Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording"

Transcriptie

1 Kansrijk toelatingsbeleid Onderzoeksverantwoording

2 Colofon Titel Auteurs Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording Barbara van Wijk. M.m.v. Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer Datum Maart 2013 Projectnummer / ecbo ecbo s-hertogenbosch Postbus BP s-hertogenbosch T F ecbo Utrecht Postbus DD Utrecht T F ecbo 2013 Gebruik en overname van de teksten, ideeen en resultaten uit deze publicatie is vrijelijk toegestaan, mits met bronvermelding.

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Achtergrond en vraagstelling Achtergrond Het onderzoek Methode Fase 1: informatie verzamelen over toelating en selectie Fase 2: inzicht krijgen in de vormgeving toelatingsbeleid mbo-instellingen Fase 3: percepties van betrokkenen in kaart brengen Fase 4: achterhalen van wet- en regelgeving Data-analyse Bijlage 1 Fase Bijlage 2 Fase Bijlage 3 Fase Bijlage 4 Fase Bijlage 5 Afkortingen Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 3

4 4 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

5 1 Inleiding Het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) verricht onder andere onderzoek naar leerloopbanen in en rond het middelbaar beroepsonderwijs (mbo). Geconstateerd is dat het toelatingsbeleid van instellingen van invloed is op onderwijsloopbanen van deelnemers (Westerhuis & van Wijk, 2011). Voorliggend onderzoek bouwt voort op deze onderzoeksresultaten. Het brengt de diversiteit en de implicaties van toelatingsbeleid in beeld. We hopen dat het bijdraagt aan de kennis en de discussie over de inrichting van het toelatingsbeleid en een kader biedt dat onderwijsinstellingen kunnen gebruiken om hun eigen beleid kritisch te beschouwen en om inspirerende ideeën op te doen. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in een drieluik. Het eerste deel van het drieluik beschrijft de wet- en regelgeving omtrent het toelatingsbeleid en hoe wet- en regelgeving soms botsen met ontwikkelingen in het beleid. Het tweede deel bevat de verschillende functies van het toelatingsbeleid: de deelnemer leren kennen, helpen met de beroepskeuze en hem of haar een haalbare opleiding laten kiezen. Het derde deel gaat over de organisatorische keuzes die instellingen maken bij de vormgeving van hun toelatingsbeleid. De publicaties zijn te downloaden op Deze onderzoeksverantwoording informeert over de gehanteerde methoden van dataverzameling en analyse in het onderzoek. Hoofdstuk 2 beschrijft de achtergrond en vraagstelling van het onderzoek. Hoofdstuk 3 bevat de methode, waaronder een beschrijving van de participanten, de instrumenten en de data-analyse. In de bijlagen zijn alle instrumenten weergegeven. Verder is een overzicht van betrokkenen bij het onderzoek opgenomen. We danken hen voor medewerking aan dit onderzoek. Marc van der Meer Directeur Expertisecentrum Beroepsonderwijs Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 5

6 6 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

7 2 Achtergrond en vraagstelling 2.1 Achtergrond Deelnemers stromen niet via diverse vaste routes door het onderwijs. Logische routes en onlogische routes. De deelnemersstromen tussen onderwijstypen veranderen in omvang. Ook de samenstelling van leerlingengroepen deelnemersgroepen binnen de stromen verandert (Westerhuis & Van Wijk, 2011). In de organisatie van die veranderende stromen is een spanning zichtbaar tussen het bieden van kansen aan deelnemers die net iets meer begeleiding nodig hebben en de noodzaak om onderwijs te verzorgen binnen een gegeven financieel kaderkosten die het met zich meebrengt als een deelnemer de kans niet weet te verzilveren. Enerzijds is er recht op onderwijs, anderzijds staan instellingen voor de vraag hoe zij om moeten gaan met de toegenomen diversiteit aan deelnemers in de klassen en hoe zij kunnen zorgen dat alle deelnemers daadwerkelijk een voor de arbeidsmarkt relevant diploma halen. hun rendement op orde moeten houden. Zijn scholen bereid om een extra stap te zetten voor deelnemers of passen zij door middel van het toelatingsbeleid hun deelnemers aan het aangeboden onderwijs en de doelmatigheid? Scholen zetten hun toelatingsbeleid in om met deze spanning om te gaan. Onder toelatingsbeleid verstaan we in deze publicatie het proces van aanmelding tot plaatsing van de deelnemer. De voorlichting voorafgaand aan de aanmelding blijft buiten beschouwing. Vrijwel alle mbo-instellingen zijn meer aandacht gaan besteden aan hun toelatingsprocedures (Inspectie van het Onderwijs, 2011). Veel scholen zijn echter nog zoekende in de vormgeving van hun toelatingsprocedure. Ze proberen het toelatingsbeleid aan te passen aan de ontwikkelingen in het landelijk beleid en de opvattingen binnen de onderwijsinstelling. De instellingen Zij hebben behoefte aan houvast over wat toegestaan is binnen wettelijke kaders en willen inzicht in de mogelijkheden wat betreft de functie en de organisatorische invulling van de toelatingsprocedure. De vraag hoe het toelatingsbeleid kan bijdragen aan het oplossen van de spanning tussen kansen enerzijds en het wettelijk en financieel kaderrendement anderzijds kent geen eenduidig antwoord. De vormgeving van het toelatingsbeleid is namelijk niet uitsluitend een technisch proces. Op diverse momenten tijdens de toelating moeten maar vraagt ook bewustzijn ten aanzien van de keuzes die onderwijsprofessionals moeilijke keuzes moeten maken. Keuzes die voor alle betrokkenen implicaties hebben. Het doel van het onderzoek is om de bouwstenen van de toelatingsprocedure, de te maken keuzes, hun implicaties en argumenten voor de te maken keuzes in beeld te brengen. We hopen dat het beschrijven van het wettelijk kader en het in beeld brengen van de worsteling van de onderwijsinstellingen bijdraagt aan de kennis en de discussie over de inrichting van het toelatingsbeleid. Daarnaast biedt dit onderzoek een kader dat onderwijsinstellingen kunnen gebruiken om hun eigen beleid kritisch te beschouwen en om inspirerende ideeën op te doen. Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 7

8 2.2 Het onderzoek Dit onderzoek gaat over de diversiteit aan toelatingsbeleid, over kansen en valkuilen en over de worsteling die een deel van de instellingen ervaart. Centraal staat de vraag: Welke invulling kunnen mbo-instellingen geven aan het beleid inzake de toelating van vmbo ers en wat zijn de implicaties van de keuzes? Het antwoord op de vraag is uitgesplitst in drie onderwerpen. Over ieder onderwerp is een aparte publicatie geschreven die samen een drieluik vormen (zie figuur 1.1): 1 DE KADERS BENUTTEN. Het eerste deel van het drieluik beschrijft de wet- en regelgeving omtrent toelating. Dit wettelijk kader blijkt niet altijd te passen bij ontwikkelingen die tot de school komen. Met moeilijke keuzes tot gevolg als het gaat om het al dan niet plaatsen van deelnemers in de opleiding waarvoor zij zich aanmelden. 2 DE RICHTING BEPALEN. Het tweede deel van het drieluik beschrijft de drie verschillende functies die toelatingsbeleid kan hebben: de deelnemer leren kennen, helpen met de beroepskeuze en hem een haalbare opleiding laten kiezen. De publicatie voedt de discussie over de belangen die de verschillende betrokkenen deelnemer, docent, instelling of maatschappij - hebben bij deze functies, aan de hand van een aantal casussen. 3 DE PROCEDURE INVULLEN. Het derde deel van het drieluik beschrijft de organisatorische keuzes die instellingen maken bij de vormgeving van hun toelatingsbeleid. Bijvoorbeeld over de te hanteren criteria, de betrokkenen of de afweging tussen standaardisatie en maatwerk. Vervolgens bespreekt de publicatie twee implicaties van de keuzes die op instellingen vaak onbesproken blijven: wat zijn de gevolgen als instellingen verschillende keuzes maken en hoe open communiceer je als instelling over de gemaakte keuzes? Figuur 1.1 Drie deelonderwerpen van het onderzoek Deel 1: de kaders van het toelatingsbeleid Deel 2: de richting van het toelatingsbeleid Deel 3: de invulling van de toelatingsprocedure 8 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

