 0,53 3,97 Noordoost Twente 0,42 0,70 0,44 0,98 0,88 3,43 Stedenband Twente 0,02 0,23 0,39 0,64 0,99 2,27 Zuid Twente 0,43 0,89 0,44 0,95 0,84 3,55 Totaal Twente 0,54 0,80 0,52 1,12 0,69 3,69 Tabel 25 Gemiddelde groepssamenstelling bij verblijf in gemeente Haaksbergen per verblijfsaccommodatietype Aantal kinderen jonger Aantal kinderen van Aantal volwassenen van Aantal volwassenen van Aantal senioren Totaal dan 6 jaar 6 t/m 17 jaar 18 t/m 34 jaar 35 t/m 54 jaar vanaf 55 jaar Hotel / B&B * Bungalow e.d * Camping 0,24 0,57 0,47 0,79 0,97 3,03 Totaal Haaksbergen 0,26 0,59 0,37 0,82 0,87 2,90 * niet gerapporteerd in verband met lage respons, wel meegenomen in totaal Haaksbergen Pagina 21

28 Verblijfsrecreatie Opleidingsniveau Het opleidingsniveau van de respondenten is in onderstaande tabel weergegeven. Over het algemeen is het opleidingsniveau van de respondent gemiddeld (vmbo/mavo, mbo). Ten opzichte van het gemiddelde van Twente, zijn er in Haaksbergen minder respondenten met hbo/wo als hoogste opleiding en meer vmbo/mavo en mbo. Tabel 26 Opleidingsniveau respondent lager onderwijs zeggen wil niet vmbo/mavo havo/vwo mbo hbo/wo totaal Haaksbergen 7% 29% 7% 36% 20% 2% 100% Sallandse Heuvelrug 3% 16% 15% 27% 34% 5% 100% Noordoost Twente 7% 18% 12% 26% 31% 5% 100% Stedenband Twente 8% 25% 8% 14% 30% 16% 100% Zuid Twente 6% 26% 9% 29% 26% 3% 100% Totaal Twente 5% 19% 13% 26% 32% 5% 100% Tabel 27 Opleidingsniveau respondent per verblijfsaccommodatietype (respondenten gemeente Haaksbergen) lager onderwijs zeggen wil niet vmbo/mavo havo/vwo mbo hbo/wo totaal Hotel / B&B * Bungalow e.d* Camping 10% 28% 10% 28% 21% 3% 100% Totaal Haaksbergen 7% 29% 7% 36% 20% 2% 100% * niet gerapporteerd in verband met lage respons, wel meegenomen in totaal Haaksbergen 3.3 De vijf fasen van oriëntatie tot vertrek Fase 1: Oriënterende fase Eerder bezoek 67% van de respondenten uit de gemeente Haaksbergen geeft aan dat zij al eens eerder in Twente een vakantie hebben doorgebracht. Gemiddeld hebben deze respondenten al 9 keer eerder een vakantie in Twente doorgebracht. Grafiek 14 Eerder verblijf in Twente in de afgelopen 10 jaar (respondenten gemeente Haaksbergen) Al eerder in Twente geweest 67% Nog niet eerder in Twente geweest 33% Pagina 22

29 Verblijfsrecreatie Tabel 28 Eerder verblijf in Twente in de afgelopen 10 jaar Nog niet eerder in Twente geweest Al eerder in Totaal Twente geweest Haaksbergen 33% 67% 100% Sallandse Heuvelrug 40% 60% 100% Noordoost Twente 29% 71% 100% Stedenband Twente 44% 56% 100% Zuid Twente 29% 71% 100% Totaal Twente 36% 64% 100% Informatiebronnen De recreant heeft de mogelijkheid om zichzelf voor zijn bezoek aan Twente te oriënteren aan de hand van verschillende informatiemiddelen. In onderstaande grafiek is weergegeven in hoeverre de respondent uit Haaksbergen ook daadwerkelijk gebruik maakt hiervan. Grafiek 15 Gebruik informatiebronnen voor de komst naar Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Eigen ervaring eerder bezoek Familie/vrienden/collega's Internet 19% 26% 33% Ik w oon hier/in de buurt 13% Folders verblijfsaccommodatie Tijdschrift Reisgids Televisie VVV Krant Radio Overig 4% 2% 2% 1% 1% 1% 0% 16% Weet niet/geen antw oord 5% Geen informatiebron 10% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% Van de mensen die een informatiebron hebben aangegeven, geeft 33% aan Twente al te kennen van een eerder bezoek en 26% geeft aan informatie te hebben gekregen van familie, vrienden of collega s. Het blijkt dus dat goede ervaringen van de respondent of goede ervaringen van bekenden een belangrijke bron van informatie zijn. Het belangrijkste promotiemiddel is het internet. 19% van de respondenten maakt gebruik van deze informatiebron. Pagina 23

30 Verblijfsrecreatie Tabel 29 Gebruik informatiebronnen voor de komst naar Twente (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Familie/vrienden/collega's Eigen ervaring eerder bezoek Krant Tijdschrift Folders verblijfsaccommodatie Televisie Radio VVV Internet Reisgids Ik woon hier in de buurt Overig Weetniet/geen mening Geen informatiebron Totaal Haaksbergen 26% 33% 1% 2% 4% 1% 0% 1% 19% 2% 13% 16% 5% 10% 133% Sallandse Heuvelrug 21% 26% 5% 3% 15% 0% 1% 2% 61% 10% 1% 5% 0% 3% 151% Noordoost Twente 38% 35% 1% 3% 5% 1% 0% 3% 33% 3% 4% 6% 1% 5% 139% Stedenband Twente 30% 21% 0% 1% 6% 0% 1% 5% 37% 4% 6% 13% 0% 6% 131% Zuid Twente 33% 34% 8% 3% 3% 1% 0% 2% 33% 1% 5% 6% 2% 6% 137% Totaal Twente 28% 29% 5% 3% 10% 1% 0% 2% 48% 6% 3% 6% 0% 4% 145% Tabel 30 Gebruik informatiebronnen voor de komst naar Twente per verblijfsaccommodatietype (respondenten Haaksbergen - meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Familie/vrienden/collega's Eigen ervaring eerder bezoek Krant Tijdschrift Folders verblijfsaccommodatie Televisie Radio VVV Internet Reisgids Ik woon hier in de buurt Overig Weetniet/geen mening Geen informatiebron Totaal Hotel / B&B * Bungalow e.d * Camping 37% 34% 1% 3% 5% 2% 0% 2% 25% 3% 5% 10% 1% 7% 134% Totaal Haaksbergen 26% 33% 1% 2% 4% 1% 0% 1% 19% 2% 13% 16% 5% 10% 133% * niet gerapporteerd in verband met lage respons, wel meegenomen in totaal Haaksbergen Pagina 24

