De ziekte van Hodgkin

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De ziekte van Hodgkin"

Transcriptie

1 Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! De ziekte van Hodgkin Dienst kwaliteit Tel: Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke zetel: Salvatorstraat 20, B-3500 Hasselt versie maart 2016 (Object-ID )

2 Welkom Deze brochure is bedoeld voor mensen die onderzocht of behandeld worden omdat zij de ziekte van Hodgkin hebben. Er is een vermoeden dat de ziekte van Hodgkin een kanker is die voortkomt van een abnormaal lymfocyt. Meer dan 80% van de patiënten die lijden aan de ziekte van Hodgkin kan genezen worden. De diagnose kanker, of de mogelijkheid dat daar sprake van is, roept bij de meeste mensen onmiddellijk vragen en emoties op. In korte tijd krijgt u te veel te horen: over de ziekte, de onderzoeken die mogelijk volgen en de behandeling die uw arts adviseert. Het is niet altijd makkelijk die informatie te begrijpen, te onthouden en te verwerken. Deze brochure is bedoeld als ondersteuning daarbij, en kan u helpen de gesprekken met uw arts beter te begrijpen. U kan de brochure natuurlijk ook laten lezen door de mensen uit uw omgeving. Misschien heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen. Als dat vragen zijn over uw eigen diagnose of behandeling, stel die vragen dan aan uw arts of de huisarts. Het is aan te raden uw vragen vooraf op te schrijven, zodat u niets vergeet. 1

3 Inhoud 1. Wat is de ziekte van Hodgkin? p Diagnosestelling en controleonderzoeken p Overzicht van de behandelingsmethodes p Na de behandeling p Enkele nuttige contactgegevens p Contactgegevens campus Virga Jesse p. 15 2

4 1. Wat is de ziekte van Hodgkin? De ziekte van Hodgkin is een vorm van kanker waarvan men vermoedt dat hij voortkomt van een abnormale lymfocyt. De ziekte kreeg haar naam van Thomas Hodgkin, die voor het eerst de ziekte identificeerde. De meeste mensen met de ziekte van Hodgkin hebben abnormale cellen, die men Reed-Sternberg cellen noemt. De aanwezigheid van deze cellen op zichzelf betekent echter niet dat de persoon de ziekte van Hodgkin heeft. Om de diagnose te bevestigen, dient de biopsie van het lymfeweefsel dat de Reed Sternberg cellen bevat, op de achtergrond ook andere cellen en kenmerken te hebben die karakteristiek zijn voor de ziekte van Hodgkin. Bij de ziekte van Hodgkin veroorzaakt de abnormale celgroei vergrote lymfeklieren. Dit heeft tot gevolg dat de lymfocyten niet meer goed gaan functioneren. Het lichaam verliest dan een deel van de afweer tegen virussen en bacteriën, en zo treden er dus gemakkelijker infecties op. De lymfeklieren zijn zuiveringsstations in het lymfestelsel: ze maken ziekteverwekkers (bacteriën, virussen) onschadelijk en filteren afvalstoffen uit de lymfe. De lymfeklieren bevinden zich op verschillende plaatsen in ons lichaam (zie illustratie). 3

5 Waarschijnlijk ontstaat de ziekte op 1 bepaalde plaats, meestal in een lymfeklier. Soms ontstaat hij ook wel elders in het lymfestelsel: in de milt in de lever in het beenmerg in de darmwand in de keelholte De lymfevaten kunnen de kankercellen naar de andere lymfeklieren vervoeren. Uiteindelijk kunnen zij dan in het bloed terechtkomen en zich door het hele lichaam verspreiden Voorkomen De ziekte van Hodgkin komt weinig voor. In ons land zijn er elk jaar 250 nieuwe gevallen. De ziekte komt iets vaker voor bij mannen. Tussen de 20 en de 35 jaar komt de ziekte relatief vaak voor, tussen de 35 en de 50 jaar minder en boven de 50 jaar stijgt het voorkomen naarmate dat de leeftijd stijgt Oorzaken De exacte oorzaken zijn niet gekend. De artsen kunnen niet verklaren waarom de ene mens de ziekte krijgt en de andere niet. Er werden wel heel wat factoren in verband gebracht met de ziekte van Hodgkin (= risicofactoren). Mensen die geïnfecteerd zijn met het Epstein Barr virus zouden meer kans vertonen op het ontwikkelen van de ziekte van Hodgkin. Er zijn ook aanwijzingen dat familieleden van mensen met de ziekte van Hodgkin een hoger risico dan gemiddeld hebben om de ziekte te ontwikkelen. 4

6 1.3. Klachten als gevolg van de aandoening De lichamelijke klachten en afwijkingen De ziekte van Hodgkin valt op doordat men een goed voelbare zwelling in 1 of meerdere lymfeklieren aantreft. Deze zwellingen zijn echter niet pijnlijk. Daarnaast zijn er ook nog een aantal verschijnselen waardoor de ziekte kan worden opgemerkt: een wisselende temperatuur (dan koud, dan warm). Deze perioden van koorts worden afgewisseld met de normale temperatuur. gewichtsverlies en een gebrek aan eetlust extreme vermoeidheid zonder aanwijsbare reden hevige transpiratie, vooral gedurende de nachten een vervelende jeuk pijn bij het drinken van alcohol Sommige patiënten zullen de bovengenoemde verschijnselen nooit vertonen, maar bij anderen treden de verschijnselen al op bij het begin van de ziekte (enkele of allemaal). Enkele van deze verschijnselen zouden ook kunnen optreden in geval van koorts, maar zullen na verloop van tijd weer verdwijnen. Opletten dus Psychische klachten en problemen Deze weerspiegelen zich in de volgende problemen: zich onaantrekkelijk voelen als gevolg van het haarverlies en andere veranderingen in het uiterlijk depressie + angst voor wat gaat komen angst dat de ziekte terug gaat komen omgaan met herval en opnieuw ziek worden Al deze punten moeten ook opgevolgd worden, en waar nodig moeten ze besproken worden met de arts en/of de verpleegkundige. 5