9 3 Methode Het onderzoek is uitgevoerd om de diversiteit aan en implicaties van toelatingsbeleid in beeld te brengen. Het onderzoek bestond uit een aantal fases: 1) Het verzamelen van informatie over toelating en selectie, 2) Inzicht krijgen in hoe mbo-instellingen hun toelatingsbeleid vormgeven, 3) Percepties van betrokkenen in kaart brengen en tot slot 4) Het achterhalen van wet- en regelgeving. De participanten, de gebruikte instrumenten, de manier waarop deze zijn ingezet en de data-analyse zijn in de volgende paragrafen uitgewerkt. 3.1 Fase 1: informatie verzamelen over toelating en selectie In de eerste fase van het onderzoek is informatie verzameld over toelating en selectie. Allereerst heeft een literatuuronderzoek plaatsgevonden, waarbij in diverse databanken is gezocht naar publicaties uit binnen- en buitenland over het toelatingsbeleid van scholen en over selectiemechanismen. Ook is een overzicht gemaakt van relevante beleidsdocumenten van het ministerie van OCW en haar adviserende organisaties zoals MBO15 en tijdelijke commissies. Een volledig overzocht van alle literatuur is opgenomen in bijlage 1. Daarnaast is gebruik gemaakt van relevante data uit onlangs uitgevoerd ecbo-onderzoek. Het betreft onderzoek naar mbo-instellingen die versnelde opleidingen aanbieden. Met hen was (onder andere) gesproken over de toelatingsprocedure. Deze data is benut om een eerste indruk te krijgen van het toelatingsbeleid op de scholen. Met behulp van deze informatie zijn topiclijsten opgesteld van wat allemaal bij toelating op het mbo komt kijken. Het betreft topiclijsten over zowel uitvoeringszaken zoals procedures en criteria, als meer strategische opvattingen over bijvoorbeeld de wenselijkheid van selectie aan de poort. Op grond van de topiclijsten zijn eerste versies opgesteld van het instrumentarium voor fase 2 en fase 3 van het onderzoek. 3.2 Fase 2: inzicht krijgen in de vormgeving toelatingsbeleid mbo-instellingen Om een eerste inzicht te krijgen in hoe mbo-instellingen hun toelatingsbeleid vormgeven zijn websites van mbo-instellingen bekeken. In totaal zijn de websites van 38 roc s, 6 vakscholen en 11 aoc s bekeken. Dit betekent dat vrijwel alle mbo-instellingen in Nederland zijn onderzocht 1. Het toelatingsbeleid van de instellingen is in zijn totaliteit in beeld gebracht, daarnaast is specifiek gekeken naar een achttal opleidingen (zie bijlage 2 tabel 2.1). De opleidingen zijn geselecteerd op basis van diversiteit; verschillende onderwijsniveaus 2, verschillende 1 1 roc en 7 vakscholen zijn niet in de analyse betrokken, omdat zij geen van de 8 opleidingen aanbieden die in dit deel van het onderzoek zijn opgenomen. 2 Niveau 1 is in dit deel van het onderzoek buiten beschouwing gelaten omdat het daar gaat om kleine aantallen deelnemers en een zeer diverse en veeleisende doelgroep. Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 9

10 sectoren 3 en enkele opleidingen waar onderzoekers op grond van eerder onderzoek specifieke uitdagingen rond de toelating verwachten zoals intensieve selectie, onderplaatsing of toelating tot brede domeinopleidingen. De analyse van de websites heeft plaatsgevonden met behulp van het format webanalyse (zie bijlage 2, leidraad 2.1). Negen onderwijsinstellingen zijn uitgebreid bekeken. Er is gezocht naar beleidsdocumenten, informatie voor ouders, decanen en deelnemers in de beschrijvingen van het achttal opleidingen. De overige 46 onderwijsinstellingen zijn bekeken met de blik van deelnemer en/of ouder. Welke informatie over de toelatingsprocedure kunnen zij eenvoudig verkrijgen? We hebben gekeken naar de informatie bij één van de acht opleidingen en naar informatie die te vinden was onder links als aanmelden of toelatingsvoorwaarden. De resultaten zijn verwerkt tot een beschrijving per instelling. De webanalyse is gebruikt bij het bepalen van de focus van het onderzoek en het bijstellen van het instrumentarium voor de interviews. Overigens is voor ieder interview de website van de onderwijsinstelling ook uitgebreid bekeken om goed geïnformeerd aan het interview te kunnen beginnen. 3.3 Fase 3: percepties van betrokkenen in kaart brengen Op zes roc s, één aoc en één vakschool hebben één of meerdere interviews plaatsgevonden met stafmedewerkers en intakers. In totaal is gesproken met 26 medewerkers (zie bijlage 3, tabel 3.1). Sommigen waren uitsluitend stafmedewerker of intaker, anderen vervulden een dubbelrol. Op één instelling is uitsluitend met een stafmedewerker gesproken. Op de andere instellingen met zowel stafmedewerkers als intakers dan wel met personen die beide rollen vervulden. Bij de selectie van de scholen is niet gestreefd naar representativiteit, maar naar diversiteit. Met een deel van de scholen is contact verkregen via de werkgroep Intake die onderdeel uitmaakte van het project Loopbaanoriëntatie en begeleiding onder begeleiding van MBO Diensten. De overige scholen zijn geselecteerd op grond van in de webanalyse gebleken kenmerken. De geïnterviewden zijn deels direct benaderd op grond van het in de werkgroep gelegde contact of via contactgegevens die vermeld stonden op de website van de instelling. In andere gevallen zijn de contactgegevens geleverd door één of meerdere coördinatoren binnen de school (zie bijlage 3, tabel 3.2). De coördinatoren is gevraagd om in het aanleveren van de contactgegevens te streven naar diversiteit in toelatingsprocedures, rekening houdend met de bereidheid om aan onderzoek mee te werken. De meeste interviews betroffen een één op één gesprek tussen de interviewer en de geïnterviewde. Bij een enkel interview met stafmedewerkers waren meerdere stafmedewerkers aanwezig. Er hebben geen interviews plaats gevonden waar zowel stafmedewerkers als intakers aanwezig waren, om sociaal wenselijke antwoorden te voorkomen. De interviews zijn uitgevoerd door twee interviewers. Een deel van de interviews is opgenomen. Van ieder interview is een uitgebreid verslag gemaakt dat is 3 In het onderzoek zijn zowel roc s, aoc s als vakscholen betrokken. 10 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

