Opleiding Duurzaam= gewoondoen!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleiding Duurzaam= gewoondoen!"

Transcriptie

1 Opleiding Duurzaam= gewoondoen! Sessie 4 POM Oost-Vlaanderen, POM West-Vlaanderen, POM Zeeland i.s.m. BECO België Céline De Waele 03/ )

2 Agenda 1. Bespreking duurzaamheidsbarometer 2. Overzicht instrumentenvoor een strategische integratie van MVO in het bedrijf 3. Duurzaam investeren en beleggen 4. Duurzame klantenrelaties, medewerkersbetrokkenheiden competentieontwikkelingvan medewerkers (praktijkgetuigenis Steven De Schepper, directeur ondersteunende diensten CARE)

3 1. Duurzaamheidsbarometer

4 PPP Profit (Economie) Planet (Ecologie) People (Sociaal-Maatschappelijk) Financieel 1 Bruto Winst 2 Omzetgroei 3 Algemene investeringsruimte 8 Werkvoorraad 4 Duurzame investeringsruimte 9 Duurzaam belegd vermogen 10 Winstverdeling 66 Gelijke beloning people Klanten / stakeholders 6 Klantenafhankelijkheid 12 Leveranciersafhankelijkheid 17 Klantentevredenheid 18 Beoordeling over leveranciers 19 Leverancierstevredenheid 38 Productklachten 53 Milieuklachten 11 Duurzame inkoop 20 Transparantie 21 Sponsoring/Donaties 22 Vrijwilligerswerk 23 Contactmomenten omgeving Interne processen (operationeel) Leren & verbeteren (ontwikkeling) 7 Tekortkomingen wet- en regelgeving 27 Energiekosten 28 (Afval)waterkosten 29 Afvalkosten 39 Kwaliteitssystemen 54 Terugdringen hinder emissies bodem/lucht/water 5 Risicomanagement 13 Marktkennis 14 Nieuwe producten/diensten 16 (Innovatie)Subsidies 30 BBT grond- en hulpstoffen 31 BBT hinder en emissies 37 Productuitval 40 CO 2 footprint 41 Elektriciteitsverbruik 42 Gasverbruik 43 Warmtegebruik 44 Duurzame energie 45 Waterverbruik 46 Regenwatergebruik 47 Afvalproductie 48 Scheidingspercentage 49 Transportkilometers 50 Zakelijke kilometers werknemers 51 OV en fietsvervoer 52 Milieuzorgsysteem 24 Beoordeling van leveranciers 25 Klantenbeoordeling 26 Behandeling ketenissues 32 Verzuimpercentage 33 Verzuimfrequentie 34 Incidenten/ongevallen 35 Arbeid/gezondheid/veiligheidsysteem 36 BBT veiligheid 57 Personeelsverloop 58 Medewerkertevredenheid 59 Opleiding en ontwikkeling 60 Opleiding en ontwikkeling milieu en sociaal/veiligheid 61 Competenties 63 Sociale klachten (intern) 64 Werknemers met minder kansen 65 Vrouwen in management 55 KAM vergaderingen 15 Duurzame producten/diensten 56 MVO beleid 62 Medezeggenschap

5 Openstaande vragen? Gebruik instrument?

6 2. Enkele instrumenten voor een MVO-beleid op maat

7 Twee benaderingen strategievorming Belangrijk: MVO vergt maatwerk! 1. Strategisch incrementalisme «Al doende» 2. Strategische planning

8 2.1 Al doende Tips en methodiekenuitde cursus: Monitoring cfr. Duurzaamheidsbarometer Eco-efficiëntie Duurzaamaankopen Stakeholdermanagement Duurzameklantenrelaties Duurzaampersoneelsbeleid Duurzaamheidsrapportering Duurzaaminvesteren/beleggen enz.

9

10 2.2. Planmatig Instrumenten: Integraal: MVO in de KMO Duurzaamheidsbarometer DSS-Scan Ecologie:

11 Programma MVO in de KMO Scaninstrument Albatros (gratis zelfscan) Opstelling actieplan i.s.m. promotor Uitvoering1 MVO-actie-> 50% (max ) subsidie

12 DE DUURZAME DRUKKER Ambitie: De duurzaamheidsinspanningenen -ambities van het bedrijf verduidelijken en in kaart brengen. VINO MUNDO Ambities: VinoMundowil bedrijfseconomisch groeien. Daarnaast wil het de reputatie van biologische en fair trade wijnen verbeteren, zowel bij sectorgenoten als bij klanten. EFICO Ambitie: Het bedrijf wil een breder draagvlak tot stand brengen over wat maatschappelijk verantwoord ondernemen is voor en betekent in het bedrijf. De ambitie is dat zowel personeel als management werken volgens de duurzaamheidsprincipes van het bedrijf. DE RYCK KOELTECHNIEK Actie: werknemers betrekken bij het duurzaamheidsbeleid en uitwerken milieubeleid. DE BANIER Ambitie: De onderneming wil eco-efficiëntondernemen. Dit is beter voor het milieu en bespaart in de energiekosten. BOUWTEAM DILLEN Ambitie: Een sterke betrokkenheid van de medewerkers realiseren op zowel het team als op het hele bedrijf. Een laag personeelsverloop en laag absenteïsme zijn voor het bedrijf belangrijke evaluatiecriteria. ANNEMIE VAN DE CRAEN EVENEMENTEN Ambitie: De kennis over het toepassen van maatschappelijk verantwoord ondernemen op de evenementensector vergroten en het bedrijf beter positioneren als duurzame eventorganisatoren als adviseur voor andere eventorganisatoren. Bron:

13 Duurzaamheidsbarometer Meetinstrument en monitoringinstrument voor bedrijven(kmo s) Instrument om het bedrijfsbeleid naar duurzaam ondernemen te versterken (sterktes, zwaktes en verbeterpunten in beeld + benchmarking) Instrument voorcommunicatie naarstakeholdersen input Instrument voorcommunicatie naarstakeholdersen input duurzaamheidsverslag

