Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie"

Transcriptie

1 Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER

2 INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste bezoek radiotherapeutisch instituut...7 Machtiging taxivergoeding...7 Waar u moet zijn...8 2

3 Wat is radiotherapie eigenlijk? is hetzelfde als bestraling. Bestraling is een plaatselijke behandeling met als doel de kankercellen te vernietigen, terwijl de gezonde cellen zo veel mogelijk gespaard blijven. De straling remt cellen in hun groei en kan cellen doden, waarna deze dode cellen door het lichaam worden opgeruimd. Kankercellen verdragen straling slechter dan gezonde cellen en sterven hierdoor sneller af. Gezonde cellen herstellen zich over het algemeen wel. Bestraling kan uitwendig, inwendig of als combinatie worden toegepast. Bestraling of radiotherapie kan bij prostaatkanker zowel een curatieve als palliatieve behandeling zijn. Uitwendige bestraling Bij uitwendige bestraling komt de straling uit een bestralingstoestel (lineaire versneller). Het te behandelen gebied wordt van buitenaf door de huid heen- bestraald. De radiotherapeut of radiotherapeutisch laborant zorgt ervoor dat de stralenbundel nauwkeurig wordt gericht en dat het omliggende, gezonde weefsel zo veel mogelijk buiten het te bestralen gebied blijft. De duur en het aantal bestralingen worden bepaald door de radiotherapeut; deze zijn afhankelijk van de gevoeligheid van de te bestralen weefsels: het kwaadaardige gezwel met de omringende gezonde weefsels/organen. 3

4 het doel van de behandeling: genezing, klachtenbehandeling, voorkomen van uitgroei van mogelijk achtergebleven tumorcellen na eerdere operatie of chemotherapie. Na afloop van de bestralingsserie is het volledige resultaat nog niet bereikt want de effecten van de bestraling zullen nog enige tijd nawerken. In die periode kan verdere genezing optreden en zullen gezonde weefsels zich van de bestraling herstellen. Over het algemeen duurt een bestralingsbehandeling een aantal weken en vindt 4 of 5 maal per week plaats. In die periode krijg je per keer gedurende een aantal minuten een dosis straling. Voor uitwendige bestraling is geen opname in het ziekenhuis nodig. Bijwerkingen van uitwendige bestraling Bestraling beschadigd niet alleen kankercellen, maar ook gezonde cellen in het bestraalde gebied. Daardoor kunnen een aantal bijwerkingen optreden: Over het algemeen hebben patiënten tijdens de bestralingsperiode ook last van vermoeidheid. Een andere bijwerking die kan optreden is een plaatselijke reactie van de huid. Deze kan rood of donker verkleuren op de plek waar is bestraald. De verkleuring van de huid is meestal blijvend. Mogelijke andere klachten zijn het gevolg van irritatie van de darmen en de blaas. darmkrampen loze aandrang 4

5 slijm in of bij de ontlasting vaker moeten plassen of een branderig gevoel bij het plassen. Deze bijwerkingen beginnen vaak halverwege de bestralingsperiode. De meeste klachten verdwijnen doorgaans enkele weken na afloop van de behandeling. Sommige mannen merken echter nog lang na hun behandeling dat zij eerder vermoeid zijn dan voor hun ziekte. Op de bestralingsafdeling krijgt u gerichte adviezen om zo min mogelijk last te hebben van de bijwerkingen. Gevolgen van uitwendige bestraling Als gevolg van uitwendige bestraling ontstaat in en rond de prostaat littekenweefsel. Dit kan verschillende late gevolgen geven: vermindering van de productie van zaadvocht erectiestoornissen, die eventueel met medicijnen te verbeteren zijn problemen met de ontlasting: vaker of minder vaak dan voorheen naar het toilet moeten; bloedverlies en/of moeite om de ontlasting op te houden. Inwendige bestraling Bij inwendige bestraling wordt radioactief materiaal in de prostaat geplaatst en vindt bestraling van binnenuit plaats. Het voordeel van deze techniek is dat er zo min mogelijk gezond weefsel beschadigd wordt. 5