11 teruggelegd bij de geïnterviewde voor juistheid en volledigheid. Bij de interviews die niet zijn opgenomen hebben de interviewers als extra check elkaars verslagen becommentarieerd op juistheid en volledigheid. Alle interviews zijn tevens teruggeven aan de geïnterviewden. Voor de interviews met de stafmedewerkers en de intakers is gebruik gemaakt van twee instrumenten: de interviewleidraad (zie bijlage 3 leidraad 3.1) en de praatplaat (zie bijlage 3 leidraad 3.2). De beide instrumenten zijn tijdens het eerste interview met medeweten van de geïnterviewde getest. Daarna zijn enkele kleine aanpassingen doorgevoerd, met name in de prioritering van de vragen. Omdat slechts kleine aanpassingen zijn aangebracht is ook het eerste interview meegenomen in de dataset. De interviewleidraad is tijdens het interview losjes gebruikt. De diversiteit in het toelatingsbeleid maakte het niet mogelijk om overal precies dezelfde vragen te stellen. Deze aanpak past in een onderzoek dat zoekt naar diversiteit en niet naar representativiteit. Via de semigestructureerde aard van het interview is gesproken over de procedure, ervaringen, afwegingen, belemmeringen en oplossingen. De antwoordcategorieën onder de vragen zijn niet voorgelegd aan de geïnterviewde, maar uitsluitend gebruikt door de interviewer om na het antwoord na te gaan of de geïnterviewde aan alle aspecten heeft gedacht. Zo is geprobeerd het toelatingsbeleid in de instelling zo volledig mogelijk in beeld te brengen. Ook de praatplaat had als doel het toelatingsbeleid in de instelling zo volledig mogelijk in beeld te brengen. Indien een geïnterviewde een in de breedte beperkt antwoord gaf werd de praatplaat voorgelegd met de vraag of op de plaat nog begrippen stonden die relevant zijn in het gevoerde toelatingsbeleid. Zo is gecheckt of alle interessante aspecten van het toelatingsbeleid daadwerkelijk zijn besproken. 3.4 Fase 4: achterhalen van wet- en regelgeving Tijdens de gesprekken met de onderwijsinstellingen werd duidelijk dat op de instellingen veel vragen zijn over wat toegestaan is in de selectie van deelnemers. Daarom is aanvullend gesproken met een zestal juridische experts werkzaam bij Tilburg University, de Inspectie van het Onderwijs en het ministerie van OCW (zie bijlage 4, tabel 4.1). De experts zijn geselecteerd op basis van door hen uitgebrachte literatuur, of na doorverwijzing binnen de organisatie waar zij werkzaam zijn. De experts kregen vragen voorgelegd zoals die spelen onder de geïnterviewde stafmedewerkers en intakers. Daarnaast zijn situaties besproken waarvan de interviewer, na bestudering van de wet- en regelgeving, twijfelde of deze toegestaan zijn. In de gesprekken met de experts werd telkens voortgebouwd op de antwoorden van de eerdere experts. Dit werd gedaan door experts telkens te confronteren met uitspraken van vorige experts. Het doel van deze opzet was om consensus te bereiken over de wet- en regelgeving aangezien is gebleken dat de interpretatie hiervan kan verschillen. Aan de hand van de gesprekken is een tekst opgesteld met een beschrijving van de wet- en regelgeving. Deze is teruggelegd bij de experts ter verbetering en aanvulling. Vervolgens hebben twee stafmedewerkers die tijdens het interview uit fase 3 te kennen gaven vragen te Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 11

12 hebben over de wet- en regelgeving de tekst gelezen en geholpen om deze te verhelderen voor de specifieke doelgroep. De uiteindelijke tekst is integraal opgenomen in het eerste deel van het drieluik dat naar aanleiding van het onderzoek is gepubliceerd. 3.5 Data-analyse De onderzoeksdata van het literatuuronderzoek, de webanalyse, de interviews en de gesprekken zijn met behulp van kleurcoderingen ingedeeld op onderwerp. In eerste instantie is daarbij gebruik gemaakt van de onderwerpen zoals benoemd in de interviewleidraad, later zijn de data meer thema-gestuurd geordend volgens de indeling van het drieluik van publicaties dat is uitgebracht. De data zijn teruggebracht tot de essentie. Dit is gedaan door eerst de data per thema te ordenen en als tweede de data samen te vatten. Hierbij is niet gestreefd naar volledigheid, maar is de doelstelling van het onderzoek inspireren- leidend geweest in de afweging hoe de onderzoeksresultaten beschreven zijn. Hierdoor hebben soms details de publicaties gehaald. Daarbij is wel steeds vermeld of het beschreven kenmerk gangbaar is, of eerder een uitzondering in de onderzoekspopulatie. 12 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

13 Bijlage 1 Fase 1 Albeda (2012). Marja van Bijsterveld woont ombuiggesprekken branche Welzijn & Zorg bij. Nieuwsbericht op Borleffs, J., Cohen, J., Hiemstra, R. (2010). Selectie is beter dan loting. Volkskrant. 02/ Brandsen, T,. Donk, W. van de & Kenis, P. (2006). De opkomst van hybride organisaties. In: T. Brandsen, W van de Donk & P Kenis (Eds). Meervoudig bestuur: Publieke dienstverlening door hybride organisaties. Den Haag: Lemma. Bragt, C., Bakx, A., Bergen, T. en Croon, M. (2010). Looking for students personal characteristics predicting study outcome. High Educ 61, Commissie Oudeman (2010). Naar meer focus in het mbo! Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.Commissie Toekomstbestendig Hoger Onderwijs Stelsel (2010). Differentiëren in drievoud. Omwille van kwaliteit en verscheidenheid in het Hoger Onderwijs. Den Haag: Rijksoverheid. Commissie Oudeman (2010). Naar meer focus in het mbo! Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Commissie Toekomstbestendig Hoger Onderwijs Stelsel (2010). Differentiëren in drievoud. Omwille van kwaliteit en verscheidenheid in het Hoger Onderwijs. Den Haag: Rijksoverheid. Commissie Ruim baan voor Talent (2008). Wegen voor talent. Den Haag: Rijksoverheid. Dekker, B., Esch, W. van, Leenen, H. van & Krooneman, P. (2008). Doorstroom en stapelen in het onderwijs. s-hertogenbosch/amsterdam: CINOP, Regioplan. Derriks, M. & Vergeer, M. (2010). Doorstroom in het ROC. Een kwestie van goed kiezen en doorzetten? Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Dyck, M. van (1995). Selectie voor Hoger Onderwijs. Utrecht: Adviesraad voor het onderwijs. Eimers, T. (2006). Vroeg is nog niet voortijdig. Naar een nieuwe beleidstheorie van het voortijdig schoolverlaten. Nijmegen: Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt. Eimers, T. (2006). Vroeg is nog niet voortijdig. Naar een nieuwe beleidstheorie van het voortijdig schoolverlaten. Nijmegen: Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt. Elster, J. (1992). Local Justice. How Institution Allocate Scare Goods and Necesarry Burdens. Cambridge: Cambridge University Press. Groot, A.D. de (1972). Selectie voor en in het hoger onderwijs. Een probleemanalyse. Commissie Ontwikkeling Wetenschappelijk onderwijs, COWO-nota 3. Den Haag: Staatsuitgeverij. Heijtmajer, W.J. (1992) Instroomselectie vergroot ongelijke kansen. "Zwakke" leerlingen wel degelijk in staat diploma te behalen. Didaktief. 22, (3). Holleman, W. (2011) Selectie aan de poort: werkt dat, en kan dat met een slaaggarantie? Honingh, M.E. (2008). Beroepsonderwijs tussen Publiek en Privaat. Een studie naar opvattingen en gedrag van docenten en middenmanagers in bekostigde en nietbekostigde onderwijsinstellingen in het middelbaar beroepsonderwijs. Academisch proefschrift: Universiteit van Amsterdam. Honingh, M. & Thomsen, M. (2011). Kiezen moet! Wat te doen met de contractactiviteiten? NTOR (5) Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 13