31 Verblijfsrecreatie Bekendheid met mogelijkheden Als gevraagd wordt aan de respondenten in hoeverre zij vooraf bekend waren met de mogelijkheden voor verschillende activiteiten, dan blijkt dat de respondent van routes en natuur en landschap goed op de hoogte was. Minder goed op de hoogte was deze van cultuurhistorie en evenementen. Grafiek 16 Bekendheid vooraf met mogelijkheden voor verschillende activiteiten in Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Routes Attracties Verblijfsmogelijkheden Stedelijk toerisme Natuur en landschap Cultuurhistorie goed op de hoogte voldoende op de hoogte matig op de hoogte slecht op de hoogte geen mening Evenementen 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Overwegingen Bij het oriënteren vooraf overweegt de toerist vaak meerdere opties. Aan de respondent is gevraagd of deze vooraf andere regio s en andere plaatsen heeft overwogen, voordat deze de keuze voor Twente en de locatie van zijn verblijfsaccommodatie heeft gemaakt. 39% van de respondenten geeft aan andere regio s overwogen te hebben. De meest genoemde regio s die overwogen zijn, zijn Noord-Brabant, Drenthe en Limburg. Uiteindelijk is de keuze op Twente gevallen. De hoofdredenen hiervoor zijn het feit dat het dichtbij ligt, het landschap en rust/ruimte. Nadat gekozen is voor Twente, heeft de toerist ook een keuze gemaakt voor zijn (locatie van) de verblijfsaccommodatie. Het blijkt dat als eenmaal de keuze voor Twente is gemaakt, het grootste deel van de toeristen dan ook weet naar welke locatie zij willen gaan. Slechts 19% heeft een andere locatie overwogen. Grafiek 17 Overwegingen bij de keuze voor Twente: andere regio s (links) en andere plaatsen in Twente (rechts) (Respondenten gemeente Haaksbergen) Andere regio's overwogen 39% Geen andere regio's overwogen 61% Andere plaats overwogen 19% Geen andere plaats overwogen 81% Pagina 25

32 Verblijfsrecreatie Fase 2: Gaan naar Twente Vervoermiddel Aan de respondenten is gevraagd met welk vervoermiddel zij naar de verblijfsaccommodatie zijn gekomen, waar de enquêteur ze heeft gevraagd voor deelname aan de enquête. De meeste respondenten (93%) komen met de auto. Grafiek 18 Vervoermiddel naar verblijfsaccommodatie voor gemeente Haaksbergen totaal Auto Fiets, scooter, brom/snorfiets Motor Openbaarvervoer Te voet Anders Weet niet/geen antw oord 2% 0% 0% 0% 5% 0% 93% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Tabel 31 Vervoermiddel naar verblijfsaccommodatie Fiets, Weet Openbaar Auto scooter, Motor Te voet Anders niet/geen Totaal vervoer brom/snorfiets antwoord Haaksbergen 93% 2% 0% 0% 0% 5% 0% 100% Sallandse Heuvelrug 98% 0% 0% 1% 0% 1% 0% 100% Noordoost Twente 96% 1% 0% 0% 0% 3% 0% 100% Stedenband Twente 78% 9% 0% 1% 2% 10% 0% 100% Zuid Twente 97% 1% 0% 1% 0% 1% 0% 100% Totaal Twente 96% 1% 0% 1% 0% 2% 0% 100% Fase 3 en 4: Ontvangen worden en er zijn Motief Het belangrijkste motief om naar Twente te komen voor een vakantie volgens de respondenten in Haaksbergen, is om er even tussen uit te zijn en de batterij op te laden. Dit komt overeen met het gemiddelde van Twente. Grafiek 19 Motief voor vakantie in Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) er even tussen uit, de batterij opladen 42% interesse voor gebied, iets leren gezellig met vrienden of familie op stap 16% 18% opgaan in de planten- en dierenw ereld fysieke uitdaging, bew eging 2% 4% anders 14% w eet niet/geen antw oord 5% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50% Pagina 26

33 Verblijfsrecreatie Tabel 32 Motief voor vakantie gezellig opgaan in interesse met vrienden of uit, de batterij ten- en uitdaging, anders niet/geen Totaal er even tussen de plan- fysieke weet voor gebied, familie op opladen dierenwereld beweging antwoord iets leren stap Haaksbergen 16% 42% 18% 4% 2% 14% 5% 100% Sallandse Heuvelrug 31% 50% 5% 1% 2% 10% 0% 100% Noordoost Twente 29% 43% 8% 3% 3% 15% 0% 100% Stedenband Twente 13% 38% 14% 5% 6% 24% 0% 100% Zuid Twente 24% 44% 9% 2% 3% 17% 1% 100% Totaal Twente 28% 47% 7% 2% 3% 13% 0% 100% Vakantieduur In onderstaande tabellen is de gemiddelde duur van een vakantie in Twente weergegeven. Daarbij zijn vakanties langer dan 60 dagen niet meegerekend, om zodoende het effect van de beperkte groep respondenten met zeer lange vakanties het gemiddelde niet te veel te laten beinvloeden. De gemiddelde duur van een vakantie in de gemeente Haaksbergen is 15 dagen, hoger is dan het gemiddelde van Twente. Tabel 33 Duur vakantie Duur vakantie (in dagen) Haaksbergen 15 Sallandse Heuvelrug 11 Noordoost Twente 15 Stedenband Twente 10 Zuid Twente 15 Tabel 34 Duur vakantie in gemeente Haaksbergen Duur vakantie (in dagen) Hotel / B&B * - Bungalow/Vakantiehuisje/Appartement * - Camping 17 Totaal Haaksbergen 15 * niet gerapporteerd in verband met lage respons, wel meegenomen in totaal Haaksbergen Totaal Twente 12 Pagina 27

34 Activiteiten Tijdens een vakantie gaat een toerist veelal uitstapjes maken in de buurt. Aan de respondenten in Haaksbergen is gevraagd welke activiteiten ze hebben ondernomen tijdens hun verblijf in Haaksbergen of welke activiteiten ze nog van plan zijn te ondernemen. De meest ondernomen activiteiten zijn bezoek aan een dorp en fietsen. Grafiek 20 Ondernomen activiteiten tijdens de vakantie in Haaksbergen (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Bezoek dorp Fietsen Zonnen/zw emmen Bezoek stad Bezoek terras Wandelen Recreatief w inkelen Bezoek restaurant 60% 60% 58% 54% 53% 53% 77% 82% Bezoek attracties Bezoek evenement/festival 30% 28% Bezoek cultuurhistorische voorziening Bezoek museum/galerie s Avonds uitgaan Paardrijden 18% 16% 12% 7% Watersport Skaten/skeeleren Mountainbiken/ATB-en 2% 2% 4% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Aan de respondenten is door middel van een open vraag de mogelijkheid gegeven om 5 attracties aan te geven die zij tijdens de vakantie bezoeken. Op deze vraag zijn zeer uiteenlopende antwoorden gegeven. In onderstaande grafiek worden de attracties die door meer dan 3% van de respondenten zijn genoemd weer gegeven. De meest bezochte attractie is Avonturenpark Hellendoorn. Grafiek 21 Bezochte attracties tijdens de vakantie in Haaksbergen avonturenpark hellendoorn dierentuin emmen w atermolens/molens 16% 20% 22% w inkelen 13% markt/kunstmarkt 9% zw emvijver/zw embad/zw emparadijs 8% w aarbeek 7% treinmuseum 6% museum 5% rutbeek 4% haaksbergen 3% stoomtrein 3% 0% 5% 10% 15% 20% 25% Pagina 28

