Het sollicitatiegesprek

Transcriptie

1 Het sollicitatiegesprek Het feit dat je bent uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek betekent dat je met je brief en Curriculum Vitae voldoende interesse hebt gewekt bij de selecteur voor een gesprek. Dit betekent dat je weer een stapje verder bent in de sollicitatieprocedure. Voor de selecteur is het doel van het gesprek het verkrijgen van een persoonlijke indruk van de sollicitant. Hij wil weten of de sollicitant de juiste kennis, vaardigheden en ervaring bezit om te voldoen aan de functie-eisen. Tevens wil hij weten "wat voor vlees hij in de kuip heeft", past de sollicitant in de bedrijfscultuur, hoe reageert de sollicitant op onverwachte vragen, stelt de sollicitant zelf goede vragen, etc. Doel van het sollicitatiegesprek voor de sollicitant is het versterken van de eerste positieve indruk zodat een uitnodiging voor een vervolggesprek volgt. Gebruik dus de mogelijkheid om datgene wat je geschikt maakt voor de vacature zo goed mogelijk te presenteren. Ook kun je van de gelegenheid gebruik maken om vragen te stellen. De selecteur zal dus in het gesprek aftasten of je een geschikte kandidaat bent voor de functie en of je past binnen zijn organisatie. Maar ook jij bekijkt in hoeverre de functie en de organisatie aansluiten bij jouw wensen. Fasen in het sollicitatiegesprek Over het algemeen zijn er vijf fasen in het gesprek te onderscheiden: 1. Opening van het gesprek Vaak worden er enkele vragen gesteld die de sollicitant op zijn gemak stellen, zoals "heeft u het gemakkelijk kunnen vinden?" 2. Vaststellen agenda Globaal wordt aangegeven hoe het verloop van het gesprek eruit ziet. Als er meer selecteurs aanwezig zijn, dan wordt duidelijk gemaakt wat de rol van ieder van hen is. Soms vertelt de selecteur eerst iets over het bedrijf en de vacature. Daarna gaat men over naar de volgende fase van het gesprek. Philips Employability Center 1 December 2009

2 3. Het aansnijden van verschillende thema's De selecteur stelt verschillende vragen. Vragen kunnen over het algemeen betrekking hebben op de volgende vier aspecten: vragen met betrekking tot je persoonlijkheid, vragen over je opleiding, over je loopbaan tot heden en vragen over waarom je bij het bedrijf solliciteert. Door een goede voorbereiding zullen de meeste vragen weinig problemen opleveren. Er zijn verschillende categorieën vragen die aan de orde kunnen komen. Zie ook de lijst met "Veel gestelde vragen in sollicitatiegesprekken". 4. Gelegenheid tot vragen stellen Op de vraag van de selecteur "heeft u misschien nog vragen?" moet je je goed voorbereiden zodat je in staat bent een paar vragen te stellen over de baan en de organisatie. Vragen die je jezelf als kandidaat moet stellen zijn: wat voor werkgever is dit? Passen het bedrijf of de sector en ik bij elkaar? Wat wil die werkgever van mij en wat heb ik hem te bieden? Jezelf goed informeren en inhoudelijke vragen stellen zegt ook iets over hoe geïnteresseerd je bent. Goed geïnformeerd op een gesprek komen en gerichte, inhoudelijke vragen stellen, geeft aan dat je moeite hebt gedaan. Dat willen werkgevers zien. Als er niet wordt gevraagd of je nog vragen hebt, neem dan zelf het initiatief. Het geeft je interesse aan en je laat zien dat je je goed hebt voorbereid op het gesprek. Zie ook de lijst "Vragen stellen in het sollicitatiegesprek". 5. Afsluiting van het gesprek Aan het einde van het gesprek krijg je informatie over de verdere procedure; wanneer je bericht kunt verwachten en eventueel hoe één en ander is geregeld met betrekking tot een psychologische test. Kortom: informatie over de vervolgprocedure. Als men je deze informatie niet uit zichzelf geeft, vraag er dan naar. Als men je heeft toegezegd binnen bijvoorbeeld drie weken bericht te zullen geven en dit is niet gebeurd, bel dan op en vraag naar de stand van zaken. Philips Employability Center 2 December 2009