14 Hooimaijers. D. (2005). PASS-Project. Prognose Aanstaand StudieSucces. Een onderzoek naar indicatoren die het studiesucces in het eerste jaar van het hbo voorspellen. Fontys Facilitair Bedrijf, afdeling Onderwijs. Hout, E. van (2007). Zorg in spagaat. management van hybride, maatschappelijke organisaties. Den Haag: Lemma. Huisman P.W.A. & Zoontjens, P.J.J. (red.) (2009). Selectie bij toegang tot het onderwijs. Een juridische studie over toelating en verwijdering van onderwijsdeelnemers per thema en onderwijssector. Deventer: Kluwer. IN Holland (geraadpleegd maart 2012). Werken met risicoprofielen. Masterclass Studiekeuzegesprekken. Via Inspectie van het Onderwijs (2009). Een verkennend onderzoek naar de kwaliteit van leerlingenzorg in het mbo. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs. Inspectie van het onderwijs (2011). Aandacht voor kwetsbare studenten in het mbo. Een verkennend onderzoek bij 15 mbo-opleidingen. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs.www.job.nl Jongerius, M. (1998). Intake en assessment: tussen toegankelijkheid en kwalificatie. Profiel. 7 (1), Kabinet Rutte (2010). Vrijheid en Verantwoordelijkheid. Regeerakkoord VVD-CDA. Den Haag: Kabinet Rutte. Kappe, F.R. (2009). Werken met risicoprofielen. Masterclass Studiekeuzegesprekken. Haarlem: IN Holland dienst Onderwijs en Research. Kayzel (2009). Bouwstenen voor goed onderwijs. Amsterdam: ASHP. Lenssen, L. (2011). Hoe sterk is de eenzame fietser. Tilburg: Universiteit van Tilburg. Lenssen, L. & Neeleman, A. (2011). Vmbo of vhbo. Naar een voorzieningengeheel waarin leerlingen ruimte en mogelijkheden krijgen hun (leer)loopbaan te realiseren vanuit zelforiëntatie en persoonlijkheidsvorming. In K. van der Wolf & P. Huizinga (Red.), Het Nederlandse Beroepsonderwijs: valt daar iets aan te doen? Antwerpen/Apeldoorn: Garant. Luken, T. (2011). Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij. Amsterdam: Luken Loopbaan Consult. MBO15 (2012). De basis op orde, de lat omhoog. Startrapportage programmamanagement MBO15. Ede: MBO15. Meijers, F. (2002). Intake, beroepenoriëntatie en studieloopbaanbegeleiding. Wijchen: Meijers Onderzoek en Advies. Min. OCW (2001). Doorstroomregeling vmbo-beroepsonderwijs. Uitleg. Gele Katern nummer 2/ januari 2001 Min OCW & VWS (2010). De wet gelijke behandeling op grond van handicap op chronische ziekte. Informatiefolder over WGB in het onderwijs. Min. OCW (2011a). Reactie rapport Commissie-Veerman. 7 februari Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Min. OCW (2011b). Actieplan mbo Focus op Vakmanschap februari Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Min. OCW (2011c). Beleidsreactie op het advies van de onderwijsraad Vroeg of laat. 23 maart Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Mulder, R. (2011). Verspreiding van innovaties stimuleren. s-hertogenbosch/ Utrecht: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Neuvel. J. en W. van Esch (2010). Opleidingsniveau en beroepsrichting in de doorstroom van vmbo naar mbo: keuzes en gevolgen voor de schoolloopbaan. s- Hertogenbosch/Utrecht: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. 14 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

15 Noorlander, N.C.W. (2005). De rechtspositie van leerlingen en ouders in het primair en voortgezet onderwijs (dissertatie Amsterdam VU). Tilburg: Wolf Legal Publishers. Posthumus, K. (1940). Middelbaar onderwijs en schifting. De Gids, 104 deel 2, Profiel (2012). Langstudeerdersboete voor instellingen. Profiel. November 2012, 8, 6-9. Profiel (2012). Langstudeerdersboete voor instellingen. Profiel, november 2012 (8), 6-9. ResearchNed (2010). Studiekeuze, entree en studiesucces in het hoger onderwijs. Een selectie van resultaten uit de Startmonitor. Nijmegen: ResearchNed. ROA (2011). De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot Maastricht: Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Schildkamp, (2012). Opbrengsgericht werken: data-geïnformeerd onderwijs voor schoolverbetering. In: R. Zwart & J. Meirink (red). Onderzoek in de school ter discussie: doelen, criteria en dilemma s. (pp ) Leiden: Universiteit Leiden. Sluijter, C., Treep, J., en Straetmans, G. (2001). Selectie aan de poort: zinvol of onzin? Onderwijsinnovatie. December 2011, Smits, A. & Duin, G. van (2005). Afstuderen of afzwaaien. Rapport 158, ICLON, Universiteit Leiden. TUE (2011). Voorspellen en verklaren van studiesucces. Geraadpleegd op 11 maart 2011 via VNG (2012). Risico van meer schooluitval in MBO. Brief aan Staatssecretaris De Krom van SZW, minister Van Bijsterveldt van OCW en staatssecretaris Velthuijzen van Zanten van VWS. Den Haag: Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Waslander, S. (2007). Leren over innoveren. Overzichtsstudie van wetenschappelijk onderzoek naar duurzaam vernieuwen in het voortgezet onderwijs. Utrecht: Vo-raad. Webbink, D., Wolf, I. de, Woessmann, L., Elk, R. van, Minne, B. & Steeg, M. van der (2009). Wat is bekend over de effecten van kenmerken van onderwijsstelsels? Een literatuurstudie. CPB Document No 87. Den Haag: Centraal Planbureau. Westerhuis, A. & Wijk, B. van. (2011). Het Nederlandse onderwijs geketend. Doorstroomroutes in en tussen vo en mbo. s-hertogenbosch/utrecht: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Wijngaart, M. van den (2007). De toegankelijkheid van het beroepsonderwijs voor gehandicapten en chronisch zieken. Nijmegen: ITS Wilbrink, B. (1997). Opsomming van de discussie over toelating bij numerus fixus-studies. SCO-Kohnstamm. Bijlage 3 bij Rapport van de commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen (voorzitter P. J. D. Drenth) 'Gewogen loting gewogen.' 1997, p Sdu Servicecentrum. Young, I. (1990). Justice and the Politics of Difference. Princeton: Princeton University Press. Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 15