35 Verblijfsrecreatie Tabel 35 Ondernomen activiteiten tijdens de vakantie in Twente (meerdere antwoorden mogelijk per respondent) Wandelen Fietsen Skaten/skeeleren Zonnen/zwemmen Mountainbiken/ATB-en Watersport Paardrijden Recreatief winkelen Bezoek dorp Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek museum/galerie Bezoek terras Bezoek restaurant 's Avonds uitgaan Bezoek evenement/festival Bezoek cultuurhistorische voorziening Totaal Haaksbergen 54% 77% 2% 60% 2% 4% 7% 53% 82% 60% 30% 16% 58% 53% 12% 28% 18% 614% Sallandse Heuvelrug 73% 69% 2% 76% 8% 8% 7% 57% 76% 49% 48% 23% 65% 60% 5% 18% 18% 663% Noordoost Twente 60% 77% 2% 62% 5% 4% 6% 54% 75% 56% 29% 27% 63% 59% 10% 26% 26% 642% Stedenband Twente 43% 74% 2% 54% 1% 10% 3% 41% 50% 60% 16% 26% 60% 42% 20% 8% 9% 518% Zuid Twente 66% 79% 4% 63% 7% 10% 6% 59% 78% 56% 33% 20% 60% 54% 8% 25% 16% 643% Totaal Twente 67% 73% 3% 69% 7% 7% 6% 56% 75% 52% 39% 24% 63% 58% 8% 21% 19% 648% Waardering Aan de respondenten is gevraagd een waardering te geven voor de verschillende aspecten van het toeristische aanbod in Twente. Bij alle aspecten is het aandeel positieve waarderingen groter dan het aandeel negatieve waarderingen. Het meest positief is de recreant over het aanbod en de kwaliteit van de verblijfsaccommodatie en horeca, de informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden en de toeristische bewegwijzering. Verbeterpunten zijn het aanbod en de kwaliteit van dagattracties en evenementen en de voorzieningen voor kinderen en ouderen. Grafiek 22 Waardering aspecten van toeristisch aanbod in Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Aanbod (aantal) verblijfsaccommodaties. De kw aliteit van de verblijfsaccommodaties. Het aantal dagattracties. De kw aliteit van de dagattracties. Aanbod horeca. Kw aliteit horeca. Aanbod evenementen. Kw aliteit evenementen. Het aantal voorzieningen voor kinderen. Kw aliteit van de voorzieningen voor kinderen. uitstekend voldoende matig slecht geen mening Het aantal voorzieningen voor senioren. Kw aliteit van de voorzieningen voor senioren. Informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden. Toeristische bew egw ijzering. 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100 % Pagina 29

36 Verblijfsrecreatie De waardering voor een vakantie in gemeente Haaksbergen is hoog. Gemiddeld haalt de gemeente hiervoor een 8,0 onder de toeristen. Aan de respondenten is ook gevraagd om een waardering te geven voor de verschillende activiteiten die ze ondernomen hebben. Alle activiteiten scoren een hoog gemiddelde. Grafiek 23 Waardering voor ondernomen activiteiten tijdens de vakantie in Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Wandelen Fietsen Bezoek museum/galerie Bezoek evenement/festival Paardrijden Recreatief w inkelen Bezoek stad Bezoek dorp Bezoek terras Zonnen/zw emmen Bezoek restaurant Bezoek cultuurhistorische voorziening Skaten/skeeleren Bezoek attracties Watersport s Avonds uitgaan Mountainbiken/ATB-en 8,1 8,1 7,8 7,8 7,7 7,7 7,7 7,6 7,6 7,5 7,5 7,5 7,4 7,4 7,3 7,3 7,0 0,0 1,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 7,0 8,0 9,0 Tabel 36 Waardering voor ondernomen activiteiten tijdens de vakantie in Twente Wandelen. Fietsen. Skaten/skeeleren. Zonnen/zwemmen. Mountainbiken/ATB-en. Watersport. Paardrijden. Recreatief winkelen. Bezoek dorp. Bezoek stad. Bezoek attracties. Bezoek museum/galerie. Bezoek terras. Bezoek restaurant. 's Avonds uitgaan. Bezoek evenement/festival. Bezoek cultuurhistorische voorziening. Haaksbergen 8,1 8,1 7,4 7,5 7,0 7,3 7,7 7,7 7,6 7,7 7,4 7,8 7,6 7,5 7,3 7,8 7,5 Sallandse Heuvelrug 8,0 8,2 8,1 7,6 8,2 7,9 8,2 7,6 7,6 7,6 8,0 7,8 7,8 7,8 7,5 7,9 7,8 Noordoost Twente 8,0 8,2 7,5 7,7 7,2 7,4 8,2 7,5 7,6 7,6 7,6 7,7 7,7 7,6 7,4 7,7 7,6 Stedenband Twente 7,9 8,4 8,0 7,6 8,0 8,5 7,8 7,5 7,6 7,5 8,0 7,1 7,7 7,7 7,9 7,7 7,4 Zuid Twente 8,0 8,2 7,9 8,0 8,5 8,0 8,2 7,6 7,6 7,7 7,6 7,4 7,7 7,8 7,8 7,4 7,7 Totaal Twente 8,0 8,2 7,9 7,7 8,1 7,9 8,2 7,6 7,6 7,6 7,9 7,6 7,7 7,7 7,6 7,7 7,7 Pagina 30

37 Verblijfsrecreatie Aan de respondent in Haaksbergen is ook een waardering gevraagd over de verblijfsaccommodatie waar ze verblijven. In onderstaande grafiek staan de resultaten. Voor de totaalbeoordeling geeft 85% een voldoende of uitstekend. De respondent zijn tevreden over de verblijfsaccommodatie. Grafiek 24 Waardering van verblijfsaccommodatie tijdens de vakantie in Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Aankleding, inrichting en voorzieningen Service en gastvrijheid Beschikbaarheid informatie over accommodatie Eten Omgeving Prijs-kw aliteit verhouding uitstekend voldoende matig slecht geen mening Totaalbeoordeling 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Imago De respondenten hebben Twente in twee woorden beschreven. In onderstaande tabel worden de antwoorden die door meer dan 4% van de respondenten zijn gegeven weergegeven. Het valt ook hier weer op, net als bij de dagrecreanten, dat veel van de genoemde woorden te maken hebben met de natuur en landschapswaarden. Verder is het vriendelijke en gemoedelijke karakter van Twente een belangrijke bepaler van het imago. Tabel 37 Associatie met Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Gemeente Haaksbergen rust/stilte 31% mooi 20% (mooie) natuur 18% landschap/landschappelijk 16% karakteristieke omgeving/prachtig gebied 14% gezellig/leuk 10% gemoedelijk 7% vriendelijkheid 7% familie/vrienden 5% goede voorzieningen/faciliteiten 5% ruimte/ruimtelijk 4% gastvrij 4% Pagina 31