6 Inwendige bestraling wordt ook wel brachytherapie genoemd. Brachy is Grieks voor dichtbij. Brachytherapie is een in opzet curatieve behandeling en kan bij prostaatkanker op 2 manieren worden toegepast. Door het permanent plaatsen van kleine staafjes (jodiumzaadjes) Door het enkele malen kortdurend bestralen met een iridiumbron via in de prostaat geplaatste katheters (dunne slangetjes). De sterkte van de straling neemt geleidelijk af. Na ongeveer 6 maanden is de straling geheel verdwenen. De zaadjes worden hierna niet weggehaald maar blijven de rest van je leven in de prostaat zitten. Dit kan geen kwaad. Deze curatieve vorm van brachytherapie wordt vooral toegepast bij tumoren: Die beperkt zijn gebleven tot de prostaat Die niet te groot zijn. Bijwerkingen van inwendige bestraling Bij inwendige bestraling is de straling vrijwel volledig geconcentreerd binnen de prostaat. Dit geeft in principe minder risico op schade aan het gezonde weefsel rondom de prostaat dan bij uitwendige bestraling. Wel kunnen de volgende bijwerkingen optreden: erectiestoornissen plasklachten: Tijdelijk moeilijk kunnen plassen vanwege zwelling van de prostaat, vaak in het eerste jaar na de behandeling. Ongeveer 5% van de patiënten heeft daarom een blaaskatheter nodig. Sommige mannen moeten juist vaker plassen dan voorheen en voelen een heftigere aandrang. 6

7 Gang van zaken Als u in aanmerking komt voor radiotherapie, meldt de specialist u aan bij een radiotherapeutisch instituut. Vervolgens krijgt u vanuit dat instituut telefonisch of schriftelijk een uitnodiging voor het eerste gesprek. Eerste bezoek radiotherapeutisch instituut U wordt verzocht u te melden bij de receptie waar uw persoonlijke gegevens worden gecontroleerd. Vervolgens komt u bij één van de radiotherapeuten om met hem of haar over de ziekte en de behandeling te praten. Daarna wordt u onderzocht en worden doel, opzet en bijwerkingen van de behandeling besproken. Machtiging taxivergoeding Het is aan te raden vóór het eerste gesprek in het radiotherapeutisch instituut bij uw ziektekostenverzekering een declaratieformulier taxivergoeding op te vragen. Deze kunt u meenemen naar het eerste bezoek waarbij het samen met u wordt ingevuld. Wilt u met eigen vervoer gaan, dan kunt u navraag doen bij uw ziektekostenverzekering over mogelijkheden voor reiskostenvergoeding. Wilt u graag iemand meenemen naar het instituut, dan kunt u dat gerust doen. Indien u het op prijs stelt dat uw begeleider/ster ook aanwezig is bij de gesprekken met uw behandelend arts, dan kan dat. 7

8 Belangrijk is dat u voldoende wordt geïnformeerd. U kunt altijd uitleg vragen over de behandeling. Vraag het gerust als u iets niet begrijpt. Schrijf de vragen thuis op zodat u niets vergeet. Heeft u antwoorden een eerste keer niet begrepen of onthouden, kom er dan op terug. Waar u moet zijn Dit is afhankelijk van het radiotherapeutisch instituut waarnaar u verwezen wordt. Zodra dit bekend is, krijgt u van ons daarover voldoende gegevens. Uitgave: Patiëntencommunicatie Harderwijk, juli 2012 Internet: CAZ UR

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel LONGKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?... 3 Gang van zaken... 4 Het eerste bezoek... 4 Vervolgafspraken... 5 Bijwerkingen...