14 Duurzaamheid Strategie Scan Strategische bedrijfsanalyse: Meten van prestatie op People, Planet en Profit versus percepties en verwachtingen van belanghebbenden Inzicht in kansen en risico s voor de onderneming Inzicht in mogelijkheden om verder invulling te geven aan duurzaamheid Gestoeld op internationaal erkende richtlijnen, standaarden en normen (bv. Global ReportingInitiative(GRI), SA 8000, ISO 14001, AA 1000, EFQM, enz.) en op best practices Op maat (organisatiespecifiek instrument)

15 Duurzaamheid Strategie Scan Kwaliteitsbewaking van het product Investeringen Financiën, juridische zaken en ICT Ontwikkeling Strategie & Management 100% Inkoop 80% 60% 40% 20% 0% Facilitair beheer Planning & Onderzoek HRM MVO Score:41% Communicatie & Informatiebeheer Marketing & Promotie De scan bestaat uit drie delen: Uitvoering duurzaamheidsscan(triplep meting) d.m.v. interviews met verantwoordelijken per bedrijfsproces Stakeholderconsultatieen analyse Opstellen duurzaamheidsagenda Op hoofdlijnen voor de organisatie als geheel met concrete verbeteracties Actieplannen per afdeling voor de verdere integratie van duurzaamheidsaspectenin de bedrijfsvoering

16 MVO-spel(onder VKW-begeleiding) Eerste kennismaking met MVO Intern overtuigen van MVO Spelenderwijs een discussie over MVO binnen uw bedrijf mogelijk maken en aanzet geven tot reflectie

17

18 Eco-efficiëntiescanprogramma Maatregelen doorvoeren en verbeterpotentieel in kaart brengen die zowel voor het milieu als voor het bedrijf interessant zijn. 5(hoofd)domeinen: - Productieprocessen milieuvriendelijker maken - Afvalstoffen valoriseren (www.ovam.be/mambo) - Milieuvriendelijker ontwerp (ecodesign) - Marktvraag in milieuvriendelijkere richting sturen - Management eco-efficiëntie On-line eco-efficiëntiescan op

19 PROCESSEN (PS) PRODUCTEN (PT) AFVALVALORISATIE (AV) MARKT EN KETEN (MK) MANAGEMENT E2 (MT) people PS01 Afvalpreventie PT01 Grondstofvervanging AV01 (PT07) Productafdanking MK01 Optimalisatie Total Costs / Total Value MT01 E2 in managementvisie PS02 Luchtemissies PT02 Materiaalbesparing AV02 Afvalscheiding MK02 Ketensamenwerking MT02 Aanstelling E2- verantwoordelijke PS03 (Afval)water PT03 Verbetering procesefficiëntie AV03 Samenwerking op bedrijventerrein MK03 Kansen/risico-analyse bestaande klanten MT03 E2-activiteitenplan PS04 Energie PT04 (PS08) Optimalisatie distributie MK04 Kansen-analyse potentiële klanten MT04 Monitoring E2-prestatie PS05 Geluidshinder PT05 Optimalisatie productgebruik MK05 Product-dienst-combinaties MT05 Opleidingen en instructies PS06 Geurhinder PT06 Optimalisatie levensduur MK06 Groene marketing MT06 Interne communicatie PS07 Verpakkingen PT07 Optimalisatie productafdanking MT07 Externe communicatie PS08 Transport PT08 Optimalisatie functievervulling MT08 Integratie E2 in O&O MT09 Groen aankopen MT10 Certificatie milieuzorg

20 Zelfscan: Voor KMO s Eerste inschatting energiebesparingspotentieel Momenteel voor drie sectoren: dienstensector productiesector landbouw Hulpmiddelen om uw energieverbruik op de voet te volgen. 'Targeting en monitoring Energiebalans van uw belangrijkste energieverbruikers Verdere ondersteuning door de energieconsulentenvan het Agentschap Ondernemen, VOKA, Unizo of Boerenbond. Verder thematisch advies door gespecialiseerde energiestudiebureaus na de energiescan: subsidie Agentschap Ondernemen bedraagt 2/3 van de kosten, max EUR. (EFRO-project REG in KMO s)

21 Website met milieusparend aankoopadvies Concrete productinformatie voor 7 productgroepen Inhoudelijk luik: rangorde op basis van wetenschappelijke milieucriteria Praktisch luik: verkrijgbaarheid Helder, toegankelijk en geactualiseerd instrument om een milieuverantwoorde aankoop mogelijk te maken van de meest gebruikte producten

22 Subsidies: zie VLAO subsidieleidraden People: 20tewerkstelling.pdf Planet: 20Milieu%20en%20energie.pdf Profit: 20KMO's.pdf Provincie: 20Oost-Vlaanderen.pdf

23 Duurzaam investeren en beleggen

24 Wat is duurzaam sparen / investeren / beleggen? (1) Gespaard geld zo gebruiken dat rekening gehouden wordt met de economische, sociale, ecologische en/of culturele effecten van investeringen, op korte en lange termijn, en hierover in dialoogtreden met de relevante maatschappelijke belanghebbenden.

