4 november 2013 Gert Dedel

Transcriptie

1

2 Voorlich7ngsavond SOLK Soma7sch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten Programma: Begeleiden vanuit het gevolgenmodel: wat zijn de instandhoudende factoren? Gert Dedel, kinderfysiotherapeut Psychologische behandeling: cogni7ef- gedragsma7ge therapie uitgelegd. Carly van Velzen, Kinder- en Jeugdpsycholoog Starten met herstel: begeleiding in groepen voor jongeren en ouders. Irene van de Giessen, Maatschappelijk werker en hersteldeskundige Graded ac7vity en graded exercise: in beweging komen. Amber Smits, kinderfysiotherapeut en docent lichamelijke opvoeding Ervaringsdeskundigen aan het woord: een eigen verhaal. Isabel en Christel Provoost

3 Func7onele klachten bij DOK aanmeldingen 78% func7onele klachten 5% behandeling niet succesvol 3% verwijzing voor psychiatrische diagnos7ek 3% keuze voor behandeling elders

4 Func7onele klachten Omschrijving func7onele klachten: Een combina7e van lichamelijke, maar medisch- technisch onverklaarbare klachten met aanwijzingen voor een psychosociale dynamiek. Omschrijving SOLK: Is een lichamelijke klacht die is blijven bestaan terwijl de aanleiding tot het optreden van de klacht is verdwenen en waarvan het herstel wordt verhinderd door de aanwezigheid voor de klacht specifieke, in stand houdende gevolgen

5 SOLK Func7onele klachten: Pijn in ledematen en gewrichten Hoofdpijn Buikpijn Chronische vermoeidheid (CVS) Erns7ge onverklaarde vermoeidheid Vage lichamelijke klachten Mul7disciplinaire behandeling Biopsychosociaal model Gevolgen model

6 Biopsychosociaal verklaringsmodel Kwetsuur Verkeerde a^ribu7es Aangeleerde hulpeloosheid Aandacht op symptomen Pijn Terugtrekken uit school en sociale bezigheden Fysieke decondi7onering Behoedzaam bewegen Angst en vermijding Gereduceerde fysieke ac7viteit Gefaalde behandeling Boosheid, frustra7e Familie

7 Gevolgen model (Rood en Visser 2003) Veronderstelling: oorzaak van klachten is niet bekend > dus kan niet behandeld worden > wat het herstel verhinderd is belangrijker. Inventariseren van de klacht en de gevolgen voor dagelijks leven. Instandhoudende factoren zijn vaak de gevolgen. Interven7es gericht op opheffen instand houdende gevolgen. 81% van de pa7enten accepteerd behandeling op basis van dit model.

8 Gevolgenmodel Welke factoren spelen in welke mate een bijdrage aan het in stand houden van het probleem (vicieuze cirkel) Instandhoudende factoren zijn vaak de gevolgen Gevolgen beschrijven Cogni7eve/emo7onele gevolgen Gedragsma7ge gevolgen Lichamelijke gevolgen Sociale gevolgen

9 Gevolgenmodel Maakt inzichtelijk dat huidige klachten verschillende instandhoudende factoren kunnen hebben Verklaringshypothesen Verminderen van de gevolgen 7jdens de behandeling

10 Klacht Deelsverklaarde of onverklaarde klachten, subjec7ef beleefde of observeerbare klachten, aard, lokalisa7e, intensiteit, ontstaan, verloop, begeleidende verschijnselen, verloop van een doordeweekse dag Ideeën over de klacht Van het kind, van de ouders, van andere belangrijke personen in en rond het gezin(huisarts, specialist), over de oorzaak Automa7sche cogni7es in reac7e op de klachten Cogni7eve en emo7onele gevolgen Aandacht en concentra7e problemen: leerproblemen Stemming: Angst Somberheid Depressieve klachten Boosheid Gedragsma7ge gevolgen Verzet tegen beperkingen: Forceren en doorgaan ondanks klachten Vermijden van ac7viteiten die leiden tot toename van klachten Lichamelijke gevolgen In en doorslaap problemen Verandering eetpatroon Verslechterde condi7e Spierspanning Spierkracht Mobiliteit Sociale gevolgen Schoolverzuim Sociale isola7e Onderlinge rela7e ouders Hulpzoekgedrag Conflicten Terugtrekken uit sociale situa7es Afname fysieke ac7viteiten Toename van bepaalde mentale ac7viteiten Interac7e met leegijdsgenoten en ouders: Adviezen In de gaten gehouden worden Lichaamssignalen negeren of juist monitoren Maatregel om klachten te verminderen: medicijnen, hulpmiddelen

11 Klacht Pijn in de rug Vermoeidheid aan het einde van de dag Ideeën over de klacht Nega7eve ideeën over verloop en oplossingen Piekert veel Ervaart stress Cogni7eve en emo7onele gevolgen Verdrie7g Gedragsma7ge gevolgen Doorze^er en niet stoppen Lichamelijke gevolgen Spierspanning tussen de schouderbladen Sociale gevolgen Dansen is las7g om vol te houden Kan zich niet goed concentreren Gaat minder den dan haar lief is Gaat meer in bed liggen Weet niet goed hoe de klacht te beïnvloeden Minder condi7e Duizeligheid Vermoeidheid Ziet vriendinnen minder Veel onenigheid met ouders Minder naar school

12 Doel Het op7maliseren van de omstandigheden voor het herstel (of afname) van de klachten. Doel is posi%ef (gericht op herstel) en reëel (het opheffen van de in stand houdende gevolgen leidt tot afname van de klachten)

13 Gevolgenmodel Samenva^end: 1. Inventariseren van de klacht en de gevolgen van de klacht. 2. Controleren of ingevulde model een consistent en logisch geheel vormt. 3. Vaststellen van de gevolgen die deze klacht op de meest directe wijze in stand houden. 4. Vicieuze cirkels beschrijven. 5. Selecteren van de interven7es en behandelplan opstellen.