Nadere informatie

Bestraling prostaatkanker

Bestraling prostaatkanker Bestraling prostaatkanker Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen

Nadere informatie

Prostaatkanker, informatie over de behandeling

Prostaatkanker, informatie over de behandeling Afdeling: Onderwerp: Urologie Prostaatkanker, informatie over de behandeling 1 Informatie over de behandeling van prostaatkanker De meest toegepaste behandelingen bij prostaatkanker zijn: waakzaam wachten;

Nadere informatie

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners Inleiding In dit boekje lees je over wat je allemaal kunt verwachten als je voor behandeling naar de afdeling radiotherapie komt. Even

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Informatie voor patiënten F0753-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie Radiotherapie Patiënteninformatie De gang van zaken op de afdeling radiotherapie U ontvangt deze informatie, omdat wij u graag meer vertellen over onze afdeling radiotherapie, de behandelingen die wij

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve chemoradiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de anus Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom UROLOGIE De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker In deze folder vindt u informatie over de inwendige bestraling van de prostaat (brachytherapie). Wat is brachytherapie? Bij deze vorm van inwendige bestraling brengt

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie Radiotherapie Radiotherapie bij kanker Inhoudsopgave Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling Voorbereiding op de bestraling Het controleren van

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De behandeling... 4 Verdoving... 4 Inbrengen van de blaaskathether

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Inleiding Na verschillende onderzoeken

Nadere informatie

Palliatieve bestralingsbehandeling

Palliatieve bestralingsbehandeling Kanker Instituut U bent door uw behandelend arts voor een korte palliatieve bestralingsbehandeling naar de Polikliniek Palliatieve Radiotherapie doorverwezen. Het doel van deze bestraling is het verminderen

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Informatie voor patiënten F0752-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoederhals Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoeder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de blaas Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij huidkanker en oppervlakkig gelegen tumoren 4 Hoofdstuk 2 Uw behandeling

Nadere informatie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De brachytherapie UROLOGIE De brachytherapie Geachte heer, In deze brochure vindt u informatie over de behandeling

Nadere informatie

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker.

Nadere informatie

Radiotherapie. Inhoud

Radiotherapie. Inhoud Radiotherapie Inhoud 1. Wat is radiotherapie? 2 2. MAASTRO clinic 2 3. Kennismakingsgesprek MAASTRO clinic 3 4. Uitwendige en/of inwendige radiotherapie: 4 Uitwendige bestraling 4 Inwendige bestraling

Nadere informatie

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke

Nadere informatie

8.1 Radiotherapie bij borstkanker

8.1 Radiotherapie bij borstkanker 8.1 Radiotherapie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor bestraling (radiotherapie). Dit advies is gegeven nadat de uitslagen van het weefselonderzoek

Nadere informatie

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van kanker van het anale kanaal. Deze informatie ontvangt u als aanvulling

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij hersentumoren 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in de

Nadere informatie

Infobrochure. Brachytherapie. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Brachytherapie. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Brachytherapie mensen zorgen voor mensen 2 Beste patiënt, U werd op onze afdeling opgenomen voor de behandeling van een prostaataandoening door middel van brachytherapie. In deze brochure

Nadere informatie

IMRT van de prostaat

IMRT van de prostaat info voor de patiënt IMRT van de prostaat Urogenitale radiotherapie UZ Gent, Uro-oncologische groep IMRT van de prostaat IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie. Dankzij deze techniek wordt

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Urologie Brachytherapie bij prostaatkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Behandeling... 3 Na de behandeling... 4 Mogelijke risico s, complicaties en bijwerkingen... 5 Algemene richtlijnen na uw opname...

Nadere informatie

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker Afdeling Radiotherapie, locatie AZU Deze folder bevat specifieke informatie over de bijwerkingen van bestraling van patiënten met borstkanker. Deze informatie is een aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Voor wie is deze brochure? Inhoud. Deze brochure is bedoeld voor mensen die onderzocht of behandeld worden omdat zij (mogelijk) prostaatkanker hebben.

Voor wie is deze brochure? Inhoud. Deze brochure is bedoeld voor mensen die onderzocht of behandeld worden omdat zij (mogelijk) prostaatkanker hebben. Prostaatkanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Prostaatkanker 4 Vroege ontdekking 5 Symptomen 7 Onderzoek voor de diagnose 8 Onderzoek na de diagnose 11 Behandeling 16 Overleving en gevolgen 32 Seksualiteit

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Radiotherapie Brachytherapie bij prostaatkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De opname... 4 De behandeling... 4 Na de behandeling... 5 Controleafspraken...