25 Wat is duurzaam sparen / investeren / beleggen? (2) De duurzame belegger verschaft een onderneming kapitaal in de verwachting deze som geld te vergroten, maar hij voelt zich tevens verantwoordelijk voor de gevolgen van de bedrijfsvoering. Bij zijn investeringskeuze zal hij zich daarom niet alleen laten leiden door het mogelijk risico en rendement, maar hij zal ook kijken naar de effecten op maatschappij en leefomgeving. Algemene informatie in de Gids voor ethisch sparen en beleggen

26 Duurzaam Beleggen en Investeren

27 Duurzaam Beleggen en Investeren: Overzicht Sparen Direct investeren Indirect investeren Beleggen Verzekeringen Pensioen sparen Directe investeer der fondsen Bank, VDK, M-Hefboom Ethibel: advies Tak 21 of 23 levensverzekering Ecopower Oxfam Ello Mobile Duurzame initiatieven Noord-Zuid projecten Projecten in Vlaanderen en Brussel Groene Projecten

28 Duurzaam Beleggen en Investeren: Overzicht Sparen Direct investeren Indirect investeren Beleggen Verzekeringen Pensioen sparen Directe investeer der fondsen Bank, VDK, M-Hefboom Ethibel: advies Tak 21 of 23 levensverzekering Duurzame initiatieven Noord-Zuid projecten Ecopower Oxfam Ello Mobile Projecten in Vlaanderen en Brussel Groene Projecten

29 Vormen van duurzaam investeren (1) Duurzaam sparen De rente en de voorwaardenzijn dezelfde als bij normale spaarboekjes, maar het geld gaat naar lokale projecten en bedrijven met een maatschappelijke meerwaarde. Fortis Krekelsparen Triodossparen(+40% klanten) Mercator-Hefboomsparen VDK Spaarbank: 1) Solidariteitsspaarrekening (samen met Hefboom) 2) Wereldspaarrekening (Trias, Werelsolidariteit, Incofin) (http://ebes.bavers.be/start_sparen.php;

30 Duurzaam Beleggen en Investeren: Overzicht Sparen Direct investeren Indirect investeren Beleggen Verzekeringen Pensioen sparen Directe investeer der fondsen Bank, VDK, M-Hefboom Ethibel: advies Tak 21 of 23 levensverzekering Duurzame initiatieven Noord-Zuid projecten Ecopower Oxfam Ello Mobile Projecten in Vlaanderen en Brussel Groene Projecten

31 Vormen van duurzaam investeren (2) Indirect investeren Intekenen op aandelen of obligaties van organisaties die zelf gespecialiseerd zijn in het financieren van initiatieven uit de duurzame en sociale economie. Voorbeelden - Hefboom, fonds voor de Solidaire Economie (www.hefboom.be) - Alterfin(www.alterfin.be) 26.8 MIO, 63 partners in het Zuiden, KMO s 72% investeren in Mfi, 28% in fair trade boerenassociaties &Itemid=326

32 Duurzaam Beleggen en Investeren: Overzicht Sparen Direct investeren Indirect investeren Beleggen Verzekeringen Pensioen sparen Directe investeer der fondsen Bank, VDK, M-Hefboom Tak 21 of 23 levensverzekering Ethibel :advies Duurzame initiatieven Noord-Zuid projecten Ecopower Oxfam Ello Mobile Projecten in Vlaanderen en Brussel Groene Projecten

33 Vormen van duurzaam investeren (3) Direct investeren Een lening geven of intekenen op een aandeel of obligatie van een organisatie of bedrijf uit de duurzame en sociale economie. Voorbeelden - Ello Mobile (www.ellomobile.be) 8 sociale projecten Bvba: for non - Ecopower(www.ecopower.be) coöperatie groene energie

34 Duurzaam Beleggen en Investeren: Overzicht Sparen Direct investeren Indirect investeren Beleggen Verzekeringen Pensioen sparen Directe investeer der fondsen Bank, VDK, M-Hefboom Ethibel: advies Tak 21 of 23 levensverzekering Duurzame initiatieven Noord-Zuid projecten Ecopower Oxfam Ello Mobile Projecten in Vlaanderen Projecten invlaanderen en Brussel en Brussel Groene Projecten...

35 Vormen van duurzaam investeren (4) Duurzaam beleggen De spaarder participeert in een beleggingsfonds dat investeert in obligaties of aandelen met een duurzaam karakter. Duurzaam verzekeren Levensverzekeringsproducten (Tak 21 of 23) Ethibel Boos Ethico Global Ethical 21 Pensioensparen Ethias FIRST Pensioensparen

36 Duurzame Beleggingsfondsen (1) Gescreende beleggingsfondsen die het best scoren op het onderzoek van Netwerk Vlaanderen: AlterVision Rode Kruis AlterVision Balance Europe Triodos Values Pioneer fund Degroof Global Ethical Athena World Equity(Sustainable Fund) Delta Lloyd SRI Panda Fund PAM Equities Europe Ethical Probleem: Geen minimumnorm voor MVI: Wat is groen, sociaal? vb. Delta Lloyd swater & ClimateFonds en HUMO

37 Duurzame Beleggingsfondsen (2) Selectiemethodes: 1) Uitsluiting van bepaalde (types van) ondernemingen (negative approach), bv. geen aandelen in de wapen-, tabak en alcoholindustrie, kernenergie, bont. 2) Selecteren van de beste ondernemingen van een bepaalde categorie (best in class): Binnen elke sector (bv. banken, chemie, detailhandel, nutsbedrijven) wordt gekeken hoe de individuele ondernemingen scoren op criteria als milieubeleid, arbeidsvoorwaarden, personeelsbeleid, transparantie ed.

38 Duurzame Beleggingsfondsen (3) Vb. ETHIBEL (www.ethibel.be) Toppers en pioniers MVO EthibelPioneer + Bedrijven die meer dan gemiddelde MVOprestaties optekenen en met groot MVOpotentieel

39 Duurzame Beleggingsfondsen (4) Benchmarks voor duurzame beleggingsfondsen: De index absolute meetlat o.b.vwereldwijd erkende standaarden MVO De best-of-sectormethode, indexering van internationaal toonaangevende ondernemingen die duurzaamheid centraal hebben gesteld in hun beleid.