38 Verblijfsrecreatie Grafiek 25 Woordparen imago Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) Ver w eg Historisch Veilig Saai Stedelijk Gastvrij Gezellig Veelzijdig Goed bereikbaar Dichtbij Modern Onveilig Bruisend Natuurlijk Niet gastvrij Ongezellig Eenzijdig Slecht bereikbaar 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Aan de respondenten zijn enkele woordparen voorgelegd, waarmee Twente omschreven werd. Aan de respondenten is gevraagd om aan te geven of zij Twente meer bij het linkerwoord vinden passen, of dat het rechterwoord meer van toepassing is. Uitgaande van bovenstaande resultaten is Twente voor de meeste verblijfsrecreanten: Dichtbij Historisch Veilig Bruisend Natuurlijk Gastvrij Gezellig Veelzijdig Goed bereikbaar De respondenten hebben een lijst met mogelijke aspecten van Twente voorgelegd gekregen. Voor elk van deze aspecten kon de respondent aangeven of hij dit aspect bij Twente vindt passen. Tabel 38 Aspecten van Twente (respondenten gemeente Haaksbergen) percentage respondenten natuur en landschap 84% fietsroutes 78% wandelroutes 55% winkelaanbod 41% bezienswaardigheden op het platteland 35% cultuur(historie)/erfgoed 30% horeca-aanbod 23% stedelijke bezienswaardigheden 17% musea/galeries 9% evenementen 8% aanbod van elk-weer voorzieningen 7% culturele festivals 4% moderne architectuur 1% Natuur en landschap en routegebonden recreatie scoren hoog. Twente wordt echter door weinig recreanten geassocieerd met culturele festivals en moderne architectuur. Pagina 32

39 Verblijfsrecreatie Verbeteringspunten De respondenten hebben de kans gekregen om aan te geven welke voorzieningen ze nog missen. Hieronder staan de suggesties die de verblijfsrecreanten uit de gemeente Haaksbergen hebben gedaan. meer/betere camperplaatsen meer evenementen in het hoogseizoen buitenbad/zwemwater/zwemvijver betere horeca/bars/café's/terrasjes meer voor kinderen/de jeugd/jongeren picknickplaatsen/speeltoestellen bij picknickplaatsen meer/betere routes (fiets/atb/auto/paardrij/wandel) pretperk/attractiepark/kermis meer/grotere winkels/supermarkten/exclusievere winkels (betere) fietspaden slecht-weer attracties/activiteiten (betere) bewegwijzering/routeaanduidingen jaarmarkt/rommelmarkt/markt beter snoei/maaiwerk (bordjes zijn niet te lezen) beter openbaarvervoer/betere tijden hondenstrand/honden uitloopgebied betere toegankelijkheid mindervaliden/rolstoelers overdekt zwembad mobiele telefoonverbinding meer/betere aanpassingen gehandicapten meer afvalbakken/prullenbakken kanoverhuur een vaatwasser een parasol op het terras een mc donalds/burger king een jeu de boule baan een golfbaan een bezoekerscentrum dansgelegenheid campingwinkel/kantine Pagina 33

40 Bestedingen De verblijfsrecreanten geven gemiddeld per persoon per dag 58,92 uit in gemeente Haaksbergen tijdens een vakantie. Dat is hoger dan het gemiddelde voor Twente. In onderstaand schema worden deze bestedingen uitgesplitst naar type uitgave. Hierbij zijn recreanten die helemaal niets uitgeven in de analyse weggelaten. Het meeste wordt uitgegeven aan overnachtingen. De uitgaven tijden een vakantie op een camping zijn lager dan het gemiddelde van de gemeente Haaksbergen. Sallandse Heuvelrug 14,19 10,33 30,60 3,24 3,31 61,67 31,07 Noordoost Twente 11,59 13,99 13,20 1,94 1,26 41,99 28,79 Stedenband Twente 15,89 28,55 12,61 1,34 0,64 59,02 46,42 Zuid Twente 8,49 11,13 16,51 1,49 1,56 39,18 22,67 Totaal Twente 12,62 12,18 23,20 2,53 2,39 52,92 29,73 Tabel 39 Uitgaven per persoon per dag tijdens een vakantie Overnachtingen overnachtingen Totaal, excl. Horeca Winkels Entree Overig Totaal Haaksbergen 10,45 13,43 29,48 2,08 3,47 58,92 29,44 Tabel 40 Uitgaven per persoon per dag tijdens een vakantie per type verblijfsaccommodatie (respondenten gemeente Haaksbergen) Horeca Winkels Overnachtingen overnachtingen Totaal, excl. Entree Overig Totaal Hotel/B&B * Bungalow e.d.* Camping 8,54 11,91 34,21 0,67 0,64 55,97 21,76 Totaal Haaksbergen 10,45 13,43 29,48 2,08 3,47 58,92 29,44 * niet gerapporteerd in verband met lage respons, wel meegenomen in totaal Haaksbergen Fase 5: Naar huis gaan en terugkomen Aan de respondenten is gevraagd of het huidige bezoek een aanleiding is om Twente nog eens te bezoeken in de toekomst. 85% van de respondenten uit Haaksbergen geeft aan terug te willen komen. Tabel 41 Herhaalbezoek naar aanleiding van huidig bezoek ja nee weet ik nog niet totaal Haaksbergen 71% 0% 29% 100% Sallandse Heuvelrug 75% 2% 22% 100% Noordoost Twente 86% 1% 13% 100% Stedenband Twente 86% 0% 14% 100% Zuid Twente 82% 1% 17% 100% Totaal Twente 80% 2% 19% 100% Pagina 34

41 4 Economisch effect 4.1 Inleiding Aanvullend op het consumentenonderzoek is een secundair onderzoek uitgevoerd aan de hand van bestaande landelijke bronnen. In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan bod: de activiteiten tijdens een dagtocht en bezoekersaantallen van toeristische voorzieningen; de overnachtingen bij verblijfsaccommodaties de bestedingen tijdens een dagtocht en een vakantie; de werkgelegenheid in de recreatie en toerisme sector in Twente. De analyses in dit hoofdstuk zijn uitgevoerd aan de hand van de Landelijke R&T Standaard van het IPO. Een uitgebreide beschrijving van de gebruikte cijfers en rekenmethoden staat in het technisch rapport behorende bij dit onderzoek. 4.2 Bezoekersaantallen In onderstaande tabel wordt, op basis van gegevens uit het CVTO, weergegeven welke activiteiten de Nederlander onderneemt tijdens een dagtocht in de gemeente Haaksbergen en in Regio Twente. Het CVTO heeft voor de gemeenten in de regio Twente slechts een beperkte respons, waardoor de cijfers met enige terughoudendheid geïnterpreteerd moeten worden. De totalen per gemeente en de totalen voor de (sub-)regio s per activiteitstype zijn volgens het CVTO wel representatief. Tabel 42 Ondernomen activiteiten in Twente door Nederlanders per categorie (bron CVTO )* Buitenrecreatie (* 1.000) Waterrecreatie, en -sport Wellness, Attracties beauty bezocht Sportwedstrijd bezoeken Evenementen Winkelen voor plezier/ Cultuur Uitgaan Totaal bezocht funshoppen Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente * cijfers voor afzonderlijke categorieën per gemeente zijn indicatief, totalen per gemeente en (sub-) regio s zijn representatief In de gemeente Haaksbergen worden 1725 duizend activiteiten ondernomen door Nederlanders. Het belangrijkste type activiteit is buitenrecreatie. De gemeenten in de Stedenband Twente hebben het grootste aandeel aan activiteiten binnen Twente. In de Stedenband Twente is funshoppen de belangrijkste activiteitscategorie. Voor de andere regio s is buitenrecreatie de belangrijkste activiteit. Voor Twente als geheel is buitenrecreatie ook de meest voorkomende activiteitscategorie. Funshoppen, uitgaan en attracties bezoeken zijn ook veel voorkomende activiteitscategorieën. Pagina 35