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel RADIOTHERAPIE INHOUDSOPGAVE Algemene informatie... 3 groep... 3 Wat is radiotherapie?... 3 Bijwerkingen... 5 BehandeIwijzer... 6 Het eerste contact

Nadere informatie

De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Baarmoeder (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010293 versie 0.1/25-11-2014 1 Inhoudsopgave Baarmoederkanker 3 Stadium 3 Uitzaaiingen 4 Behandeling 5 Bestraling 5 Inwendige

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER

RADIOTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER RADIOTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij Prostaatkanker 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in

Nadere informatie

CT-scan met contrastvloeistof

CT-scan met contrastvloeistof Radiotherapie CT-scan met contrastvloeistof www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH016 / CT-scan met contrastvloeistof / 06-02-2014 2 CT-scan

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker Patiënteninformatie Brachytherapie bij prostaatkanker Inhoud Inleiding... 3 Wat is brachytherapie?... 3 Hoe verloopt de behandeling?... 3 Bijwerkingen... 4 Regels en richtlijnen na de bestraling... 5 Controles

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Huidtumoren Esteya 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Uw eerste bezoek 7 3 De voorbereiding 8 4 De bestraling 9 5

Nadere informatie

IMRT van de prostaat(loge)

IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) 02 Voorbereiding 03 Vocht en voeding 05 Bijwerkingen 06 Samenvatting 07 1 IMRT van de prostaat(loge) IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie.

Nadere informatie

Oppervlakkige hyperthermie

Oppervlakkige hyperthermie Kanker Instituut Uw heeft van uw behandelend arts gehoord dat u een behandeling met hyperthermie (warmtebehandeling) zult krijgen. Voorafgaand aan de eerste hyperthermie-behandeling heeft u een gesprek

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ GYNAECOLOGISCHE KANKER. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ GYNAECOLOGISCHE KANKER. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ GYNAECOLOGISCHE KANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij gynaecologische kanker 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 7 Hoofdstuk 3 Uw

Nadere informatie

Behandelingen bij prostaatkanker

Behandelingen bij prostaatkanker Behandelingen bij prostaatkanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij prostaatkanker in het Antoni van Leeuwenhoek. Deze folder dient als ondersteuning en aanvulling op mondelinge

Nadere informatie

Behandelingen bij blaaskanker

Behandelingen bij blaaskanker Behandelingen bij blaaskanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij blaaskanker in het Antoni van Leeuwenhoek. De folder dient als ondersteuning en aanvulling op de mondelinge

Nadere informatie

Radiotherapie Palliatieve bestraling

Radiotherapie Palliatieve bestraling Radiotherapie Palliatieve bestraling Tijdens en na een bestraling om (pijn) klachten te verlichten Radiotherapie U bent door uw behandelend specialist verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie

De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Baarmoederhals (1) Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010292 versie 0.1/25-11-2014 1 Inhoudsopgave Baarmoederhalskanker 3 Stadium 4 Uitzaaiingen 5 Behandeling 5 Bestraling 6 Inwendige

Nadere informatie

Blaasspoeling met Mitomycine

Blaasspoeling met Mitomycine Urologie Blaasspoeling met Mitomycine www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl URO066 / Blaasspoeling met Mitomycine / 03-09-2015 2 Blaasspoeling

Nadere informatie

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen Persoonlijk Informatie Dossier Prostaatkanker: behandelingen 17358 (2 januari 2016 5. Uw behandeling Actief volgen bij prostaatkanker Operatief verwijderen van de prostaat met behulp van Da Vincirobot

Nadere informatie

Inwendige bestraling van de slokdarm

Inwendige bestraling van de slokdarm Inwendige bestraling van de slokdarm RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding Geachte heer/mevrouw, Het eerste bezoek aan het RIF Deze folder geeft informatie over inwendige

Nadere informatie

Brachytherapie. www.urologischcentrum.be

Brachytherapie. www.urologischcentrum.be Brachytherapie www.urologischcentrum.be Geachte heer, In deze brochure vindt u informatie over de behandeling prostaatbrachytherapie : over de procedure, de eventuele bijwerkingen en de maatregelen die

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ RECTUMKANKER. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ RECTUMKANKER. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ RECTUMKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij rectumkanker 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in de praktijk

Nadere informatie

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4 TURP Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Voorbereiding... 1 De operatie... 2 Na de operatie... 3 Bloedverdunners... 4 Mogelijke bijwerkingen van de operatie... 4 Ontslag... 5 Tot slot... 6 Inleiding

Nadere informatie

Inleiding Vóór de operatie

Inleiding Vóór de operatie Darmkanker 2 Inleiding Als u deze folder krijgt heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit het onderzoek is gebleken dat u dikke darmkanker heeft. In deze folder leggen we de behandelmogelijkheden

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel HORMONALE THERAPIE. PROSTAATKANKER Hormonale therapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel HORMONALE THERAPIE. PROSTAATKANKER Hormonale therapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel HORMONALE THERAPIE PROSTAATKANKER Hormonale therapie INHOUD Inleiding... 3 Hoe werkt hormonale therapie?... 3 Wanneer hormonale behandeling?...

Nadere informatie

Voor wie is deze brochure? Inhoud. Deze brochure is bedoeld voor mannen die onderzocht of behandeld worden omdat zij (mogelijk) prostaatkanker

Voor wie is deze brochure? Inhoud. Deze brochure is bedoeld voor mannen die onderzocht of behandeld worden omdat zij (mogelijk) prostaatkanker Prostaatkanker Inhoud Voor wie is deze brochure? Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Het lymfestelsel 6 De prostaat 8 Prostaatkanker 10 Oorzaken 11 Vroege ontdekking 12 Klachten 14 Onderzoek

Nadere informatie

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Brachytherapie bij prostaatkanker 3 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 4 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Prostaatcarcinoom. Urologie

Prostaatcarcinoom. Urologie Prostaatcarcinoom Urologie Inhoudsopgave 1. Inleiding...5 2. De prostaat...6 2.1 Functie... 7 2.2 Goedaardige en/ of kwaadaardige vergroting...8 3. Wat is kanker?...10 4. Praten over prostaatproblemen...11

Nadere informatie

Laserbehandeling bij prostaatklachten Green Light Laser

Laserbehandeling bij prostaatklachten Green Light Laser In overleg met uw uroloog heeft u besloten tot een prostaatoperatie: de zogenaamde Green Light Laser verdamping (vaporisatie) van de prostaat. Het doel van deze operatie is het verwijderen van weefsel

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie

Stereotactische Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Bestraling van hersenmetastasen RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding 3 Stereotactische radiotherapie 4 Binnenkort ondergaat u een stereotactische

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ BLAASKANKER. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ BLAASKANKER. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ BLAASKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij blaaskanker 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in de praktijk

Nadere informatie

Mammacare Bestraling. Inleiding

Mammacare Bestraling. Inleiding Mammacare Bestraling Inleiding U hebt te horen gekregen dat het verstandig is het geopereerde gebied te bestralen zodat de eventuele achtergebleven cellen worden vernietigd. Er zijn meerdere vormen van

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker. Urologie

Brachytherapie bij prostaatkanker. Urologie Brachytherapie bij prostaatkanker Urologie Inleiding Prostaatkanker is, net als andere vormen van kanker, een ziekte van de lichaamscellen. Kanker wordt gekarakteriseerd door de ongecontroleerde groei

Nadere informatie

De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Blaaskanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010276 versie 0.1 / 21-11-2014 1 Inhoudsopgave Blaaskanker 3 Stadia 3 De blaas 4 Uitzaaiingen 5 Behandeling 5 Inwendige bestraling

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

Stereotactische radiotherapie voor hersenmetastasen

Stereotactische radiotherapie voor hersenmetastasen Radiotherapie Stereotactische radiotherapie voor hersenmetastasen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH015 / Stereotactische radiotherapie