3 Tips voor de voorbereiding van het sollicitatiegesprek Verzamel relevante informatie. Zoek via diverse bronnen informatie over de afdeling, het bedrijf. Is de organisatie recentelijk in het nieuws geweest? Ken je iemand die bij de organisatie werkt of werkzaam is geweest? Probeer ook informatie in te winnen over degene met wie je het sollicitatiegesprek voert. Welke positie heeft hij of zij in de organisatie en wat is zijn of haar rol in het keuzeproces. Weet wat je over jezelf kwijt wilt. Bereid je voor om op een rustige en zakelijke wijze over je achtergrond te vertellen. Herlees het functieprofiel, je sollicitatiebrief en je CV en zorg ervoor dat je dit tijdens het gesprek bij je hebt. Neem tevens kopieën van relevante diploma s/ getuigschriften en pen en schrijfpapier mee. Verwacht aan het begin van het sollicitatiegesprek de vraag om jezelf in enkele zinnen te omschrijven. Ook kun je vragen verwachten over je sterke en zwakke kanten. Zorg ervoor dat je met voorbeelden kunt onderbouwen wat je over jezelf beweert. Bereid je voor op vragen die mogelijk gesteld kunnen worden, bijvoorbeeld over je motivatie voor de functie en interesse in het bedrijf (zie lijst met "Veel gestelde vragen in sollicitatiegesprekken"). Probeer positieve formuleringen te vinden voor zwakkere punten uit je CV. In het sollicitatiegesprek zal worden ingegaan op je werkervaring. Het is belangrijk dat je hierover kunt vertellen. De methode die je hiervoor kunt gebruiken is de zogenaamde STAR-methode (Situatie, Taak, Actie, Resultaat). Eerst schets je de situatie waarin het voorbeeld zich afspeelde. Vervolgens beschrijf je je eigen taak in het geheel, dan de acties die je hebt ondernomen en het resultaat dat je bereikt hebt. Formuleer zelf vragen over zaken die je graag wilt weten (zie lijst met "Vragen stellen in het sollicitatiegesprek"). Philips Employability Center 3 December 2009

4 Tips voor het sollicitatiegesprek Zorg dat je goed uitgerust bent en dat je vooraf iets hebt gegeten. Zet je mobiele telefoon uit of op stil tijdens het gesprek. Zorg dat je op tijd bent. Beter een half uur te vroeg dan hopeloos gestrest vijf minuten te laat hijgend binnen komen hollen. Kom representatief gekleed en verzorgd naar je sollicitatiegesprek. Luister goed en vraag verduidelijking wanneer je een vraag niet snapt. Val iemand niet in de rede. Wees eerlijk, verval niet in arrogantie of overmatige bescheidenheid. Spreek altijd de waarheid zelfs als je vragen moet beantwoorden over wat mindere periodes uit je leven of carrière. Vermijd negatief commentaar op voormalige werkgevers, collega s of managers. Ben je bewust van je lichaamstaal. Je lichaamstaal kan meer onthullen dan wat je daadwerkelijk zegt. Recruiters letten op gezichtsuitdrukking, houding en gebaren. Kijk je gesprekspartners aan. Let op dat je een actieve houding hebt, straal enthousiasme uit en zorg dat je zelfverzekerd overkomt tijdens het gesprek. Als er meerdere personen bij het gesprek aanwezig zijn, betrek dan alle aanwezigen bij je antwoorden. Kijk niet alleen degene aan die de vragen stelt. Stel de vragen die voor jou belangrijk zijn. Philips Employability Center 4 December 2009

5 Veel gestelde vragen in sollicitatiegesprekken Vragen over je jeugd, ouders en opvoeding (dit soort vragen worden nog zelden gesteld): 1. Aan welke schoolactiviteiten hebt u meegedaan? Waarom? Welke vond u het leukst? 2. Op welke leeftijd werd u zelfstandig/ ging u zelfstandig wonen? 3. Wat deden/ doen uw ouders? Vragen over je opleiding: 4. Waarom koos u speciaal deze opleiding of studierichting? 5. Welke vakken tijdens uw studie bevielen u het best? Welke het minst? Waarom? 6. Als u opnieuw mocht beginnen, zou u dan dezelfde studie volgen? 7. Vertelt u eens iets over de cursussen die u gevolgd heeft. 8. Bent u ooit van studierichting veranderd en waarom? 9. Vindt u dat de genoten opleiding relevant is voor het al dan niet in dienst nemen? Waarom (niet)? 10. Wat zijn de nadelen van uw vakgebied? 11. Welke onderdelen in uw studie acht u specifiek relevant in verband met welke bepaalde bestanddelen van deze functie? 12. Waarom hebt u deze aanvullende cursussen gevolgd? Wat beoogde u ermee te bereiken? 13. Waarom hebt u langer over uw studie gedaan dan gebruikelijk? 14. Waarom hebt u na de afronding van uw opleiding geen verdere opleidingen/ trainingen/ cursussen meer gevolgd? 15. Hebt u het gevoel dat u een goede algemene opleiding heeft genoten? 16. Hebt u diploma's behaald? 17. Waarom hebt u uw opleiding niet afgemaakt? 18. Waarom bent u zich gaan omscholen? Vragen over je eventuele militaire dienstvervulling (worden zelden nog gesteld): 19. Hoe reageerde u op reglementen/ discipline? 20. Welke invloed heeft militaire dienst verder gehad op u? Vragen over je huidige/ vorige baan: 21. In hoeverre werkt/ werkte u zelfstandig? 22. Wat bepaalt volgens u iemands carrière binnen een goed bedrijf? 23. Welke persoonlijke eigenschappen bepalen iemands succes in uw vakgebied? 24. Wat voor werk doet u/ heeft u gedaan? Wat zijn/ waren de belangrijkste taken? 25. Welke functies heeft u vervuld? Hoe bent u er aan gekomen en waarom heeft u gewisseld? 26. Beschrijft u eens een normale werkdag in uw huidige functie. 27. Is er een speciale reden waarom u zo vaak/ zo weinig van betrekking veranderd bent? 28. Waarom bent u bij uw vorige werkgever weggegaan? 29. Wat vond uw vorige werkgever van u? 30. Waarom wilt u bij uw huidige werkgever weg? Philips Employability Center 5 December 2009