42 Economisch effect Niet alleen Nederlanders ondernemen activiteiten in Twente. In onderstaande tabel wordt op basis van het consumentenonderzoek en het CVTO aangegeven welke activiteiten buitenlanders ondernemen in Twente. Tabel 43 Ondernomen activiteiten in Twente door Nederlanders en buitenlanders (bron CVTO ) (* 1.000) Totaal Nederlanders Totaal buitenlanders* Totaal activiteiten Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente * Aantal activiteiten door buitenlanders berekend aan de hand van de verhouding tussen Nederlandse respondenten en buitenlandse respondenten uit het consumentenonderzoek. Resultaten buitenlandse gasten zijn indicatief door gering aantal buitenlandse respondenten. In totaal wordt ongeveer 8% van alle activiteiten in de gemeente Haaksbergen door buitenlanders ondernomen. De meeste activiteiten door buitenlanders vinden plaats in de Stedenband Twente. 4.3 Overnachtingen Het CVO is een jaarlijks onderzoek, uitgevoerd door NBTC-NIPO, dat data verzameld over vakanties van Nederlanders. De cijfers zijn op subregionaal niveau verkrijgbaar en geven onder andere per verblijfsaccommodatietype aan hoeveel overnachtingen er in een bepaald jaar zijn geweest. In onderstaande tabel zijn deze gegevens voor Twente weergegeven. Hierbij gaat het om toeristische overnachtingen. Zakelijke overnachtingen zijn niet opgenomen. De gemeente Haaksbergen valt binnen de subregio Zuid-Twente. Vanwege het geringe aantal respondenten per subregio voor de verschillende verblijfstypen, dienen deze cijfers slechts als indicatie gelezen te worden. De totalen per subregio en de totalen per verblijfstype voor Twente en Overijssel zijn wel representatief. Tabel 44 Overnachtingen in Twente door Nederlanders per categorie (bron CVO 2008)* (* 1.000) Herkomst Pension/ Bungalow, Camping, Camping, Hotel gasten B&B** appartement toeristisch vast Overig Totaal Sallandse Heuvelrug NL Noordoost-Twente NL Stedenband Twente NL Zuid-Twente NL Totaal Twente NL Totaal Overijssel NL * cijfers voor afzonderlijke categorieën op subregio-niveau zijn indicatief, totalen per subregio zijn representatief ** grootte steekproef CVO voor Pension/B&B is niet representatief, cijfers zijn indicatief Pagina 36

43 Economisch effect 39% van alle overnachtingen in Overijssel door Nederlanders wordt in Twente ondernomen. Daarbij heeft de subregio Sallandse Heuvelrug de meeste overnachtingen van Twente. Het grootste aandeel overnachtingen in Twente wordt ondernomen in Bungalows en appartementen. Hotels en campings hebben ook een groot aandeel aan overnachtingen binnen Twente. Het CVO geeft alleen het aantal overnachtingen in Twente door Nederlanders. Op basis van gegevens uit de SLA en SIT kan het aantal overnachtingen door buitenlanders berekend worden. In onderstaande tabel zijn de resultaten van de berekeningen weergegeven vanaf % van alle overnachtingen in Overijssel wordt in Twente ondernomen. Het aandeel buitenlandse vakanties in Twente is bijna 4%. Dit aandeel is lager dan voor Overijssel als geheel, dat ongeveer 5% buitenlandse gasten kent. Tabel 45 Overnachtingen (exclusief overnachtingen op vaste standplaatsen) in Twente vanaf 2005 (bronnen CVO 2008, SLA 2008, GOBT) (* 1.000) Herkomst gasten Sallandse Heuvelrug NL * Noordoost-Twente NL * Stedenband Twente NL * Zuid-Twente NL * Totaal Twente NL * Buiten NL ** Totaal Totaal Overijssel NL * Buiten NL ** Totaal * op basis van CVO ** op basis van SLA en SIT 4.4 Bestedingen Dagrecreatie Op basis van gegevens uit het CVTO zijn in onderstaande tabel de gemiddelde bestedingen weergegeven voor activiteiten in Twente. Hierbij gaat het om gegevens van Nederlandse gasten en bestedingen exclusief vaste kosten. In totaal geven de gasten per jaar 14 miljoen euro uit in de gemeente Haaksbergen. Het meeste wordt uitgegeven aan entree. Tabel 46 Bestedingen (excl. vaste kosten) tijdens activiteiten in Twente door Nederlanders (bron CVTO ) Euro s Entree/ Horeca/ Bestedingen in Overige uitgaven Totaal (* 1.000) toegangsprijzen consumpties winkels Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente Pagina 37

44 Economisch effect Tabel 47 Bestedingen (excl. vaste kosten) tijdens activiteiten in Twente door Nederlanders en buitenlanders (bron CVTO , consumentenenquête TTM) Euro s Buitenlandse Nederland Totaal (* 1.000) gasten * Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente * Buitenlandse bestedingen berekend aan de hand van de verhouding tussen Nederlandse respondenten en buitenlandse respondenten uit het consumentenonderzoek en de aangegeven bestedingen van de buiten landse gasten. Resultaten buitenlandse gasten zijn indicatief door gering aantal buitenlandse respondenten. ** Geen informatie over bestedingen voorhanden. Natuurlijk geven ook de buitenlandse gasten geld uit tijdens hun dagtocht in Twente. In bovenstaande tabel is op basis van uitkomsten van het consumentenonderzoek een gemiddelde besteding voor buitenlandse gasten weergegeven. In totaal komen de buitenlandse bestedingen uit op zo n 3 miljoen euro in de gemeente Haaksbergen. In totaal zijn de bestedingen in deze gemeente tijdens dagtochten zo n 18 miljoen euro. In bovenstaande bestedingen zijn alleen de uitgaven tijdens de dagtocht meegenomen. Vaak worden er echter voorafgaand aan de dagtocht al kosten gemaakt (vervoer, lidmaatschapskosten e.d.). Dit zijn de zogenaamde vaste kosten. Om een totaalbeeld te krijgen van de bestedingen aan dagtochten in Twente, dienen deze kosten meegenomen te worden. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. De vaste kosten zijn ongeveer 11% van de totale kosten bij een dagtocht. De vervoerskosten zijn hierbij de hoogste kostenpost. Tabel 48 Bestedingen (incl. vaste kosten) tijdens activiteiten in Twente door Nederlanders en buitenlanders (bron CVTO , consumentenenquête TTM) Euro s (* 1.000) Totaal Twente Bestedingen tijdens activiteit Vaste kosten Totaal bestedingen Pagina 38