Nadere informatie

Prostaat Centrum Brugge. Prostaatbrachytherapie

Prostaat Centrum Brugge. Prostaatbrachytherapie Prostaat Centrum Brugge Prostaatbrachytherapie Geachte patiënt, In deze brochure vindt u informatie over de behandeling van prostaatbrachytherapie, over de procedure ervan en de eventuele bijwerkingen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vulvakanker

Patiënteninformatie. Vulvakanker Vulvakanker Patiënteninformatie Vulvakanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is kanker van de vulva 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Patiënteninformatie PROBACH studie

Patiënteninformatie PROBACH studie Patiënteninformatie PROBACH studie Onderzoek naar de late bijwerkingen van uitwendige radiotherapie of een combinatie van uitwendige en inwendige radiotherapie bij patiënten met Intermediate Risk prostaat

Nadere informatie

Stereotactische bestraling van de lever

Stereotactische bestraling van de lever Stereotactische bestraling van de lever In deze folder leest u meer over stereotactische bestraling (radiotherapie) van kwaadaardige afwijkingen in de lever. Deze informatie is een aanvulling op de algemene

Nadere informatie

Kwaadaardige prostaatgezwellen

Kwaadaardige prostaatgezwellen Kwaadaardige prostaatgezwellen 1 Wanneer aan denken? Vanaf 50 jaar Vanaf 40 jaar als er familie is met prostaatkanker 2 Wat moet ik doen? Ga jaarlijks op raadpleging wij uw huisarts. Deze zal een prostaatonderzoek

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie bij borstkanker In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie over radiotherapie. Uw

Nadere informatie

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden.

Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. MAAGKANKER 17852 Inleiding In deze folder leest u meer over de diagnose maagkanker, de onderzoeken en de behandelmogelijkheden. Maagkanker is een kwaadaardige tumor in de maag, het wordt ook wel maagcarcinoom

Nadere informatie

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren Dr. Remi A. Nout Radiotherapeut oncoloog LUMC r.a.nout@lumc.nl Overzicht Inleiding radiotherapie Update ontwikkelingen Lopende studies (Na)zorg Focus op cervixcarcinoom

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Enkele algemene begrippen... 3 Hoe wordt radiotherapie toegepast?... 5 Uw eerste bezoek aan de afdeling Radiotherapie... 5

Nadere informatie

Inleiding Vóór de operatie

Inleiding Vóór de operatie Darmkanker Inleiding Als u deze folder krijgt heeft u zojuist een gesprek gehad met uw chirurg. Uit het onderzoek is gebleken dat u dikke darmkanker heeft. In deze folder leggen we de behandelmogelijkheden

Nadere informatie

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS)

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS) Bij u is een voorstadium van borstkanker geconstateerd. Deze afwijking wordt Ductaal Carcinoma In Situ (afgekort DCIS) genoemd. Uw arts of verpleegkundig specialist heeft uitgelegd wat DCIS inhoudt en

Nadere informatie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie Behandelingen bij longkanker inclusief klinische studie immuuntherapie 1 Longkanker Longkanker is niet één ziekte: er bestaan meerdere vormen van longkanker. In deze brochure bespreken we de twee meest

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Blaaskanker, informatie over behandeling Urologie

Blaaskanker, informatie over behandeling Urologie Blaaskanker, informatie over behandeling Urologie Beter voor elkaar 2 In Nederland wordt per jaar in totaal bij ongeveer 5.200 mensen blaaskanker vastgesteld. Daarvan hebben circa 2.600 mensen een spierinvasief

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

Eenmalige bestraling bij borstkanker

Eenmalige bestraling bij borstkanker Deze folder geeft u informatie over Eenmalige bestraling bij borstkanker patiënteninformatie Intra-Operatieve Radiotherapie Inleiding Deze folder gaat over eenmalige inwendige bestraling tijdens een borstsparende

Nadere informatie

De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Prostaatbed Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010273 versie 0.1 / 21-11-2014 1 Inhoudsopgave Prostaatkanker 3 De prostaat 3 Uitzaaiingen 4 Stadium 4 Behandeling 4 Het intake