6 31. Hebt u in uw vorige functie wel eens promotiekansen ter sprake gebracht (c.q. de wens tot grotere zelfstandigheid)? Zo ja, waarom is men daar niet op ingegaan? 32. Hebt u in de keuze van uw betrekkingen tot nu toe een bewuste loopbaanplanning nagestreefd? 33. Hoe succesvol was u naar eigen inzicht tot nu toe? 34. Wat trekt u het minst aan in uw vorige/ huidige functie? 35. Waarom verdient u niet meer, gezien uw behaalde successen? 36. Wat is het vervelendste wat u tot nu toe op uw werk heeft meegemaakt? 37. Kunt u weer op dezelfde baan solliciteren die u nu vervult/ in het verleden vervulde? 38. Bij referenties: wat zou hij/ zij vertellen over u? Vragen over je motivatie voor en kennis van de functie/ het bedrijf: 39. In welke positie (soort functie) bent u (het meest) geïnteresseerd? 40. Waarom bent u in ons bedrijf geïnteresseerd? 41. Wat weet u van onze onderneming? 42. Bent u bereid te verhuizen? Zo nee, waarom niet? 43. Waarom wilt u speciaal deze functie? 44. Wat interesseert u aan onze producten of diensten? 45. Bent u bereid om te gaan waar ons bedrijf u naar toe stuurt? 46. Naar welke functie in ons bedrijf wilt u toe werken? 47. Hebt u dit soort werk al eerder gedaan? 48. Geeft u de voorkeur aan een groot of een klein bedrijf? 49. Wat is uw idee van de hedendaagse industrie? 50. Wat biedt deze functie u meer dan uw huidige? 51. In hoeverre en op welke wijze denkt u dat deze functie u ook op langere termijn echt voldoening zal schenken? 52. Welk beeld heeft u van de functie waar u naar solliciteert? 53. Wat verwacht u van ons? 54. Is deze functie eigenlijk wel precies wat u zoekt? 55. Waarom wilt u deze baan hebben? Wat trekt u meer/ minder aan? 56. Deze baan is eigenlijk te licht/ zwaar voor u, wat vindt u daar zelf van? 57. Wat vindt u van deze organisatie? 58. Denkt u dat deze functie u lang zal boeien? Hoe lang wilt u bij ons werken? 59. Wat kunt u ons bieden dat anderen niet hebben? 60. Op welke termijn denkt u ingewerkt te kunnen zijn? Vragen over je persoonlijkheid en ambities: 61. Kunt u mij iets over uzelf vertellen? 62. Wat zijn uw toekomstplannen m.b.t. uw carrière? 63. Wat zijn uw ideeën over uw salaris? 64. Hoeveel wilt u verdienen als u dertig bent? Vijfendertig? Veertig, etc.? 65. Wat weet u van de mogelijkheden binnen uw vakgebied? 66. Welke eigenschappen heeft u waarvan u denkt dat zij u geschikt maken voor deze functie? 67. Wat zijn uw sterke punten? 68. Wat zijn uw zwakke punten? 69. Wat hebt u gedaan waarin uw bereidheid en initiatief tot werken naar voren komt? 70. Geeft u er de voorkeur aan om zelfstandig te werken of in teamverband? 71. Wat vindt u van routinewerk? 72. Wat vindt u van onregelmatige werktijden? 73. Met welke soort personen kunt u niet goed overweg? Philips Employability Center 6 December 2009