40 Studie Testaankoop, februari 2008 (1) Studiebijde Belgische banken Argenta, Bank van De Post, Dexia, Fortis, ING, KBC en Triodos Wat werd onderzocht? Ethisch beleid Standpunt inzake mensenrechten, rechten van werknemers, biodiversiteit en opwarming van de aarde, specifieke regels op het vlak van bewapening, olie, gas, mijnen, chemische producten, stuwdammen, visvangst, bossen? Fiscaal beleid Dochterondernemingen in belastingparadijzen

41 Studie Testaankoop, februari 2008 (2) Corporategovernance-relaties tussen bestuurders, aandeelhouders en directieleden Worden de rechten van de aandeelhouders gerespecteerd: wordt het principe "één man, één stem, één dividend" toegepast? Werkt de raad van bestuur goed: zijn de rollen voldoende afgebakend, hoeveel onafhankelijke bestuurders zijn er? Is de bank doorzichtig: hoe publiceert de bank haar resultaten (hoe vaak, is de info toegankelijk voor het grote publiek.)? Ook wanneer een bank sterk aanwezig is in een belastingparadijs, wordt dat als een negatieve factor beschouwd inzake financiële doorzichtigheid.

42 Studie Testaankoop, februari 2008 (3) Doorzichtigheid/transparantie Manier waarop de banken aan de enquête meewerkten; Gepubliceerde informatie over hun ethisch beleid (bv. rapporten over haar ethisch beleid, informatie over haar aandelenportefeuille, haar cliënten, de projecten waaraan ze meewerkt enz.; Communicatiemiddel bij ethische vragen van de consumenten

43 Studie Testaankoop, februari 2008 (4) Resultaten: Triodos hanteert de strengste regels. Enerzijds kiest ze de ondernemingen en projecten aan wie ze haar diensten aanbiedt, op grond van zeer strenge uitsluitingscriteria. Anderzijds financiert ze alleen ondernemingen en projecten die op het gebied van sociale rechten of milieu een grote meerwaarde bieden (hernieuwbare energieën, fair tradeenz.); verleent haar diensten alleen voor activiteiten die niet schadelijk zijn voor de mens of het milieu. De regels die de bank per sector heeft uitgewerkt, gaan erg ver. Triodos bank verkozen tot duurzaamste bank ter wereld op het International Sustainable Banking Conference in Londen(juni 2009, Financial Times sustainable bank of the year).

44 Duurzame Banken?

45 Evolutie in Maatschappelijk Verantwoord Investeren (1) Maart 2009: Grote financiële instellingen hanteren steeds vaker ethische criteria bij hun investeringen. Zo besliste de instelling Vanguard, die meer dan 150 beleggingsfondsen in de VS beheert, om niet langer te investeren in ondernemingen die betrokken zijn bij zware mensenrechtenschendingen. Via een ethische ondergrens worden ondernemingen die bijvoorbeeld het regime in Birma of Soedan van financiële steun voorzien, uit de beleggingsportefeuille geweerd. Het Noorse pensioenfonds voert al langer een dergelijk beleid uit. (www.netwerkvlaanderen.be)

46 Evolutie in Maatschappelijk Verantwoord Investeren (2) Mei 2009: Voor het eerst willen banken in België een minimumnormaanvaarden rond duurzaam en maatschappelijk verantwoord investeren. Het gaat om een onuitgegeven standpunt, uitgesproken door Belsif, het forum voor duurzaam en maatschappelijk verantwoord investeren, dat ook enkele banken engageert, zoals KBC, Dexia en Fortis Investments. Tot nog toe hadden de banken zich eerder terughoudend opgesteld. (www.netwerkvlaanderen.be)

47 Maatschappelijk Verantwoord Investeren en gemeenten 6% van de onderzochte Belgische gemeenten plaats gelden in spaar-of beleggingsproducten die duurzaamheidscriteriahanteren. Duurzame spaarrekeningen: meestal bij Triodos Bank. Duurzame beleggingsfondsen: meestal bij Dexia (ook Fortis, KBC en in mindere mate ING en Ethias). Gemeenten die niet voor MVI kiezen, geven 3 belangrijke redenen: - ze kennen geen duurzame producten (24%) -uitleg bij en over de producten volstaat niet (21%) - vrees voor minder financieel rendement (20%). Nood aan duidelijker informatie en vorming (Bron: onderzoek NetwerkVlaanderen, november 2009)

48 Duurzame klantenrelaties

49 Wat? Specifieke aandacht voor klantenbeleid. Doel: nieuwe klanten verwerven, maar vooral: in stand houden van de bedrijfsrelaties met klanten. Kernwaarden: - Wederzijds respect - Afstappen van korte termijnwinst - Inzicht in klantenprofiel en wensen - Duidelijke visie op de duurzaamheidspositie van het bedrijf - Leidt vaak ook tot besparingen bij de klant; meer duurzaamheid

50 Hoe? Via een marketingplan Wat verwachten onze klanten van ons? Wat vinden zij belangrijk? Wat zijn onze prestaties? Klantenkennis Strategie Go-to-Market

51 Bv.: Klüber lab- service Klüber(NED) is wereldmarktleider smeermiddelen voor machines en onderdelen in industriële sectoren. Het bedrijf heeft zijn focus verlegd van enkel de verkoop van smeermiddelen naar het leveren van een totaaldienst met toegevoegde waarde voor zijn klanten. Zo heeft Klübereen verplaatsbaar lab ontwikkeld, waar de toepassing van smeermiddelen en de milieuimpactbij de klant gemeten kan worden. Daarnaast worden ook geluid, trillingen, rook en andere ongewenste effecten van de installaties gemeten. Deze additionele service zorgt voor een toename van de efficiency van fabrieken, een betere werking en langere levensduur van de machines énhet verbetert de bescherming van het milieu. Klanten ondervinden extra waarde van de dienst doordat zij het monitoren van hun apparatuur uitsparen.

52 Medewerkersbetrokkenheid

53 Wat is medewerkersbetrokkenheid? De senseof mission, de emotionele band die gecreëerd wordt tussen bedrijf en medewerkers indien de bedrijfswaardenaansluiten bij hun persoonlijke waarden. Zonder in MVO geïnteresseerde medewerkers komt MVO binnen een bedrijf niet van de grond!

54 Redenen voor medewerkersbetrokkenheid We hebben geen overtuigend, rechtstreeks verband kunnen vinden tussen medewerkerstevredenheiden het bedrijfsresultaat. Wel een duidelijke relatie tussen medewerkersbetrokkenheiden het bedrijfsresultaat. (Ruud Jansen Venneboer, ISR, HR-onderzoeksbureau) Vergeet verlof à la carte, bedrijfsuitjes en die andere extraatjes om je medewerkers tevreden te houden, ze lopen er heus niet harder door. Stuur liever op betrokkenheid, dan volgen de topprestaties als vanzelf. (Peter Boerman) Op de lange termijn kan duurzaamheid alleen succesvol zijn als iedere individuele medewerker die duurzaamheid kan laten zien in zijn dagelijkse praktijk (Ellen van den Adel, Work on Progress)

55 Succesfactoren voor medewerkersbetrokkenheid Sleutel 1 = communicatie Transparant Wederzijds Formeel en informeel Terugkerend Sleutel 2 = begin klein Evenwicht met de formele sociale dialoog vinden.

56 Succesfactoren voor medewerkersbetrokkenheid 1) Pilots(teams) voor de uitwerking van en feedback op (nieuwe) bedrijfsprojecten gebruiken Hoogwaardig en gratis advies Geformaliseerd op verschillende tijdstippen Kort advies: of web-based Belangrijk: geef medewerkers er een actieve rol en verantwoordelijkheid 2) Medewerkers individueel responsabiliseren Luister naar wat zij willen, in hun job of extra aan hun job. Bv.: teambuilding activiteit of training organiseren, vrijwilligersproject opzetten 3) Actief uitzoeken van belemmeringen, hiaten en kansen Geformaliseerd op verschillende tijdstippen 4) Alle medewerkers betrekken Ouderen als coach, jongeren als inspirator Evenwicht man vrouw

57 Het people beleid van CARE Praktijkgetuigenis door Steven De Schepper

58 Eindreflectie op de cursus

59 En wat hebben we geleerd? Het begrip MVO uitgeklaard: wat, waarom, hoe Eco-efficiëntie(energie, afval, productontwikkeling, samenwerking op bedrijventerreinen) Duurzaam aankoopbeleid Duurzaamheidsbarometer Stakeholdermanagement Duurzaamheidsrapportering Duurzaam investeren en beleggen Medewerkersbetrokkenheid Duurzame klantenrelaties

60 Evaluatie 1. Belangrijkste leerervaringen 2. MVO-acties voor uw bedrijf 3. Overtuigende quote voor andere ondernemers

61 Uw MVO ambitie? De medewerkers structureel betrekken bij belangrijke ondernemersbeslissingen Een dialoog opzetten met de buurt De duurzaamheidsbarometer als meetinstrument gebruiken Samenwerking rond afvalvalorisatie met een ander bedrijf zoeken Een duurzaamheidsverslag gaan publiceren Het energieverbruik in kaart brengen De transportkilometers inperken Overstappen naar een (duurzame) bank Een klimaatneutraal bedrijf worden tegen 2015

62

De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid

De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid Anouk Van de Meulebroecke, directeur BECO België NV meulebroecke@beco.be, 03/205.91.51 Agenda 1. De

Nadere informatie

Duurzaam zorgzaam Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en duurzaamheidsrapportering in az Sint Blasius

Duurzaam zorgzaam Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en duurzaamheidsrapportering in az Sint Blasius Mechelen 20 oktober 2011 Duurzaam zorgzaam Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en duurzaamheidsrapportering in az Sint Blasius Agenda Introductie Anouk Van de Meulebroecke directeur BECO Maatschappelijk

Nadere informatie

rapporteren meten duurzaam

rapporteren meten duurzaam handelen interactie motivatie rapporteren verslag omgeving ontwikkelen barometer diversiteit mensen klanten stakeholders mobiliteit communiceren maatschappij scan actie 2.0 DUSCA lokale besturen ethisch

Nadere informatie

2. Duurzaam aankopen. Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61

2. Duurzaam aankopen. Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61 2. Duurzaam aankopen Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61 BECO Groep internationaal adviesbureau voor winst in duurzaamheid diensten op maat onafhankelijk innovatief

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Duurzaam Ondernemen Milieubarometer

Duurzaam Ondernemen Milieubarometer Duurzaam Ondernemen Milieubarometer Philippe Tavernier POM West-Vlaanderen Grootkeukenstudiedag : Duurzaamheid en catering: modetrend of toekomst? Gent 23 11-2011 Low 1 Gangbare definitie : Duurzaam Ondernemen?

Nadere informatie

1 BNP PARIBAS FORTIS AG INSURANCE SMART INVEST BON SRI EUROPE AANKONDIGING VAN CERTIFICATIE Aan de intekenaars, Aan het publiek, Forum ETHIBEL vzw i werd aangesteld door AG Insurance SA en BNP Paribas

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heer Ludo Sannen. betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Zitting 2006-2007 25 oktober 2006 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heer Ludo Sannen betreffende het duurzaam, maatschappelijk verantwoord beleggen van de middelen van het Toekomstfonds Dit voorstel van resolutie

Nadere informatie

Presentatie duurzaam beleggen Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten. Eric Govers, directeur

Presentatie duurzaam beleggen Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten. Eric Govers, directeur Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten Fonds Social pour les Intérimaires Presentatie Présentation Transitiefestival 07.10.2014 1 Presentatie duurzaam beleggen Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten. Eric

Nadere informatie

TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER

TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER TRANSPARANT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER Beringen, 18 juni 2015 www.pldw.be - 1 - BELEGGEN VOLGENS UW WAARDEN TOEGANG TOT DUURZAAM VERMOGENSBEHEER DOOR DE KRACHTEN VAN TWEE SPECIALISTEN TE BUNDELEN Meer dan

Nadere informatie

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015

Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid. Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Hoe Triodos bedrijven selecteert op duurzaamheid Presentatie voor TNM- werkgroep fondsen Ton Rennen, 25 Augustus 2015 Inhoud Selectie van bedrijven Onderzoeksproces in vogelvlucht Bedrijven met duurzame

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 Vormingssessie SDG s 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 1 Hoe verhouden de SDG s zich ten opzichte van verduurzamen en MVO? 2 Is

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie mvoconsultants.nl BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie Waarom MVO? Dat is een vraag die wij altijd stellen voordat bedrijven een begin maken met hun beleid op het gebied van maatschappelijk

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Ethico Invest. Combineer rendement, ethiek en solidariteit

Ethico Invest. Combineer rendement, ethiek en solidariteit Ethico Invest Combineer rendement, ethiek en solidariteit Ethico Invest Investeer in een betere wereld Met Ethico Invest wordt uw geld belegd in ondernemingen die ethische waarden hoog in het vaandel voeren.

