Bestraling prostaatkanker

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bestraling prostaatkanker"

Transcriptie

1 Bestraling prostaatkanker

2 Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen kunnen wijzen. Het voornemen bestaat om bij u de prostaatkanker te laten behandelen met een volledige uitwendige bestraling om aldus alle kwaadaardige cellen in de prostaat te vernietigen. U heeft van uw uroloog al vernomen wat u allemaal bij een bestraling kunt verwachten. In deze folder wordt het u allemaal nog eens uitgelegd. Andere vormen van behandeling Er zijn twee verschillende vormen van bestraling die kunnen worden toegepast op de prostaat. Hieronder leest u welke vormen dit zijn. Uitwendige bestraling Hierbij wordt de prostaat met een gerichte dosis van buitenaf vanaf verschillende kanten door de huid heen bestraald. Inwendige bestraling Hierbij wordt radioactief materiaal in de prostaat geplaatst. Omdat deze bestraling zich binnen in de prostaat concentreert, is er minder risico op beschadiging van gezond weefsel dan bij uitwendige bestraling. Bijwerkingen, zoals plasklachten of erectiestoornissen, kunnen wel optreden. Inwendige bestraling kan worden toegediend op twee verschillende manieren: Het plaatsen van tientallen kleine korreltjes (radioactieve jodium) in de prostaat, gedurende een narcose of ruggenprikverdoving. Het plaatsen van dunne slangetjes in de prostaat onder narcose of ruggenprikverdoving. Door deze slangetjes worden radioactieve draadjes in de prostaat gebracht. Hiermee wordt u vier keer in twee dagen aangesloten op een bestralings-apparaat. Het nadeel van deze behandeling is dat hij lang niet bij iedereen toepasbaar is.

3 Combinatie bestraling en hormonale therapie In sommige gevallen wordt de bestraling gecombineerd met een hormonale onderdrukking van de prostaatkankercellen. De radiotherapeut zal u hierover dan informeren. Zie eventueel de behandelwijzer prostaatkanker of KWF voor en uitgebreide uitleg over hormonale therapie. Uitwendige bestraling Een bestraling bij prostaatkanker kan worden verricht als bij onderzoek van de prostaat blijkt dat de prostaatkanker beperkt is en er geen uitzaaiingen zijn aangetoond. Met bestraling kunnen alle kwaadaardige cellen in de prostaat worden vernietigd, zodanig dat genezing van prostaatkanker kan worden bereikt. De radiotherapeut maakt een behandelplan nadat deze zich op de hoogte heeft gesteld van de bevindingen van de uroloog en eventueel aanvullende onderzoeken heeft verricht. Er wordt een (nieuwe) CT-scan gemaakt om de omvang van het bestralingsgebied te kunnen vaststellen. Bovendien wordt de stralingsdosis vastgesteld. Hierna wordt vastgesteld hoeveel uitwendige bestralingen nodig zijn om de totale dosis te bereiken. In principe zijn dit 34 uitwendige bestralingen. Eén bestraling bestaat meestal uit drie bestralingsvelden. Gedurende zeven à acht weken vindt elke werkdag een bestraling plaats. Elk van deze bestralingen is echter kortdurend en weinig belastend. Gedurende één werkdag per twee weken ondergaat het bestralingsapparaat een onderhoudsbeurt en wordt er dus niet bestraald. De bestralingen vinden poliklinisch plaats. U kunt met eigen vervoer of met openbaar vervoer reizen. Het hangt af van uw verzekering of u recht heeft op vergoeding van taxivervoer. De bestralingen worden uitgevoerd door ervaren radiotherapeutisch laboranten op aanwijzingen van de radiotherapeut. U heeft te maken met een min of meer vaste groep laboranten. Gedurende de bestralingen zult u af en toe de radiotherapeut zelf zien. Uiteraard is er altijd een radiotherapeut beschikbaar, als dat nodig mocht zijn.

4 Tijdens en na de bestralingen wordt regelmatig gecontroleerd of u goed op de behandeling reageert en of er niet te veel vervelende bijwerkingen optreden. De eerste bezoeken vinden altijd plaats in de Dr. Daniël den Hoed Erasmus MC. De bestralingen zelf kunnen naar keuze in de Dr. Daniël den Hoed Erasmus MC of in het academisch ziekenhuis Erasmus MC plaatsvinden. Wanneer voor één van beide klinieken is gekozen, kunt u echter niet meer wisselen, maar moeten alle behandelingen in die kliniek worden uitgevoerd. Bij inwendige bestraling wordt u twee tot vier dagen in de Dr. Daniël Den Hoed Erasmus MC opgenomen. Het Sint Franciscus Gasthuis heeft geen bestralingsafdeling. Mogelijke complicaties van de bestraling Omliggend weefsel Doordat bij uitwendige bestraling door de huid heen wordt bestraald, kan omliggend gezond weefsel beschadigd raken. De huid kan wat rood worden en de anus kan geïrriteerd raken. Dit is meestal van tijdelijke aard en gaat vanzelf over. Problemen met de blaas Hoewel het bestralingsgebied zo nauwkeurig mogelijk wordt vastgesteld, is het niet te vermijden dat de onderkant van de blaas een deel van de bestraling opvangt. Hierdoor kunt u het gevoel krijgen dat u vaker moet plassen en dat u bij plasdrang snel naar het toilet moet. Vooral tegen het eind van de serie bestralingen kan dit gebeuren. Meestal is dit maar tijdelijk en verdwijnt het weer na enkele weken. Indien nodig kan met behulp van medicijnen deze prikkelbaarheid van de blaas wat worden verminderd. Problemen met de endeldarm Het is onvermijdelijk dat de voorkant van de endeldarm enige bestraling mee krijgt. De endeldarm ligt namelijk tegen de prostaat aan. U zult merken dat de stoelgang wat minder regelmatig wordt dan voorheen en dat er soms wat slijm met de ontlasting mee komt. Ook kunt u wel eens een streepje bloed bij de ontlasting aantreffen. Meestal is dit gering en nauwelijks storend. In principe normaliseert zich de situatie in

5 de tijd na de bestraling. Later, na maanden tot jaren, kunnen opnieuw veranderingen in het ontlastingspatroon optreden: minder lang kunnen ophouden van de ontlasting; een wat frequenter toiletbezoek dan voorheen; verlies van wat bloed of slijm met de ontlasting. Dit komt voor bij ongeveer twintig procent van de mensen die wegens prostaatkanker uitwendig zijn bestraald. Wanneer de ontlasting wel problemen geeft, meldt u dit dan aan uw radiotherapeut of uw uroloog. Er kan dan worden gekeken hoe deze bijwerking kan worden aangepakt. Verlies van erectie Het blijkt dat bij ongeveer dertig procent van de mensen die wegens prostaatkanker worden bestraald nadien de erecties (het stijf worden van de penis) minder worden of zelfs geheel verdwijnen. Wanneer dit gebeurt, is het meestal blijvend. Het is echter mogelijk om later met uw uroloog te bespreken of op een alternatieve manier de erecties zijn terug te brengen. Moeheid Het kan zijn dat, vooral tegen het eind van de serie bestralingen, moeheid optreedt. Deze moeheid verdwijnt na een tijd vanzelf weer, hoewel het bij sommige mensen vrij lang kan aanhouden. Bestralingsschema Zoals eerder gemeld, zal het bestralingsschema door uw radiotherapeut worden vastgesteld. Daarbij wordt zo goed als mogelijk rekening gehouden met uw wensen en mogelijke verplichtingen elders, zoals tijdens vakanties. Het is echter wel belangrijk dat het bestralingschema, zo mogelijk, onafgebroken wordt uitgevoerd. Bij de bestraling van kanker zijn er continue nieuwe ontwikkelingen en verbeteringen, die via wetenschappelijke onderzoeken tot stand komen. Ook de radiotherapeuten van de Dr. Daniël den Hoed Erasmus MC dragen hun steentje aan dergelijke (meestal internationale) onderzoeken bij. Het is mogelijk dat u wordt gevraagd hieraan uw medewerking te verlenen. U bent in dat geval volkomen vrij om al dan niet mee te doen.