7 1.4. Ziektestadium en prognose De ziekte van Hodgkin wordt onderverdeeld in 4 stadia, afhankelijk van hoe ver dat de tumor zich verspreid heeft. Het stadium beschrijft of de kanker zich verspreid heeft in het lichaam. v R O E G T Ij D I G V E R G E V O R D E R D STADIUM 1 Aantasting van 1 gebied van de lymfeknopen, of 1 orgaan of gebied buiten de lymfeknopen. Overlevingskans na 10 jaar = 90% STADIUM 2 2 of meer lymfeklieren aan 1 kant van het middenrif, of de kanker wordt aangetroffen in 1 lymfekliergebied en een nabijgelegen gebied of orgaan eveneens aan dezelfde kant van het middenrif. Overlevingskans na 10 jaar = 90% STADIUM 3 Lymfeklieren boven en onder het middenrif of een lymfeknoopgebied en een orgaan aan verschillende kanten van het middenrif. Overlevingskans = 50 tot 80% STADIUM 4 Het lymfoom is terug te vinden buiten de Lymfeknopen en milt, en verspreidt zich naar 1 of meerdere organen. Overlevingskans = 50% Elk stadium van de ziekte van Hodgkin wordt nog eens onderverdeeld in A en B, afhankelijk van de symptomen die de patiënten hebben bij het stellen van de diagnose. Patiënten bij wie de symptomen het ganse lichaam aantasten, krijgen de letter B. Patiënten die dit niet hebben krijgen de letter A. De groep met A heeft een betere prognose dan de groep met B. De categorie E wordt gebruikt wanneer de ziekte zich rechtstreeks vanuit een lymfeknoop naar een orgaan heeft verspreid. 6

8 2. Diagnosestelling en controleonderzoeken Er zijn meestal testen en onderzoeken nodig om na te gaan hoever de ziekte zich verspreid heeft en hoe goed de verschillende systemen van uw lichaam functioneren. Afhankelijk van de situatie kan uw arts sommige van deze testen of al deze testen gebruiken om na te gaan welke de beste manier is om uw ziekte te behandelen Klinische onderzoek Dit wordt meestal door de oncoloog of hematoloog gedaan. De symptomen van de ziekte van Hodgkin zijn niet specifiek voor deze kanker en gelijken in feite op de symptomen van heel wat andere aandoeningen. Frequente symptomen van de ziekte van Hodgkin zijn: koude rillingen pijnloze zwelling van de lymfeklieren koorts s nachts zweten onverklaarbaar gewichtsverlies gebrek aan energie jeuk Indien de dokter de ziekte van Hodgkin vermoedt na het nagaan van uw symptomen en het verrichten van een klinisch onderzoek, kan zij/hij besluiten om andere onderzoeken te doen om de diagnose te helpen bevestigen Andere onderzoeken Biopsie Biopsie is een procedure waarbij een stukje weefsel van een gebied dat verdacht is op kanker wordt weggenomen om te onderzoeken onder de microscoop. De informatie die verkregen wordt uit dit stukje weefsel is van cruciaal belang voor de diagnose en de behandeling van de ziekte. 7

9 Beeldvormende technieken RX: X-stralen maken gebruik van Röntgenstraling om foto s van de binnenzijde van het lichaam te maken. CT: hier worden foto s gemaakt vanuit verschillende hoeken rondom het lichaam voor een gedetailleerd beeld. Dit onderzoek is nuttig om na te gaan of er abnormale lymfocyten aanwezig zijn en of inwendige organen aangetast zijn door de ziekte van Hodgkin. NMR: een NMR wordt gedaan als de arts een duidelijk beeld wil krijgen van de hersenen en van het ruggenmerg om na te gaan of de kanker zich ook naar deze gebieden heeft uitgebreid. Pet scan: deze test wordt gedaan om gebieden in het lichaam te identificeren die aangetast zijn door de ziekte. Om de test uit te voeren wordt een radioactieve merkstof ingespoten, waarna dwarse doorsneden van het lichaam genomen worden Bloedonderzoek Een onderzoek van het bloed wordt uitgevoerd om na te gaan of de verschillende soorten cellen van het bloed in normale aantallen aanwezig zijn, en of ze een normaal uitzicht hebben wanneer ze onder de microscoop bekeken worden. Men kijkt de rode bloedcellen, de witte bloedcellen en de bloedplaatjes na. Afwijkingen in deze bloedcellen kunnen soms het eerste teken zijn van een lymfoom Urineonderzoek 8

10 2.5. Onderzoek van het beenmerg Beenmerg is een sponsachtig materiaal dat zich in de beenderen bevindt. Het bevat niet volwassen cellen die men stamcellen noemt. Uit deze stamcellen ontwikkelen zich drie soorten cellen die men in het lichaam aantreft: de rode bloedcellen, de witte bloedcellen en de bloedplaatjes. De ziekte van Hodgkin kan zich verspreiden in het beenmerg. De arts zal dus een deel van het beenmerg willen onderzoeken om te kijken of hier kankercellen aanwezig zijn. Men neemt beenmerg na het verdoven van de huid, de weke weefsels en het oppervlak van het bot met een lokaal verdovingsmiddel. Daarna brengt men een naald in het botbeen van de heup of op het borstbeen en neemt men een klein staaltje. Op het ogenblik dat het beenmerg wordt opgezogen kan de procedure pijnlijk zijn. 3. Overzicht van de behandelingsmethodes Patiënten met de ziekte van Hodgkin krijgen bijna allemaal een behandeling met bepaalde geneesmiddelen (=chemotherapie). Die behandeling wordt vaak gevolgd door bestraling op de plaatsen waar de ziekte aanwezig is. Bij bijna alle patiënten met de ziekte van Hodgkin is de behandeling gericht op genezing (curatieve behandeling). Bij een aantal patiënten is totale genezing niet mogelijk. De behandeling is dan bedoeld om het ziekteproces te vertragen en/of klachten te voorkomen of te verminderen (palliatieve behandeling) Chemotherapie Bijna elke patiënt met de ziekte van Hodgkin krijgt een behandeling met cytostatica. Cytostatica komen in de bloedbaan terecht. Via het bloed verspreiden ze zich in het lichaam. Zij kunnen dus kankercellen bereiken op vrijwel alle plaatsen van het lichaam. Meestal zijn verschillende kuren nodig. De behandeling bestaat meestal uit 4 tot 6 sessies. De middelenkeuze is afhankelijk van het stadium en het risicoprofiel. De behandeling duurt twaalf tot vierentwintig weken. 9