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

Index van de GRI-inhoud

Index van de GRI-inhoud Index van de GRI-inhoud Algemene informatie-elementen G4-32 Algemene informatieelementen Jaarlijks Financieel Verslag 204 Pagina( s) Externe controle Strategie en Analyse G4-2: Brief aan de aandeelhouders

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen Musea

Duurzaam ondernemen Musea Duurzaam ondernemen Musea Kunst voor bedrijfsvoering Rob van Tilburg Mei 2012 DHV 2012 All rights reserved Alleen voor intern gebruik Welkom en agenda Definitie en duiding duurzaam ondernemen Omgang bedrijven

Nadere informatie

Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties

Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties Meten en rapporteren van duurzaamheidsprestaties Anouk Van de Meulebroecke - meulebroecke@beco.be 0479 48 91 31 Sabine Simoens sabine.simoens@cayman.be 0472 905 344 Duurzaam bouwen Energieprestatie gebouwen

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid

Duurzaamheidsdialoog. Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheidsdialoog Strategisch richten en inrichten van duurzaamheid Duurzaamheid U kunt waarschijnlijk bijna alle woorden relateren aan uw organisatie. Maar welke zijn echt relevant en significant?

Nadere informatie

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11

INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 DEEL 1. DUURZAME ONTWIKKELING EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN 11 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: WAAROM HET IVOOR 1 1. ESF-PROJECT HET IVOOR... 5 1.1 Noden...5 1.2 Doelstellingen...6 1.3 Doelgroep...6 1.4 Activiteiten...6 1.5 Referenties...7 2. DANKWOORD... 9 2.1 Docenten

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

VIVIUM Managed Funds. Tak 23-fonds met een mooi rendement. Professioneel portefeuillebeheer

VIVIUM Managed Funds. Tak 23-fonds met een mooi rendement. Professioneel portefeuillebeheer VIVIUM Managed Funds Tak 23-fonds met een mooi rendement Professioneel portefeuillebeheer door experts Interessante fiscale voordelen Een belegging aangepast aan uw profiel Verdient u meer dan wat u vandaag

Nadere informatie

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak -

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - Een praktische training over maatschappelijk verantwoord ondernemen voor KMO s Harelbeke, 6 juni 2007 Agenda De omgeving van KMO s hecht steeds meer

Nadere informatie

Février 2011. Trends Finance Day June 1st 2013

Février 2011. Trends Finance Day June 1st 2013 Février 2011 Trends Finance Day June 1st 2013 STATE BANKRUPTCY POSITIVE CONSUMPTION More responsible More ethical More social More ecological More respect Van MVI tot Impact Financing Het Belgisch landschap

Nadere informatie

HR in control. In 7 stappen de inzet van Human Capital optimaal. Dominica Diensten

HR in control. In 7 stappen de inzet van Human Capital optimaal. Dominica Diensten HR in control In 7 stappen de inzet van Human Capital optimaal. Doel en stappen In 7 stappen de personeels- en organisatieontwikkeling afgestemd. Handvatten voor: Opleidingsbehoefte Performancemanagement,

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola

Introductie. Figuur 1 De actie van Coca Cola Inhoud Introductie... 2 Maatschappelijk verantwoord ondernemen... 3 Duurzaamheid... 4 Maatschappelijk betrokken ondernemen... 5 Het verschil tussen MVO en MBO... 6 Bronnelijst... 7 MBO... 7 MVO... 7 Introductie

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit Duurzame Dialogen over people, planet, profit Sinds 2013 organiseert Delta Lloyd een serie dialogen over duurzaamheid. We willen daarmee inzicht krijgen in actuele ontwikkelingen en trends en tegelijkertijd

Nadere informatie

INNOVATION MANAGEMENT BY YOU. Interim- Change- & Kennis management

INNOVATION MANAGEMENT BY YOU. Interim- Change- & Kennis management INNOVATION MANAGEMENT BY YOU Interim- Change- & Kennis management 1 Introductie Wat doet IMBY? Wie is IMBY? Waarom IMBY? IMBY als het gaat om 2 Wat doet IMBY? IMBY ZORGT DAT UW ORGANISATIE (NOG) BETER

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en)

ALGEMEEN. Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen. Naam student(en) ALGEMEEN Naam bedrijf/organisatie: Vestiging (plaats) Naam/namen geïnterviewde personen Naam student(en) 1 In wat voor sector is het bedrijf waar je stage loopt werkzaam? 2 Wat is het karakter van de hoofdactiviteit

Nadere informatie

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010

Delta Lloyd Groep. Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep. Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Delta Lloyd Groep Duurzaam ondernemen bij Delta Lloyd Groep Nyenrode Business Universiteit, 28 mei 2010 Aanwezige leden van de Raad van Bestuur Niek Hoek CEO Emiel Roozen CFO Voorzitter van de Raad van

Nadere informatie

KOPPELING BEDRIJFSUITDAGINGEN AAN GRI-ASPECTEN VOOR DUURZAAMHEIDSRAPPORTERING

KOPPELING BEDRIJFSUITDAGINGEN AAN GRI-ASPECTEN VOOR DUURZAAMHEIDSRAPPORTERING MVO SECTORPASPOORT VOOR DE SUBSECTOR VAN DE HOUTEN BOUWELEMENTEN KOPPELING BEDRIJFSUITDAGINGEN AAN GRI-ASPECTEN VOOR DUURZAAMHEIDSRAPPORTERING Dankzij het project Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nadere informatie