6 Na de bestralingen Wanneer de bestralingsserie is beëindigd, wordt u nog eens gevraagd of u last heeft van bijwerkingen. Vervolgens wordt een controleschema afgesproken, waarbij u afwisselend door uw uroloog en uw radiotherapeut wordt gecontroleerd. Deze controles zullen vele jaren doorgaan. Vragen Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, dan kunt u deze uiteraard aan uw uroloog of radiotherapeut voorleggen. Ook kunt u telefonisch contact opnemen voor verdere informatie of om nog een afspraak voor een gesprek. Neemt u dan bij voorkeur tussen en uur contact op met polikliniek Urologie, via telefoonnummer , waarbij u vraagt naar piepernummer September 2009

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve chemoradiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker

Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker Jodium-125 implantatie bij prostaatkanker U bent doorverwezen voor een inwendige bestraling van de prostaat door middel van jodiumzaadjes. De punten die in deze folder beschreven worden, zijn: Wat is een

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Kwaadaardige prostaatgezwellen

Kwaadaardige prostaatgezwellen Kwaadaardige prostaatgezwellen 1 Wanneer aan denken? Vanaf 50 jaar Vanaf 40 jaar als er familie is met prostaatkanker 2 Wat moet ik doen? Ga jaarlijks op raadpleging wij uw huisarts. Deze zal een prostaatonderzoek

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker In deze folder vindt u informatie over de inwendige bestraling van de prostaat (brachytherapie). Wat is brachytherapie? Bij deze vorm van inwendige bestraling brengt

Nadere informatie

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker

Deel 8. Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker . Bijwerkingen van de bestraling van prostaatkanker In dit deel kunt u meer lezen over de mogelijke bijwerkingen van de bestraling. Mogelijke bijwerkingen tijdens of enkele weken na de bestraling Mogelijke

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATPUNCTIE 251A

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATPUNCTIE 251A PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATPUNCTIE 251A Inleiding U heeft zojuist een afspraak gemaakt om een prostaatechografie, eventueel met een prostaatpunctie te laten verrichten. Uw uroloog heeft u al verteld

Nadere informatie

Behandelingen bij prostaatkanker

Behandelingen bij prostaatkanker Behandelingen bij prostaatkanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij prostaatkanker in het Antoni van Leeuwenhoek. Deze folder dient als ondersteuning en aanvulling op mondelinge

Nadere informatie

Infobrochure. Brachytherapie. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Brachytherapie. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Brachytherapie mensen zorgen voor mensen 2 Beste patiënt, U werd op onze afdeling opgenomen voor de behandeling van een prostaataandoening door middel van brachytherapie. In deze brochure

Nadere informatie

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE 251 Inleiding U heeft zojuist een afspraak gemaakt om een prostaatechografie eventueel met een prostaatbiopsie te laten verrichten. Uw arts heeft u al verteld wat

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Inleiding Na verschillende onderzoeken

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker Patiënteninformatie Brachytherapie bij prostaatkanker Inhoud Inleiding... 3 Wat is brachytherapie?... 3 Hoe verloopt de behandeling?... 3 Bijwerkingen... 4 Regels en richtlijnen na de bestraling... 5 Controles

Nadere informatie

Behandelingen bij prostaatkanker

Behandelingen bij prostaatkanker Behandelingen bij prostaatkanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij prostaatkanker in het Antoni van Leeuwenhoek. Deze informatie dient als ondersteuning en aanvulling op de

Nadere informatie

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal

Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal Radiotherapie bij kanker van het anale kanaal In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van kanker van het anale kanaal. Deze informatie ontvangt u als aanvulling

Nadere informatie

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4

Inleiding... 1. De operatie... 1. Voorbereiding... 1. De operatie... 2. Na de operatie... 3. Bloedverdunners... 4 TURP Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Voorbereiding... 1 De operatie... 2 Na de operatie... 3 Bloedverdunners... 4 Mogelijke bijwerkingen van de operatie... 4 Ontslag... 5 Tot slot... 6 Inleiding

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Urologie Brachytherapie bij prostaatkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Behandeling... 3 Na de behandeling... 4 Mogelijke risico s, complicaties en bijwerkingen... 5 Algemene richtlijnen na uw opname...

Nadere informatie

Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE. Titel van het onderzoek:

Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE. Titel van het onderzoek: Pagina 1 van 7 PATIENTENINFORMATIE Titel van het onderzoek: Een prospectieve gerandomiseerde vergelijkende studie naar het effect op de overlevingsduur van hormonale behandeling versus hormonale behandeling

Nadere informatie

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom UROLOGIE De uitwendige bestraling van het prostaatcarcinoom

Nadere informatie

Patiënteninformatie PROBACH studie

Patiënteninformatie PROBACH studie Patiënteninformatie PROBACH studie Onderzoek naar de late bijwerkingen van uitwendige radiotherapie of een combinatie van uitwendige en inwendige radiotherapie bij patiënten met Intermediate Risk prostaat

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Radicale prostatectomie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Radicale prostatectomie Radicale prostatectomie RADICALE PROSTATECTOMIE INLEIDING Bij u is onlangs kanker in de prostaat geconstateerd. Uw behandelend specialist heeft met u de chirurgische ingreep besproken, waarbij de gehele

Nadere informatie

Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese

Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese Doel van de behandeling In overleg met de arts heeft u besloten voor een heupprothese. Na deze operatie kunnen kalkafzettingen ontstaan

Nadere informatie

Inwendige bestraling van de vagina

Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH007 / Inwendige bestraling van de vagina / 29-05-2015

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de anus Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker. Urologie

Brachytherapie bij prostaatkanker. Urologie Brachytherapie bij prostaatkanker Urologie Inleiding Prostaatkanker is, net als andere vormen van kanker, een ziekte van de lichaamscellen. Kanker wordt gekarakteriseerd door de ongecontroleerde groei

Nadere informatie

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus

Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus Radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van kanker in de neus In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachybestraling) bij de behandeling van kanker in de neus met behulp

Nadere informatie

CT-scan met contrastvloeistof

CT-scan met contrastvloeistof Radiotherapie CT-scan met contrastvloeistof www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH016 / CT-scan met contrastvloeistof / 06-02-2014 2 CT-scan

Nadere informatie

Radiotherapie. Inhoud

Radiotherapie. Inhoud Radiotherapie Inhoud 1. Wat is radiotherapie? 2 2. MAASTRO clinic 2 3. Kennismakingsgesprek MAASTRO clinic 3 4. Uitwendige en/of inwendige radiotherapie: 4 Uitwendige bestraling 4 Inwendige bestraling

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP)

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid.

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inleiding Na overleg met u, is door uw radiotherapeut-oncoloog en gynaecoloog besloten u verder te behandelen met inwendige bestraling. Soms

Nadere informatie

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE

PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE PROSTAATECHOGRAFIE EN/OF PROSTAATBIOPSIE 251 Inleiding U heeft zojuist een afspraak gemaakt om een prostaatechografie eventueel met een prostaatbiopsie te laten verrichten. Uw arts heeft u al verteld

Nadere informatie

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker

Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker Inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker In deze folder leest u meer over de inwendige radiotherapie (brachytherapie) bij de behandeling van baarmoederhalskanker.

Nadere informatie

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling Radiotherapie PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH008 / PET/CT scan: ter voorbereiding

Nadere informatie

Prostaatimplantatie met radioactief jodium

Prostaatimplantatie met radioactief jodium Prostaatimplantatie met radioactief jodium RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding 3 De prostaat 4 Het vaststellen van prostaatkanker 6 Prostaatkanker komt vaak voor. In

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vulvakanker

Patiënteninformatie. Vulvakanker Vulvakanker Patiënteninformatie Vulvakanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is kanker van de vulva 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie

Verwijderen van een zaadbal via de lies. Inguinale orchidectomie Verwijderen van een zaadbal via de lies Inguinale orchidectomie Inhoudsopgave Inleiding... 1 De operatie... 1 Na de operatie... 2 Bloedverdunners... 2 Ontslag... 3 Tot slot... 4 Ruimte voor vragen... 5

Nadere informatie

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische

Robot-geassisteerde radicale laparoscopische Robot-geassisteerde radicale laparoscopische prostatectomie (RALP) U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Informatie voor patiënten F0753-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

STRONTIUM-89 THERAPIE BIJ PIJNLIJKE SKELETMETASTASEN

STRONTIUM-89 THERAPIE BIJ PIJNLIJKE SKELETMETASTASEN STRONTIUM-89 THERAPIE BIJ PIJNLIJKE SKELETMETASTASEN 618 Afspraak afdeling Nucleaire Geneeskunde Mevrouw/meneer Dag Datum Tijdstip Wij willen u vragen uw recente jaarkaart van het Sint Franciscus Gasthuis

Nadere informatie

Palliatieve bestralingsbehandeling

Palliatieve bestralingsbehandeling Kanker Instituut U bent door uw behandelend arts voor een korte palliatieve bestralingsbehandeling naar de Polikliniek Palliatieve Radiotherapie doorverwezen. Het doel van deze bestraling is het verminderen

Nadere informatie

Zelf-injectie bij impotentie

Zelf-injectie bij impotentie Zelf-injectie bij impotentie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding De uroloog heeft met u besproken welke mogelijkheden er zijn om een erectiestoornis te behandelen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie Radiotherapie Radiotherapie bij kanker Inhoudsopgave Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling Voorbereiding op de bestraling Het controleren van

Nadere informatie

Prostaatkanker, informatie over de behandeling

Prostaatkanker, informatie over de behandeling Afdeling: Onderwerp: Urologie Prostaatkanker, informatie over de behandeling 1 Informatie over de behandeling van prostaatkanker De meest toegepaste behandelingen bij prostaatkanker zijn: waakzaam wachten;

Nadere informatie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie Radiotherapie Patiënteninformatie De gang van zaken op de afdeling radiotherapie U ontvangt deze informatie, omdat wij u graag meer vertellen over onze afdeling radiotherapie, de behandelingen die wij

Nadere informatie

OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE

OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE OPERATIE AAN TEELBALLEN VOOR DE BEHANDELING VAN PROSTAATKANKER ORCHIDECTOMIE 362 Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie aan de teelballen voor het behandelen van prostaatkanker. Deze ingreep wordt

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Radiotherapie Brachytherapie bij prostaatkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De opname... 4 De behandeling... 4 Na de behandeling... 5 Controleafspraken...

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de blaas Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

operatie van de endeldarm

operatie van de endeldarm patiënteninformatie operatie van de endeldarm Uw arts heeft een afwijking aan uw endeldarm vastgesteld. Hoe stelt de arts de diagnose? Wat is de behandeling? Hoe gaat de operatie? Dat en meer leest in

Nadere informatie

Behandelwijzer. Brachytherapie bij prostaatkanker

Behandelwijzer. Brachytherapie bij prostaatkanker Behandelwijzer Brachytherapie bij prostaatkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-012849 versie 1.0 / 15-05-2017 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Prostaatkanker... 4 De prostaat... 4 Stadium...

Nadere informatie

Zelf-injectie bij impotentie

Zelf-injectie bij impotentie Zelf-injectie bij impotentie Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 0424 Inleiding De uroloog heeft met u besproken welke mogelijkheden er zijn om een erectiestoornis te behandelen. Samen met

Nadere informatie

Behandelingen bij blaaskanker

Behandelingen bij blaaskanker Behandelingen bij blaaskanker Deze folder geeft u informatie over mogelijke behandelingen bij blaaskanker in het Antoni van Leeuwenhoek. De folder dient als ondersteuning en aanvulling op de mondelinge

Nadere informatie

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER

BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER BRACHYTHERAPIE BIJ PROSTAATKANKER Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Brachytherapie bij prostaatkanker 3 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 4 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in

Nadere informatie

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen

Persoonlijk Informatie Dossier. Prostaatkanker: behandelingen Persoonlijk Informatie Dossier Prostaatkanker: behandelingen 17358 (2 januari 2016 5. Uw behandeling Actief volgen bij prostaatkanker Operatief verwijderen van de prostaat met behulp van Da Vincirobot

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker

Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij baarmoederhalskanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 De behandeling... 4 Verdoving... 4 Inbrengen van de blaaskathether

Nadere informatie

Jodiumbehandeling (poliklinisch)

Jodiumbehandeling (poliklinisch) Jodiumbehandeling (poliklinisch) In overleg met uw arts heeft u besloten dat u in verband met een schildklierziekte een behandeling met radioactief jodium zult ondergaan. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

URODYNAMISCH ONDERZOEK

URODYNAMISCH ONDERZOEK URODYNAMISCH ONDERZOEK 25735 Inleiding In overleg met uw uroloog is besloten om een functie onderzoek van de blaas (een urodynamisch onderzoek) te doen. Uw arts heeft u al verteld wat u kunt verwachten.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker

Patiënteninformatie. Brachytherapie bij prostaatkanker Patiënteninformatie Brachytherapie bij prostaatkanker Inhoud Inleiding... 4 Wat is brachytherapie?... 4 Hoe verloopt de behandeling?... 4 Bijwerkingen... 6 Regels en richtlijnen na de bestraling... 8

Nadere informatie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie

RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven. Dienst Urologie. Informatie voor patiënten. De brachytherapie RZ Heilig Hart Leuven Naamsestraat 105 3000 Leuven Dienst Urologie Informatie voor patiënten De brachytherapie UROLOGIE De brachytherapie Geachte heer, In deze brochure vindt u informatie over de behandeling

Nadere informatie

Hormonale behandeling van prostaatkanker

Hormonale behandeling van prostaatkanker Hormonale behandeling van prostaatkanker 2 Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw behandelend uroloog met u besproken dat de resultaten van de onderzoeken definitief bevestigen dat u in

Nadere informatie

Afdeling: Urologie. Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin

Afdeling: Urologie. Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin Afdeling: Urologie Onderwerp: Verwijderen van de prostaat / Millin Verwijderen van een gedeelte van de prostaat via open operatie Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek Urologie, heeft uw uroloog

Nadere informatie

Urologie Gynaecologie Blaasfunctie onderzoek

Urologie Gynaecologie Blaasfunctie onderzoek Urologie Gynaecologie Blaasfunctie onderzoek Urodynamisch / video-urodynamisch onderzoek Urologie Gynaecologie Inleiding U heeft een afspraak voor een urodynamisch onderzoek (een blaasmeting). Het doel

Nadere informatie

Urologie. Dubbel J katheter. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Urologie. Dubbel J katheter. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Urologie Dubbel J katheter Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw uroloog heeft met u afgesproken bij u een dubbel J katheter te plaatsen. Dit is

Nadere informatie

Invasief blaascarcinoom

Invasief blaascarcinoom Invasief blaascarcinoom U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen

Nadere informatie

Operatie aan de plasbuis (poliklinisch)

Operatie aan de plasbuis (poliklinisch) Operatie aan de plasbuis (poliklinisch) 2 Inleiding Zoals u van de uroloog heeft vernomen, heeft u een vernauwing (urethrastrictuur) in uw plasbuis. In overleg met uw arts zal dit worden verholpen door

Nadere informatie

IMRT van de prostaat

IMRT van de prostaat info voor de patiënt IMRT van de prostaat Urogenitale radiotherapie UZ Gent, Uro-oncologische groep IMRT van de prostaat IMRT staat voor intensiteitsgemoduleerde radiotherapie. Dankzij deze techniek wordt

Nadere informatie

Urologie. Patiënteninformatie. Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Slingeland Ziekenhuis

Urologie. Patiënteninformatie. Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Slingeland Ziekenhuis Urologie Zelfinjectie bij erectiestoornissen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In overleg met uw uroloog hebt u gekozen voor zelfinjectie om een erectiestoornis te behandelen. In deze

Nadere informatie

Endeldarmoperatie. Poli Chirurgie

Endeldarmoperatie. Poli Chirurgie 00 Endeldarmoperatie Poli Chirurgie Deze folder geeft u informatie over operaties aan de endeldarm vanwege een kwaadaardig gezwel. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Informatie over het verwijderen. vanwege kanker

Informatie over het verwijderen. vanwege kanker Informatie over het verwijderen van de prostaat vanwege kanker INFORMATIE OVER HET VERWIJDEREN VAN DE PROSTAAT VANWEGE KANKER De folder geeft u informatie over de volledige verwijdering van de prostaat

Nadere informatie

Maatschap Urologie. LKD (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker)

Maatschap Urologie. LKD (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker) Maatschap Urologie (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het

Nadere informatie

Radicale prostatectomie. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis

Radicale prostatectomie. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Radicale prostatectomie Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Na onderzoek door de uroloog is er bij u prostaatkanker geconstateerd. In deze folder geven wij informatie over de prostaat,

Nadere informatie

Brachytherapie bij prostaatkanker

Brachytherapie bij prostaatkanker Brachytherapie bij prostaatkanker Inleiding Prostaatkanker is, net als andere vormen van kanker, een ziekte van de lichaamscellen. Kanker wordt gekarakteriseerd door ongecontroleerde groei van abnormale

Nadere informatie

Hyperthermie in hoofd-/halsgebied

Hyperthermie in hoofd-/halsgebied Kanker Instituut U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u een behandeling met hyperthermie (warmtebehandeling) krijgt. Voorafgaand aan de eerste hyperthermie-behandeling heeft u een gesprek met een

Nadere informatie

Brachytherapie. Jodiumimplantatie voor de behandeling van prostaatkanker. Jessa Ziekenhuis vzw. Dienst kwaliteit

Brachytherapie. Jodiumimplantatie voor de behandeling van prostaatkanker. Jessa Ziekenhuis vzw.  Dienst kwaliteit Brachytherapie Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jodiumimplantatie voor de behandeling van

Nadere informatie

PROSTAATECHOGRAFIE/BIOPSIE FRANCISCUS VLIETLAND

PROSTAATECHOGRAFIE/BIOPSIE FRANCISCUS VLIETLAND PROSTAATECHOGRAFIE/BIOPSIE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Er is een afspraak gemaakt voor een prostaatechografie met vaak tegelijkertijd een prostaatbiopsie. Met behulp van dit inwendig onderzoek, via

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Een urodynamisch onderzoek Binnenkort wordt bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Dit onderzoek wordt gedaan op de polikliniek urologie. Doel hiervan is na te gaan wat de oorzaak

Nadere informatie

OPERATIE SCHILDKLIER STRUMECTOMIE

OPERATIE SCHILDKLIER STRUMECTOMIE OPERATIE SCHILDKLIER STRUMECTOMIE 17816 Inleiding Deze folder geeft u een overzicht van schildklieraandoeningen, waarvoor een operatie nodig is. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

RADICALE PROSTATECTOMIE (VERWIJDERING VAN DE PROSTAAT) FRANCISCUS VLIETLAND

RADICALE PROSTATECTOMIE (VERWIJDERING VAN DE PROSTAAT) FRANCISCUS VLIETLAND RADICALE PROSTATECTOMIE (VERWIJDERING VAN DE PROSTAAT) FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding De uroloog heeft met u besproken dat bij u prostaatkanker is ontdekt. Het vooronderzoek heeft geen afwijkingen getoond

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel LONGKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?... 3 Gang van zaken... 4 Het eerste bezoek... 4 Vervolgafspraken... 5 Bijwerkingen...

Nadere informatie

Cryotherapie bij prostaatkanker

Cryotherapie bij prostaatkanker UROLOGIE Cryotherapie bij prostaatkanker BEHANDELING Cryotherapie bij prostaatkanker Uw uroloog heeft verteld dat hij uw prostaattumor met cryotherapie zal behandelen. Dit is een behandeling waarbij de

Nadere informatie

voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker

voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker voor verwijzing naar het UMCG te Groningen, de afdeling Urologie Cryotherapie als behandeling van prostaatkanker Inleiding U heeft prostaatkanker en bent onder behandeling van de afdeling Urologie van

Nadere informatie

Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker

Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker Inschatting van het risico op uitzaaiingen van prostaatkanker 2 Uw uroloog heeft met u besproken dat de resultaten van de onderzoeken helaas bevestigen dat u prostaatkanker heeft. Ook is besproken of er

Nadere informatie

Zelfinjectie bij impotentie

Zelfinjectie bij impotentie Zelfinjectie bij impotentie 2 Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie heeft uw uroloog met u gesproken over de wenselijkheid van zelfinjectie therapie bij impotentie. In deze informatiefolder kunt

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij huidkanker en oppervlakkig gelegen tumoren 4 Hoofdstuk 2 Uw behandeling

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Urodynamisch onderzoek Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Voorbereiding... 1 3 Het onderzoek... 2 4 Nazorg... 3 5 Bijwerkingen... 3 6 Wat te doen in geval van ziekte of verhindering?... 3 7 Tot slot... 4

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Informatie over de TUR prostaat

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Informatie over de TUR prostaat Informatie over de TUR prostaat INFORMATIE OVER DE TUR PROSTAAT INLEIDING De uroloog heeft met u besproken dat u geopereerd moet worden aan de prostaat vanwege een goedaardige vergroting. Van uw uroloog

Nadere informatie

Operatie aan de plasbuis (poliklinisch)

Operatie aan de plasbuis (poliklinisch) Operatie aan de plasbuis (poliklinisch) 2 Inleiding Zoals u van de uroloog heeft vernomen, heeft u een vernauwing (urethrastrictuur) in uw plasbuis. In overleg met uw arts zal dit worden verholpen door

Nadere informatie

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 3. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3.

1 Algemeen Wat is kanker van de vulva Bij wie komt kanker van de vulva voor 3. 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3. vulvakanker Inhoud 1 Algemeen 3 1.1 Wat is kanker van de vulva 3 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 3 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 3 Uitzaaiingen 4 4 Wat zijn de klachten bij kanker van

Nadere informatie

2 Wat is radiotherapie 4. 3 Waarom radiotherapie 4. 4 Voorbereiding op de behandeling CT-scan Masker 6. 5 Bestraling 7

2 Wat is radiotherapie 4. 3 Waarom radiotherapie 4. 4 Voorbereiding op de behandeling CT-scan Masker 6. 5 Bestraling 7 Radiotherapie 2 Inhoud Pagina 1 Inleiding 4 2 Wat is radiotherapie 4 3 Waarom radiotherapie 4 4 Voorbereiding op de behandeling 5 4.1 CT-scan 5 4.2 Masker 6 5 Bestraling 7 6 Bijwerkingen 8 6.1 Huidproblemen

Nadere informatie

ZELFINJECTIETHERAPIE BIJ ERECTIESTOORNISSEN

ZELFINJECTIETHERAPIE BIJ ERECTIESTOORNISSEN ZELFINJECTIETHERAPIE BIJ ERECTIESTOORNISSEN 839 Inleiding Tijdens uw bezoek aan de polikliniek Urologie heeft uw uroloog met u gesproken over de wenselijkheid van zelfinjectietherapie bij erectiestoornissen.

Nadere informatie

Schildklierbehandeling met radioactief Jodium-131

Schildklierbehandeling met radioactief Jodium-131 Schildklierbehandeling met radioactief Jodium-131 Informatie voor patiënten F1030-4140 december 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Infoblad. DARMKANKER Behandeling endeldarmkanker BESTRALING OF CHEMORADIATIE

Infoblad. DARMKANKER Behandeling endeldarmkanker BESTRALING OF CHEMORADIATIE Infoblad DARMKANKER Behandeling endeldarmkanker U kunt de volgende behandelingen krijgen: bestraling of chemoradiatie voor de operatie operatie van de darm behandelingen van uitzaaiingen: operatie uitzaaiingen,

Nadere informatie

RADIOSYNOVIOTHESE GEWRICHTSTHERAPIE MET YTTRIUM

RADIOSYNOVIOTHESE GEWRICHTSTHERAPIE MET YTTRIUM RADIOSYNOVIOTHESE GEWRICHTSTHERAPIE MET YTTRIUM 998 Afspraak afdeling Nucleaire Geneeskunde Mevrouw/meneer Dag Datum Tijdstip Denkt u eraan uw recente jaarkaart van het Sint Franciscus Gasthuis mee te

Nadere informatie

Verwijderen van de prostaat

Verwijderen van de prostaat 00 Verwijderen van de prostaat via een kijkoperatie Poli Urologie Inleiding Bij u is prostaatkanker vastgesteld en aanvullend onderzoek heeft geen uitzaaiingen aangetoond. Dat betekent dat er sprake is

Nadere informatie

TURB. (Trans Urethrale Resectie van de Blaas)

TURB. (Trans Urethrale Resectie van de Blaas) TURB (Trans Urethrale Resectie van de Blaas) Inleiding Onderzoek door de uroloog heeft aangetoond dat er sprake is van een poliepachtig gezwel in uw blaas. Dit gezwel moet altijd verwijderd worden, omdat

Nadere informatie

Besnijdenis bij mannen. Circumcisie bij mannen in het Nijmeegs Centrum voor Besnijdenis

Besnijdenis bij mannen. Circumcisie bij mannen in het Nijmeegs Centrum voor Besnijdenis Besnijdenis bij mannen Circumcisie bij mannen in het Nijmeegs Centrum voor Besnijdenis 2 U bent door de huisarts verwezen in verband met een vernauwing van de voorhuid. In medische termen heet dit phimosis.

Nadere informatie