11 In eerste instantie is de behandeling gericht op het bereiken van een complete remissie. Dat betekent dat er geen kankercellen meer aantoonbaar zijn. Bijwerkingen Cytostatica tasten naast kankercellen ook gezonde cellen aan. Als gevolg daarvan kunnen onaangename nevenwerkingen optreden zoals: haaruitval tintelingen in de vingers darmstoornissen vermoeidheid Ook bloedarmoede, verhoogde vatbaarheid voor infecties en toegenomen bloedingneiging komen voor. Bijwerkingen zoals misselijkheid en braken zijn met medicijnen grotendeels te voorkomen. Een algemene bijwerking is vermoeidheid. Die kan ook na de behandeling lang aanhouden Radiotherapie Radiotherapie kan kwaadaardige cellen geheel of gedeeltelijk vernietigen. Kankercellen verdragen bestraling slechter dan gezonde cellen. Beschadigde kankercellen herstellen zich niet of nauwelijks. Gezonde cellen herstellen zich meestal wel. Radiotherapie hoort bij de ziekte van Hodgkin na de chemotherapie, op de plaatsen waar de kanker aanwezig was. De bestraling duurt 2 tot 3 weken aan een ritme van 5 maal per week. Bijwerkingen Omdat bestraling ook gezonde cellen beschadigt, kunnen er bijwerkingen optreden die meestal tijdelijk zijn. Een algemene bijwerking is de vermoeidheid. Andere bijwerkingen hangen af van de bestraalde gebieden. De gevolgen van chemotherapie en radiotherapie op lange termijn Zowel chemotherapie als radiotherapie kunnen de vruchtbaarheid aantasten. Vooral bij vrouwen is dat in het geval van chemotherapie niet altijd te vermijden. Het risico is sterk afhankelijk van de leeftijd van de patiënte. Is zij ten tijde van behandeling jonger dan 30 jaar, dan blijft de overgang vervroegd intreden. De overgangsklachten tegenaan kan door een behandeling met hormonen. 10

12 Bij mannen valt te overwegen om voor de behandeling sperma in te vriezen. Sperma invriezen is alleen zinvol als er voldoende zaadcellen van goede kwaliteit in het sperma aanwezig zijn. Als gevolg van de ziekte blijkt dat helaas niet bij alle patiënten het geval te zijn. Bij patiënten die roken tijdens de periode van de chemotherapie of de radiotherapie, is de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk groter. Dat komt door een wisselwerking tussen de toegepaste behandeling en de geïnhaleerde sigarettenrook. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat patiënten met de ziekte van Hodgkin, die dikwijls een intensieve behandeling ondergaan, op lange termijn iets meer risico lopen op een tweede soort kanker. Met die wetenschap hangt de keuze van de behandeling tegenwoordig niet alleen af van het beste behandelingsresultaat. Ook hoe eventuele ernstige bijwerkingen op lange termijn zoveel mogelijk te voorkomen zijn, speelt een rol Verdere behandelingsmogelijkheden Een aantal patiënten jonger dan 60 jaar krijgt een zwaardere behandeling (chemotherapie en radiotherapie) voorgesteld. De behandeling wordt gevolgd door een stamceltransplantatie, omdat een dergelijke kuur ook veel gezonde beenmergcellen beschadigt. De behandeling geldt doorgaans voor patiënten met de ziekte van Hodgkin bij wie: de ziekte na de eerste, geslaagde behandeling spoedig terugkomt de ziekte onvoldoende op de eerste behandeling reageert Stamceltransplantatie In het beenmerg bevinden zich een groot aantal (bloed)stamcellen. Daaruit ontstaan dagelijks miljarden bloedcellen. Deze zijn onmisbaar voor een goed functioneren van het lichaam. De bloedcellen zorgen onder meer voor zuurstoftransport naar weefsels en organen, voor bescherming tegen infecties en voor de bloedstolling. De intensieve chemotherapie, bedoeld om de ziekte van Hodgkin te laten verdwijnen, tast het beenmerg aan. Dat remt het productieproces van bloedcellen sterk af. De behandeling kan dan ook alleen plaatsvinden als de patiënt aansluitend op de behandeling stamcellen krijgt toegediend. 11

13 Voorafgaand aan de kuur zal men daarom een hoeveelheid stamcellen afnemen (aferese), om ze later terug te geven. Dat heet stamceltransplantatie. De transplantatie kan ook met stamcellen van een donor (allogene stamceltransplantatie), maar bij de ziekte van Hodgkin gebeurt het met stamcellen van de patiënt zelf. Als stamcellen uit het bloed worden gehaald, krijgt de patiënt eerst een medicijn toegediend, een groeifactor, waardoor er stamcellen vanuit het beenmerg in de bloedbaan komen. Vervolgens haalt een speciaal centrifugeapparaat de stamcellen uit het bloed. Stamcellen afnemen duurt 2 tot 4 uur, enkele dagen na elkaar, tot er voldoende stamcellen verkregen zijn. De transplantatie vindt doorgaans 2 tot 3 weken na de afname van de stamcellen plaats. In die periode krijgt de patiënt een intensieve behandeling met cytostatica om zoveel mogelijk kankercellen te vernietigen. Soms is ook bestraling van het ganse lichaam nodig. De patiënt is door de behandeling tijdelijk zeer vatbaar voor infecties. Daarom is zorgvuldige verpleging met maatregelen ter voorkoming van infecties, zoals isolatie, antibiotica,... noodzakelijk. Na de cytostaticabehandeling krijgt de patiënt via een infuus de eerder uit het beenmerg of bloed afgenomen stamcellen toegediend. Dit neemt ongeveer 15 minuten in beslag. Het duurt ongeveer 2 weken voor er zekerheid is of het beenmerg weer voldoende bloedcellen aanmaakt. In die periode blijft de patiënt vatbaar voor infecties. Speciale zorg blijft ook dan noodzakelijk. Soms zijn bloedtransfusies nodig. De totale opname duurt doorgaans 3 tot 4 weken. Na de eerste periode van herstel van het bloed is nog een langere periode nodig voor herstel van de afweer. Doorgaans zal de patiënt enkele maanden na de transplantatie weer een redelijk normale activiteit kunnen ontplooien, en soms zelfs weer aan het werk kunnen gaan. Soms duurt het herstel wat langer. 12