16 16 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

17 Bijlage 2 Fase 2 Tabel 2.1 Overzicht van de bij de webanalyse bekeken opleidingen Naam Specialisatie Niveau Crebo Sector Reden Sport en bewegen 4 Sport- en bewegingscoördinator/ BOS-medewerker Zorg- en welzijn Kapper 2 Junior Kapper Zorg- en welzijn Selectie verwacht Onderplaatsing verwacht Timmerman Techniek Brede toelating met onderplaatsing verwacht Mediavormgever Administratief medewerker Veiligheid en vakmanschap Grafische vormgeving Techniek Zowel roc als vakschool + selectie verwacht Bedrijfsadminstratief medewerker Aankomend onderofficier grondoptreden Economie & Handel Economie & Handel Brede toelating verwacht, wel veel uitval Selectie verwacht Paarden Instructeur paardensport Landbouw Selectie verwacht Groen, grond, infra 2 Medewerker gemechaniseerd loonbedrijf Landbouw Brede toelating verwacht Leidraad 2.1 Leidraad webanalyse 1 Instelling: 2 Naam van de opleiding: Vragen over de overgang van vmbo naar mbo, per opleiding beantwoorden 3 Is op de website informatie over de opleidingseisen vmbo-mbo te vinden en zo ja, waar? Meerdere antwoorden mogelijk (vindplaats website met daarbij een onderscheid tussen opleidingseisen en toelatingsprocedure komt in interview niet aan bod) a Bij de opleiding (eventueel via een link) b Via een directe link op de homepage c Op het aanmeldingsformulier d Alleen via de zoekmachine e Andere plek op de website, namelijk 4 Crebonummer verschilt per specialisatie. Eindigt op 90 tot en met 94. Specialisatie BOS medewerker eindigt op 2. 5 Crebonummer verschilt per kenniscentrum en exacte specialisatie. Eindigt op 01 tot en met 24. Specialisatie grafische vormgeving eindigt op 3 13 of , 1, 2 of 3. Bedrijfsadminstratief medewerker eindigt op ,1 of 2. Specialisatie betreft , 1 of 2. Specialisatie betreft 1. Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 17

18 4 Is op de website informatie over de toelatingsprocedure vmbo-mbo te vinden en zo ja, waar? Meerdere antwoorden mogelijk (interview vraag 12c: wijze van communicatie toelatingsprocedure waaronder de website; maar niet in detail waar op de website) a Bij de opleiding (eventueel via een link) b Via een directe link op de homepage c Op het aanmeldingsformulier d Alleen via de zoekmachine e Andere plek op de website, namelijk 5 In hoeverre is de toelatingsprocedure vmbo-mbo gestandaardiseerd? a Gestandaardiseerd b Decentraal gestandaardiseerd c Op opleidingsniveau d Onduidelijk 6 Kent men een brede oriëntatieperiode/jaar (minimaal domein breedte)? a Ja b Nee c Voor hen die dat willen 7 Wordt op de website iets gezegd over het doel van de toelatingsprocedure? a Ja => naar criteria 8 Is het doel schiften (rendement vergroten)? Zo ja, hoe? a Zien wie gemotiveerd is b Capaciteiten. c Exclusiviteit d Organisatie (behapbaar houden) 9 Is het doel alloceren? Zo ja, hoe? a Beroepsbeeld bijstellen b Helpen met beroepskeuze/ niveaukeuze c Ivm arbeidsmarktperspectief 10 Is het doel voorlichten? Zo ja, hoe? a Kennismaken b Informeren over opleiding/ arbeidsmarkt etc c Vragen beantwoorden 18 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

19 11 Is het doel onderwijskundig? (gericht op bijstellen toekomstige opleiding => gebeurt dit ook?). Zo ja, hoe? a Maatwerk b LOB c Zorgtraject 12 Is het doel profileren? (onderscheiden van de opleiding via exclusieve doelgroep) a Ja 13 Is er nog een ander doel? Zo ja, welk? a Ja Tekening 3: Criteria 14 Wordt op de website iets gezegd over de criteria voor toelating? a Ja => ga naar organisatie 15 Wordt bij de toelating gelet op vooropleiding? Zo ja, welke? a Diploma s of certificaten conform doorstroomregeling b Diploma s en certificaten niet conform doorstroomregeling c Cijferlijst d Vakkenpakket e Positief advies voorgaande school/ opleiding f Cito-toetsscore 16 Wordt bij de toelating gelet op aspecten van het werk? Zo ja, welke? a Praktijk-overeenkomst b Stage-overeenkomst c Relevante werkervaring 17 Wordt bij de toelating gelet op de inhoud van een dossier? Zo ja, welke? a Overdrachtsdossier (van vmbo) b Doorstroomdossier (door deelnemer op te stellen) X Nee Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording ecbo 19

20 18 Wordt bij de toelating gelet op persoonlijke aspecten? Zo ja, welke? a Leeftijd b Lengte c Verklaring omtrent gezondheid/gezondheidsaspecten d Verklaring omtrent gedrag e Sporteisen f Rijbewijs g Zorgbehoefte => afspraken over aantal zorgleerlingen? 19 Wordt bij de toelating gebruik gemaakt van de resultaten van een test door het mbo (competenties: motivatie, capaciteiten)? Zo ja, wat voor test? a Sample: wat weet/ kan een leerling al b Sign: eigenschappen die duiden op potentieel 20 Wordt bij de toelating gelet op niet leerling-gebonden aspecten? Zo ja, welke? a (gewogen) loting b Aanmeldingsvolgorde c Tijdige aanmelding 21 Zijn er nog andere criteria? Zo ja, welke? a Ja, namelijk 22 Zijn er verschillen tussen bol en bbl? Zo ja, welke? a Ja, namelijk 23 Zijn de criteria bindend of adviserend? a Bindend met beroepsmogelijkheden b Bindend c Adviserend 20 ecbo Kansrijk toelatingsbeleid. Onderzoeksverantwoording

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl DEEL 01 Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www..nl 03 Inhoudsopgave Woord vooraf 7 1 Inleiding 11 1.1 Achtergrond 11 1.2 Het onderzoek 12 1.3 Leeswijzer

Nadere informatie

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl DEEL 03 Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www..nl 03 Inhoudsopgave Woord vooraf 7 1 Inleiding 11 1.1 Achtergrond 11 1.2 Het onderzoek 12 1.3 Leeswijzer

Nadere informatie

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl

DEEL. Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www.ecbo.nl DEEL 02 Barbara van Wijk, m.m.v Sandra van den Dungen, Anneke Westerhuis en Patricia Brouwer. www..nl 03 Inhoudsopgave Woord vooraf 7 1 Inleiding 11 1.1 Achtergrond 11 1.2 Het onderzoek 12 1.3 Leeswijzer

Nadere informatie

Toelatingsprocedure Schooljaar 2015-2016

Toelatingsprocedure Schooljaar 2015-2016 Toelatingsprocedure Schooljaar 2015-2016 Inleiding Beste student, Het toelatingsbeleid van Lentiz MBO Greenport is er op gericht je in de meest geschikte opleiding te plaatsen. Dat moet voor jou ook haalbaar

Nadere informatie

Passend Onderwijs in het MBO

Passend Onderwijs in het MBO Passend Onderwijs in het MBO 19 november 2015 Ton Eimers KBA Nijmegen Voorstellen Onderzoeker KBA Nijmegen Consortium Evaluatie Passend Onderwijs Vijfjarig onderzoeksprogramma PO, VO en MBO MBO-monitor

Nadere informatie

Toelatingsbeleid mbo

Toelatingsbeleid mbo Toelatingsbeleid mbo Concept Opsteller: Afdeling K&O Datum: Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Algemene toelatingseisen Clusius College... 3 Taal en rekenen... 4 Positieve intake... 4 Beroepsbegeleidende

Nadere informatie

Inventarisatie verkorte bol-opleidingen op niveau 4

Inventarisatie verkorte bol-opleidingen op niveau 4 Inventarisatie verkorte bol-opleidingen op niveau 4 Colofon Titel Inventarisatie verkorte bol-opleidingen op niveau 4 Auteurs Regina Petit, Jan Neuvel en Wil van Esch Datum 18 april 2011 ecbo s-hertogenbosch

Nadere informatie

Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting. Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten

Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting. Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten Colofon Titel Auteurs Tekstbewerking Uitgave Ontwerp Vormgeving Bestellen Sociaal kapitaal in

Nadere informatie

Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012

Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012 Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012 1. Procedure 2 2. Aanvragen en toekennen experimenten 2011-2012 2 3. Belangrijke elementen uit ministeriële regeling 3 4. Instructie bij Voortzetten

Nadere informatie

Stapeling binnen Melanchthon

Stapeling binnen Melanchthon Stapeling binnen Melanchthon Na je examen doorstromen naar een ander niveau in het voortgezet onderwijs Marieke van den Vlekkert Maatje, MSc. Versie 3 februari 2013 Besproken in AD (18/12), MMT (18/12),

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstel voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres: info@mboonderzoeksdag.nl

Nadere informatie

Leergang bve 2015. Programma

Leergang bve 2015. Programma Leergang bve 2015 Programma Dinsdag 21 april 2015, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2015 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Toelatingsbeleid mbo

Toelatingsbeleid mbo Toelatingsbeleid mbo toelating voor schooljaar 2015-2016 Opsteller: Afdeling K&O Vastgesteld door DR: 15 december 2014 Versie: 1.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Toelating algemene eisen... 4 2.1 Toelating

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO 2007-2008 Achternaam: Adres: Woonplaats: Mobiel nummer: Voornaam: Postcode: Tel. nummer: E-mail: Gewenste opleiding: Crebonummer: Naam college: Instroom leerjaar:

Nadere informatie

Aanval op de uitval. perspectief en actie

Aanval op de uitval. perspectief en actie Aanval op de uitval perspectief en actie Fatma wil fysiotherapeut worden. En dat kan ze ook. Maar ze heeft nog een wel een lange leerloopbaan te gaan. Er kan in die leerloopbaan van alles misgaan waardoor

Nadere informatie

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap De Kinderombudsman Visie op het verlengen van de kwalificatieplicht tot 21 jaar 7 september 2015 Ter attentie van de leden van de Vaste Kamercommissie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aanleiding De

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

3 oktober 2013. Ouderavond BK4

3 oktober 2013. Ouderavond BK4 3 oktober 2013 Ouderavond BK4 Mevrouw Hartman Mevrouw Van den Broek Mevrouw Larmené Meneer Verhoef Mentoren (opening) (PTA) (modules D&C) (decanaat) PTA (1) (Programma van Toetsing en Afsluiting) PTA is

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC West-Brabant te Etten-Leur

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC West-Brabant te Etten-Leur ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO ROC West-Brabant te Etten-Leur Facilitaire dienstverlener (Facilitaire leidinggevende) Facilitair leidinggevende Februari 2015 BRIN: 25LX Onderzoeksnummer: 280561

Nadere informatie

Administratie Diamant Politie

Administratie Diamant Politie De resultaten van drie onderzoeksprojecten van het SOMA Dossier Administratie Diamant Politie We hebben de lezers steeds op de hoogte gehouden van de onderzoeks- projecten van het SOMA. We zijn dan ook

Nadere informatie

DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO

DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO DOORSTROOMFORMULIER van VMBO naar MBO Van: VMBO Naam leerling: Sofinr.leerling: Naam school: Adres school: Postcode en plaats: Telefoonnummer: Contactpersoon: Naar: MBO Naam school: Adres school: Postcode

Nadere informatie

Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen

Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen Onderzoek Zeker weten wat je kiest AUGUSTUS 2014 KADER EN CONTEXT ONDERZOEK Stimulering LOB (Loopbaanoriëntatie en begeleiding) is een programma

Nadere informatie

Over reguliere wegen, hobbelige sporen en hinkelpaden

Over reguliere wegen, hobbelige sporen en hinkelpaden Over reguliere wegen, hobbelige sporen en hinkelpaden De jaren voorafgaand aan onderwijsuitval Barbara van Wijk, Sandra van den Dungen en Erik Fleur Colofon Titel Over reguliere wegen, hobbelige sporen

Nadere informatie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie

Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Focus op standaarden in examinering Deelproject 1: Analyse kwaliteit examinering Analyse bestanden inspectie Tilburg, september 2012 Hans Mariën Astrid Vloet Paula Willemse IVA beleidsonderzoek en advies

Nadere informatie

Leergang mbo 2016. Programma

Leergang mbo 2016. Programma Leergang mbo 2016 Programma Dinsdag 22 maart 2016, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2016 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Vroegtijdig signaleren van schooluitval. Onderzoeksverantwoording

Vroegtijdig signaleren van schooluitval. Onderzoeksverantwoording Vroegtijdig signaleren van schooluitval Onderzoeksverantwoording Colofon Titel Vroegtijdig signaleren van schooluitval. Onderzoeksverantwoording. Auteur Barbara van Wijk en Carlos van Kan Datum September

Nadere informatie

EVC, vrijstellingen en toelatingsonderzoek. Overeenkomsten en verschillen

EVC, vrijstellingen en toelatingsonderzoek. Overeenkomsten en verschillen EVC, vrijstellingen en toelatingsonderzoek Overeenkomsten en verschillen Colofon Titel: EVC, vrijstellingen en toelatingsonderzoek. Overeenkomsten en verschillen Auteur : Kenniscentrum EVC Versie: 1.1

Nadere informatie

Intake en toelating ROC Midden Nederland Veelgestelde vragen. April 2015

Intake en toelating ROC Midden Nederland Veelgestelde vragen. April 2015 Intake en toelating ROC Midden Nederland Veelgestelde vragen April 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Diverse vragen over negatief adviseren, afwijzen en afmelden 4 2.1 Wat doet ROC MN als een leerling

Nadere informatie

www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve

www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve www.ecbo.nl Leerlingenstromen in het middelbaar beroepsonderwijs Leergang Bve Anneke Westerhuis 19 mei 2015 www.ecbo.nl Drie thema s: - Doorstroom als kenmerk van het onderwijsstelsel - Loopbaanpatronen

Nadere informatie

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Programma Opening Teamleider Examenjaar: Info examenjaar Info L.O.B. Mw. van Esch Mw. van Esch Decaan dhr. R. van Kins Examensecretariaat: Mw. S. Maitimu

Nadere informatie

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Masterclass LOB in havo/vwo 29 november 2012 Janina van Hees en Karen Oostvogel Programma Korte introductie project Stimulering

Nadere informatie

INSTROOMBELEID MBO BBL-OPLEIDINGEN ROC MIDDEN NEDERLAND Januari 2016

INSTROOMBELEID MBO BBL-OPLEIDINGEN ROC MIDDEN NEDERLAND Januari 2016 INSTROOMBELEID MBO BBL-OPLEIDINGEN ROC MIDDEN NEDERLAND Januari 2016 Inleiding Met het nieuwe instroombeleid wil ROCMN bereiken dat leerlingen die zich bij ons als student aanmelden, van harte welkom worden

Nadere informatie

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken!

Maak nu de opdrachten in deze lesbrief en kom erachter of jij je keuze al kunt maken! Beste leerling, Kiezen is best lastig, zeker als het om een vervolgopleiding gaat. Om je hierbij te helpen is er LOB, Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. Iedere vo-school geeft hier op zijn eigen manier

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. Albeda College te Rotterdam

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. Albeda College te Rotterdam ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO Albeda College te Rotterdam Horeca-ondernemer/-manager/Ondernemer horeca/bakkerij ICT-medewerker (Medewerker beheer ICT) Sociaal-cultureel werker Administrateur

Nadere informatie

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo

Plenair Debat. 34184 Profielen Vmbo Kamerlid: Straus Fractiecommissie: OCW 34184 Profielen Vmbo Plenair Debat Het vmbo voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Het sluit niet aan bij het vervolg onderwijs en al helemaal niet bij de

Nadere informatie

Kwaliteitskader Toelating MBO Utrecht

Kwaliteitskader Toelating MBO Utrecht Kwaliteitskader Toelating MBO Utrecht Inclusief implicaties Passend Onderwijs Colofon Uitgave : 0.3, 17 juni 2014 Definitief vastgesteld door het College van Bestuur op : 1 juli 2014 Opgesteld door : Onderwijs

Nadere informatie

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Leerlingzaken Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Projectcoördinatoren

Nadere informatie

TOELATINGSVOORWAARDEN

TOELATINGSVOORWAARDEN Uitgangspunten beroepsonderwijs Scalda hanteert bij haar aannamebeleid de wettelijke eisen vastgelegd in de WEB hoofdstuk 8 inschrijving, vooropleidingseisen en voortijdig schoolverlaten. Inschrijving

Nadere informatie

Welkom Na 4 jaren Lauwers College 2014

Welkom Na 4 jaren Lauwers College 2014 Welkom Na 4 jaren Lauwers College 2014 Inleiding en doelstelling Ouders / decaan Wanneer aanmelden? Welke school is beter? Opdracht 1 Nieuw in 2014: Bij niet wettelijk toelaatbare studenten Entree- opleiding

Nadere informatie

Leergang bve 2015. Programma

Leergang bve 2015. Programma Leergang bve 2015 Programma Dinsdag 21 april 2015, 10.00-19.30 uur Beroepsonderwijs en educatie: bestel en beleid anno 2015 10.00 10.15 uur Ontvangst en koffie/thee 10.15 11.45 uur Opening, kennismaking

Nadere informatie

Stichting Empowerment centre EVC

Stichting Empowerment centre EVC I N V E N T A R I S A T I E 1. Inleiding Een inventarisatie van EVC trajecten voor hoog opgeleide buitenlanders in Nederland 1.1. Aanleiding De Nuffic heeft de erkenning van verworven competenties (EVC)

Nadere informatie

Welkom op. Naar het voortgezet onderwijs

Welkom op. Naar het voortgezet onderwijs Welkom op Naar het voortgezet onderwijs Een homogene klas Meerdere vakdocenten Andere mensen Meer vakken Meer lokalen Meer boeken Meer huiswerk Andere verantwoordelijkheden Andere lestijden Pauzeren op

Nadere informatie

Samenvatting rapportage onderzoek vmbo

Samenvatting rapportage onderzoek vmbo Samenvatting rapportage onderzoek vmbo Utrecht, april 2006 In opdracht van Adviesgroep vmbo Drs. Vincent van Grinsven Drs. J. Krom Henk Westerik Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 030 263 1080 fax:

Nadere informatie

Studenten met een functiebeperking helpen naar succes!

Studenten met een functiebeperking helpen naar succes! Studenten met een functiebeperking helpen naar succes! Fontys Hogescholen Dienst Studentenvoorzieningen Presentatie: André Rozendaal, teamleider Decanen & Psychologen Onderwerpen - Overgang van VO naar

Nadere informatie

Zeker weten wat je kiest. Een onderzoek naar de huidige stand van zaken rondom de studiekeuzecheck HO

Zeker weten wat je kiest. Een onderzoek naar de huidige stand van zaken rondom de studiekeuzecheck HO Zeker weten wat je kiest Een onderzoek naar de huidige stand van zaken rondom de studiekeuzecheck HO 2 Oberon Colofon Oberon (www.oberon.eu) Edith Hilbink MSc dr. Joke Kruiter Utrecht, augustus 2014 Opdrachtgever

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus Voortgezet Onderwijs 19 februari 2016 Inhoud Algemeen Meer maatwerk voor leerlingen Overgang po-vo Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie Rekenresultaten 2015 per school Scholen aan de slag

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Students Voices (verkorte versie)

Students Voices (verkorte versie) Lectoraat elearning Students Voices (verkorte versie) Onderzoek naar de verwachtingen en de ervaringen van studenten, leerlingen en jonge, startende leraren met betrekking tot het leren met ICT in het

Nadere informatie

Procedure schoolverlaten

Procedure schoolverlaten Procedure schoolverlaten Overgang van het PO naar VO: Het advies van de basisschool is tegelijk het plaatsingsniveau van de leerling. Regelgeving: Het bevoegd gezag (VO) baseert zijn beslissing over de

Nadere informatie

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5

DAG VAN DE BEROEPSKOLOM 9 O K TO B E R 20 1 5 DAG VAN DE BEROEPSKOLOM MBO-HBO 9 O K TO B E R 20 1 5 Doelen Kijken wat al goed werkt Nagaan of iets bijdraagt aan de kwaliteit van de aansluiting en doorstroom Aangeven wat kan verder worden uitgewerkt

Nadere informatie

Ouderavond 4 e leerjaar 4 september 2014

Ouderavond 4 e leerjaar 4 september 2014 Ouderavond 4 e leerjaar 4 september 2014 Programma Opening en info examenjaar Info L.O.B. Mw. van Esch teamleider examenjaar Decaan Kennismaking met mentoren Het examen naar het CE in mei 2015 Schoolexamens

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

Plan!van!Aanpak!Aloysius!College!2!Bestuur!Aloysiusstichting!!2!29!september!2015!

Plan!van!Aanpak!Aloysius!College!2!Bestuur!Aloysiusstichting!!2!29!september!2015! PlanvanAanpaksluitingAloysiusCollegeDenHaag 29september2015 Leeswijzer VooruligthetplanvanaanpakvanhetbestuurvanhetAloysiusCollegevoordesluitingvan deschool. Het is tot stand gekomen in nauwe samenwerking

Nadere informatie

(logo toeleverende school) Met plaatsnaam, locatieadres en postcode (dus geen postbusadres) DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO

(logo toeleverende school) Met plaatsnaam, locatieadres en postcode (dus geen postbusadres) DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO (logo toeleverende school) Met plaatsnaam, locatieadres en postcode (dus geen postbusadres) DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO Achternaam: Adres: Woonplaats: Mobiel nummer: Voornaam: Postcode:

Nadere informatie

Joris Brekelmans, Joris Cuppen, José Mulder & Rob Schipperheyn, Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo)

Joris Brekelmans, Joris Cuppen, José Mulder & Rob Schipperheyn, Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) DOORSTROOMROUTES IN EN ROND HET MBO Steile en slingerende wegen omhoog Auteurs Joris Brekelmans, Joris Cuppen, José Mulder & Rob Schipperheyn, Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) juni 2016 Het mooie

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Wet Kwaliteit in verscheidenheid Wet Kwaliteit in verscheidenheid Betekenis voor de doorstroom vo-hbo en mbo-hbo Presentatie VvSL-congres 7 november 2013 Pierre Poell voorzitter LICA Onderwerpen Achtergrond Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 384 Wet van 18 juni 2009 tot wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet openbaarheid van bestuur en enkele andere wetten in verband

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS

VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS VOORBEREIDING OP HET HOGER ONDERWIJS WELKE MOGELIJKHEDEN HEB IK? 10-9-2015 COLLEGE DEN HULSTER 2 WELKE MOGELIJKHEDEN 1 HBO (73%) MBO (5%) VWO (5%) VAVO (10%) JE KEUZE UITSTELLEN (5%) EEN BAAN ZOEKEN (2%)

Nadere informatie

Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo

Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo Met ingang van het volgende schooljaar, 2011-2012, dienen alle opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) competentiegericht aangeboden te worden. Een van

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs

Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Diversiteit Loont?! Factsheet Middelbaar Beroepsonderwijs Inleiding In opdracht van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt heeft EIM onderzoek gedaan naar de meerwaarde van diversiteitsbeleid in het onderwijs.

