Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker"

Transcriptie

1 . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke bijwerkingen van de bestraling kunnen zich geleidelijk aan, meestal vanaf de tweede tot derde bestralingsweek, voordoen. Bespreekt u de bijwerkingen tijdens de therapiecontroles. Als dat nodig is, schrijft de radiotherapeut-oncoloog u medicatie voor. Onderstaande bijwerkingen kunnen zich voordoen: blaasklachten Bij de bestraling van de prostaat krijgt een klein deel van uw blaas en een gedeelte van uw plasbuis bijna dezelfde stralendosis als de prostaat, waardoor u blaasklachten kunt krijgen. Patiënteninformatie vll 070/1102 1

2 . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker Dit kan zich uiten in: - vaker moeten plassen (ook s nachts) - minder goed kunnen ophouden van de urine - minder goed kunnen uitplassen. Deze klachten kunnen gepaard gaan met pijnklachten, blaaskrampen en een branderig gevoel. darmklachten Uw prostaat en het onderste deel van de endeldarm liggen tegen elkaar aan. Een klein gedeelte van uw endeldarm krijgt bijna dezelfde dosis als uw prostaat. Dit kan leiden tot irritatie van het darmweefsel. Door deze irritatie kunt u last krijgen van een onregelmatige stoelgang, dunnere ontlasting, meer aandrang, slijmverlies en soms iets bloedverlies. vermoeidheid Vermoeidheid is een algemene en vaker gehoorde klacht tijdens de bestraling. Naast voldoende rust is het ook van belang dat u voldoende ontspanning heeft. Probeert u tijdens de bestraling uw conditie en dagritme zo goed mogelijk vast te houden. huidklachten Het gedeelte van de huid dat bestraald wordt, kan geïrriteerd raken. De huidreactie treedt vooral op ter hoogte van de bilspleet. Voor de behandeling van deze huidklachten krijgt u advies van uw radiotherapeut-oncoloog of van de medewerker Patiëntenservice. Wanneer verdwijnen de bijwerkingen De eerste twee weken na uw bestraling kunnen de bijwerkingen eventueel nog toenemen, daarna nemen de klachten geleidelijk aan af. Over het algemeen zijn de meeste klachten na twee maanden volledig verdwenen. Bij een kleine groep mannen kunnen 2

3 de klachten aan houden of na tijdelijk verdwijnen weer terugkeren (zie ook hier onder late gevolgen van de bestraling ). Neemt u, als de klachten langer aanhouden dan verwacht of als u zich ongerust maakt over uw klachten, telefonisch contact op met Patiëntenservice. U kunt de medewerkers Patiëntenservice op werk dagen tussen uur bereiken via telefoonnummer (050) Bijhouden (scoren) van de bijwerkingen Aansluitend aan deel 8 Bijwerkingen vindt u zogenaamde toxiciteitformulieren. Een toxiciteitformulier is een formulier waarop u vragen worden gesteld over mogelijke bijwerkingen van uw bestraling. U levert de ingevulde formulieren wekelijks in bij de medewerkers Patiëntenservice. Tijdens de controles bespreekt de radiotherapeut-oncoloog aan de hand van dit formulier met u de bijwerkingen die u mogelijk ondervindt van de bestraling. Late gevolgen van de bestraling Onderstaande bijwerkingen van de bestraling kunnen aanhouden en mogelijk blijvend van aard zijn. Bespreekt u deze klachten bij uw bezoek aan de radiotherapeut-oncoloog. Vaak zijn er oplossingen of behandelingen mogelijk. blaasklachten Na de bestraling kunt u plasklachten houden. Deze klachten kunnen zich uiten in het minder goed kunnen ophouden van de plas, het vaker moeten plassen (ook s nachts) en het moeten plassen van kleine hoeveelheden. 3