14 De patiënt zal gedurende het eerste jaar nogal wat beperkingen ondervinden in zijn dagelijks leven. In zowel lichamelijk als emotioneel opzicht vergt de totale behandeling vaak veel van de patiënt. Optimale medische en verpleegkundige zorg, en extra aandacht en begeleiding zijn dan ook onontbeerlijk. Voor ondersteuning kan in het ziekenhuis ook een beroep gedaan worden op een psycholoog, een maatschappelijk werker of een pastoraal medewerker. 4. Na de behandeling 4.1. Geneeskansen De kans op genezing is vrij groot. Vooral het stadium van de ziekte bij de ontdekking is van invloed. De kans dat de ziekte terugkomt, is kleiner naarmate dat de patiënt langer ziektevrij is Controle Patiënten die voor de ziekte van Hodgkin behandeld zijn, blijven gedurende vele jaren, liefst levenslang, onder controle van een specialist. Als de ziekte terugkomt, bekijken de artsen op grond van de eerdere behandeling en het stadium welke behandeling het beste is. Vaak is met een behandeling toch nog genezing, dan wel langdurige vertraging van de ziekte, haalbaar. Patiënten met de ziekte van Hodgkin krijgen een heel intensieve behandeling: chemotherapie, radiotherapie, vaak beide. De behandeling beschadigt ook gezonde cellen. Vooral patiënten die meermaals zijn behandeld, lopen meer risico op bijwerkingen op lange termijn. Dat kan betekenen dat de algemene gesteldheid toch wat minder goed is dan voor het ontstaan van de ziekte. Sommige patiënten zijn nog lang na de behandeling eerder vermoeid dan voor hun ziekte. Lang na een bestralingskuur kunnen hartklachten optreden. Ook kunnen stoornissen in de vruchtbaarheid blijven bestaan. Zoals eerder vermeld, lopen patiënten die behandeld zijn voor de ziekte van Hodgkin, wat meer risico op een andere soort kanker. De specialist zal daar rekening mee houden bij de controleonderzoeken van de patiënt. Daarom is levenslange controle wenselijk. 13

15 5. Enkele nuttige adressen en telefoonnummers Vlaamse kankertelefoon: Regionale steunpunten: Vlaamse liga tegen kanker:

16 6. Contactgegevens Afdelingen Hematologie Afdeling C7, tel: Afdeling A5, tel: Physician assistant Hematologie Ingrid Geuns, tel: Daghospitaal oncologie Dagzaal L0, tel: Dagzaal D5, tel: Dagzaal E5, tel: Secretariaat oncologie Om afspraken te maken Tel: Dienst spoedgevallen Voor urgente zaken, tel:

17 Persoonlijke notities 16

Non-Hodgkin lymfoom. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID )

Non-Hodgkin lymfoom. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID ) Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Non-Hodgkin lymfoom Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

Infoblad. Non-hodgkin-lymfomen Behandeling

Infoblad. Non-hodgkin-lymfomen Behandeling Infoblad Non-hodgkin-lymfomen Behandeling De meest toegepaste behandelingen bij non- Hodgkin-lymfomen zijn: Bestraling (radiotherapie) Chemotherapie (behandeling met celdodende of celdelingremmende medicijnen)

Nadere informatie

Chronische leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit. versie december 2014 (Object-ID )

Chronische leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit. versie december 2014 (Object-ID ) Chronische leukemie Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 81 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113

Non Hodgkin lymfoom. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Non Hodgkin lymfoom Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2014 pavo 1113 Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne

Nadere informatie

Patiëntenboekje. Hodgkinlymfoom. is een vorm van. lymfklierkanker, HODGKIN- LYMFOOM. een ongeremde groei. van kwaadaardige. witte bloedcellen.

Patiëntenboekje. Hodgkinlymfoom. is een vorm van. lymfklierkanker, HODGKIN- LYMFOOM. een ongeremde groei. van kwaadaardige. witte bloedcellen. Hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker, een ongeremde groei van kwaadaardige witte bloedcellen. Patiëntenboekje HODGKIN- LYMFOOM Hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker, een ongeremde groei

Nadere informatie

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078)

hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) Non-Hodgkin lymfoom Uw hoofdbehandelaar is: hematoloog dr. Uw specialist is op werkdagen tussen 08.30 17.00 uur bereikbaar via de polikliniek Interne geneeskunde, tel. (078) 654 64 64. 1 Inleiding U heeft

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING. (NON) HODGKIN Ziekte en behandeling

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING. (NON) HODGKIN Ziekte en behandeling Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING (NON) HODGKIN 2 Inhoud Ziektebeeld en behandeling...4 Medisch onderzoek...4 Chemotherapie...5 Immunotherapie...6 Radiotherapie...7

Nadere informatie

Acute leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID )

Acute leukemie. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit. versie maart 2016 (Object-ID ) Acute leukemie Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke zetel:

Nadere informatie

De ziekte van Kahler of multipel myeloom

De ziekte van Kahler of multipel myeloom Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! De ziekte van Kahler of multipel myeloom Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis

Nadere informatie

De ziekte van Hodgkin

De ziekte van Hodgkin bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt De ziekte van Hodgkin UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding U wordt behandeld voor de ziekte van Hodgkin. U hebt hierover al uitleg gekregen van

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Myelodysplasie UZ Gent, Dienst Hematologie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Myelodysplasie UZ Gent, Dienst Hematologie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Myelodysplasie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding U wordt behandeld voor myelodysplasie of MDS. U hebt hierover al uitleg gekregen van uw behandelende

Nadere informatie

Non-Hodgkin Lymfoom. Inleiding

Non-Hodgkin Lymfoom. Inleiding Non-Hodgkin Lymfoom Inleiding U wordt onderzocht of behandeld voor een Non-Hodgkin Lymfoom. U hebt hierover al uitleg gekregen van uw behandelende arts. Deze brochure geeft u meer informatie over de ziekte,

Nadere informatie

Hairy cell leukemie (HCL)

Hairy cell leukemie (HCL) Interne geneeskunde Patiënteninformatie Hairy cell leukemie (HCL) U ontvangt deze informatie, omdat bij u hairy cell leukemie (HCL) is geconstateerd. Hairy cell leukemie (HCL) is een zeldzame aandoening,

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Aplastische anemie UZ Gent, Dienst Hematologie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Aplastische anemie UZ Gent, Dienst Hematologie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Aplastische anemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding U wordt behandeld voor aplastische anemie. U hebt hierover al uitleg gekregen van uw behandelende

Nadere informatie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. Teelbalkanker

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. Teelbalkanker RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten Teelbalkanker UROLOGIE Teelbalkanker Geachte heer, U werd recent onderzocht of behandeld in verband met teelbalkanker.