Nadere informatie

Datum 8 februari 2016 Antwoord op schriftelijke vragen van het lid Mohandis (PvdA) over het bericht dat selectie aan de poort allochtonen dupeert

Datum 8 februari 2016 Antwoord op schriftelijke vragen van het lid Mohandis (PvdA) over het bericht dat selectie aan de poort allochtonen dupeert >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs & Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw Colofon Titel De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren

Nadere informatie

Bigdata in het onderwijs, onderzoek naar voorspellende studentgebonden factoren

Bigdata in het onderwijs, onderzoek naar voorspellende studentgebonden factoren Bigdata in het onderwijs, onderzoek naar voorspellende studentgebonden factoren Hoe succesvol zijn nieuwe studenten? Martijn Broekhuizen (Noorderpoort) en Marius van Zandwijk (Kennisnet) Achtergrond Focus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 360 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 399 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2014-2015 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen

Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen Onderzoeksrapportage op basis van het kader* voor gemeentelijke toetsing verzuim en voortijdig schoolverlaten bij scholen / instellingen * Van toepassing op gemeenten met een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU. Clusius College te Alkmaar ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO OPLEIDINGSNIVEAU Clusius College te Alkmaar Natuur en groene ruimte 3 (Vakbekwaam medewerker groenvoorziening) 97252 Bloemendetailhandel (Medewerker bloembinden)

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Draaiboeken voor drie activiteiten op het snijvlak vmbo-mbo Nieuwsgierig hoe u samenwerking tussen vmbo en mbo

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

Welkom heten Voorstellen

Welkom heten Voorstellen Welkom heten Voorstellen 1 Wat wordt er besproken: Vraagstuk Onderzoek Conclusies uit het onderzoeksrapport Aanbevelingen Implementatie 2 De hoofdvraag van mijn onderzoek is: Wat kan ROC Ter AA doen om

Nadere informatie

De gevonden zonen (m/v)

De gevonden zonen (m/v) De gevonden zonen (m/v) Aandacht voor schoolverlaters die terugkeren naar het onderwijs Barbara van Wijk, Sandra van den Dungen en Erik Fleur ecbo en DUO/INP Woord vooraf De bestrijding van voortijdige

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2014) in Rijnmond

Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2014) in Rijnmond Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2014) in Rijnmond Met ingang van 1 augustus 2014 worden nieuwe regels voor het mbo van kracht (voortvloeiend uit Focus op Vakmanschap). Voor de vo-scholen

Nadere informatie

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma

Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Niveaudrempelbepaling potentiële MCPM-studenten die niet beschikken over een hbo-/bachelordiploma Inleiding De Master of Crisis and Public Order Management (MCPM) is een opleiding op masterniveau. Om tot

Nadere informatie

Sociaal-maatschappelijk dienstverlener BOL

Sociaal-maatschappelijk dienstverlener BOL Wettelijke toelatingseisen Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25489 3 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Veluwestraat, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA JE STUDIE In Nederland is er

Nadere informatie

Memo. FAQ n.a.v. Inventarisatie gebruik nieuwe OOK. Auteur: Henk-Jan van Ginkel Versie: 1.1 Datum: 27 maart 2013. Inleiding

Memo. FAQ n.a.v. Inventarisatie gebruik nieuwe OOK. Auteur: Henk-Jan van Ginkel Versie: 1.1 Datum: 27 maart 2013. Inleiding Memo FAQ n.a.v. Inventarisatie gebruik nieuwe OOK Auteur: Henk-Jan van Ginkel Versie: 1.1 Datum: 27 maart 2013 Inleiding In juni 2012 heeft een door sambo-ict gecoördineerde werkgroep het Adviesrapport

Nadere informatie

mbo paard Altijd de specialisatie die jóu past: Paardenhouderij Paardensport Professioneel partner van paarden

mbo paard Altijd de specialisatie die jóu past: Paardenhouderij Paardensport Professioneel partner van paarden mbo paard 2015 2016 Altijd de specialisatie die jóu past: Paardenhouderij Paardensport Professioneel partner van paarden mbo paard Help zelf je toekomst in het zadel Zijn (wedstrijd)paarden je lust en

Nadere informatie

Handleiding intakegesprek INHolland

Handleiding intakegesprek INHolland Handleiding intakegesprek INHolland Inleiding Deze handleiding ondersteunt bij het voeren van de intakegesprekken. Hij volgt de volgorde van de rapportage van het digitaal assessment en het interviewprotocol.

Nadere informatie

Ouderavond 4 e leerjaar 1 september 2015

Ouderavond 4 e leerjaar 1 september 2015 Ouderavond 4 e leerjaar 1 september 2015 Programma Opening en info examenjaar Info L.O.B. Mw. van Esch teamleider examenjaar Mw. van der Heijden- van der Sluis Kennismaking met mentoren Het examen naar

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen 5-2-2016 Keuzevoorlichting MAVO 3 2 Quiz Nodig: de kaartjes op uw stoel! Hoeveel verschillende

Nadere informatie

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES!

HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! HET GAAT OM DE INHOUD BIJ KIES! Schooljaar 2012-2013 Lesbrief bij Kies! mbo-gids 2013-2014 voor Twente BL/KL versie Naam:.... Klas: Mentor:.... Onderwerp: LOB Lesbrief bij KIES - Pagina 1 van 13 Beste

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 413 Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Nr. 5 NOTA VAN VERBETERING Ontvangen 25 januari 2006 In het voorstel van wet (stuk nr. 2) worden

Nadere informatie

Invoering entreeopleiding

Invoering entreeopleiding Invoering entreeopleiding Inleiding De entreeopleiding is geïntroduceerd in het kader van het actieplan Focus op Vakmanschap. Focus op Vakmanschap kent een tweetal pijlers: doelmatige leerwegen en modernisering

Nadere informatie

Goed op weg naar het vo 2015-2016

Goed op weg naar het vo 2015-2016 Goed op weg naar het vo 2015-2016 Een goede overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs is erg belangrijk: motivatie & zelfvertrouwen plezier houden in leren opmaat voor vervolgopleiding/werken

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

LMD brandweer. Toelatingsprocedure

LMD brandweer. Toelatingsprocedure LMD brandweer Toelatingsprocedure Toelatingsprocedure brandweer van kandidaat naar deelnemer Als leidinggevende bij de brandweer functioneer je in een turbulente omgeving. Het lijkt wel of de veranderingen

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding regio s-hertogenbosch en omgeving LOB is een verzameling van activiteiten binnen een loopbaangerichte leeromgeving om jongeren actief te laten werken aan hun

Nadere informatie

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS HET BESTE UIT UW KIND HALEN WAT IS HET MBO? Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) leidt studenten op om een bepaald beroep uit te oefenen. Van verpleegkundige

Nadere informatie

Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen. Kenniscentrum EVC, januari 2013

Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen. Kenniscentrum EVC, januari 2013 Verzilvering van ervaringscertificaten Een matrix met rollen, verantwoordelijkheden en hulpmiddelen Kenniscentrum EVC, januari 2013 1 Aanleiding Sociale partners in Zorg en Welzijn stelden in het voorjaar

Nadere informatie