45 Economisch effect Verblijfsrecreatie Op basis van gegevens uit het CVO zijn in onderstaande tabel de bestedingen voor verblijfsrecreanten in Twente weergegeven. Hierbij gaat het om de Nederlandse gasten. De twee regio s met de meeste bestedingen zijn de Sallandse Heuvelrug en de Stedenband Twente. De Sallandse Heuvelrug heeft de meeste bestedingen in de bungalowsector, terwijl in de Stedenband Twente de bestedingen vooral door hotelgasten plaatsvinden. Tabel 49 Bestedingen (incl. vaste kosten) tijdens vakanties in Twente door Nederlanders per categorie Euro s (* 1.000) (bron CVO 2008)* Herkomst gasten Hotel Pension/ B&B** Bungalow, appartement Camping, toeristisch Camping, vast Overig Sallandse Heuvelrug NL Noordoost-Twente NL Stedenband Twente NL Zuid-Twente NL Totaal Totaal Twente NL Totaal Overijssel NL * cijfers voor afzonderlijke categorieën op subregio-niveau zijn indicatief, totalen per subregio zijn representatief ** grootte steekproef CVO voor Pension/B&B is niet representatief, cijfers zijn indicatief Naast Nederlandse gasten komen er natuurlijk ook buitenlandse gasten naar Twente. De bestedingen van deze gasten zijn op basis van gegevens van het CBS berekend en weergegeven in onderstaande tabel. In totaal wordt door hen 141 miljoen euro uitgegeven tijdens vakanties in Twente. De bestedingen in Twente tijdens vakanties vormen ongeveer de helft van alle bestedingen tijdens vakanties in Overijssel. Tabel 50 Bestedingen (incl. vaste kosten, excl. overnachtingen op vaste standplaatsen) in Twente (bronnen CVO 2008, SLA 2008, GOBT) Euro s Buitenlandse Nederland * (* 1.000) Gasten ** Totaal Sallandse Heuvelrug *** *** Noordoost-Twente *** *** Stedenband Twente *** *** Zuid-Twente *** *** Twente Overijssel * op basis van CVO ** op basis van SLA en SIT *** geen cijfers beschikbaar Pagina 39

46 Economisch effect 4.5 Werkgelegenheid De Landelijke R&T-standaard bepaalt de werkgelegenheid in de recreatie en toerisme sector aan de hand van de gegevens uit het LISA-systeem. Deze gegevens zijn door de provincie Overijssel aangeleverd. Bij het bepalen van de werkgelegenheid zoals in deze paragraaf weergegeven, zijn de systematiek en wegingfactoren uit de standaard gehanteerd. Tabel 51 Werkgelegenheid recreatie en toerisme sector per type werkplek (werkzame personen 2008, bron LISA) Full time (vanaf 12 uur/week) Part time (tot 12 uur/week) Uitzendkrachten Totaal R&T sector Percentage totaal werkgelegenheid Haaksbergen % Sallandse Heuvelrug % Noordoost-Twente % Stedenband Twente % Zuid-Twente % Totaal Twente % Totaal Overijssel % Uit bovenstaande tabel is op te maken dat van alle werkzame personen in de recreatie en toerisme sector in Overijssel de helft in Twente werkt. Daarbij heeft 57% een fulltime baan, 40% een parttime baan en werkt 3% als uitzendkracht. In de gemeente Haaksbergen is het aandeel van de werkgelegenheid in de recreatie en toerisme sector nagenoeg hetzelfde als het gemiddelde voor Twente. Tabel 52 Werkgelegenheid recreatie en toerisme sector per groep (werkzame personen 2008, bron LISA) Cultuur, Detailhandel / Logiesverstrekking Horeca Vervoer recreatie, groothandel amusement Sport Overig Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente Totaal Overijssel De sector met de meeste werkgelegenheid in Twente is de horeca. Maar liefst 56% van alle werkende personen in de recreatie en toerisme sector werken in de horeca. Dit is ook voor de gemeente Haaksbergen de belangrijkste sector. Wordt de ontwikkeling van de werkgelegenheid over de afgelopen jaren bekeken, dan valt op dat de werkgelegenheid sinds 2005 aan het dalen is in de gemeente Haaksbergen. Pagina 40

47 Economisch effect Grafiek 26 Werkgelegenheid recreatie en toerisme sector in de gemeente Haaksbergen per jaar (werkzame personen, bron LISA) Tabel 53 Werkgelegenheid recreatie en toerisme sector vanaf 2004 (werkzame personen, bron LISA) Haaksbergen Sallandse Heuvelrug Noordoost-Twente Stedenband Twente Zuid-Twente Totaal Twente Totaal Overijssel Wordt gekeken naar het aandeel van de recreatie en toerisme sector van de totale werkgelegenheid, dan valt op dat dit aandeel voor Twente en Overijssel niet is veranderd in de laatste jaren. Ook binnen de subregio s is weinig veranderd. De gemeente Haaksbergen laat een daling zien van het aandeel werkgelegenheid in de recreatie en toerisme sector. Tabel 54 Werkgelegenheid recreatie en toerisme sector vanaf 2004 (% van totale werkgelegenheid, bron LISA) Haaksbergen 5,2% 5,9% 5,8% 5,4% 5,1% Sallandse Heuvelrug 7,1% 6,8% 7,1% 7,0% 6,5% Noordoost-Twente 7,9% 8,0% 8,1% 7,9% 8,0% Stedenband Twente 4,8% 4,6% 4,7% 4,7% 4,7% Zuid-Twente 6,2% 6,5% 6,4% 6,2% 6,0% Totaal Twente 5,7% 5,7% 5,7% 5,7% 5,6% Totaal Overijssel 5,6% 5,6% 5,6% 5,6% 5,6% Pagina 41

48

49 Bijlage Het enquêteformulier

50

51 - enquête dagrecreatie Haaksbergen Datum:.... Locatie:. U bent op dit moment te gast in Twente. De veertien Twentse gemeenten zijn bezig met een onderzoek onder toeristen in Twente. Graag zouden wij u enkele vragen stellen over uw bezoek aan Twente. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 5 minuten. Alvast bedankt voor uw medewerking. Controlevraag: Bent u vandaag op een recreatief dagje uit, al dan niet als onderdeel van een vakantie? Indien het antwoord nee is, dan vragenlijst niet starten! 1. Komt u vandaag vanaf uw thuisadres of vanaf uw vakantieadres naar deze locatie? 5. Met welk vervoermiddel bent u naar deze locatie gekomen? Thuisadres Vakantieadres, namelijk in de plaats. Auto Fiets, Scooter brom snorfiets Motor Openbaar vervoer Te voet Anders 2. Welke informatiebron(nen) heeft u gebruikt bij het maken van uw keuze om vandaag naar deze locatie te komen? (meerdere antwoorden mogelijk) Familie/vrienden/collega s Televisie Eigen ervaring eerder bezoek Radio Krant VVV Tijdschrift Internet Folders verblijfsaccommodatie Reisgids Geen informatiebron Ik woon hier Anders, namelijk 3. In hoeverre was u vooraf op de hoogte van de Activiteit mogelijkheden voor de verschillende activiteiten in Twente? Routes (wandelen / fietsen) Attracties Verblijfsaccommodaties Mogelijkheden stedelijk toerisme Natuur & landschap Cultuurhistorie Evenementen 4. Wat was voor u het belangrijkste motief om naar deze locatie te komen? Goed op de hoogte Voldoende op de hoogte Matig op de hoogte Gezellig met vrienden of familie op stap Er even tussen uit, de batterij opladen Interesse voor gebied, iets leren Opgaan in de planten- en dierenwereld Fysieke uitdaging, beweging Anders Slecht op de hoogte Geen mening 6. Wat is uw oordeel over de bereikbaarheid van deze locatie? Goede bereikbaarheid Voldoende bereikbaarheid Matige bereikbaarheid, omdat. 7. Wat vindt u van de volgende aspecten van het toeristische aanbod in Twente? Aanbod (aantal) verblijfsaccommodaties De kwaliteit van de verblijfsaccommodaties Uitstekend Voldoende Matig Slecht Geen mening Het aantal dagattracties De kwaliteit van de dagattracties Aanbod Horeca Kwaliteit Horeca Aanbod evenementen Kwaliteit evenementen Het aantal voorzieningen voor kinderen Kwaliteit van de voorzieningen voor kinderen Het aantal voorzieningen voor senioren Kwaliteit van de voorzieningen voor senioren Informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden Toeristische bewegwijzering Twente Toerisme Monitor - 1

52 8. Hieronder staan enkele activiteiten. Welke van deze activiteiten heeft u vandaag ondernomen of gaat u vandaag nog ondernemen? Als u een activiteit al heeft ondernomen, kunt u met een rapportcijfer van 1 tot en met 10 (10 is het hoogste cijfer) aangeven hoe de activiteit u is bevallen. Activiteit Wandelen Fietsen Skaten / skeeleren Zonnen / zwemmen Mountainbiken / ATB-en Watersport (kanoën etc.) Paardrijden Recreatief winkelen Bezoek dorp Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek museum / galerie Bezoek terras Bezoek restaurant Ondernomen of van plan te ondernemen? Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee s Avonds uitgaan Ja Nee Bezoek evenement / festival Bezoek cultuurhistorische voorzieningen Ja Nee Ja Nee 9. Kunt u, door het geven van een rapportcijfer, Cijfer aangeven hoe tevreden u bent over dit dagje uit in Twente? Cijfer: Als u Twente in twee woorden zou moeten omschrijven, welke woorden komen dan spontaan bij u op? Nu volgt een aantal woordparen, die Twente beschrijven. Kunt u per woordpaar door middel van een kruisje aangeven welk van de woorden u met meest van toepassing vindt voor Twente? Vindt u dat Twente het meest bij het linkerwoord past, dan kiest u nummer 1. Vindt u dat Twente het meest bij het rechtwoord past, dan kiest u nummer 5. U kunt ook tussenliggende antwoorden geven, indien u vindt dat beide woorden in een bepaalde mate passend zijn Ver weg Dichtbij Historisch Modern Veilig Onveilig Saai Bruisend Stedelijk Natuurlijk Gastvrij Niet gastvrij Gezellig Ongezellig Veelzijdig Eenzijdig Goed bereikbaar Slecht bereikbaar 12. Welke specifieke voorzieningen mist u in het aanbod van recreatie en toerisme in Twente?. 13. Hoeveel geeft u en uw gezelschap (inclusief kinderen) samen vandaag naar verwachting in totaal uit aan de volgende zaken (indien van toepassing). Consumpties en maaltijden in horecagelegenheden Uitgaven in winkels Overnachtingen (omgerekend naar prijs per nacht) Entree voor attracties / musea Overige uitgaven (vervoer, fietshuur etc.) Bedrag Op hoeveel personen hebben bovenstaande bestedingen betrekking?. personen 15. Is het huidige bezoek voor u aanleiding om Twente nog eens te bezoeken in de toekomst? Ja Weet ik nog niet Nee, omdat Twente Toerisme Monitor - 2

53 Tenslotte willen wij u nog enkele algemene vragen stellen. 16. Wat zijn de vier cijfers van uw postcode (vaste woon- / verblijfsplaats)? Ik kom niet uit Nederland, maar uit het buitenland, namelijk.. (land) 17. Wat is uw hoogst genoten opleiding? Lager onderwijs MBO VMBO / MAVO HBO / WO HAVO / VWO 18. Met welk gezelschap bezoekt u Twente? Alleen Met partner zonder kinderen Met partner met kinderen Zonder partner met kinderen Met vrienden / kennissen / overige familie Met school / bedrijf / vereniging Anders, namelijk 19. Kunt u hieronder de groepssamenstelling aangeven waarmee u Twente bezoekt? (aantallen invullen a.u.b.) Kinderen jonger dan 6 jaar Kinderen tussen 6 en 18 jaar Volwassenen (tussen 18 en 35 jaar) Volwassenen (tussen 35 en 55 jaar) Senioren (vanaf 55 jaar) DIT IS HET EINDE VAN DE VRAGENLIJST BEDANKT VOOR UW MEDEWERKING! Twente Toerisme Monitor - 3

54

55 - enquête verblijfsrecreatie Haaksbergen Datum:.... Locatie:. U bent op dit moment te gast in Twente. De veertien Twentse gemeenten zijn bezig met een onderzoek onder toeristen in Twente. Graag zouden wij u enkele vragen stellen over uw bezoek aan Twente. Het invullen van de vragenlijst duurt ongeveer 10 minuten. Alvast bedankt voor uw medewerking. 1. Bent u in de afgelopen 10 jaar als eens eerder in Twente geweest voor een vakantie? Nee Ja, namelijk keer 2. Welke informatiebron(nen) heeft u gebruikt bij het maken van uw keuze om naar Twente te komen? (meerdere antwoorden mogelijk) Familie/vrienden/collega s Televisie Eigen ervaring eerder bezoek Radio Krant VVV Tijdschrift Internet Folders verblijfsaccommodatie Reisgids Geen informatiebron Anders, namelijk 5. Wat is de specifieke reden dat u naar Twente bent gekomen? (meerdere antwoorden mogelijk) Mogelijkheden om actief bezig te zijn Combinatie stad-platteland Rust Landschap en natuur Ontdekken van een stukje Nederland Komen hier vaker / gewoonte Specifieke attracties/voorzieningen/evenementen Cultuur en historie De steden in het gebied Kunst Anders, namelijk 6. Heeft u, voordat u besloot naar Twente te komen, ook andere regio s overwogen om deze vakantie door te brengen? 3. In hoeverre was u vooraf op de hoogte van de mogelijkheden voor de verschillende activiteiten in Twente? Nee Ja, namelijk de regio( s). Activiteit Goed op de hoogte Voldoende op de hoogte Matig op de hoogte Slecht op de hoogte Geen mening 7. Wat heeft de doorslag gegeven om in Twente op vakantie te gaan?.... Routes (wandelen / fietsen) Attracties Verblijfsaccommodaties Mogelijkheden stedelijk toerisme Natuur & landschap Cultuurhistorie Evenementen 4. Wat was voor u het belangrijkste motief om op deze vakantie te gaan? (slechts 1 antwoord geven a.u.b.) Gezellig met vrienden of familie op stap Er even tussen uit, de batterij opladen Interesse voor gebied, iets leren Opgaan in de planten- en dierenwereld Fysieke uitdaging, beweging Anders 8. Heeft u, voordat u besloot naar deze plaats (dorp/stad) te komen, ook andere plaatsen binnen Twente overwogen om deze vakantie door te brengen? Nee Ja, namelijk de plaats(en). 9. Met welk vervoermiddel bent u naar Twente gekomen? Auto Fiets, Scooter brom snorfiets Motor Openbaar vervoer Anders, namelijk. Twente Toerisme Monitor - 1