Nadere informatie

Handleiding voor patiënten. Belangrijke informatie voor patiënten die beginnen aan een behandeling met LEMTRADA

Handleiding voor patiënten. Belangrijke informatie voor patiënten die beginnen aan een behandeling met LEMTRADA Handleiding voor patiënten Belangrijke informatie voor patiënten die beginnen aan een behandeling met LEMTRADA Inhoudsopgave 1> Wat is LEMTRADA en hoe werkt het? 03 2> Bijwerkingen 04 3> Planning van uw

Nadere informatie

Kankerinfo. De ziekte van Hodgkin. Met wie kan ik erover praten? kanker. be/info publicaties VOOR AL UW VRAGEN OVER KANKER

Kankerinfo. De ziekte van Hodgkin. Met wie kan ik erover praten? kanker. be/info publicaties VOOR AL UW VRAGEN OVER KANKER Met wie kan ik erover praten? Zoekt u hulp of andere informatie? Hebt u er behoefte aan om uw hart eens te luchten? Zoekt u informatie over een type kanker of de behandelingsmogelijkheden? Wilt u weten

Nadere informatie

Acute myeloïde leukemie

Acute myeloïde leukemie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Acute myeloïde leukemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Symptomen U wordt behandeld voor acute myeloïde leukemie. U hebt hierover al uitleg

Nadere informatie

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel

BOTTUMOREN. 1. Normaal botweefsel BOTTUMOREN Om beter te kunnen begrijpen wat een bottumor juist is, wordt er in deze brochure meer uitleg gegeven over de normale structuur van het bot. Op die manier krijgt u een beter zicht op wat abnormaal

Nadere informatie

Non-Hodgkinlymfomen. Met wie kan ik erover praten? De Stichting tegen Kanker luistert naar u. tel.: +32 2 733 68 68 - fax: +32 2 734 92 50

Non-Hodgkinlymfomen. Met wie kan ik erover praten? De Stichting tegen Kanker luistert naar u. tel.: +32 2 733 68 68 - fax: +32 2 734 92 50 3.1.10 NL Met wie kan ik erover praten? Non-Hodgkinlymfomen Non-Hodgkinlymfomen Zoekt u hulp of andere informatie? Heeft u er behoefte aan om uw hart eens te luchten? Zoekt u informatie over een type kanker

Nadere informatie

Voor wie is deze brochure? Inhoud

Voor wie is deze brochure? Inhoud Hodgkinlymfoom Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Het lymfestelsel 6 Beenmerg en bloedcellen 8 Het Hodgkin-lymfoom 9 Klachten 11 Onderzoek voor de diagnose 13 Verder onderzoek 15 Behandeling

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis )

Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis ) Thiopurines Azathioprine (Imuran ) Mercaptopurine( puri-nethol ) Tioguanine (Lanvis ) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u verteld dat u in aanmerking komt voor een onderhoudsbehandeling met een

Nadere informatie

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden.

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. MAAGKANKER 17852 Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. Maagkanker is een kwaadaardige tumor in de maag, het wordt ook wel maagcarcinoom

Nadere informatie

Kanker. Inleiding. Wat is kanker. Hoe ontstaat kanker

Kanker. Inleiding. Wat is kanker. Hoe ontstaat kanker Kanker Inleiding Ik heb dit onderwerp gekozen omdat veel mensen niet weten wat kanker precies inhoud en ik zelf er ook meer van wil weten omdat mijn oma er in de zomervakantie aan gestorven is. Dat je

Nadere informatie

AGRESSIEF NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Het agressief. non-hodgkinlymfoom is een. vorm van lymfklierkanker.

AGRESSIEF NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Het agressief. non-hodgkinlymfoom is een. vorm van lymfklierkanker. Het agressief non-hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker. Hoewel agressieve lymfomen zich kwaadaardiger gedragen dan indolente (langzaam groeiende) lymfomen, is bij een groter deel zeer langdurige

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Non-Hodgkin Lymfoom UZ Gent, Dienst Hematologie - Stamceltransplantatiecentrum

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Non-Hodgkin Lymfoom UZ Gent, Dienst Hematologie - Stamceltransplantatiecentrum bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Non-Hodgkin Lymfoom UZ Gent, Dienst Hematologie - Stamceltransplantatiecentrum Inhoudsopgave Inleiding Inleiding p. 3 Non-Hodgkin Lymfoom p. 4 Symptomen

Nadere informatie

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon:

Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: Deze patiënteninformatie is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Telefoon: Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Belangrijke namen en telefoonnummers 3. Wat is kanker (algemeen) 4. Behandeling van

Nadere informatie

Kanker van de baarmoeder

Kanker van de baarmoeder Kanker van de baarmoeder Endometriumcarcinoom Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen met baarmoederkanker en hun omgeving. De brochure geeft u een antwoord op volgende vragen: Wat is baarmoederkanker?

Nadere informatie

Perifere stamcelferese

Perifere stamcelferese INTERNE GENEESKUNDE Perifere stamcelferese BEHANDELING Perifere stamcelferese Uw arts heeft voorgesteld u te behandelen met een hoge dosering cytostatica (chemotherapie). Deze behandeling is alleen mogelijk

Nadere informatie

Beenmergtransplantatie/PSCT algemeen

Beenmergtransplantatie/PSCT algemeen Daniel den Hoed Oncologisch Centrum Het doel van deze brochure is algemene informatie te geven over beenmerg- en perifere stamceltransplantaties. Er is misschien met u gesproken over transplantatie als

Nadere informatie

Acute lymfatische leukemie

Acute lymfatische leukemie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Acute lymfatische leukemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Acute lymfatische leukemie U wordt behandeld voor een lymfatische leukemie. U hebt

Nadere informatie

Als u te horen krijgt dat u leukemie hebt, is de schrik natuurlijk groot. Vaak komen er dan veel vragen op over

Als u te horen krijgt dat u leukemie hebt, is de schrik natuurlijk groot. Vaak komen er dan veel vragen op over Wat is leukemie? Leukemie is de verzamelnaam voor verschillende soorten beenmergkanker. Alle vormen worden gekenmerkt door een ontregelde groei van verschillende soorten witte bloedcellen. In het beenmerg,

Nadere informatie

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker 9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft in overleg met u en de internist-oncoloog (internist gespecialiseerd in de behandeling van kanker), besloten om na uw operatie

Nadere informatie

Behandeling borstkanker

Behandeling borstkanker Behandeling borstkanker 1. Heelkunde (chirurgie) (operatie): - Borstsparend: betekent wegname van het gezwel met veiligheidsmarge van gezond weefsel rondom en wegname van de schildwachtklier (poortwachterklier

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e),

INFORMATIEBLAD. Beste patiënt(e), INFORMATIEBLAD Studie waar het nut van 6 chemotherapie kuren met CHOP en Rituximab gevolgd door een radiochemotherapie aan myeloablatieve dosis met toediening van autologe perifere stamcellen, vergeleken

Nadere informatie

EWINGSARCOOM Wat betekent het?

EWINGSARCOOM Wat betekent het? EWINGSARCOOM Wat betekent het? Oncologie/0138 Deze informatiebrochure is bestemd voor personen met een Ewingsarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn: familie, vrienden, We geven u

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

PATIËNTENBROCHURE Therapie met Gazyvaro (Immunotherapie)

PATIËNTENBROCHURE Therapie met Gazyvaro (Immunotherapie) PATIËNTENBROCHURE Therapie met Gazyvaro (Immunotherapie) WAT IS OBINITUZUMAB? De merknaam van Obinituzumab is Gazyvaro. Obinituzumab is een immunotherapie: een behandeling die werkt via het immuunsysteem

Nadere informatie

Hodgkin-lymfoom Ziekte van Hodgkin

Hodgkin-lymfoom Ziekte van Hodgkin Hodgkin-lymfoom Ziekte van Hodgkin Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Het lymfestelsel 6 Het Hodgkin-lymfoom 8 Klachten 10 Onderzoek 11 Verder onderzoek 13 Behandeling 18 Verloop van

Nadere informatie

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2 Chemotherapie Inleiding Deze brochure is voor patiënten die voor het eerst behandeld gaan worden met chemotherapie. U krijgt uitleg over wat chemotherapie inhoudt. Hoewel deze brochure waarschijnlijk helpt

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel BLOED EN BLOEDWAARDEN. (NON) HODGKIN Bloed(waarden)

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel BLOED EN BLOEDWAARDEN. (NON) HODGKIN Bloed(waarden) Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin onderdeel BLOED EN BLOEDWAARDEN (NON) HODGKIN 2 Inhoud Waaruit bestaat bloed?...4 Rode bloedcellen...4 Witte bloedcellen...5 Bloedplaatjes...5 Invloed van

Nadere informatie

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het?

WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? WEKE DELEN SARCOOM Wat betekent het? Oncologie/0145 1 Deze informatiebrochure is voor personen met een weke delen sarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn: familie, vrienden We geven

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Neuroblastoom. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu. Neuroblastoom. www.kinderneurologie.eu Neuroblastoom Wat is een neuroblastoom? Een neuroblastoom is een kwaadaardig kankergezwel (tumor) wat ontstaan is uit een bepaald type zenuwweefsel. Dit zenuwweefsel wordt het sympathische zenuwstelsel

Nadere informatie

Perifere Stamcel Reïnfusie

Perifere Stamcel Reïnfusie Perifere Stamcel Reïnfusie Inleiding Wij adviseren u deze brochure over perifere stamcel reïnfusie rustig door te lezen. Vragen of opmerkingen kunt u noteren op de laatste bladzijde zodat u bij een volgend

Nadere informatie

Chronische myeloïde leukemie

Chronische myeloïde leukemie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Chronische myeloïde leukemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Chronische myeloïde leukemie U wordt behandeld voor chronische myeloïde leukemie.

Nadere informatie

Kanker van de eierstokken

Kanker van de eierstokken Kanker van de eierstokken Ovariumcarcinoom Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen met eierstokkanker en hun omgeving. We geven u een antwoord op volgende vragen: Wat is eierstokkanker? Wat zijn

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Teelbalkanker. www.urologischcentrum.be

Teelbalkanker. www.urologischcentrum.be Teelbalkanker www.urologischcentrum.be Voor wie is deze brochure Deze brochure is in de eerste plaats bedoeld voor mannen die worden onderzocht of behandeld in verband met teelbalkanker. Veel mensen zijn

Nadere informatie

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl

Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Behandeling van patiënten met Hodgkin lymfoom: wikken en wegen? Josée Zijlstra Hematoloog Vumc j.zijlstra@vumc.nl Wikken en wegen Wat is de beste behandeling? Beste behandeling? Grootste kans op genezing..

Nadere informatie

9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker

9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker 9.1 Chemotherapie voorafgaand aan de operatie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft na overleg met de internist-oncoloog (internist gespecialiseerd in de behandeling van kanker) en in overleg met

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

De meest voorkomende bijverschijnselen zijn: Bijverschijnselen die weinig voorkomen: Bijverschijnselen die zelden voorkomen:

De meest voorkomende bijverschijnselen zijn: Bijverschijnselen die weinig voorkomen: Bijverschijnselen die zelden voorkomen: Methotrexaat Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u verteld dat u in aanmerking komt voor een onderhoudsbehandeling met Methotrexaat in verband met een chronische ontstekingsziekte van de darmen (ziekte

Nadere informatie

Chronische lymfatische leukemie

Chronische lymfatische leukemie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Chronische lymfatische leukemie UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Symptomen U wordt behandeld voor chronische lymfatische leukemie. U hebt hierover

Nadere informatie

Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen

Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel cyclofosfamide te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Mond-, Kaak-, Aangezichtschirurgie Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 09-2015-6212 Geachte... U heeft een bezoek

Nadere informatie

Familiaire Mediterrane Koorts

Familiaire Mediterrane Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Familiaire Mediterrane Koorts Versie 2016 2. DIAGNOSE EN BEHANDELING 2.1 Hoe wordt het gediagnosticeerd? Over het algemeen wordt de volgende aanpak gehanteerd:

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over uw verblijf in beschermende isolatie (= omgekeerde isolatie)

Alles wat u moet weten over uw verblijf in beschermende isolatie (= omgekeerde isolatie) Patiënteninformatie algemeen inwendige ziekten Alles wat u moet weten over uw verblijf in beschermende isolatie (= omgekeerde isolatie) ALGEMEEN ZIEKENHUIS SINT-JOZEF Oude Liersebaan 4-2390 Malle tel.

Nadere informatie

Infoblad. Non-hodgkin-lymfomen Verloop van de ziekte

Infoblad. Non-hodgkin-lymfomen Verloop van de ziekte Infoblad Non-hodgkin-lymfomen Verloop van de ziekte Het is niet goed mogelijk om bij patiënten met een non-hodgkon-lymfoom uitspraken te doen over het verloop van de ziekte. Groeisnelheid, stadium, leeftijd,

Nadere informatie

INDOLENT NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Indolent non-hodgkinlymfoom. lymfklierkanker. Ongeveer. de helft van de patiënten

INDOLENT NON-HODGKIN- LYMFOOM. Patiëntenboekje. Indolent non-hodgkinlymfoom. lymfklierkanker. Ongeveer. de helft van de patiënten Indolent non-hodgkinlymfoom is een vorm van lymfklierkanker. Ongeveer de helft van de patiënten met non-hodgkin heeft een indolente, niet-agressieve vorm. Je kunt lang met de ziekte leven. Daarom wordt

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. CYCLOFOSFAMIDE (Endoxan )

PATIËNTENINFORMATIE. CYCLOFOSFAMIDE (Endoxan ) PATIËNTENINFORMATIE CYCLOFOSFAMIDE (Endoxan ) 2 CYCLOFOSFAMIDE (Endoxan ) Uw reumatoloog heeft u cyclofosfamide voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te

Nadere informatie

Therapie met ABVD (Celremmende therapie) PATIËNTENBROCHURE

Therapie met ABVD (Celremmende therapie) PATIËNTENBROCHURE PATIËNTENBROCHURE Therapie met ABVD (Celremmende therapie) Inleiding Deze brochure biedt u de nodige informatie over uw therapie ABVD. U leest hierin meer over de behandeling zelf, bijzondere richtlijnen

Nadere informatie

Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker

Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker 2 Uw uroloog heeft met u besproken dat de resultaten van de onderzoeken helaas bevestigen dat u prostaatkanker heeft. Ook is besproken of er

Nadere informatie

Non-Hodgkin- lymfomen

Non-Hodgkin- lymfomen Non-Hodgkinlymfomen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Het lymfestelsel 6 Non-Hodgkin-lymfomen 8 Klachten 11 Onderzoek 12 Verder onderzoek 14 Behandeling 19 Verloop van de ziekte 28 Huidlymfoom

Nadere informatie

Non-Hodgkin- lymfomen

Non-Hodgkin- lymfomen Non-Hodgkinlymfomen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Het lymfestelsel 6 Beenmerg en bloedcellen 8 Non-Hodgkin-lymfomen 9 Klachten 12 Onderzoek voor de diagnose 13 Verder onderzoek 15

Nadere informatie

EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET?

EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET? EEN CHONDROSARCOOM WAT BETEKENT HET? Oncologie/0137 Deze informatiebrochure is bestemd voor personen met een chondrosarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn zoals familie, vrienden,

Nadere informatie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie Behandelingen bij longkanker inclusief klinische studie immuuntherapie 1 Longkanker Longkanker is niet één ziekte: er bestaan meerdere vormen van longkanker. In deze brochure bespreken we de twee meest

Nadere informatie

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Azathioprine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Azathioprine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw maag-, darm- en leverarts (MDL-arts) heeft u azathioprine (merknaam Imuran ) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING LONGGENEESKUNDE Longontsteking BEHANDELING Longontsteking U bent in het ziekenhuis opgenomen vanwege een longontsteking. Maar wat is dat precies en wat kunnen we ertegen doen? In deze folder vindt u de

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst. Aplastische Anemie. Afdeling Hematologie 12 december 2016

Informatie bijeenkomst. Aplastische Anemie. Afdeling Hematologie 12 december 2016 Informatie bijeenkomst Aplastische Anemie Afdeling Hematologie 12 december 2016 Wat is Aplastische Anemie? Fred Falkenburg Internist-hematoloog Stamcellen in het beenmerg maken alle bloedcellen en afweercellen

Nadere informatie

Zaadbalkanker. Urologie

Zaadbalkanker. Urologie Zaadbalkanker Urologie Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. Wat is kanker?...5 3. Risicofactoren...6 4. Misverstanden...7 5. Stellen van de diagnose...9 6. Operatie... 10 7. Verder onderzoek... 12 9. Verloop

Nadere informatie

Slokdarmkanker. Supplement informatiewijzer oncologie

Slokdarmkanker. Supplement informatiewijzer oncologie Supplement informatiewijzer oncologie Slokdarmkanker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Algemene informatie over de slokdarm en slokdarmkanker 3. Het stellen van de diagnose 4. Behandeling van slokdarmkanker

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie

Interne Geneeskunde Nefrologie. Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Informatie over afstoting na niertransplantatie Interne Geneeskunde Nefrologie Wat is afstoting na niertransplantatie? U krijgt medicijnen om afstoting van uw transplantatienier

Nadere informatie

MYELODYS- PLASTISCH SYNDROOM (MDS) Patiëntenboekje. Myelodysplastische. syndromen (MDS) is een. verzamelnaam voor een. aantal kwaadaardige

MYELODYS- PLASTISCH SYNDROOM (MDS) Patiëntenboekje. Myelodysplastische. syndromen (MDS) is een. verzamelnaam voor een. aantal kwaadaardige Myelodysplastische syndromen (MDS) is een verzamelnaam voor een aantal kwaadaardige beenmergaandoeningen. Kenmerken zijn de afwijkende vormen van de bloedcellen en het onvermogen om gezonde bloedcellen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Longkanker

Patiënteninformatie. Longkanker Patiënteninformatie Longkanker Inhoudsopgave Pagina Wat is longkanker? 4 Onderzoek en diagnose 4 De meest voorkomende onderzoeken. 5 Behandeling 7 De meest voorkomende behandelmethoden 8 Revalidatie 9

Nadere informatie

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc

Hairy cell leukemie. Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Hairy cell leukemie Mariëlle Wondergem hematoloog VUmc Wie krijgen leukemie? Elk jaar krijgen in Nederland rond de 1500 mensen leukemie Ongeveer 750 acute leukemie Bij de anderen gaat het om chronische

Nadere informatie

Lasertherapie bij orale mucositis

Lasertherapie bij orale mucositis Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Lasertherapie bij orale mucositis Dienst kwaliteit E-mail: kwaliteit@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw

Nadere informatie

Hoe kan u drukletsels (decubitus) voorkomen?

Hoe kan u drukletsels (decubitus) voorkomen? Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Hoe kan u drukletsels (decubitus) voorkomen? Preventiefolder

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Herceptin

Patiënteninformatie. Herceptin Patiënteninformatie Herceptin 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is Herceptin?... 4 Hoe wordt Herceptin toegediend?... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verwikkelingen...

Nadere informatie

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere.

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Informatie longkanker Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Inhoud 3 Waarom heeft uw arts Taxotere voorgesteld? Hoe wordt Taxotere toegediend? 4 Bijwerkingen op het

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Inleiding Na verschillende onderzoeken

Nadere informatie

Amandeloperaties bij volwassenen

Amandeloperaties bij volwassenen Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Amandeloperaties bij volwassenen Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 90 22 Jessa Ziekenhuis vzw Campus

Nadere informatie

Non-Hodgkin- lymfomen

Non-Hodgkin- lymfomen Non-Hodgkinlymfomen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Non-Hodgkinlymfomen 4 Symptomen 8 Onderzoek voor de diagnose 9 Onderzoek na de diagnose 10 Behandeling van non-hodgkinlymfomen 16 Bestraling 20 Chemotherapie

Nadere informatie

Idiopatische trombocytopenische purpura

Idiopatische trombocytopenische purpura bloed, ademhaling & spijsvertering info voor de patiënt Idiopatische trombocytopenische purpura UZ Gent, Dienst Hematologie Inleiding Diagnose U wordt behandeld voor een idiopatische trombocytopenische

Nadere informatie

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek.

Om deze geneesmiddelen juist te gebruiken is het belangrijk, dat u er een aantal dingen over weet. Lees ook de bijsluiter van de apotheek. 6Thioguanine of 6TG 6THIOGUANINE OF 6TG Uw maag-darm-leverarts heeft in overleg met u besloten u te gaan behandelen met het middel 6 Thioguanine of 6TG. Dit geneesmiddel dient ter behandeling van de ziekte

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Docetaxel

Patiënteninformatie. Docetaxel Patiënteninformatie Docetaxel 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is de samenstelling van deze therapie... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verloop van de

Nadere informatie

Uw welzijn verdient onze beste zorg

Uw welzijn verdient onze beste zorg Infobrochure radiotherapie bij hersentumoren Campus Rooienberg Uw welzijn verdient onze beste zorg In deze brochure vindt u informatie over de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Tevens

Nadere informatie

HAIRY- CELLLEUKEMIE. Patiëntenboekje. Hairy-cellleukemie (HCL) is. een zeldzame vorm van. bloedkanker. De ziekte. verloopt meestal vrij mild.

HAIRY- CELLLEUKEMIE. Patiëntenboekje. Hairy-cellleukemie (HCL) is. een zeldzame vorm van. bloedkanker. De ziekte. verloopt meestal vrij mild. Patiëntenboekje HAIRY- CELLLEUKEMIE Hairy-cellleukemie (HCL) is een zeldzame vorm van bloedkanker. De ziekte verloopt meestal vrij mild. De patiënten hebben goede vooruitzichten. De aandoening wordt hairy-cellleukemie

Nadere informatie

Myelodysplastisch syndroom

Myelodysplastisch syndroom Inwendige geneeskunde Myelodysplastisch syndroom www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl INW022 / Myelodysplastisch syndroom / 20-07-2013 2 Myelodysplastisch

Nadere informatie

Chemotherapie gang van zaken

Chemotherapie gang van zaken Chemotherapie gang van zaken Behandelwijzer chemotherapie Wat is chemotherapie? Chemotherapie omvat vele verschillende soorten stoffen (cytostatica) die worden gebruikt om kanker te genezen of symptomen

Nadere informatie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie

Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Thema: Leukemie Een patiente met acute leukemie Bloed en beenmerg Acute leukemie Chronische leukemie Prof.dr. Hanneke C. Kluin-Nelemans Afdeling Hematologie Samenstelling van onstolbaar gemaakt bloed Bloedcellen

Nadere informatie

Mercaptopurine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa

Mercaptopurine. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Mercaptopurine Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa 2 Uw MDL-arts heeft u 6-Mercaptopurine (merknaam Purinethol) voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Om

Nadere informatie

CT scan van de onderbuik

CT scan van de onderbuik Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! CT scan van de onderbuik Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 30 90 22 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

Hoe vaak komt een craniofaryngeoom voor? Een craniofaryngeoom komt bij een op de 300.000 kinderen voor.

Hoe vaak komt een craniofaryngeoom voor? Een craniofaryngeoom komt bij een op de 300.000 kinderen voor. Craniofaryngeoom Wat is een craniofaryngeoom? Een craniofaryngeoom is een relatief goedaardige hersentumor die ontstaat op een bepaald gebied in de hersenen uit speciaal weefsel wat het zakje van Ratke

Nadere informatie

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker START Gemaakt door: In samenwerking met: Gefinancierd door: 2014 en Borstkankervereniging Nederland Hoe werkt deze Keuzehulp voor uitgezaaide borstkanker? Informatiekaart

Nadere informatie

De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen.

De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen. De tekst van deze folder is tot stand gekomen in samenwerking met: Stichting Europdonor in Leiden en Stichting Beenmergdonorbank Europdonor Nijmegen. Stichting Sanquin Bloedvoorziening hanteert de grondbeginselen

Nadere informatie

Cyclofosfamide (Endoxan ) tabletten bij reumatische aandoeningen

Cyclofosfamide (Endoxan ) tabletten bij reumatische aandoeningen Cyclofosfamide (Endoxan ) tabletten bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel cyclofosfamide te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie