Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel HORMONALE THERAPIE. PROSTAATKANKER Hormonale therapie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel HORMONALE THERAPIE. PROSTAATKANKER Hormonale therapie"

Transcriptie

1 Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel HORMONALE THERAPIE PROSTAATKANKER Hormonale therapie

2 INHOUD Inleiding... 3 Hoe werkt hormonale therapie?... 3 Wanneer hormonale behandeling?... 3 Invloed testosteron... 4 Operatie...4 Medicijnen (injecties en/of tabletten)...4 LH-RH-analogen... 5 Antiandrogenen... 6 Bijwerkingen... 7 Impotentie / libidoverlies...7 Stemmingsveranderingen...7 Opvliegers...7 Verandering van lichaamsbeharing / lichaamsgewicht...7 Botontkalking (osteoporose)...8 Zwelling van de borsten...8 Misselijkheid...8 PID Prostaatkanker 2 Hormonale therapie

3 Inleiding Bij u is onlangs een kwaadaardig gezwel in de prostaat aangetroffen (prostaatkanker). De uroloog heeft er samen met u voor gekozen de prostaatkanker te behandelen met hormonale therapie. In dit hoofdstuk wordt uitgelegd wat hormonale therapie (ook wel endocriene therapie genoemd) inhoudt. Hormonale therapie is erop gericht de aanmaak van de geslachtshormonen te remmen of het effect ervan te blokkeren. Omdat hormonen hun effect in het gehele lichaam kunnen hebben, is het een zogenaamde systeemtherapie. Deze behandeling kan zowel adjuvant (aanvullend)gegeven worden als palliatief (ter bestrijding van klachten of symptomen ten gevolge van de ziekte). Hoe werkt hormonale therapie? Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt. De geslachtshormonen zijn een belangrijke groep. Prostaatkanker groeit onder invloed van het mannelijke geslachtshormoon testosteron. Dit wordt geproduceerd in de bijnieren en de zaadballen (testes). Door deze hormoonproductie te blokkeren, wordt de groei van de tumor geremd én wordt de tumor kleiner. Wanneer wordt hormonale behandeling gegeven? Adjuvant, aanvullende behandeling Bij uitgebreidere vormen van prostaatkanker wordt bij uitwendige bestraling soms aanvullende behandeling met hormonale therapie gegeven. Dit gebeurt in principe in de vorm van injecties. PID Prostaatkanker 3 Hormonale therapie

4 Na afloop van de bestralingsbehandeling kan de hormoonbehandeling nog enkele jaren voortduren. Palliatief, behandeling wanneer prostaatkanker niet beperkt is tot de prostaat Prostaatkanker geeft vaak pas laat klachten. Bij ontdekking is de kanker mogelijk niet meer beperkt tot de prostaat. Hij kan zijn uitgezaaid naar bijvoorbeeld de lymfeklieren of de botten. Hormonale behandeling is dan de aangewezen behandeling. Deze behandeling heeft effect op prostaatkankercellen op iedere plek in uw lichaam (een zogenaamde systeembehandeling). Prostaatkankercellen worden geremd in hun groei waardoor u minder klachten heeft. Prostaatkankercellen worden onderdrukt, maar verdwijnen niet volledig. De kanker geneest dus niet door deze behandeling. Invloed testosteron Er zijn twee manieren om de invloed van testosteron op de groei van tumorcellen te verkleinen: door een operatie of door medicijnen. Operatie De productie van testosteron kan worden gestopt door een operatie waarbij de zaadballen worden verwijderd (orchidectomie). Medicijnen (injecties en/of tabletten) Er zijn medicijnen die de productie en/of de werking van het mannelijke hormoon testosteron kunnen beïnvloeden. Daardoor kan de groei van kankercellen worden PID Prostaatkanker 4 Hormonale therapie

5 geremd. Het kan dan gaan om LH-RH analogen, antiandrogenen of een combinatie van beide. LH-RH-analogen LH-RH-analogen beïnvloeden een klier in de hersenen: de hypofyse. LH = Luteinizing Hormone RH = Releasing Hormone. De hypofyse produceert hormonen die de zaadballen aanzetten tot testosteronproductie. Door LH-RH-analogen toe te dienen, wordt de hormoonproductie in de hypofyse stilgelegd waardoor de zaadballen geen testosteron meer produceren. De LR-RH-analogen worden als langwerkend preparaat door middel van een injectie toegediend. Deze injectie kan door uw huisarts worden gegeven. De werkingsduur kan verschillen van drie maanden per toediening tot zes maanden per toediening. Bij langdurig gebruik bestaat een verhoogde kans op botontkalking (osteoporose). Binnen twee tot drie weken brengen deze middelen hetzelfde teweeg als de verwijdering van de zaadballen, namelijk een sterke afname van de productie van de mannelijk geslachtshormonen. Bij de eerste keer dat de injectie wordt gegeven, kan tijdelijk een stijging van testosteron optreden waardoor het gezwel even wat extra kan groeien. Om dit te voorkomen, wordt een week van tevoren gestart met de toediening van een anti-androgeen (zie uitleg hieronder). De toediening vindt plaats gedurende enkele weken. Dit is alleen bij de eerste injectie nodig. PID Prostaatkanker 5 Hormonale therapie

6 Anti-androgenen Anti-androgenen blokkeren de werking van testosteron uit zowel de zaadballen als de bijnieren waar ook enig testosteron wordt gemaakt. Anti-androgenen schermen als het ware het weefsel af dat gevoelig is voor testosteron. Hierdoor kan testosteron zijn werking in de prostaat niet meer uitoefenen. Dit zijn medicijnen in tabletvorm (bv. Casodex) PID Prostaatkanker 6 Hormonale therapie

7 Bijwerkingen De bijwerkingen van hormoonbehandeling zijn divers en afhankelijk van het type medicijn dat wordt gebruikt. Mogelijke algemene bijwerkingen en tips om daarmee om te gaan, vindt u hieronder. Impotentie / libidoverlies Gun uzelf en uw partner de tijd om uit te vinden wat mogelijk en plezierig is en vertel dit elkaar. Stemmingsveranderingen Realiseert u zich dat dit niet alleen door de behandeling hoeft te komen, maar dat ook de diagnose een rol kan spelen. Maak het wel bespreekbaar. Zorg voor een goede dagstructuur. Opvliegers Draag katoen of luchtige kleding in laagjes Vermijd producten als koffie, chocola, alcohol en scherpe kruiden. Als u veel klachten heeft, bespreek het dan met uw specialist. Verandering van lichaamsbeharing / lichaamsgewicht Blijf voldoende bewegen. Eet gezond en gevarieerd. PID Prostaatkanker 7 Hormonale therapie

8 Op termijn verhoogde kans op botontkalking (osteoporose) Blijf voldoende bewegen, ook in de buitenlucht. Zorg voor voldoende inname van zuivelproducten en gebruik eventueel extra vitamine D (na overleg met uw specialist). Soms (pijnlijke) zwelling van de borsten Draag een strak hemd dat niet schuurt. Als u veel klachten heeft, bespreek het dan met uw specialist. Tijdelijke misselijkheid; vooral bij het begin van de behandeling. Probeer gevarieerd te blijven eten; deze klacht verdwijnt over het algemeen binnen enkele weken. Mocht u over de bijwerkingen of over dit PID onderdeel nog vragen hebben, stelt u deze dan aan de arts of oncologie verpleegkundige. Uitgave: Patiëntencommunicatie Harderwijk, maart 2011 Internet: CAZ UR PID Prostaatkanker 8 Hormonale therapie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Inleiding Bij u is een kwaadaardig gezwel in de prostaat aangetroffen (prostaatkanker). De uroloog heeft er samen met u voor gekozen om de prostaatkanker

Nadere informatie

Hormonale behandeling van prostaatkanker

Hormonale behandeling van prostaatkanker Hormonale behandeling van prostaatkanker 2 Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw behandelend uroloog met u besproken dat de resultaten van de onderzoeken definitief bevestigen dat u in

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HORMONALE THERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel HORMONALE THERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel HORMONALE THERAPIE Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoe werkt hormonale therapie?... 4 Vóór de overgang... 4 Tijdens en na de overgang... 5 De verschillende

Nadere informatie

Hormonale behandeling van prostaatkanker

Hormonale behandeling van prostaatkanker Hormonale behandeling van prostaatkanker Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw behandelend uroloog met u besproken dat de resultaten van de onderzoeken definitief bevestigen dat u prostaatkanker

Nadere informatie

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen Persoonlijk Informatie Dossier Prostaatkanker: behandelingen 17358 (2 januari 2016 5. Uw behandeling Actief volgen bij prostaatkanker Operatief verwijderen van de prostaat met behulp van Da Vincirobot

Nadere informatie

Hormonale therapie bij borstkanker

Hormonale therapie bij borstkanker Hormonale therapie bij borstkanker Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis Uw arts heeft met u besproken de borstkanker te behandelen met een hormonale therapie. Bij de normale ontwikkeling

Nadere informatie

Hormoon remmende injecties bij prostaatkanker

Hormoon remmende injecties bij prostaatkanker Hormoon remmende injecties bij prostaatkanker Inleiding U heeft zojuist van uw uroloog gehoord dat uit de onderzoeken is gebleken dat u prostaatkanker heeft. De arts heeft met u besproken welke gevolgen