56 10. Van welk type onderkomen maakt u gebruik? Camping Vakantiehuisje/bungalow/appartement Hotel Pension Bed & Breakfast Anders, namelijk. 11. Hoe lang duurt deze vakantie in Twente? dagen 13. Een attractie is een aantrekkelijk punt voor toerisme of recreatie, waar je een bepaalde tijd op bezoek bent zonder daar te overnachten (bijvoorbeeld dierentuin, museum e.d.). Welke attracties heeft u bezocht in Twente of wil u nog gaan bezoeken? Aub de naam van de attractie invullen. Als u een attractie/locatie al heeft bezocht, kunt u met een rapportcijfer van 1 tot en met 10 (10 is het hoogste cijfer) aangeven hoe het u is bevallen. Attractie Cijfer 12. Hieronder staan enkele activiteiten. Welke van deze activiteiten heeft u ondernomen of gaat u nog ondernemen tijdens uw verblijf in Twente? Als u een activiteit al heeft ondernomen, kunt u met een rapportcijfer van 1 tot en met 10 (10 is het hoogste cijfer) aangeven hoe de activiteit u is bevallen Activiteit Wandelen Fietsen Skaten / skeeleren Zonnen / zwemmen Mountainbiken / ATB-en Watersport (kanoën etc.) Paardrijden Recreatief winkelen Bezoek dorp Bezoek stad Bezoek attracties Bezoek museum / galerie Bezoek terras Bezoek restaurant Ondernomen of van plan te ondernemen? Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee Ja Nee s Avonds uitgaan Ja Nee Bezoek evenement / festival Bezoek cultuurhistorische voorzieningen Ja Nee Ja Nee Cijfer 14. Wat vindt u van de volgende aspecten van het toeristische aanbod in Twente? Aanbod (aantal) verblijfsaccommodaties De kwaliteit van de verblijfsaccommodaties Uitstekend Voldoende Matig Slecht Geen mening Het aantal dagattracties De kwaliteit van de dagattracties Aanbod Horeca Kwaliteit Horeca Aanbod evenementen Kwaliteit evenementen Het aantal voorzieningen voor kinderen Kwaliteit van de voorzieningen voor kinderen Het aantal voorzieningen voor senioren Kwaliteit van de voorzieningen voor senioren Informatievoorziening over de toeristische mogelijkheden Toeristische bewegwijzering Twente Toerisme Monitor - 2

57 15. Kunt u, door het geven van een rapportcijfer, aangeven hoe tevreden u bent over deze vakantie in Twente? Cijfer: 19. Welke specifieke voorzieningen mist u in het aanbod van recreatie en toerisme in Twente?. 16. Als u Twente in twee woorden zou moeten omschrijven, welke woorden komen dan spontaan bij u op? Bij welk van de volgende aspecten denkt u aan Twente? (meerdere antwoorden mogelijk) Cultuur(historie) / erfgoed Musea / galeries Natuur en landschap Fietsroutes Wandelroutes Bezienswaardigheden op het platteland Stedelijke bezienswaardigheden Aanbod van elk-weer voorzieningen Culturele festivals Evenementen Moderne architectuur Horeca-aanbod Winkelaanbod 18. Nu volgt een aantal woordparen, die Twente beschrijven. Kunt u per woordpaar door middel van een kruisje aangeven welk van de woorden u met meest van toepassing vindt voor Twente? Vindt u dat Twente het meest bij het linkerwoord past, dan kiest u nummer 1. Vindt u dat Twente het meest bij het rechtwoord past, dan kiest u nummer 5. U kunt ook tussenliggende antwoorden geven, indien u vindt dat beide woorden in een bepaalde mate passend zijn. 20. Hoeveel geeft u en uw gezelschap (inclusief kinderen) samen vandaag naar verwachting in totaal uit aan de volgende zaken (indien van toepassing). Consumpties en maaltijden in horecagelegenheden Uitgaven in winkels Overnachtingen (omgerekend naar prijs per nacht) Entree voor attracties / musea Overige uitgaven (vervoer, fietshuur etc.) Bedrag Op hoeveel personen hebben bovenstaande bestedingen betrekking?. personen 22. Is het huidige bezoek voor u aanleiding om Twente nog eens te bezoeken in de toekomst? Ja Weet ik nog niet Nee, omdat Ver weg Dichtbij Historisch Modern Veilig Onveilig Saai Bruisend Stedelijk Natuurlijk Gastvrij Niet gastvrij Gezellig Ongezellig Veelzijdig Eenzijdig Goed bereikbaar Slecht bereikbaar Twente Toerisme Monitor - 3

58 De volgende vraag gaat specifiek over uw verblijfsaccommodatie. 23. Kunt u aangeven hoe tevreden u bent over de volgende aspecten van uw accommodatie (indien van toepassing)? Tenslotte willen wij u nog enkele algemene vragen stellen. 24. Wat zijn de vier cijfers van uw postcode (vaste woon- / verblijfsplaats)? Aankleding, inrichting en voorzieningen Uitstekend Voldoende Matig Slecht Geen mening Service en gastvrijheid Beschikbare informatie over accommodatie Eten Omgeving Ik kom niet uit Nederland, maar uit het buitenland, namelijk.. (land) 25. Wat is uw hoogst genoten opleiding? Lager onderwijs MBO VMBO / MAVO HBO / WO HAVO / VWO Prijs-kwaliteitverhouding 26. Met welk gezelschap bezoekt u Twente? Totaalbeoordeling Alleen Met partner zonder kinderen Met partner met kinderen Zonder partner met kinderen Met vrienden / kennissen / overige familie Met school / bedrijf / vereniging Anders, namelijk 27. Kunt u hieronder de groepssamenstelling aangeven waarmee u Twente bezoekt? (aantallen invullen a.u.b.) Kinderen jonger dan 6 jaar Kinderen tussen 6 en 18 jaar Volwassenen (tussen 18 en 35 jaar) Volwassenen (tussen 35 en 55 jaar) Senioren (vanaf 55 jaar) DIT IS HET EINDE VAN DE VRAGENLIJST BEDANKT VOOR UW MEDEWERKING! Twente Toerisme Monitor - 4

59

60