7 74. Geef uw visie op samenwerken/ functioneren in teamverband. 75. Waar bent u goed in? 76. Wat vindt u van overwerken? 77. Welke stijl van leiderschap heeft u? 78. Wat vindt u persoonlijk het moeilijkste in de taak van de manager? 79. Wat vindt u zelf de belangrijkste eigenschappen van nieuw aan te stellen medewerkers? 80. Welke persoonlijke eigenschappen heeft u om deze functie waar te maken? 81. Leest u vakliteratuur? Welk vakblad, tijdschrift? 82. Hoe belangrijk is werken voor u? 83. Past u zich makkelijk aan? 84. Bent u ambitieus? 85. Wat hebt u tot nu toe waargemaakt van uw ambities? 86. Kunt u gemakkelijk fouten toegeven? Kritiek verdragen? 87. Hoe reageert u op kritiek op uw functioneren? 88. Bent u "hard" voor uzelf? Philips Employability Center 7 December 2009

8 Vragen stellen in het sollicitatiegesprek Hieronder volgen een paar onderwerpen waarover je tijdens het gesprek vragen kunt stellen. De onderwerpen zijn verdeeld in vier rubrieken. Enkele suggesties voor vragen zijn: Vragen over de organisatie: Wat zijn uw belangrijkste concurrenten? Welke concrete doelstellingen zijn er voor de komende drie jaar? Wat is de doelstelling van de organisatie? Wat is de verwachting voor de komende jaren voor de gehele markt? Hoe ziet de organisatiestructuur eruit? Vragen over de functie: Wat houdt de functie precies in? Waar ligt de nadruk op? Wat zijn eventuele knelpunten binnen de functie? Aan wie moet de functionaris rapporteren? Is het een nieuwe of bestaande functie? Kan ik met persoon X of meer toekomstige collega's praten om meer te weten te komen over de functie? Vragen over de afdeling: Hoeveel mensen werken er op de afdeling? Welke doelstellingen heeft de afdeling? Wat is het grootste probleem op de afdeling op dit ogenblik? Hoe zit de hiërarchie van de afdeling in elkaar? Vragen over de sollicitatieprocedure: Wie neemt de uiteindelijke beslissing over aan te nemen personen? Welk tijdschema houdt men aan? Wat zijn de volgende stappen in de procedure? Welke andere elementen horen bij de procedure? Philips Employability Center 8 December 2009

9 Vervolgacties Na het verzenden van je sollicitatiebrief/ CV: Duurt het erg lang voordat je bericht krijgt van een bedrijf na het sturen van je sollicitatiebrief, dan kun je telefonisch contact opnemen met de betreffende persoon of afdeling naar wie je de brief verzonden hebt. Je kunt informeren of je brief is aangekomen, hoe de sollicitatieprocedure verloopt en wanneer je bericht kunt verwachten. Binnen een periode van twee weken is het reëel om bericht te verwachten. Na het sollicitatiegesprek: Als het even duurt voordat je een reactie krijgt na het eerste sollicitatiegesprek kun je telefonisch contact opnemen met degene met wie je gesproken hebt en vragen of er al beslissingen genomen zijn ten aanzien van de kandidaten, wanneer je antwoord kunt verwachten en eventueel hoe de sollicitatieprocedure verder verloopt. Als er nog geen beslissing is genomen, kun je aangeven dat je nog steeds belangstelling hebt en eventueel nogmaals je motivatie toelichten. Indien je op gesprek bent geweest, neem dan na het sollicitatiegesprek de tijd om op te schrijven wat besproken is, wat gevraagd is en wat je antwoorden waren. Dit kun je gebruiken in een mogelijk tweede gesprek of, in geval van een afwijzing, ter voorbereiding van het volgende sollicitatiegesprek. Soms wordt bijvoorbeeld in een tweede gesprek gestart met de vraag: Wat hebt u vorige keer met mijnheer/ mevrouw X besproken? Indien het bedrijf referenties wil inwinnen zorg dan dat je tijdig de referentiehouders inlicht dat ze gebeld kunnen worden door bedrijf X. Na een afwijzing: Bij een afwijzing (op een sollicitatiebrief of na het eerste sollicitatiegesprek) zonder verdere uitleg is het verstandig om te bellen en te vragen naar de reden van die afwijzing zodat je hiermee je voordeel kunt doen bij volgende sollicitaties. Je kunt ook vragen naar de bevindingen t.a.v. van het sollicitatiegesprek (hoe verliep het gesprek, welke indruk liet je achter, hoe zou t beter kunnen) en/ of naar je brief en CV. Daarnaast kun je ook nog informeren naar eventuele andere functies in de organisatie, naar de mogelijkheid om in portefeuille gehouden te worden en naar eventuele adviezen/ tips. Philips Employability Center 9 December 2009