Nadere informatie

Hormonale therapie bij borstkanker

Hormonale therapie bij borstkanker Hormonale therapie bij borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Operatie, bestraling en chemotherapie zijn de meest bekende behandelmethoden bij kanker. Bij bepaalde soorten kanker

Nadere informatie

MOGELIJKE BEHANDELINGEN

MOGELIJKE BEHANDELINGEN Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel MOGELIJKE BEHANDELINGEN PROSTAATKANKER 2 Inhoud Behandelingen bij prostaatkanker... 4 Curatieve behandelingen... 4 Active surveillance... 4 Operatie...

Nadere informatie

Infoblad KANKER ALGEMEEN. Hormonale therapie

Infoblad KANKER ALGEMEEN. Hormonale therapie Infoblad KANKER ALGEMEEN Hormonale therapie HORMONALE THERAPIE Hormonale therapie is de behandeling van kanker met hormonen. Artsen noemen het ook: hormoontherapie, hormonale behandeling of hormoonbehandeling.

Nadere informatie

SKELET: Wees er zuinig op

SKELET: Wees er zuinig op SKELET: Wees er zuinig op Door: Chris Laarakker, ProstaatkankerStichting Bronnen: het prostaatboek Osteoperose Stichting Dr. Fons Ypma, uroloog te Deventer Inleiding Van jong tot oud Alle zoogdieren hebben

Nadere informatie

H Hormonale therapie bij borstkanker

H Hormonale therapie bij borstkanker H.40017.0316 Hormonale therapie bij borstkanker Inleiding Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt en deze stoffen regelen een groot aantal lichaamsfuncties. Hormonen worden in een aantal klieren,

Nadere informatie

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex

Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Patiënteninformatie De behandeling van borstkanker met Zoladex Uw arts heeft u Zoladex voorgeschreven. Zoladex kan worden toegepast bij vrouwen met borstkanker bij wie sprake is van uitzaaiingen. In deze

Nadere informatie

Hormoontherapie bij borstkanker

Hormoontherapie bij borstkanker Hormoontherapie bij borstkanker Inleiding Uw arts heeft u aan de hand van de Patiëntenbrief uitgelegd, waarom u in aanmerking komt voor een hormoontherapie. In de Patiëntenbrief staan alle gegevens van

Nadere informatie

Borstkanker en hormoontherapie

Borstkanker en hormoontherapie Chirurgie Borstkanker en hormoontherapie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is hormoontherapie?... 3 Vrouwelijke geslachtshormonen... 3 Wanneer komt u in aanmerking voor een hormoonbehandeling?... 4

Nadere informatie

7.1 Anti-hormonale therapie

7.1 Anti-hormonale therapie 7.1 Anti-hormonale therapie Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Naast de bekende behandelmethoden als een operatie, bestraling en chemotherapie, is het vaak ook mogelijk borstkanker

Nadere informatie

OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE

OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE 362 Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie aan de teelballen voor het behandelen van prostaatkanker. Deze ingreep wordt

Nadere informatie

PSA Vlaanderen vzw. psavlaanderen@hotmail.com www.psa-vlaanderen.be. Prostaatkanker. Omdat weten belangrijk is!

PSA Vlaanderen vzw. psavlaanderen@hotmail.com www.psa-vlaanderen.be. Prostaatkanker. Omdat weten belangrijk is! PSA Vlaanderen vzw psavlaanderen@hotmail.com www.psa-vlaanderen.be Prostaatkanker Omdat weten belangrijk is! Informatie over de prostaat Informatie over de prostaat Wat is de prostaat? De prostaat is

Nadere informatie

Bij u is onderzocht of uw tumor hormoongevoelig is en omdat dit bij u het geval is, heeft de arts voorgesteld om te starten met hormonale therapie.

Bij u is onderzocht of uw tumor hormoongevoelig is en omdat dit bij u het geval is, heeft de arts voorgesteld om te starten met hormonale therapie. Wat zijn hormonen? Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt en die een groot aantal lichaamsfuncties regelen. Een aantal klieren, organen en weefsels, bijvoorbeeld de eierstokken, maken hormonen.

Nadere informatie

Leven met borstkanker

Leven met borstkanker Leven met borstkanker 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 Vandaag begonnen met de behandeling Colofon 2008 Abbott B.V. Alle rechten voorbehouden www.abbottnederland.nl Copyright

Nadere informatie

Maatschap Chirurgie. Hormonale therapie bij borstkanker

Maatschap Chirurgie. Hormonale therapie bij borstkanker Maatschap Chirurgie Hormonale therapie bij borstkanker Algemeen Uw specialist heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor een aanvullende (preventieve) hormonale behandeling. In deze folder kunt

Nadere informatie

Hormoontherapie bij borstkanker

Hormoontherapie bij borstkanker Hormoontherapie bij borstkanker Inleiding Uw arts heeft u aan de hand van de patiëntenbrief uitgelegd, waarom u in aanmerking komt voor een hormoontherapie. In de Patiëntenbrief staan alle gegevens van

Nadere informatie

Versie 1.0 Blad 1 van 71. Declaratiecode DBCzorgproductcode

Versie 1.0 Blad 1 van 71. Declaratiecode DBCzorgproductcode Versie 1.0 Blad 1 van 71. 15B903 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.846,31 15B904 / 17B904 010501003 Lasertherapie bij een seksueel

Nadere informatie

Passant tarief vanaf 01-01-2016 t/m 31-12-2016 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarieven

Passant tarief vanaf 01-01-2016 t/m 31-12-2016 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarieven 15B903 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.577,89 15B904 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 333,91

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Standaard prijslijst DBC-zorgproducten DBCzorgproductcode 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 20160101 20161231 1.575,28 010501003

Nadere informatie

Declaratie Zorg code product Omschrijving Tarief

Declaratie Zorg code product Omschrijving Tarief Declaratie code Zorg product Omschrijving Tarief 15B903 10501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 3.060,92 15B904 10501003 Lasertherapie bij

Nadere informatie

Geldig vanaf januari 2016. Declaratiecode Zorgproduct. Tarief

Geldig vanaf januari 2016. Declaratiecode Zorgproduct. Tarief Declaratiecode Zorgproduct Tarief Geldig vanaf januari 2016 Omschrijving 15B903 010501002 3.060,92 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904 010501003

Nadere informatie

Zorgproductcode Declaratiecode Zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs

Zorgproductcode Declaratiecode Zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs 010501002 15B903 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.717,64 010501003 15B904 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 337,05

Nadere informatie

010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 2.147,72

010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 2.147,72 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 2.147,72 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904 378,92

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2016 (voorlopig)

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2016 (voorlopig) DBCzorgproductc 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.731,82 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

Declaratiecode Zorgproduct. Ingangsdatum Einddatum

Declaratiecode Zorgproduct. Ingangsdatum Einddatum en kunnen bij meerdere productcodes voorkomen ivm een ander specialisme of een andere diagnose. 15B903 010501002 614,11 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei DBCzorgproduct 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.722,47 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

Zorgproduct. Omschrijving. Declaratiecode. Tarief ( )

Zorgproduct. Omschrijving. Declaratiecode. Tarief ( ) Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief ( ) 15B903 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1862,49 15B904 010501003 Lasertherapie

Nadere informatie

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei DBCzorgproduct 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.360,81 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

UMCG Passantenprijzen 2016 DBC zorgproducten verzekerde zorg per

UMCG Passantenprijzen 2016 DBC zorgproducten verzekerde zorg per 010501002 15B903 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.457,67 010501003 15B904 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 297,80

Nadere informatie

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei DBCzorgproduct 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.722,47 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

011101007 Ziekenhuisopname van 6 tot en met 28 verpleegdagen bij een virusinfectie van de huid of slijmvliezen 15B916 2.836,78

011101007 Ziekenhuisopname van 6 tot en met 28 verpleegdagen bij een virusinfectie van de huid of slijmvliezen 15B916 2.836,78 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.745,88 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904 291,94

Nadere informatie

Behandeling met sandostatine

Behandeling met sandostatine Behandeling met sandostatine NEURO-ENDOCRIENE TUMOR (NET) Bij u is een neuro-endocriene tumor met uitzaaiingen geconstateerd. Neuro-endocriene tumoren (afgekort NET) kunnen op verschillende locaties in

Nadere informatie

Hormonale therapie bij kanker

Hormonale therapie bij kanker Hormonale therapie bij kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 5 Wat zijn hormonen en wat is hormonale therapie? 8 Wanneer wordt hormonale therapie toegepast? 10 Hoe wordt hormonale therapie

Nadere informatie

Prostaatkanker: verwijdering van de teelballen (subcapsulaire orchidectomie)

Prostaatkanker: verwijdering van de teelballen (subcapsulaire orchidectomie) Prostaatkanker: verwijdering van de teelballen (subcapsulaire orchidectomie) In overleg met uw behandelend uroloog heeft u besloten een gedeelte van de zaadballen te laten verwijderen (subcapsulaire orchidectomie).

Nadere informatie

info voor de patiënt Hormoontherapie bij prostaatkanker UZ Gent, Uro-oncologische groep

info voor de patiënt Hormoontherapie bij prostaatkanker UZ Gent, Uro-oncologische groep info voor de patiënt Hormoontherapie bij prostaatkanker UZ Gent, Uro-oncologische groep Hormoontherapie bij prostaatkanker Hormoontherapie Beste mijnheer, Uw arts heeft u een behandeling met hormonen voorgeschreven

Nadere informatie

Prostaatcarcinoom. Urologie

Prostaatcarcinoom. Urologie Prostaatcarcinoom Urologie Inhoudsopgave 1. Inleiding...5 2. De prostaat...6 2.1 Functie... 7 2.2 Goedaardige en/ of kwaadaardige vergroting...8 3. Wat is kanker?...10 4. Praten over prostaatproblemen...11

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

DBC-zorgproduct consumentenomschrijving

DBC-zorgproduct consumentenomschrijving DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Passantenprijslijst DOT Geldig vanaf 1 januari 2016, onder voorbehoud van zet- en drukfouten. Het AMC behoudt zich het recht voor tarieven eenzijdig aan te passen.

Nadere informatie

Maatschap Urologie. Orchidectomie (chirurgische verwijdering van één of beide teelballen)

Maatschap Urologie. Orchidectomie (chirurgische verwijdering van één of beide teelballen) Maatschap Urologie Orchidectomie (chirurgische verwijdering van één of beide teelballen) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie

Nadere informatie

Hormoontherapie bij borstkanker

Hormoontherapie bij borstkanker Hormoontherapie bij borstkanker Groepsvoorlichting hormonale therapie Het TweeSteden ziekenhuis (vestiging Tilburg) organiseert regelmatig een groepsvoorlichting hormonale therapie. Deze vindt plaats in

Nadere informatie

Prostaatkanker. Supplement informatiewijzer oncologie. Inhoudsopgave. 1. Wat is prostaatkanker? 2. Behandelingsmogelijkheden

Prostaatkanker. Supplement informatiewijzer oncologie. Inhoudsopgave. 1. Wat is prostaatkanker? 2. Behandelingsmogelijkheden Supplement informatiewijzer oncologie Prostaatkanker Inhoudsopgave 1. Wat is prostaatkanker? 2. Behandelingsmogelijkheden 3. Prostaatkanker en seksualiteit 4. Meer informatie over prostaatkanker Deze informatie

Nadere informatie

Passantenprijslijst UMC Utrecht - Zorgproducten Geldig vanaf 1 januari 2015 tm 31 december 2015

Passantenprijslijst UMC Utrecht - Zorgproducten Geldig vanaf 1 januari 2015 tm 31 december 2015 Passantenprijslijst UMC Utrecht - Zorgproducten Geldig vanaf 1 januari 2015 tm 31 december 2015 Disclaimers 1. De prijs van een behandeling is de prijs die geldt bij aanvang van de behandeling. Aan onderstaande

Nadere informatie

5 borstkanker Adviezen over omgaan met bijwerkingen 7 Vragen / informatie 11

5 borstkanker Adviezen over omgaan met bijwerkingen 7 Vragen / informatie 11 Wat zijn hormonen? Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt en die een groot aantal lichaamsfuncties regelen. Een aantal klieren, organen en weefsels, bijvoorbeeld de eierstokken, maken hormonen.

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten en overige zorgproducten 2015 - Leids Universitair Medisch Centrum V 03-03-2015

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten en overige zorgproducten 2015 - Leids Universitair Medisch Centrum V 03-03-2015 010501002 15B903 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 3.410,99 01-01-2015 31-12-2015 010501003 15B904 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare

Nadere informatie

Urologie. Prostaatkanker. Persoonlijke Informatie Map. www.catharinaziekenhuis.nl

Urologie. Prostaatkanker. Persoonlijke Informatie Map. www.catharinaziekenhuis.nl Urologie Prostaatkanker Persoonlijke Informatie Map www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud 1.1 Inleiding... 4 1.2 Vragen en/of opmerkingen... 7 1.3 Aantekeningen... 8 1.4 Urologisch oncologieverpleegkundige...

Nadere informatie

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker START Gemaakt door: In samenwerking met: Gefinancierd door: 2014 en Borstkankervereniging Nederland Hoe werkt deze Keuzehulp voor uitgezaaide borstkanker? Informatiekaart

Nadere informatie

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker

Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker Keuzehulp Uitgezaaide Borstkanker START Gemaakt door: In samenwerking met: Financieel mogelijk gemaakt door: 2015 De ArgumentenFabriek en borstkankervereniging nederland FAS799.014.011/exp. juli 2017 Hoe

Nadere informatie

Hormonale therapie bij kanker

Hormonale therapie bij kanker Hormonale therapie bij kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 4 Wat zijn hormonen en wat is hormonale therapie? 7 Wanneer wordt hormonale therapie toegepast? 9 Hoe wordt hormonale therapie

Nadere informatie

Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE. Titel van het onderzoek:

Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE. Titel van het onderzoek: Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE Titel van het onderzoek: Een prospectieve gerandomiseerde vergelijkende studie naar het effect op de overlevingsduur van hormonale behandeling versus hormonale behandeling

Nadere informatie

Hormonale therapie bij kanker

Hormonale therapie bij kanker Hormonale therapie bij kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Hormonale therapie 4 Doel van hormonale therapie 6 Wanneer kunt u hormonale therapie krijgen? 8 Hoe wordt hormonale therapie gegeven? 10

Nadere informatie

Mammacare Hormoonbehandeling

Mammacare Hormoonbehandeling Mammacare Hormoonbehandeling Inleiding Tijdens het pathologisch onderzoek is gebleken dat de tumor die bij u verwijderd is hormoongevoelig was. De hormoonbehandeling is een systematische behandeling dat

Nadere informatie

UMCG Passantenprijzen 2015 DBC zorgproducten verzekerde zorg 01-01-2015

UMCG Passantenprijzen 2015 DBC zorgproducten verzekerde zorg 01-01-2015 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.434,44 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904 293,06

Nadere informatie

UMCG Passantenprijzen 2014 DBC zorgproducten verzekerde zorg 01-06-2014

UMCG Passantenprijzen 2014 DBC zorgproducten verzekerde zorg 01-06-2014 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 2.068,87 1868,55 200,32 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

Tarief geldig: DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs Van Tm

Tarief geldig: DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs Van Tm 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.417,64 1-1-2015 31-12-2015 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA)

Nadere informatie

Lijst marktconforme vergoedingen 2016 (restitutiepolissen)

Lijst marktconforme vergoedingen 2016 (restitutiepolissen) (restitutiepolissen) Geldig vanaf 1 januari 2016 D0262-201604 Inhoud Artikel 1. Algemeen 3 Artikel 2. Wmg-tarieven 3 Medisch specialistische zorg 4 2 Artikel 1. Algemeen In deze Lijst marktconforme vergoedingen

Nadere informatie

Hormonale therapie bij kanker

Hormonale therapie bij kanker Hormonale therapie bij kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Hormonale therapie 4 Doel van hormonale therapie 6 Wanneer kunt u hormonale therapie krijgen? 8 Hoe wordt hormonale therapie gegeven? 10

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Standaard prijslijst DBC-zorgproducten DBC-zorgproductcode DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Declaratiecode Ingangsdatum Einddatum Integraal tarief 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen

Nadere informatie

Behandelingen bij prostaatkanker

Behandelingen bij prostaatkanker Behandelingen bij prostaatkanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij prostaatkanker in het Antoni van Leeuwenhoek. Deze folder dient als ondersteuning en aanvulling op mondelinge

Nadere informatie

Prostaatkanker. 07 september 2011. De Prostaat

Prostaatkanker. 07 september 2011. De Prostaat Prostaatkanker 07 september 2011 De Prostaat Prostaat Veranderingen aan de prostaat Prostaat wordt groter Soms plasklachten. Goedaardige of kwaadaardig veranderingen. Prostaatvergroting Prostaatkanker

Nadere informatie

011101007 Ziekenhuisopname van 6 tot en met 28 verpleegdagen bij een virusinfectie van de huid of slijmvliezen 15B916 2.836,78

011101007 Ziekenhuisopname van 6 tot en met 28 verpleegdagen bij een virusinfectie van de huid of slijmvliezen 15B916 2.836,78 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.745,88 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904 291,94

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2015

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2015 c 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.667,24 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B904

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Standaard prijslijst DBC-zorgproducten DBCzorgproductcode DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Declaratiecode Ingangsdatum Einddatum Integraal tarief 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen

Nadere informatie

Het APD-infuus. Een behandeling voor osteoporose

Het APD-infuus. Een behandeling voor osteoporose Het APD-infuus Een behandeling voor osteoporose Inleiding Uw specialist heeft met u besproken dat u een behandeling krijgt met het medicijn APD. U krijgt dit medicijn via een infuus toegediend. Er kunnen

Nadere informatie

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei

Prijslijst DBC-zorgproducten Ziekenhuis Gelderse Vallei DBCzorgproduct 010501002 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 15B903 1.722,47 010501003 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten t/m Scheper-Bethesda-Refaja Ziekenhuis Index op Achmea ,05

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten t/m Scheper-Bethesda-Refaja Ziekenhuis Index op Achmea ,05 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 20140601 20141231 1.465,39 1.265,07 200,32 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten 01-01-2014 t/m 31-05-2014 Scheper-Bethesda-Refaja Ziekenhuis Index op Achmea 2014 1,05

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten 01-01-2014 t/m 31-05-2014 Scheper-Bethesda-Refaja Ziekenhuis Index op Achmea 2014 1,05 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 20140101 20140531 1.465,39 1.265,07 200,32 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904

Nadere informatie

PROSTAATKANKER.... Hoe nu verder? Alvast wat eerste antwoorden op uw talrijke vragen

PROSTAATKANKER.... Hoe nu verder? Alvast wat eerste antwoorden op uw talrijke vragen PROSTAATKANKER... Hoe nu verder? Alvast wat eerste antwoorden op uw talrijke vragen PROSTAATKANKER Hoe nu verder? Een korte uitleg voor mannen die te horen hebben gekregen dat ze mogelijk prostaatkanker

Nadere informatie

Zorgproductcode Declaratiecode Zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs

Zorgproductcode Declaratiecode Zorgproduct consumentenomschrijving Totaalprijs 010501002 15B903 Ziekenhuisopname met maximaal 5 verpleegdagen bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 1.618,56 010501003 15B904 Lasertherapie bij een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) 317,60

Nadere informatie

Tarieven 2015 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 mei 2015

Tarieven 2015 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 mei 2015 Tarieven 2015 Antoni van Leeuwenhoek Ingangsdatum: 1 mei 2015 DBCzorgproductcode 010501008 Behandeling of onderzoek tijdens een polikliniekbezoek of dagbehandeling bij een seksueel overdraagbare aandoening

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) Prostaatkanker. onderdeel ZIEKTEBEELD. PROSTAATKANKER Ziektebeeld

Patiënteninformatiedossier (PID) Prostaatkanker. onderdeel ZIEKTEBEELD. PROSTAATKANKER Ziektebeeld Patiënteninformatiedossier (PID) Prostaatkanker onderdeel ZIEKTEBEELD PROSTAATKANKER 2 Inhoud Prostaatkanker... 4 De prostaat... 4 Hoe werkt de prostaat?... 5 Wat is kanker?... 7 Onderzoeken... 7 Bloedonderzoek...

Nadere informatie

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam prednis(ol)on adviezen gebruik na een bij hernia-operatie astma/copd ZorgSaam 1 2 PREDNIS(OL)ON GEBRUIK BIJ ASTMA/COPD Inleiding Wat doet Prednis(ol)on (glucocorticosteroïden) en hoe wordt het gebruikt?

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2013

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2013 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 1560,67 1367,58 193,09 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904 324,7 239,13 85,57 010501003

Nadere informatie

Passantenprijslijst 2013 - St. Antoniusziekenhuis geldig voor behandelingen gestart tussen 01-01-2013 t/m 31-03-2013

Passantenprijslijst 2013 - St. Antoniusziekenhuis geldig voor behandelingen gestart tussen 01-01-2013 t/m 31-03-2013 Passantenprijslijst 2013 - St. Antonius geldig voor behandelingen gestart tussen 01-01-2013 t/m 31-03-2013 z onz 15B903 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 1.413,87

Nadere informatie

Prostaatkanker, informatie over de behandeling

Prostaatkanker, informatie over de behandeling Afdeling: Onderwerp: Urologie Prostaatkanker, informatie over de behandeling 1 Informatie over de behandeling van prostaatkanker De meest toegepaste behandelingen bij prostaatkanker zijn: waakzaam wachten;

Nadere informatie

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker

9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker 9.1 Chemotherapie na een operatie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft in overleg met u en de internist-oncoloog (internist gespecialiseerd in de behandeling van kanker), besloten om na uw operatie

Nadere informatie

Verwijdering van een zaadbal

Verwijdering van een zaadbal Verwijdering van een zaadbal In overleg met uw uroloog is besloten om bij u één of beide zaadballen te verwijderen. Dit heet een orchidectomie. Voor deze ingreep wordt u een à twee dagen opgenomen. In

Nadere informatie

De behandeling van borstkanker met Nolvadex

De behandeling van borstkanker met Nolvadex Meer informatie Voor meer informatie kunt u kijken op de internetsite www.astrazeneca.nl (onder het kopje Patiënteninformatie en vervolgens 'Kanker'). U kunt ook de brochure Borstkanker roept vragen op

Nadere informatie

Prostaatkanker. polikliniek urologie

Prostaatkanker. polikliniek urologie Prostaatkanker polikliniek urologie U heeft het ingrijpende bericht te horen gekregen dat u prostaatkanker heeft, waarvoor u onder controle moet blijven of waarvoor behandeling nodig is. Deze brochure

Nadere informatie

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde

Metyrapontest. Afdeling Interne geneeskunde Metyrapontest Afdeling Interne geneeskunde In deze patiënteninformatie wordt uitgelegd wat de metyrapontest inhoudt. Er is een woordenlijst als bijlage bijgevoegd om sommige woorden te verduidelijken.

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 juni 2014

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 juni 2014 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 1.583,38 1.383,06 200,32 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904 332,80 244,09 88,71

Nadere informatie

Tarieven Zuwe Hofpoort Ziekenhuis (passantentarieven) 01-01-2014 t/m 31-05-2014

Tarieven Zuwe Hofpoort Ziekenhuis (passantentarieven) 01-01-2014 t/m 31-05-2014 15B903 10501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 2.220,00 207,60 2.427,60 15B904 10501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 276,00 95,83 371,83

Nadere informatie

107,30 145,24 252,54 overdracht 17B909 010501008 Behandeling of onderzoek op de polikliniek of dagbehandeling bij Een infectie met seksuele

107,30 145,24 252,54 overdracht 17B909 010501008 Behandeling of onderzoek op de polikliniek of dagbehandeling bij Een infectie met seksuele Blad 1 van 191. 15B903 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 205,57 1.388,93 1.594,50 15B904 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 91,79

Nadere informatie

Behandelwijzer Hormonale therapie

Behandelwijzer Hormonale therapie Behandelwijzer Hormonale therapie 17893 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Hoofdstuk 1: Algemene informatie... 4 1.1 Wat is kanker?... 4 1.2 Wat is uw prostaat?... 5 1.3 Wat is prostaatkanker?... 5 Hoofdstuk

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 mei 2012

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 mei 2012 Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 mei 2012 Zorgproduct Declaratiecode Declaratiecode onverzekerde kosten honorarium medisch code Type verzekerde zorg zorg Zorgproduct omschrijving

Nadere informatie

Passentenprijslijst 2012 St. Antoniusziekenhuis

Passentenprijslijst 2012 St. Antoniusziekenhuis Passentenprijslijst 2012 St. Antonius Declaratiecode 15B903 10501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 1.421,19 277,04 1.698,23 15B904 10501003 Lasertherapie bij Een

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2014

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten Zaans Medisch Centrum per 1 januari 2014 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 1.605,10 1.404,78 200,32 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904 334,34 245,63 88,71

Nadere informatie

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten 2014

Standaard prijslijst DBC-zorgproducten 2014 Standaard prijslijst DBC-zorgproducten 2014 DBCzorgproductc ode DBC-zorgproduct consumentenomschrijving Declaratiecode Totaalprijs Kostenbedrag zorginstelling Honorariumbedrag alle specialismen 010501002

Nadere informatie

Prijslijst 2013 Diaconessenhuis Leiden in Periode 1 april t/m 30 juni 2013 Wijzigingen voorbehouden

Prijslijst 2013 Diaconessenhuis Leiden in Periode 1 april t/m 30 juni 2013 Wijzigingen voorbehouden 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 15B903 1.951,67 193,09 2.144,76 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 15B904 339,16 90,98 430,14

Nadere informatie

Interne geneeskunde. Endocriene therapie: Hormoontherapie bij borstkanker

Interne geneeskunde. Endocriene therapie: Hormoontherapie bij borstkanker Interne geneeskunde Endocriene therapie: Hormoontherapie bij borstkanker Inhoudsopgave Hormoontherapie bij borstkanker 4 Wat zijn hormonen? 4 Hormoongevoelige borstkanker 5 Hormoontherapie bij borstkanker

Nadere informatie

Passantenprijslijst Periode t/m

Passantenprijslijst Periode t/m 15B903 010501002 Maximaal 5 verpleegligdagen bij Een infectie met seksuele overdracht 1.243,47 200,32 1.443,79 15B904 010501003 Lasertherapie bij Een infectie met seksuele overdracht 258,90 88,71 347,61

Nadere informatie

Informatie. voor patiënten over de behandeling van borstkanker met het medicijn Femara

Informatie. voor patiënten over de behandeling van borstkanker met het medicijn Femara Informatie voor patiënten over de behandeling van borstkanker met het medicijn Femara Inhoudsopgave Introductie...3 Borstkanker...4 Hoe ontstaat borstkanker? Wat gebeurt er als een tumor is ontstaan? Hoe

Nadere informatie