4 . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker darmklachten Het deel van de darm dat tijdens de bestraling is meebestraald, kan blijvend geïrriteerd raken. Dit kan leiden tot een veranderd ontlastingpatroon waarbij bloed- en/of slijmverlies en snelle hevige aandrang kunnen optreden. psychische problemen De diagnose prostaatkanker en de behandeling daarvan kan angst, onzekerheid en verdriet tot gevolg hebben. Op zich zijn dit natuurlijke reacties. Soms kan het echter nodig zijn psychosociale begeleiding in te schakelen. Met de hulp van een maatschappelijk werker, medisch psycholoog of geestelijk verzorger kunt u mogelijk weer grip krijgen op uw eigen situatie. vermoeidheid Vermoeidheid na de behandeling van kanker is een vaker voorkomende klacht van patiënten. Het is een complex probleem waar niet zo eenvoudig een oplossing voor te vinden is. Seksualiteit Bestraling (eventueel in combinatie met hormoontherapie) voor prostaatkanker kan veranderingen voor uw seksualiteit tot gevolg hebben, zoals: Het verlangen naar seks neemt af of verdwijnt. De zaadlozing ontbreekt. Het orgasme en de beleving daarvan verandert, is eventueel tijdelijk wat pijnlijk of wordt minder. Erecties kunnen van mindere kwaliteit zijn of verdwijnen na de bestraling. Als deze veranderingen optreden, bespreekt u dit dan met uw radiotherapeut-oncoloog of uroloog. 4

5 Vragen Als u na het lezen van deze informatie vragen heeft, kunt u die altijd stellen. U kunt de medewerkers Patiëntenservice op werkdagen tussen uur bereiken via telefoonnummer (050)

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4 TURP Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Voorbereiding... 1 De operatie... 2 Na de operatie... 3 Bloedverdunners... 4 Mogelijke bijwerkingen van de operatie... 4 Ontslag... 5 Tot slot... 6 Inleiding

Nadere informatie

Laserbehandeling. bij vergrote prostaat. Poli Urologie

Laserbehandeling. bij vergrote prostaat. Poli Urologie 00 Laserbehandeling bij vergrote prostaat Poli Urologie Wat is de prostaat? De prostaat is een klein orgaantje met de vorm en afmeting van een tamme kastanje, die vlak onder de blaas ligt en waar de plasbuis

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve chemoradiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Laserbehandeling bij prostaatklachten Green Light Laser

Laserbehandeling bij prostaatklachten Green Light Laser In overleg met uw uroloog heeft u besloten tot een prostaatoperatie: de zogenaamde Green Light Laser verdamping (vaporisatie) van de prostaat. Het doel van deze operatie is het verwijderen van weefsel

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Een urodynamisch onderzoek Binnenkort wordt bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Dit onderzoek wordt gedaan op de polikliniek urologie. Doel hiervan is na te gaan wat de oorzaak

Nadere informatie

Bestraling prostaatkanker

Bestraling prostaatkanker Bestraling prostaatkanker Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Prostaatoperatie (TURP)

Prostaatoperatie (TURP) Binnenkort komt u naar het MCL voor een prostaatoperatie (TUR prostaat). Uw uroloog heeft met u besproken waarom deze operatie nodig is. In deze brochure wordt beschreven hoe de gang van zaken rondom de

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek 2 Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten. Urodynamisch onderzoek

Nadere informatie

De prostaatoperatie (TURP)

De prostaatoperatie (TURP) Binnenkort komt u naar het MCL voor een prostaatoperatie (TUR prostaat). Uw uroloog heeft met u besproken waarom deze operatie nodig is. In deze brochure wordt beschreven hoe de gang van zaken rondom de

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische Robot-geassisteerde radicale laparoscopische prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten

Nadere informatie

Urologie. Blaasspoelingen

Urologie. Blaasspoelingen Urologie Blaasspoelingen Waarom blaasspoelingen? U heeft van uw behandelend uroloog gehoord dat u poliepen in uw blaas heeft. Deze poliepen zijn in principe kwaadaardig. Zij blijven echter beperkt tot

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voorbereiding... 1 3 Het onderzoek... 2 4 Nazorg... 3 5 Bijwerkingen... 3 6 Wat te doen in geval van ziekte of verhindering?... 3 7 Tot slot... 4

Nadere informatie

Urologie. Urodynamisch onderzoek

Urologie. Urodynamisch onderzoek Urologie Urodynamisch onderzoek Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Plasklachten bij de man

Plasklachten bij de man Plasklachten bij de man Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 0935 Inleiding U bent verwezen naar de uroloog omdat u plasklachten heeft. Om te weten wat de oorzaak is van uw klachten moet de

Nadere informatie

Plasklachten. bij de man

Plasklachten. bij de man Plasklachten bij de man Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U bent verwezen naar de uroloog omdat u plasklachten heeft. Om te weten wat de oorzaak is van uw klachten

Nadere informatie

IMRT van de prostaat

IMRT van de prostaat info voor de patiënt IMRT van de prostaat Urogenitale radiotherapie UZ Gent, Uro-oncologische groep IMRT van de prostaat IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie. Dankzij deze techniek wordt

Nadere informatie

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van kanker van het anale kanaal. Deze informatie ontvangt u als aanvulling

Nadere informatie

IMRT van de prostaat(loge)

IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) IMRT van de prostaat(loge) 02 Voorbereiding 03 Vocht en voeding 05 Bijwerkingen 06 Samenvatting 07 1 IMRT van de prostaat(loge) IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie.

Nadere informatie

Verhoogd PSA. Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 0932

Verhoogd PSA. Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 0932 Verhoogd PSA Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 0932 Inleiding U bent verwezen naar de uroloog omdat uit onderzoek is gebleken dat u een verhoogd PSA gehalte in uw bloed heeft. Om erachter

Nadere informatie

Urologie. Prostaatklachten

Urologie. Prostaatklachten Urologie Prostaatklachten Urologie Inleiding In deze folder vindt u informatie over prostaatklachten. Deze informatie is bedoeld om u inzicht te geven in de oorzaak van de klachten en de mogelijkheden

Nadere informatie

Prostatectomie volgens Hryntshak of Millin

Prostatectomie volgens Hryntshak of Millin Prostatectomie volgens Hryntshak of Millin 2 De arts heeft na onderzoek geconstateerd dat u een gezwel in de prostaat hebt. In overleg met uw arts hebt u besloten dat u binnenkort een operatie ondergaat,

Nadere informatie

Blaasspoeling met cytostatica

Blaasspoeling met cytostatica Blaasspoeling met cytostatica P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E 2 Inleiding De uroloog heeft u uitgelegd dat er in uw blaas poliepen aangetroffen zijn. Hoewel deze poliepen in principe kwaadaardig

Nadere informatie

Informatie. Plasproblemen bij mannen WWW.ELKERLIEK.NL

Informatie. Plasproblemen bij mannen WWW.ELKERLIEK.NL Informatie Plasproblemen bij mannen Inleiding Plasklachten bij mannen ontstaan vaak op wat oudere leeftijd. Meestal rond het 50e jaar treden de eerste verschijnselen van vaker plassen, wat minder krachtige

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker In deze folder vindt u informatie over de inwendige bestraling van de prostaat (brachytherapie). Wat is brachytherapie? Bij deze vorm van inwendige bestraling brengt

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Radicale prostatectomie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Radicale prostatectomie Radicale prostatectomie RADICALE PROSTATECTOMIE INLEIDING Bij u is onlangs kanker in de prostaat geconstateerd. Uw behandelend specialist heeft met u de chirurgische ingreep besproken, waarbij de gehele

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Urologie alle aandacht Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten. Het onderzoek

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek Afdeling urologie.

Urodynamisch onderzoek Afdeling urologie. Urodynamisch onderzoek Afdeling urologie www.nwz.nl Inhoud Uw afspraak 3 Wat is een urodynamisch onderzoek? 4 Voorbereiding op het onderzoek 5 Het onderzoek 5 Na het onderzoek 6 De uitslag 7 Bijwerkingen

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek De incontinentiekliniek Informatie voor patiënten Urodynamisch onderzoek DIENST UROLOGIE Urodynamisch onderzoek Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch

Nadere informatie

Urologie. Patiënteninformatie. Blaasspoelingen na een operatie. Slingeland Ziekenhuis

Urologie. Patiënteninformatie. Blaasspoelingen na een operatie. Slingeland Ziekenhuis Urologie Blaasspoelingen na een operatie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Waarom blaasspoelingen U bent geopereerd omdat u blaastumoren had. Bij meer dan de helft van de patiënten komen de tumoren

Nadere informatie

dasfwefsdfwefwef Cystoscopie

dasfwefsdfwefwef Cystoscopie Cystoscopie 2 Inleiding Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep voor een cystoscopie of te wel een blaasonderzoek. Een cystoscopie wordt gedaan als uw specialist afwijkingen vermoedt in de

Nadere informatie

URODYNAMISCH ONDERZOEK

URODYNAMISCH ONDERZOEK URODYNAMISCH ONDERZOEK 25735 Inleiding In overleg met uw uroloog is besloten om een functie onderzoek van de blaas (een urodynamisch onderzoek) te doen. Uw arts heeft u al verteld wat u kunt verwachten.

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Blaasspoelingen. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Blaasspoelingen. rkz.nl Patiënteninformatie Blaasspoelingen rkz.nl Waarom blaasspoelingen? Zoals u heeft gehoord van uw behandelend uroloog is er in uw blaas een blaastumor geconstateerd. Hoewel een blaastumor in principe kwaadaardig

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Afdeling urologie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Uw afspraak 3 Wat is een urodynamisch onderzoek? 3 Voorbereiding op het onderzoek 4 Het onderzoek 4 Na het onderzoek 5 De uitslag

Nadere informatie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De brachytherapie UROLOGIE De brachytherapie Geachte heer, In deze brochure vindt u informatie over de behandeling

Nadere informatie

Afdeling: Urologie. Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin

Afdeling: Urologie. Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin Afdeling: Urologie Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via open operatie Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek Urologie, heeft uw uroloog

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Infobrochure Urodynamisch onderzoek mensen zorgen voor mensen Inleiding Waarom een urodynamisch onderzoek? Binnenkort wordt u in het Mariaziekenhuis opgenomen voor een urodynamisch onderzoek, om na te

Nadere informatie

Blaasspoeling bij interstitiële cystitis

Blaasspoeling bij interstitiële cystitis Urologie Blaasspoeling bij interstitiële cystitis www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Blaasspoelingen... 3 Voorbereiding... 3 De behandeling... 4 Leefregels... 4 Mogelijke risico s en bijwerkingen... 5 Wanneer

Nadere informatie

I N F O R M A T I E. o v e r urodynamisch onderzoek

I N F O R M A T I E. o v e r urodynamisch onderzoek I N F O R M A T I E o v e r urodynamisch onderzoek 2 Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten.

Nadere informatie

Prostaatimplantatie met radioactief jodium

Prostaatimplantatie met radioactief jodium Prostaatimplantatie met radioactief jodium RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding 3 De prostaat 4 Het vaststellen van prostaatkanker 6 Prostaatkanker komt vaak voor. In

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied

Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied Bekkenfysiotherapie bij pijn in het bekkengebied U heeft pijnklachten in uw buik- en/of bekkengebied. De bekkenfysiotherapeut kan u helpen om deze klachten te verminderen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Adviezen na operatie bij blaaskanker met vervangblaas

Adviezen na operatie bij blaaskanker met vervangblaas Adviezen na operatie bij blaaskanker met vervangblaas Inleiding U heeft een blaasoperatie gehad en heeft daarbij een vervangblaas gekregen. In het A12 Oncologisch Centrum bent u zo goed mogelijk voorbereid

Nadere informatie

blaasspoelingen met BCG

blaasspoelingen met BCG patiënteninformatie blaasspoelingen met BCG Uw uroloog heeft met u afgesproken dat u een aantal blaasspoelingen met BCG krijgt. Dit is een middel om de afweerreactie van uw blaas te vergroten. Waarom zijn

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht om de oorzaak van uw plasklachten te achterhalen. Een urodynamisch onderzoek wordt verricht indien u klachten

Nadere informatie

Urineweginfecties en antibiotica

Urineweginfecties en antibiotica Urologie Urineweginfecties en antibiotica www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Algemene oorzaken urineweginfecties... 3 Blaasontsteking... 4 Verschijnselen kunnen zijn:... 4 Diagnose... 4 Behandeling... 5

Nadere informatie

Deel 2. Kanker van de vulva

Deel 2. Kanker van de vulva . Kanker van de vulva Inhoud Wat is kanker van de vulva? 1 Aantallen 2 Het ontstaan van kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 3 Onderzoek 4 Behandeling 4 Mogelijke bijwerkingen en complicaties van de behandelingen

Nadere informatie

Blaasspoelingen met mitomycine of epirubicine

Blaasspoelingen met mitomycine of epirubicine Blaasspoelingen met mitomycine of epirubicine Uit onderzoek is gebleken dat er in uw blaas een of meerdere gezwellen zitten. U bent hiervoor geopereerd. Om te voorkomen dat de gezwellen terugkomen, krijgt

Nadere informatie

Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie

Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie Tijdens en na de behandeling Radiotherapie U bent verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urodynamisch onderzoek z Afspraak U wordt verwacht op de polikliniek Urologie (nr. 62): Vergeet u niet op de dag van het onderzoek

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen Urodynamisch onderzoek Cystometrie-Drukmetingen Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Voor dit onderzoek worden ook de termen 'cystometrie' of 'drukmetingen' gebruikt.

Nadere informatie

Urologie Cryotherapie

Urologie Cryotherapie Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker Urologie Inleiding U heeft prostaatkanker en bent onder behandeling van de afdeling Urologie van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

Nadere informatie

Radiotherapie Palliatieve bestraling

Radiotherapie Palliatieve bestraling Radiotherapie Palliatieve bestraling Tijdens en na een bestraling om (pijn) klachten te verlichten Radiotherapie U bent door uw behandelend specialist verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Echografie van de prostaat. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Echografie van de prostaat. rkz.nl Patiënteninformatie Echografie van de prostaat rkz.nl Binnenkort wordt u verwacht voor een echografisch onderzoek van de prostaat. Met behulp van dit inwendig onderzoek via de anus kan de prostaat en de

Nadere informatie

PROSTAATKANKER. Welke behandeling past het best bij u?

PROSTAATKANKER. Welke behandeling past het best bij u? PROSTAATKANKER Welke behandeling past het best bij u? Inhoud Waarom dit boekje?... 2 1. Wat is lokaal beperkte prostaatkanker?... 3 2. Welke behandelopties zijn er?... 4-8 3. Bijwerkingen en risico s...

Nadere informatie

TUR-prostaat Urologie.

TUR-prostaat Urologie. TUR-prostaat Urologie www.nwz.nl Inhoud Wat zijn prostaatklachten? 3 Wat gebeurt er voor en tijdens de operatie? 4 Wat is een TURP? 4 Wat gebeurt er na de operatie? 4 Wat zijn de risico s van de operatie?

Nadere informatie

Operatie bij een prostaatvergroting. TUR-Prostaat

Operatie bij een prostaatvergroting. TUR-Prostaat Operatie bij een prostaatvergroting TUR-Prostaat Inleiding Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep locatie Delfzicht voor een transurethrale resectie van de prostaat (TUR-Prostaat), oftewel

Nadere informatie

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Brachytherapie bij prostaatkanker 3 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 4 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in

Nadere informatie

Waar kunt u terecht als u kanker hebt?

Waar kunt u terecht als u kanker hebt? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Waar kunt u terecht als u kanker hebt? z Er is kanker bij u geconstateerd. Als gevolg van uw ziekte kunt u te maken krijgen met

Nadere informatie

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom UROLOGIE De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

Nadere informatie

Dubbel J-katheter (JJ-katheter)

Dubbel J-katheter (JJ-katheter) Dubbel J-katheter (JJ-katheter) 2 Inhoudsopgave Algemene informatie dubbel J-katheter 4 Waarom een dubbel J-katheter? Dubbel J-katheter Inbrengen dubbel J-katheter 5 Redenen voor het plaatsen van een dubbel

Nadere informatie

Oncologische revalidatie

Oncologische revalidatie Oncologische revalidatie Inleiding Kanker verandert uw leven van de één op de andere dag. De afdeling Revalidatie van Zuyderland Medisch Centrum Heerlen heeft een gespecialiseerd behandelteam voor mensen

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Voordat u geopereerd wordt, krijgt u eenmalig een consult bij de bekkenfysiotherapeut. Deze folder is een korte samenvatting van wat de therapeut met u

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

Prostaat (vergroot) verwijderen dmv laserbehandeling

Prostaat (vergroot) verwijderen dmv laserbehandeling Prostaat (vergroot) verwijderen dmv laserbehandeling De behandeling Onderzoek heeft aangetoond dat uw prostaat vergroot is en plasklachten veroorzaakt. Uw behandelend arts heeft met u besproken dat uw

Nadere informatie

voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker

voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker Inleiding U heeft prostaatkanker en bent onder behandeling van de afdeling Urologie van

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker Patiënteninformatie Brachytherapie bij prostaatkanker Inhoud Inleiding... 4 Wat is brachytherapie?... 4 Hoe verloopt de behandeling?... 4 Bijwerkingen... 6 Regels en richtlijnen na de bestraling... 8

Nadere informatie

Blaasinstillatie. Afdeling urologie

Blaasinstillatie. Afdeling urologie Blaasinstillatie Afdeling urologie U krijgt blaasspoelingen ter behandeling van symptomen bij onder andere het blaaspijnsyndroom (interstitiële cystitis), bij steeds terugkerende blaasontstekingen (recidiverende

Nadere informatie

Urolift Behandeling van plasklachten bij een vergrote prostaat

Urolift Behandeling van plasklachten bij een vergrote prostaat Urolift Behandeling van plasklachten bij een vergrote prostaat Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U wordt binnenkort in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen

Nadere informatie

Overloopincontinentie Overloopincontinentie. Ongewild druppelsgewijs urineverlies dat veroorzaakt wordt door een overvolle blaas.

Overloopincontinentie Overloopincontinentie. Ongewild druppelsgewijs urineverlies dat veroorzaakt wordt door een overvolle blaas. Urologie Algemeen: In grote lijnen onderscheiden we drie soorten incontinentie: Stressincontinentie Bij stressincontinentie of inspanningsincontinentie treedt er ongewenst urineverlies op bij bepaalde

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

Waar kunt u terecht als u kanker hebt?

Waar kunt u terecht als u kanker hebt? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Waar kunt u terecht als u kanker hebt? z Vragen? 1 Er is kanker bij u geconstateerd. Als gevolg van uw ziekte kunt u te maken

Nadere informatie

Verwijderen van de prostaat TUR prostaat Urologie

Verwijderen van de prostaat TUR prostaat Urologie Verwijderen van de prostaat TUR prostaat Urologie Beter voor elkaar Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis Transurethrale Resectie van de Prostaat =TUR Prostaat Inleiding Tijdens

Nadere informatie

A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas

A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas Informatie voor patiënten Inleiding U heeft een vervangblaas gekregen. In het A12 Kankercentrum bent u zo goed mogelijk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij prostaatbestraling

Patiënteninformatie. Adviezen bij prostaatbestraling Patiënteninformatie Adviezen bij prostaatbestraling Inleiding In de loop van de bestralingsperiode kunt u acute neveneffecten ondervinden. In deze brochure vindt u daarover meer informatie. Het is onmogelijk

Nadere informatie

Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis

Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis Urologie Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis i Patiënteninformatie Transurethrale Resectie van de Prostaat (TURP) Slingeland Ziekenhuis Algemeen U krijgt binnenkort een prostaatoperatie.

Nadere informatie

Deel 1. Uw bezoek aan de polikliniek

Deel 1. Uw bezoek aan de polikliniek . Uw bezoek aan de polikliniek Inhoud Inleiding 1 Behandelteam 1 Vragen en onzekerheid 1 Onderwerpen die ter sprake (kunnen) komen 2 Patiënteninformatie vll 081/0911 Inleiding Om de diagnose kanker met

Nadere informatie

Cryotherapie bij prostaatkanker

Cryotherapie bij prostaatkanker UROLOGIE Cryotherapie bij prostaatkanker BEHANDELING Cryotherapie bij prostaatkanker Uw uroloog heeft verteld dat hij uw prostaattumor met cryotherapie zal behandelen. Dit is een behandeling waarbij de

Nadere informatie

Urologie Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis

Urologie Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis Urologie Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via de plasbuis Transurethrale Resectie van de Prostaat (TURP) Urologie Inleiding De uroloog heeft u het advies gegeven om uw prostaatvergroting operatief

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Adviezen na een prostaatoperatie via de urinebuis

Adviezen na een prostaatoperatie via de urinebuis Adviezen na een prostaatoperatie via de urinebuis Er is bij u een gedeelte van de prostaat (prostaatweefsel) via de plasbuis uitgesneden. Het is van groot belang dat u na de operatie een aantal adviezen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker Patiënteninformatie Brachytherapie bij prostaatkanker Inhoud Inleiding... 3 Wat is brachytherapie?... 3 Hoe verloopt de behandeling?... 3 Bijwerkingen... 4 Regels en richtlijnen na de bestraling... 5 Controles

Nadere informatie

Cystoscopie met blaasbiopten

Cystoscopie met blaasbiopten Cystoscopie met blaasbiopten 2 Inleiding Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep locatie Delfzicht voor een cystoscopie met blaasbiopten. Deze folder betreft een algemene voorlichting over

Nadere informatie

Uro Dynamisch Onderzoek

Uro Dynamisch Onderzoek Uro Dynamisch Onderzoek www.urologischcentrum.be Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Doel van het urodynamisch onderzoek is na te gaan wat de oorzaak is van uw plasklachten.

Nadere informatie

Informatie over het verwijderen. vanwege kanker

Informatie over het verwijderen. vanwege kanker Informatie over het verwijderen van de prostaat vanwege kanker INFORMATIE OVER HET VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT VANWEGE KANKER De folder geeft u informatie over de volledige verwijdering van de prostaat

Nadere informatie

PATIENTENBROCHURE Urodynamisch Onderzoek (UDO)

PATIENTENBROCHURE Urodynamisch Onderzoek (UDO) PATIENTENBROCHURE Urodynamisch Onderzoek (UDO) J.B. Stessensstraat 2, 2440 Geel www.ziekenhuisgeel.be - 1 - Inhoudstafel Algemeen 3 Soorten blaaslijden 3 Voorbereiding thuis 3 Voorbereiding in het ziekenhuis

Nadere informatie

Verwijderen van de prostaat met de Da Vinci-operatierobot

Verwijderen van de prostaat met de Da Vinci-operatierobot De uroloog heeft met u besproken dat uw prostaat verwijderd moet worden. Dit wordt een radicale prostatectomie genoemd. De uroloog heeft met u besproken dat hij/zij de operatie met behulp van de Da Vinci

Nadere informatie

Blaasspoeling met Mitomycine

Blaasspoeling met Mitomycine Urologie Blaasspoeling met Mitomycine www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl URO066 / Blaasspoeling met Mitomycine / 03-09-2015 2 Blaasspoeling

Nadere informatie

Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker

Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker Intra-Operatieve Radiotherapie bij endeldarmkanker Deze folder gaat over een eenmalige bestraling tijdens een operatie bij endeldarmkanker. Deze vorm van bestraling heet intra-operatieve radiotherapie

Nadere informatie

Retrograde Pyelografie onderzoek van de hogere urinewegen

Retrograde Pyelografie onderzoek van de hogere urinewegen Retrograde Pyelografie onderzoek van de hogere urinewegen 2 Inleiding Binnenkort komt u naar de Ommelander Ziekenhuis Groep locatie Delfzicht voor een cystoscopie waarbij ook foto s worden gemaakt van

Nadere informatie

Prostaatoperatie. Bijnier. Nierbekken. Nier. Zaadleider. Urineleider Endeldarm Blaas Zaadblaasje Prostaat. Zaadbal

Prostaatoperatie. Bijnier. Nierbekken. Nier. Zaadleider. Urineleider Endeldarm Blaas Zaadblaasje Prostaat. Zaadbal Prostaatoperatie Inleiding Een aantal mannen krijgt op latere leeftijd klachten van de prostaat. De prostaat is een klier die zich onder de blaas bevindt, rondom het begin van de plasbuis. Deze klier heeft

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inleiding Na overleg met u, is door uw radiotherapeut-oncoloog en gynaecoloog besloten u verder te behandelen met inwendige bestraling. Soms

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP)

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid.

Nadere informatie

1 Inleiding Voorbereiding Uitvoering van het onderzoek Nazorg Bijwerkingen... 4

1 Inleiding Voorbereiding Uitvoering van het onderzoek Nazorg Bijwerkingen... 4 Cystoscopie Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voorbereiding... 2 3 Uitvoering van het onderzoek... 3 4 Nazorg... 3 5 Bijwerkingen... 4 6 Wat te doen in geval van ziekte of verhindering... 4 7 Tot slot...

Nadere informatie

Urologie UDO Urodynamisch onderzoek

Urologie UDO Urodynamisch onderzoek Urologie UDO Urodynamisch onderzoek 2 Inleiding Een UDO is een functieonderzoek van de blaas. Door middel van twee katheters (dunne slangetjes) wordt de druk in de blaas gemeten en met elektroden (plakkers)

Nadere informatie