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten 8 oktober 2015 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Oprichter

Nadere informatie

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies

is... p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies is... Financiering p Voordelige tarieven en interessante voorwaarden. p Aandacht voor de behoeften en kenmerken van uw organisatie. Advies p Om uw organisatie duurzaam te versterken. p Voor een goed evenwicht

Nadere informatie

360 Zorgzaamheid. Schoenen Torfs

360 Zorgzaamheid. Schoenen Torfs 360 Zorgzaamheid Schoenen Torfs Torfs: Evolutie 2006-2013 Familiebedrijf 1948, derde generatie 72 winkels en 580 medewerkers Verdubbeling omzet 2007/2013: 113 miljoen Beste Werkgever : 1ste plaats in 2006,

Nadere informatie

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010:

GESCHIEDENIS 1898: 1959: 1989: 1995: 1999: 2007: 2009: 2010: Kijk! dit doen wij. IDENTITY-KIT GESCHIEDENIS 1898: Start Drukkerij Wils - Wiels 1959: Oprichting vennootschap Drukkerij Ignace Wils pvba 1989: omvorming vennootschap naar Drukkerij Ignace Wils nv 1995:

Nadere informatie

Bijlage. Hoe stel ik mijn beleggersprofiel vast? Mutatieformulier

Bijlage. Hoe stel ik mijn beleggersprofiel vast? Mutatieformulier Bijlage Hoe stel ik mijn beleggersprofiel vast? Mutatieformulier Hoe stel ik mijn beleggersprofiel vast? Aan de hand van onderstaande vragenlijst kunt u in ca. 10 minuten het beleggersprofiel vaststellen.

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem)

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem) plan EMS (Energie Management Systeem) CO 2 -Prestatieladder Agmi Group september 2012 (mei 2013 aangepast) Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1 Rapportage & reductiedoelstelling... 4 1.2... 4 2. - Interne

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen

Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen in KBC Duurzaam en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (Corporate Social Responsibility of CSR)

Nadere informatie

Fondskeuze Zelf Beleggen Pensioen Continu Plan

Fondskeuze Zelf Beleggen Pensioen Continu Plan Fondskeuze Zelf Beleggen Pensioen Continu Plan Toelichting Binnen het Pensioen Continu Plan belegt Delta Lloyd standaard voor u in de Neutrale Lifecycle. U kunt ook zelf uw Lifecycle samenstellen door

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Beleggen is keuzes maken. Hoe weet u als belegger welk type belegging voor u het meest geschikt is? Hoe vindt u het juiste evenwicht tussen rendement

Nadere informatie

MVO stakeholder enquête 2014

MVO stakeholder enquête 2014 MVO stakeholder enquête 2014 Datum : 1 mei 2014 1 Voorwoord In de afgelopen jaren is Heerkens van Bavel Bouw zich steeds meer bewust geworden, van de rol die zij spelen in de maatschappij en de effecten

Nadere informatie

Duurzaamheidsanalyse bedrijven

Duurzaamheidsanalyse bedrijven De inspanningen van bedrijven op het vlak van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden door KBC Asset Management beoordeeld volgens een evaluatiemodel dat werd opgesteld in samenwerking

Nadere informatie

Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank. Ontdek onze beleggingsaanpak

Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank. Ontdek onze beleggingsaanpak Doordacht beleggen begint bij Belfius Bank Ontdek onze beleggingsaanpak Onze beleggingsaanpak: op maat én persoonlijk Ontdek het verschil. Beleg bij Belfius Bank. Beleggen is complex. Er bestaan immers

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar

Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Beleggingsfondsanalyse door Morningstar Trends Finance Day Brussel, 24 mei 2014 Ronald van Genderen, CFA Fund Analyst Morningstar Benelux 2013 Morningstar, Inc. Alle rechten voorbehouden. Overzicht Morningstar

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013.

Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn. Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. Samen werken aan een duurzaam Hellendoorn Collegebesluit 14 mei 2013. Raadsbesluit 29 oktober 2013. 1 Samenvatting Definitie duurzaamheid volgens Brundtland Aanmelden als Millenniumgemeente Speerpunten:

Nadere informatie

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen

Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Ecosysteemdiensten t in kaart brengen en waarderen Els Martens, Agentschap voor Natuur en Bos «Stakeholders dialoog biodiversiteit», 13 juni 2013, KBIN Ecosysteemdiensten in kaart brengen en waarderen

Nadere informatie

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid Waar start je als ondernemer met duurzaamheid www.will2sustain.com SPELREGELS PARTICIPATIEF INTERACTIEF MOBIELTJES GEBRUIK MAKEN VAN KENNIS IN DE GROEP CONCREET TOEPASSEN GEBRUIK MAKEND VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

Infosessies 2012 25 september 2 oktober

Infosessies 2012 25 september 2 oktober Infosessies 2012 25 september 2 oktober Duurzaam ondernemen Evenwichtige aandacht in bedrijfsvoering: PEOPLE (verbeteren werknemersklimaat) PLANET (reductie milieubelasting) PROFIT (verbeteren ondernemersklimaat)

Nadere informatie

Fonds- en tarievenoverzicht

Fonds- en tarievenoverzicht Fonds- en tarievenoverzicht Geldig per 1 september 2014 Inhoudsopgave 1 Actueel fondsaanbod 1 2 Kosten beleggen 2 3 Doorgeven beleggingsorders 3 4 Feestdagen 3 5 Verwerking beleggingsorders 3 6 Verwerking

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s

Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s Gent BC Business Café Duurzaam ondernemen: focus op Gentse KMO s 23 mei 2013 Volgende keer @Gent BC Gent BC Business Café Desertification: To Care or Not To Care? A particular view from an outsider (ENG)

Nadere informatie

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders?

Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Duurzaam beleggen Een nieuwe rol voor investeerders? Carolus van de Ven Hoofd vermogensadvies 18 december 2006 Agenda - Definitie duurzaam beleggen - Hoofdvormen - Historie / Huidige situatie - Corporate

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. 9 april 202 Gegenereerd op 9-04-202 - pagina van 0 voor Aardoom Hoveniers B.V. Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Certificaten Kwaliteit: ISO 9001:2008 certificaat Milieu: ISO 14001:2004 certificaat

Nadere informatie

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V.

DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. DE BLAAY-VAN DEN BOGAARD RAADGEVENDE INGENIEURS B.V. Westblaak 35 ROTTERDAM MVO? Doen wij zo! Datum: 27-01-2015 Inleiding MVO? Natuurlijk! Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO); werken aan economische

Nadere informatie

Waardegestuurd Contractmanagement

Waardegestuurd Contractmanagement Waardegestuurd Contractmanagement Wat is de effectiviteit van úw Inkoop- en Contractmanagement? Augustus 2015 Ontwikkeling in Inkoop & Contractmanagement Uit Onderzoek van de IACCM (International Association

Nadere informatie

2012 MVO Jaarverslag

2012 MVO Jaarverslag 2012 MVO Jaarverslag MVO-beleid Tomingroep Als mensontwikkelbedrijf werkt Tomingroep aan duurzaamheid in de volle breedte. Wij willen op een maatschappelijk verantwoorde wijze zaken doen in samenwerking

Nadere informatie

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014

Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 Verslag verantwoording betrokken aandeelhouderschap 2014 In dit verslag: 1. Stemresultaten over 2014 2. Implementatie Nederlandse Corporate Governance Code Verantwoordelijkheid van institutionele beleggers

Nadere informatie

ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie

ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie Wie? Opleiding: Technische Bedrijfskunde (werktuigbouw), Universiteit Twente Werk: ABN AMRO Export financiering Banco Real (AA Brazilie)

Nadere informatie

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort

17-12-2013. Ledengroep accountants in business. De ledengroep AIB in het kort Ledengroep accountants in business De ledengroep AIB in het kort 1 Ethiek en gedrag Een accountantsopleiding die ook een grondslag biedt voor een stevige financieel professional 2 Visie over de financieel

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Koken met de groene antikleefpan

Koken met de groene antikleefpan Adres Antoon Catriestraat 16 Contactpersoon Website 9031 Drongen David Verhofstadt Communications Manager www.green-pan.com Koken met de groene antikleefpan Activiteiten GreenPan is een Gents bedrijf dat

Nadere informatie

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 2 Waarom in aandelen? Waarom wereldwijd? Welke aanpak? 3 NINJA Loans?! NO Income,

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

DUURZAAMHEIDSJAARVERSLAG 2014 DAF TRUCKS N.V.

DUURZAAMHEIDSJAARVERSLAG 2014 DAF TRUCKS N.V. DUURZAAMHEIDSJAARVERSLAG 2014 DAF TRUCKS N.V. DRIVEN BY QUALITY Voorwoord Dit verslag is het Duurzaamheidsjaarverslag van DAF Trucks N.V. betreffende het jaar 2014. De scope van het Duurzaamheidsverslag

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie

The New Consumer Barometer Prof. dr. Gino Verleye, Ugent N=2000; 2014

The New Consumer Barometer Prof. dr. Gino Verleye, Ugent N=2000; 2014 The New Consumer Barometer Prof. dr. Gino Verleye, Ugent N=2000; 2014 18-34 55-70 Wallonia 18-34 Brussels 55-70 Flanders 35-54 Flanders 35-54 Brussels Dynamiek since long security & transparancy drive

Nadere informatie

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.

Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2. Coolmark MVO Jaarverslag 2014 Inhoud 1. Voorwoord... 2 Visie... 2 Doelstelling... 2 Aanpak... 2 MVO samen met u... 3 2. Duurzame organisatie... 4 2.1 CO 2 reductie... 4 2.2 Minimale milieubelasting...

Nadere informatie

FairTrade + Steden en gemeenten schakelen een versnelling hoger

FairTrade + Steden en gemeenten schakelen een versnelling hoger FairTrade + Steden en gemeenten schakelen een versnelling hoger 1 Inleiding Sinds een aantal jaren stellen we vast dat heel wat gemeenten en steden inzetten op eerlijke handel en duurzame ontwikkeling.

Nadere informatie

Uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Wat is een risicoprofiel? En wat doen we ermee? Bij elk beleggingsadvies dat u van ons ontvangt, stellen we uw belang voorop. Dit betekent dat elk advies

Nadere informatie

HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht

HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht HAVEN VAN ANTWERPEN Ruimte voor evenwicht NIEUW HANDIGE DUURZAAMHEIDSTIPS www.duurzamehavenvanantwerpen.be Evenwicht tussen mens (people), milieu (planet) en welvaart (prosperity) H et tweede duurzaamheidsverslag,

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens Inclusief CO 2 -footprint en reductie Maarssen, 25 maart 2014 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling COLOFON Het format

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015

Persbericht. Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015 Persbericht Jaarcijfers 2015 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 19% in 2015 Zeist, 26 februari 2016 Het totaal aan vermogen van de Triodos beleggingsfondsen is in 2015

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014

Persbericht. Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014 Persbericht Jaarcijfers 2014 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 6% in 2014 Zeist, 3 maart 2015 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid Workshop HR-scan Naar een duurzaam HRM beleid Inhoud Voorstelling Wat is Human Resources? Overzicht bestaande tools Waarom de HRM Cockpit? Doel van de HRM Cockpit Opbouw van het model De HRM Cockpit Aan

Nadere informatie

AG Fund+ De belegging op uw maat

AG Fund+ De belegging op uw maat AG Fund+ De belegging op uw maat PROMOTIONEEL DOCUMENT Wat is AG Fund+? AG Fund+ is een individuele levensverzekering van AG Insurance, gekoppeld aan beleggingsfondsen (tak 23), waarmee u belegt in zorgvuldig

Nadere informatie