Nadere informatie

Afdeling Radiotherapie

Afdeling Radiotherapie Afdeling Radiotherapie Inleiding U heeft van uw arts het advies gekregen om u te laten bestralen. U heeft dat advies opgevolgd en een afspraak gemaakt voor een persoonlijk gesprek met een bestralingsarts

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE. VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT Laparoscopische prostatectomie met behulp van robotchirurgie

PATIËNTENINFORMATIE. VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT Laparoscopische prostatectomie met behulp van robotchirurgie PATIËNTENINFORMATIE VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT Laparoscopische prostatectomie met behulp van robotchirurgie 2 VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT Laparoscopische prostatectomie met behulp van robotchirurgie Door

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Hersentumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5 Bijwerkingen 12 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker Inleiding Prostaatkanker is, net als andere vormen van kanker, een ziekte van de lichaamscellen. Kanker wordt gekarakteriseerd door ongecontroleerde groei van abnormale

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker Behandelwijzer Locatie Deventer De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 8 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Kanker van de vulva. Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede

Patiënteninformatie. Kanker van de vulva. Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede Patiënteninformatie Kanker van de vulva Informatie over de behandeling van kanker van de huid rondom de schede Inhoudsopgave Pagina Wat is kanker van de vulva? 4 Bij wie komt kanker van de vulva voor?

Nadere informatie

Laserbehandeling. bij vergrote prostaat. Poli Urologie

Laserbehandeling. bij vergrote prostaat. Poli Urologie 00 Laserbehandeling bij vergrote prostaat Poli Urologie Wat is de prostaat? De prostaat is een klein orgaantje met de vorm en afmeting van een tamme kastanje, die vlak onder de blaas ligt en waar de plasbuis

Nadere informatie

informatie bij borstbestraling

informatie bij borstbestraling informatie bij borstbestraling 1. Wat is radiotherapie? Radiotherapie, of ook wel bestralingsbehandeling genoemd, heeft tot doel de ontwikkeling van snelgroeiende cellen te stoppen. Deze vorm van behandeling

Nadere informatie

Keuzehulp voor mannen met gelokaliseerde prostaatkanker

Keuzehulp voor mannen met gelokaliseerde prostaatkanker Keuzehulp voor mannen met gelokaliseerde prostaatkanker In te vullen door de arts Mogelijke behandelingen die voor u geschikt zijn: Actief volgen Operatie Uitwendige bestraling Inwendige bestraling (=brachytherapie)

Nadere informatie

Prostaatkanker U kreeg van uw uroloog de diagnose van prostaatkanker. De informatie die de arts u mondeling gegeven heeft, wordt in deze brochure herhaald en aangevuld. U vindt hier meer informatie over

Nadere informatie

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom In deze folder leest u meer over stereotactische bestraling (radiotherapie) bij de behandeling van uitzaaiingen in de wervelkolom (wervelmetastasen).

Nadere informatie

Deel 2. Kanker van de vulva

Deel 2. Kanker van de vulva . Kanker van de vulva Inhoud Wat is kanker van de vulva? 1 Aantallen 2 Het ontstaan van kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 3 Onderzoek 4 Behandeling 4 Mogelijke bijwerkingen en complicaties van de behandelingen

Nadere informatie

Radiotherapie (bestraling) volgens de boogtherapie

Radiotherapie (bestraling) volgens de boogtherapie Radiotherapie (bestraling) volgens de boogtherapie Deze informatiebrochure is bestemd voor vrouwen die bestraling moeten krijgen, volgens de IMAT-procedure. Ze geeft u een antwoord op volgende vragen:

Nadere informatie

Blaasspoeling met Chemotherapie

Blaasspoeling met Chemotherapie Blaasspoeling met Chemotherapie Uw behandelend uroloog heeft met u besproken dat in uw blaas poliepen zijn geconstateerd. Hoewel deze poliepen kwaadaardig zijn, blijven ze meestal beperkt tot het slijmvlies

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Huidtumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen 10 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie