Toekomstgericht toezicht: het ontwikkelen van moreel kapitaal

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toekomstgericht toezicht: het ontwikkelen van moreel kapitaal"

Transcriptie

1 Toekomstgericht toezicht: het ontwikkelen van moreel kapitaal Congres Toezicht in Toekomst 29 mei 015 Harry Kunneman Universiteit voor Humanistiek

2 Inleiding Startpunt: zorgen over de economie van het dikke-ik drie kenmerken: consumptieve mateloosheid presteren, concurreren, winnen of verliezen morele tunnelvisie: het leven draait uitsluitend om jezelf, anderen zijn materiaal

3 draagt bij aan maatschappelijke verharding, aan groeiende verschillen in rijkdom en aan politieke de-stabilisering op mondiaal niveau is bovendien rechtstreeks verbonden met de ecologische problematiek: de mensheid gedraagt zich als een dik-ik t.o.v. andere levensvormen, met potentieel desastreuze consequenties voor de toekomst van ons leven

4 tegelijkertijd zien we breed uitwaaierende zoektochten naar naar nieuwe vormen van samenleven en samen-werken en naar morele hulpbronnen die daarbij kunnen helpen: zoektochten naar het in praktijk brengen van conviviale waarden, voorbij de economie van het dikke-ik, lokaal, nationaal, internationaal, ecologisch

5 De grote uitwassen van de economie van het dikke-ik hebben geleid tot een sterke toename van verticale vormen van toezicht en controle, in het teken van transparantie en verantwoording Raden van Toezicht staan onder druk om hun taak vooral in het teken van controle, transparantie en verantwoording gestalte te geven dat is belangrijk, maar niet genoeg

6 de onderliggende morele problematiek wordt op die manier niet geadresseerd Bovendien blijven zodoende belangrijke morele hulpbronnen voor goed organiseren onbenut die hulpbronnen zijn juist in de mens-gerichte domeinen waarbinnen u toezicht houdt in principe toegankelijk Door dominante vormen van verticaal organiseren blijft de toegang tot die hulpbronnen in veel gevallen geblokkeerd

7 In het verlengde hiervan luidt de hoofdvraag die ik wil beantwoorden als volgt: hoe kunnen Toezichthouders bijdragen aan de ontwikkeling van de morele hulpbronnen van organisaties waarvoor zij mede-verantwoordelijk zijn?

8 Vier stappen: 1. Verschuivingen in de hedendaagse theorie: opkomst van de relationele biologie 2. Een biotisch mensbeeld 3. Moreel kapitaal in organisaties 4. Terug naar de kernvraag: hoe kunnen Raden van Toezicht bijdragen aan de ontwikkeling van het morele kapitaal van organisaties?

9 Stap 1. Relationele biologie als moreel kader De morele theorie in het westen is lange tijd gedomineerd geweest door drie tradities A. De aristotelische deugdethiek B. De Christelijke ethiek van de naastenliefde C. De humanistische ethiek van vrijheid, autonomie en universele mensenrechten

10 Alle drie berusten zij op een strikte scheiding tussen cultuur en natuur en plaatsen zij de mens ver boven alle andere levensvormen: Een verticaal moreel kader waarin de natuur als amoreel geldt en morele vooruitgang vraagt om het overwinnen van 'het beest in de mens'

11 Dit beeld is versterkt door het dominante paradigma in de biologie en de evolutietheorie: focus op Survival of the fittest Nature red in teeth and claw Leiderschap als overmacht:het'alpha-mannetje'

12 De afgelopen vijftien jaar is dit beeld gekanteld: onder invloed van de relationele stroming in de biologie. Centraal figuur: Frans de Waal, De Chimp en de Bonobo' twee belangrijke verschuivingen van een verticale naar een meer horizontale verhouding: A. Horizontale verhouding tussen mensen en andere dieren: empathie, zorgzaamheid en morele betrokkenheid zijn veel ouder dan de mens 'humanism among the primates' B. Horizontale verhouding tussen onze gewelddadige vermogens en onze zorgende vermogens

13 2. Een biotisch mensbeeld Doordenkend vanuit de Waal en andere relationeel biologen doemt een nieuw, biotisch mensbeeld op Leven wordt daarbinnen van het begin af aan als samenleven gedacht, als een sociale verhouding tussen levende wezens die zichzelf interactief 'bewerkstelligen' (autopoiesis)

14 Vanhieruit kan de evolutie gezien worden als het stapsgewijs exploreren van nieuwe vormen van sociale interactie tussen levende wezens, beginnend bij een-celligen 1.Destructie 1a. Parasitisme 2. Samenwerking: exploitatie, strategische uitwisseling 2a. Verbindende coöperatie 3. Conviviale relaties: zorgen, spelen, liefhebben

15 kerngedachten A. Er bestaat een horizontale relatie tussen deze sociale patronen, geen meest wezenlijke patroon of uiteindelijke bestemming: B. de evolutie heeft geleid tot een toenemende complexiteit van sociale relaties tussen levende wezens, onderling en over soortgrenzen heen, in de zin van toenemende diversiteit, nieuwe interacties en nieuwe verbindingen maar ook ontkoppelingen tussen de verschillende patronen

16 Uitwerking adhv dit spectrum Destructie-exploitatie, samenwerking, coöperatie -zorg, spel, liefde Onze relaties met andere levensvormen, maar ook een groot deel van onze onderlinge relaties, bevinden zich bijna geheel aan de linkerkant van het spectrum van sociale relaties: in het domein van destructie en exploitatie Morele vooruitgang is in de morele theorie lange tijd voorgesteld als beweging van de linkerkant naar de rechterkant van het spectrum: het overwinnen van het kwaad door de liefde, de solidariteit en de zorgzaamheid

17 Vanuit een biotisch mensbeeld gezien biedt echter het middelste deel van het spectrum meer aanknopingspunten voor morele vooruitgang dan het rechterdeel: Goed samen-werken is een krachtige bron van morele binding tussen mensen, mede omdat vragen rond macht, calculatie en exploitatie hier niet verdrongen kunnen worden maar zich steeds weer opdringen en om antwoord vragen

18 3. Het ontwikkelen van moreel kapitaal in organisaties De economie van het dikke-ik staat ecologisch gezien in het teken van exploitatie en tendeert economisch en sociaal naar calculatie en exploitatie Dat roept meer verticaal toezicht op, uiteindelijk gedekt door verticale macht Dat toezicht is nodig, maar niet genoeg

19 De beweging van exploitatie en calculatie naar verbindende coöperatie vraagt om het versterken van morele hulpbronnen van organizaties in het teken van goed samen-werken. Vier hulpbronnen uitgelicht: Ambachtelijke fascinatie Gezelschapsvorming op grond van respect, vertrouwen en zorgzaamheid Horizontale begrenzing Verrijkende verhalen

20 Het versterken van deze hulpbronnen in organisaties leidt tot de groei van moreel kapitaal Die breng een andere conviviale economie in het spel binnen de 'systemen', gebaseerd op geven, ontvangen en verbindend begrenzen: moreel kapitaal groeit door het weg te geven! Hier ligt in mijn ogen de belangrijkste toekomstgerichte uitdaging voor toezichthouders

21 Terug naar mijn hoofdvraag: hoe kunnen Toezichthouders bijdragen aan de ontwikkeling van moreel kapitaal in de organisaties waarvoor zij mede-verantwoordelijk zijn? Twee hoofdwegen: A. Toezien op de omgang met morele hulpbronnen voor goed samen-werken en goed organiseren B. Onderling en in de samenwerking met bestuurders werken aan toename van moreel kapitaal, door zelf ambachtelijke toewijding te tonen, aan gezelschapsvorming te werken vreedzaam te begrenzen en verrijkende verhalen bij te dragen.

22 Daarmee ook een tentatief antwoord op de vraag die Joep Schrijvers mij voor heeft gelegd (mede in het licht van Habermas' analyse van de verhouding tussen systeem en leefwereld): 'moeten we het van de systemen hebben of moeten we ons op de mens richten?' Goed samen-werken vanuit ambachtelijkheid en gezelschapsvorming is een eigen, onvoldoende ontsloten bron van morele binding tussen mensen die systemen en leefwerelden met elkaar verbindt.

trage vragen als uitdaging voor organisatieadviseurs

trage vragen als uitdaging voor organisatieadviseurs trage vragen als uitdaging voor organisatieadviseurs Harry Kunneman, OOA dubbel college met Hans Vermaak UvH, februari 2012 Opbouw De tweede postmoderniteit De biologische wortels van trage vragen De terugkeer

Nadere informatie

Startnotitie voor het Gezelschap Waardenwerk. Februari 2016

Startnotitie voor het Gezelschap Waardenwerk. Februari 2016 Februari 2016 Startnotitie voor het Gezelschap Waardenwerk Ten geleide. Deze notitie is bedoeld als een startpunt voor de ontwikkeling van het Gezelschap Waardenwerk in de komende vijf jaar. Dit gezelschap

Nadere informatie

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012 Morele Ontwikkeling van Jongeren Hanze Jeugdlezing 2012 Wiel Veugelers Universiteit voor Humanistiek Universiteit van Amsterdam Opbouw verhaal Wat is morele ontwikkeling? Wat leert onderzoek over morele

Nadere informatie

4. Geweldloosheid en Bestaansvragen in een Kwetsbare Wereld

4. Geweldloosheid en Bestaansvragen in een Kwetsbare Wereld 4. Geweldloosheid en Bestaansvragen in een Kwetsbare Wereld (2 oktober 2016) Saskia van Goelst Meijer Voor mijn proefschrift deed ik de afgelopen jaren onderzoek naar geweldloosheid, aan de Universiteit

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

7 eigenschappen effectief leiderschap

7 eigenschappen effectief leiderschap 7 eigenschappen effectief leiderschap Onderwerpen Achtergrond Doel van de training 7 eigenschappen effectief leiderschap Kennis aanreiken eigenschap 1-7 Samenvatting Opdracht persoonlijk leiderschap Algemeen

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II Opgave 2 De digitale stedeling 9 maximumscore 2 aangeven dat het gebruik van sociale media mogelijk is door nieuwe communicatietechnieken 1 aangeven dat nieuwe communicatietechnieken voorbeeld zijn van

Nadere informatie

Leidinggeven aan co-creërend veranderen

Leidinggeven aan co-creërend veranderen Leidinggeven aan co-creërend veranderen Jaarcongres Verandermanagement 2015 Prof. dr. André Wierdsma Focus: Leadership Entrepreneurship S t e w a r d s h i p Opbouw bijdrage 1. Uitdaging organisaties 2.

Nadere informatie

PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID

PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID Bijzondere procesdoelen 2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden 2.2 Ontdekken van morele problemen 2.3 Ontwikkelen van

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Search, werving en selectie

Search, werving en selectie Search, werving en selectie voor vaste, tijdelijke én interim-functies in het publieke domein Samen naar beter. PublicSpirit PublicSpirit combineert bewezen deskundigheid op het gebied van search, werving,

Nadere informatie

Ecologie van het leren

Ecologie van het leren Ecologie van het leren Beneluxconferentie dr Manon C.P. Ruijters MLD Apeldoorn 17 oktober 2013 Ecologisch? Ecologie is verbindingen en samenhang diversiteit interacties tussen organismen en hun omgeving

Nadere informatie

Toezicht en moraliteit.

Toezicht en moraliteit. Toezicht en moraliteit. Over professionele waarden in de zorgsector Gabriël van den Brink Congres-NVTZ 10-11-2016 1 Moral sentiments in modern society Adam Smith (1723-1790) The Wealth of Nations (1776)

Nadere informatie

In de tekst worden drie elementen van het humanisme weergegeven.:

In de tekst worden drie elementen van het humanisme weergegeven.: EIGENTIJDS HUMANISME Achtergrond De tekst Eigentijds humanisme beschrijft hoe het Humanistisch Verbond het levensbeschouwelijke humanisme anno nu interpreteert. Er is behoefte aan een beschrijving van

Nadere informatie

VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg. een populair recept

VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg. een populair recept VALT HIER NOG WAT TE LEREN? EEN EDUCATIEF PERSPECTIEF OP DUURZAAMHEID Gert Biesta Universiteit Luxemburg een populair recept een maatschappelijk probleem add some learning opgelost! deze bijdrage een perspectief

Nadere informatie

Stichting Waardenwerk Jaarverslag 2016

Stichting Waardenwerk Jaarverslag 2016 Stichting Waardenwerk KvK-nummer 58097678 RSIN 852872720 Postbus 14205, 3508 SH Utrecht TRIODOS bankrekening NL68 TRIO 0338 5365 74 info@waardenwerk.nl mei 2017, Stichting Waardenwerk, Utrecht Alle rechten

Nadere informatie

Van Waarde(n) HUB 28 november 2015, Miranda Meijerman

Van Waarde(n) HUB 28 november 2015, Miranda Meijerman Van Waarde(n) Al voor de oprichting van het Humanistisch Verbond in 1946 bestond er buitenkerkelijke uitvaartbegeleiding. vandaag staan we stil bij de HUB die nu 10 jaar als zelfstandige stichting functioneert.

Nadere informatie

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg Claire Meire 2014 Een sterveling draagt zijn ouders op zijn schouders. Of niet op zijn schouders. In zijn binnenste. Zijn leven lang moet

Nadere informatie

Vluchtelingen en burgers zijn geen mensen Vrijzinnige antwoorden op politieke uitdagingen

Vluchtelingen en burgers zijn geen mensen Vrijzinnige antwoorden op politieke uitdagingen Vluchtelingen en burgers zijn geen mensen Vrijzinnige antwoorden op politieke uitdagingen 1 2 Vluchtelingen en burgers zijn geen mensen Jeroen Zandberg 3 Schrijver: Jeroen Zandberg ISBN: 9789463188043

Nadere informatie

NAAM PERSOONLIJK & VERTROUWELIJK. Rapportage en interpretatie. 2 februari 2005

NAAM PERSOONLIJK & VERTROUWELIJK. Rapportage en interpretatie. 2 februari 2005 NAAM PERSOONLIJK & VERTROUWELIJK Rapportage en interpretatie EQ-I TM emotionele intelligentie 2 februari 2005 DE GEGEVENS IN DEZE RAPPORTAGE ZIJN PERSOONLIJK EN VERTROUWELIJK, EN WORDEN DOOR ONS UITSLUITEND

Nadere informatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie Imrat Verhoeven Uva/AISSR Vormgeven aan overheidsparticipatie In een notendop Activerende verzorgingsstaat leidt tot meer nadruk verhoudingen burgers onderling Hoe democratisch zijn die verhoudingen eigenlijk?

Nadere informatie

Lantaarnpalen en kampvuren. De andere burger vraagt een andere overheid

Lantaarnpalen en kampvuren. De andere burger vraagt een andere overheid Lantaarnpalen en kampvuren De andere burger vraagt een andere overheid 1. Tijdsdiagnose: twee tendensen A. De opmars van het dikke-ik: Steeds meer consumeren als voorwaarde voor geluk : onmatigheid Je

Nadere informatie

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal Als je denkt dat je te klein en onbeduidend bent om het verschil te maken, denk dan eens aan slapen met een mug Dalai Lama De wereld verandert en wordt complexer. Dat is ook merkbaar in de ontwikkeling

Nadere informatie

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief - Het christelijke belemmert de politiek niet, maar maakt haar juist mogelijk en waardevol - Pieter Jan Dijkman Vereniging voor Wijsbegeerte

Nadere informatie

De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten. Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag

De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten. Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag De beste krachten, zoeken, vinden en ook inzetten Atriumlezing Gabriël van den Brink 12 april 2012 Den Haag Out of the box denken begin Out of the box denken slot Geloofwaardigheid staat centraal Onze

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Leren samenwerken tussen organisaties

Leren samenwerken tussen organisaties In voor Zorg Ulft 24 september 2012 dr. Wilfrid Opheij Een paar bronnen voor de presentatie 2005 Nu 2006 2008 De kenniseconomie is een netwerkeconomie Derde Industriële Revolutie Tweede Industriële Revolutie

Nadere informatie

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders

Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders 25 september 2013 Informatiebehoefte/voorziening van de interne toezichthouders Prof. dr. ir. Rienk Goodijk GITP/TiasNimbas Business School Agenda vanavond Ontwikkelingen Eigen taakopvatting toezichthouders

Nadere informatie

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg Zorg om de zorg Menselijke maat in de gezondheidszorg Prof.dr. Chris Gastmans Prof.dr. Gerrit Glas Prof.dr. Annelies van Heijst Prof.dr. Eduard Kimman sj Dr. Carlo Leget Prof.dr. Ruud ter Meulen (red.)

Nadere informatie

6 Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod

6 Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod 6 Geaggregeerde vraag en geaggregeerd aanbod Opgave 1 a Noem vier factoren die bij een gegeven prijsniveau tot een verandering van de Effectieve Vraag kunnen leiden. b Met welke (macro-economische) instrumenten

Nadere informatie

Reglement RvT Bijlage C: profielschets bestuur

Reglement RvT Bijlage C: profielschets bestuur Reglement RvT Bijlage C: profielschets bestuur Versie: 2016.01 Vastgesteld door RvT: 31 oktober 2016 Inhoudsopgave 1. Profielschets Bestuur... 2 1.1. Verantwoordelijkheden... 2 1.2. Kenmerken directeur-bestuurder...

Nadere informatie

Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen

Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen Visies Visies Artevelde Algemene op op Hogeschool zorgrelatie zorgrelatie casus Gent Gent, 24 mei 2016 Ethiek in de ouderenzorg Over waarden, dialoog en grondhoudingen Axel Liégeois KU Leuven Broeders

Nadere informatie

Belangen: Assenstelsel

Belangen: Assenstelsel Belangen: Assenstelsel Korte omschrijving werkvorm: eerlingen geven bij bepaalde stellingen aan of deze passen bij een links, rechts, conservatief of een progressief standpunt. Nadat de goede antwoorden

Nadere informatie

Ondernemen volgens je kernwaarden en overtuigingen

Ondernemen volgens je kernwaarden en overtuigingen 1 Ondernemen volgens je kernwaarden en overtuigingen TEL +31157851592 EMAIL: INFO@POWER-EVENTS.EU WEBSITE: WWW.POWER-EVENTS.EU 2 De kracht van jouw Kernwaarden en Overtuigingen Waar komen waarden vandaan?

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen Hoofdstuk 3 Geloof, waarden, ervaringen Kennis en geloof Kennis is descriptief Heeft betrekking op feiten Is te rechtvaardigen Geloof is normatief Heeft betrekking op voorschriften Is subjectief Geldt

Nadere informatie

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma:

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma: Dilemmamethode (zie: Jacques Graste, Omgaan met dilemma s. Een methode voor ethische reflectie hoofdstuk 2 in Henk Manschot en Hans van Dartel In gesprek over goede zorg. Overlegmethoden voor ethiek in

Nadere informatie

Ouder worden en de kracht van verhalen. Levensverwachting bij geboorte. Ingesleten opvattingen uit de 19 e eeuw

Ouder worden en de kracht van verhalen. Levensverwachting bij geboorte. Ingesleten opvattingen uit de 19 e eeuw Ouder en de kracht van verhalen Lezing door Prof. dr. Jan Baars Universiteit voor Humanistiek www.janbaars.nl Op uitnodiging van Stichting Levensverhalen Inspiratiemiddag in Zaandam, 2 oktober 2014 Levensverwachting

Nadere informatie

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam BEGINSELVERKLARING Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam 1. Missie en Visie De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar mensen de ruimte

Nadere informatie

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen

Profiel leden Stichtingsbestuur, Algemeen MEMO Aan: Van: Voorzitter Stichtingsbestuur Legal Affairs Datum: 28 maart 2014 Onderwerp: Profielschetsen SB, Concept 3 Voor de invulling van de toezichthoudende functie van het Stichtingsbestuur van TiU

Nadere informatie

Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie

Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie Het volwassenenonderwijs en levenslang leren: een krachtige synergie Workshop 1: Missie en impact van het volwassenenonderwijs Maria Bouverne-De Bie Universiteit Gent Kernpunten en actielijnen Kernpunten

Nadere informatie

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES Bijzondere procesdoelen 4.1 Verantwoordelijkheid tegenover zichzelf 4.2 Eerbied voor de anderen 4.3 Zorg voor de anderen 4.4 Eerbied

Nadere informatie

Filosofie en actualiteit. Zesde avond

Filosofie en actualiteit. Zesde avond Filosofie en actualiteit Zesde avond Wat is identiteit? Je bent identiek met jezelf I. is wat je van anderen onderscheidt I. is een rode draad door ruimte en tijd Je vereenzelvigt je met een bepaalde groep

Nadere informatie

Welkom. De 7 eigenschappen van effectieve ZZP ers

Welkom. De 7 eigenschappen van effectieve ZZP ers Welkom Programma Voorstellen Inleiding Eigenschap 1 t/m 3 Pauze Eigenschap 4 t/m 7 Afsluiting Voorstellen Erwin Damhuis, 52 jaar. 30 jaar ervaring in de wereld van verzekeringen. Trainer, coach. Eigenaar

Nadere informatie

Medewerkersonderzoek is een verandertraject

Medewerkersonderzoek is een verandertraject Medewerkersonderzoek is een verandertraject 10 vuistregels om het optimale uit het onderzoek te halen Introductie Het uitvoeren van een medewerkersonderzoek is voor een organisatie een zeer waardevolle

Nadere informatie

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld

Het Programma. 13.30-14.00 Ontvangst. 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld Het Programma 13.30-14.00 Ontvangst 14.00-14.30 Inleiding Bert Buzeman en Pepijn Sonneveld 14.30-16.00 Case bespreking Mark Knopperts en Elly van der Woude van Vanboeijen 16.00-16.30 Groepsdiscussie 16.30-17.00

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU Commissie politieke zaken 5.3.2009 AP/100.506/AM1-24 AMENDEMENTEN 1-24 Ontwerpverslag (AP/100.460) Co-rapporteurs: Ruth Magau (Zuid-Afrika) en Filip Kaczmarek

Nadere informatie

Ethisch Leiderschap in de zorg

Ethisch Leiderschap in de zorg Ethisch Leiderschap in de zorg Ranking en Toezicht NVLO, 26 september 2014 Drs. Marlies Akemann-vanWerkhoven Adviseur Advies & Beleid, Kennemer Gasthuis Haarlem Introductie Wie heb ik voor me? Leiderschapstijlen

Nadere informatie

4D organisatieontwikkeling & opleiding presenteert. Alumnidagen 2014. datum thema leiding

4D organisatieontwikkeling & opleiding presenteert. Alumnidagen 2014. datum thema leiding 4D organisatieontwikkeling & opleiding presenteert Alumnidagen 2014 TGI-verdieping aan de hand van vijf thema s De alumnidagen zijn bedoeld voor iedereen die in de afgelopen jaren een TGI-basisopleiding

Nadere informatie

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties : de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie Huidige trends in maatschappij & organisatie Vergrijzing en langer doorwerken Medewerker en klant meer macht Persoonlijk

Nadere informatie

Geschiedenis van China

Geschiedenis van China Geschiedenis van China Periodes: Shang dynastie 1766 1046 v.chr. Zhou dynastie 1046 256 v.chr. Han 206 v. Chr. 220 n.chr. Tang dynastie 618 907 Song dynastie 960 1279 Ming dynastie 1368 1644 Qing dynastie

Nadere informatie

1. Inleiding. De normale, driedimensionale ervaring is nog maar een begin van wat het leven te bieden heeft. De levensbloem

1. Inleiding. De normale, driedimensionale ervaring is nog maar een begin van wat het leven te bieden heeft. De levensbloem 1. Inleiding De levensbloem De ingekleurde levensbloem staat symbool voor de vierde dimensie. Jij voegt een extra dimensie aan je leven toe wanneer je jouw bloem gaat openen. De tijd is er rijp voor! Sinds

Nadere informatie

De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie. Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg

De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie. Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg OVERZICHT 1. Maatschappelijke context 2. Probleemstelling de

Nadere informatie

De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld.

De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld. De lokale maatschappelijke opdracht: Samenwerking tussen bestuur, burgers en het maatschappelijk middenveld. 20 juni 2012 De aanleiding Meest concreet: De drie decentralisaties Iets algemener: Krachtige

Nadere informatie

wat je van een manager mag verwachten

wat je van een manager mag verwachten 1 PETER DRUCKER: wat je van een manager mag verwachten Er is niets verhevens aan om een effectieve manager te zijn. Je doet gewoon je werk, net als duizenden anderen. - Peter Drucker Peter Ferdinand Drucker

Nadere informatie

Onthullingen van Kennis

Onthullingen van Kennis Onthullingen van Kennis Caleidoscoop van Kennis Facetten verschuiven door tijd Vorm en structuur doemen op Gestalte gegeven door Kennis Patronen behouden het ritme De potentie van het punt Hoofdstuk 2

Nadere informatie

De Maatschappelijke Opvang in transitie. @vdstraat1 #vdstraat1 vdstraat1

De Maatschappelijke Opvang in transitie. @vdstraat1 #vdstraat1 vdstraat1 De Maatschappelijke Opvang in transitie @vdstraat1 #vdstraat1 vdstraat1 Nederland in transitie We leven niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperken Wat is Van De Straat?

Nadere informatie

INHOUD. SCHEIDING VAN KERK EN STAAT OF ACTIEF PLURALISME? EEN ORIËNTERING VAN HET DEBAT PAUL DE HERT en KAREN MEERSCHAUT... 1

INHOUD. SCHEIDING VAN KERK EN STAAT OF ACTIEF PLURALISME? EEN ORIËNTERING VAN HET DEBAT PAUL DE HERT en KAREN MEERSCHAUT... 1 INHOUD VOORWOORD... v SCHEIDING VAN KERK EN STAAT OF ACTIEF PLURALISME? EEN ORIËNTERING VAN HET DEBAT PAUL DE HERT en KAREN MEERSCHAUT... 1 Maatschappelijke verschuivingen inzake levensbeschouwing en islamvooroordelen...

Nadere informatie

Coöperatie verbindend leiden

Coöperatie verbindend leiden Coöperatie verbindend leiden Document ter oprichting Versie 01-01-2016 Visie De verhouding van burgers tot de overheid, van werknemers tot hun werkgevers en van het individu ten opzichte van het collectief

Nadere informatie

Maakbare samenleving. LEAN Bouwen 2.0 10 oktober 2012 Balance & Result - Symbol

Maakbare samenleving. LEAN Bouwen 2.0 10 oktober 2012 Balance & Result - Symbol Organiseren in netwerken: co-creërend denken en handelen Prof. dr. André Wierdsma Nyenrode Business Universiteit CEIBS (China Europe International Business School) Organiseren: Eenheid van analyse FASE

Nadere informatie

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Dr. Franck L.B. Meijboom Ethiek Instituut & Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Utrecht Welzijn We zijn niet de eerste! Welzijn

Nadere informatie

Professionaliteit in wetenschap en zorg

Professionaliteit in wetenschap en zorg Professionaliteit in wetenschap en zorg Symposium: in balans Utrecht 27 november 2015 Dr. Hans van Dartel, ethicus, verpleegkundige (np) Voorzitter Commissie Ethiek V&VN Opzet Verkenning waarden van praktijken

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II

maatschappijwetenschappen pilot havo 2015-II Opgave 2 De digitale stedeling Bij deze opgave horen de teksten 2 en 3. Inleiding Gebruik van sociale media vormt een steeds belangrijker onderdeel van ons dagelijks leven. Sociale media zijn toepassingen

Nadere informatie

PROGRAMMA ETHIEK VAN LEVEN EN ZORGEN

PROGRAMMA ETHIEK VAN LEVEN EN ZORGEN PROGRAMMA ETHIEK VAN LEVEN EN ZORGEN CURSUSLEIDING Arjo Klamer hoogleraar Economie van kunst en cultuur, Erasmus Universiteit Rotterdam; wethouder Sociale Zaken, Hilversum Pieter Wijnsma zelfstandig adviseur

Nadere informatie

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN

RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Wim Weymans RECHT EN SAMENLEVING ANDERS BEKEKEN Filosofische perspectieven Recht en samenleving anders bekeken Filosofische perspectieven Wim Weymans Acco Leuven / Den Haag Verantwoording 13 Inleiding 17

Nadere informatie

George Möller 29 september 2015

George Möller 29 september 2015 George Möller 29 september 2015 Waar komt moraliteit vandaan Wat is ethiek GEDRAG EN ETHIEK OGENSCHIJNLIJK NIET LOGISCH GEDRAG Wat heeft een Afrikaanse witkapbijeneter te maken met ethiek en de rol van

Nadere informatie

Versie 4. met subsidie voor een vitale lokale samenleving en versterkt vertrouwen

Versie 4. met subsidie voor een vitale lokale samenleving en versterkt vertrouwen Bestuurskracht, Daadkracht en Slagkracht met subsidie voor een vitale lokale samenleving en versterkt vertrouwen Mensen laten zich leiden door ervaringen en de betekenis die zij daaraan hebben gegeven.

Nadere informatie

LEERGANG BRONNEN VAN LEIDERSCHAP

LEERGANG BRONNEN VAN LEIDERSCHAP LEERGANG BRONNEN VAN LEIDERSCHAP oktober 2016 - april 2017 www.ellla.nl Ervaring is niet wat een mens overkomt; het is wat een mens doet met wat hem overkomt. Aldous Huxley LEERGANG BRONNEN VAN LEIDERSCHAP

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

DRIE DIMENSIES VAN LEIDERSCHAP

DRIE DIMENSIES VAN LEIDERSCHAP Revolutie in organisatieland Je kunt wel zeggen dat er momenteel een revolutie gaande is in organisatieland. Voor veel mensen zijn de grenzen bereikt. Ze willen niet langer slechts een klein deel van zichzelf

Nadere informatie

Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a.

Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a. Gedragscode Coöperatieve Zuivelfabriek Rouveen u.a. 2017 Inhoudsopgave Gedragscode Waarom een gedragscode? 3 Voor wie geldt de gedragscode? 3 Openbaarheid gedragscode 3 Onze mensen, klanten en planeet

Nadere informatie

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school.

1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie van de visie op de identiteit van de school. Memo Aan : Van : Plenum SKPO Kuintje Scheffers- de Wit Datum: 14-01-2010 Betreft: Notitie brede Tijdpad implementatie notitie brede : 1. Plenum 17 april 2009 Inventarisatie naar meetbare en zichtbare realisatie

Nadere informatie

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Transactionele Analyse Begrijpen en beïnvloeden De Transactionele Analyse biedt een praktische, heldere theorie die door iedereen te begrijpen is. Het

Nadere informatie

I N F O R M A T I E B R O C H U R E

I N F O R M A T I E B R O C H U R E I N F O R M A T I E B R O C H U R E BESTE OUDERS Het is de droom van ieder van ons dat onze kinderen en jongeren zich ontplooien tot fijne mensen die in staat zijn later hun eigen weg te gaan. Daarbij

Nadere informatie

Deel I Ethische theorieën 25

Deel I Ethische theorieën 25 Woord vooraf 13 Introductie 17 Deel I Ethische theorieën 25 I DE TELEOLOGISCHE TRADITIE: ARISTOTELES 27 Paul van Tongeren Introductie 27 1 Historische en systematische situering 27 1.1 De polis in het

Nadere informatie

Passend Leiderschap. Workshop AVS congres. Pieter Dekkers. 16 maart 2012

Passend Leiderschap. Workshop AVS congres. Pieter Dekkers. 16 maart 2012 Passend Leiderschap Workshop AVS congres Pieter Dekkers 16 maart 2012 1 Coproductie onderzoek 2 Opzet workshop 1. Introductie en kennismaking 2. Achtergrond 3. Onderzoeksmodel Passend Leiderschap 4. Krachtenveldanalyse

Nadere informatie

Kring andragologie. Zelfregie voor organisaties in transitie Zeven masterclasses, mei - oktober 2015 Met dr. Gerard Donkers

Kring andragologie. Zelfregie voor organisaties in transitie Zeven masterclasses, mei - oktober 2015 Met dr. Gerard Donkers Kring andragologie Zelfregie voor organisaties in transitie Zeven masterclasses, mei - oktober 2015 Met dr. Gerard Donkers Organisaties in zorg, welzijn en onderwijs opereren anno nu in een complexe en

Nadere informatie

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij?

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? 19 maximumscore 4 een beschrijving van twee moderniseringsprocessen op economisch gebied (per proces 1 scorepunt) 2 het aangeven van het gevolg: vraag naar hogeropgeleide

Nadere informatie

De vonken van het ma-werk

De vonken van het ma-werk De Vonk Tilburg Deze inleiding: Opzet 1. Mijn achtergrond: presentie De vonken van het ma-werk Over het kapitaal van vrijwillige inzet. 2. Waarin bestaat nu precies de waarde van het ma-werk? Moderne vrijwilligersinzet

Nadere informatie

Nog een voorafje. en je woorden inslikken? Dat wil ik je laten ontdekken in dit werkschrift.

Nog een voorafje. en je woorden inslikken? Dat wil ik je laten ontdekken in dit werkschrift. Voorwoord Ik zou graag Marshall B. Rosenberg bedanken voor de spectaculaire manier waarop hij vele levens heeft veranderd, mooier heeft gemaakt en zelfs heeft gered dankzij het proces en de filosofie van

Nadere informatie

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document.

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document. SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAP Inleiding Een school maakt deel uit van de maatschappij en bouwt mee aan de vorming van jonge burgers. Een groot deel van de dag, brengen jongeren door op school. Zij krijgen

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

De (on)mogelijkheid van een rationele ethiek

De (on)mogelijkheid van een rationele ethiek Bram Poels, studentnummer 3868788 De (on)mogelijkheid van een rationele ethiek Inleiding Wie moet je redden van de verdrinkingsdood, je vrouw of een vreemdeling? Moet ik al mijn luxes opgeven om panda

Nadere informatie

Corporate & Public Governance: Perpetuum Mobile? Prof. Dr. L. Van den Berghe

Corporate & Public Governance: Perpetuum Mobile? Prof. Dr. L. Van den Berghe Corporate & Public Governance: Perpetuum Mobile? Prof. Dr. L. Van den Berghe 2 Overzicht Deugdelijk bestuur in de private en de publieke sector: een permanente kruisbestuiving Maar, publieke sector is

Nadere informatie

samenwerken Workshop congres Cultuur in Beeld 2012 Amersfoort 3 december 2012 Robin Bremekamp Iljan van Hardevelt Wicher Schönau

samenwerken Workshop congres Cultuur in Beeld 2012 Amersfoort 3 december 2012 Robin Bremekamp Iljan van Hardevelt Wicher Schönau De vijf sleutelthema s lth van succesvol samenwerken Workshop congres Cultuur in Beeld 2012 Amersfoort 3 december 2012 Robin Bremekamp Iljan van Hardevelt Wicher Schönau Samenwerken wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij. Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013

Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij. Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013 Zelfrespect en solidariteit in de prestatiemaatschappij Evelien Tonkens, Universiteit van Amsterdam Filosofisch Café Hoogeveen 26 november 2013 Prestatiedruk, Solidariteit onder druk, Zelfrespect fragiel

Nadere informatie

Leidinggeven aan veranderbaarheid

Leidinggeven aan veranderbaarheid Leidinggeven aan veranderbaarheid Of: leidinggeven aan een teamgecentreerde arbeidsorganisatie VO congres, 30 maart 2017 Ben van der Hilst HetLerenOrganiseren.nl 1994: invoering kernteams 18 Kernteams

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan

Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan Eerste leerjaar B Beroepsvoorbereidend leerjaar 7.1. Herkennen en verkennen Wat ik versta onder geluk Ik ben gelukkig

Nadere informatie

Een nieuw perspectief Waardestromen

Een nieuw perspectief Waardestromen Een nieuw perspectief Waardestromen Arie Voorburg 06 2706 0749 arie.voorburg@arcadis.nl Jordy Daneel 06 2706 2414 jordy.daneel@arcadis.nl 1 Verandering ontstaat door inspiratie of wanhoop 2 Deel 1 Vertrekpunt

Nadere informatie

CHARTER van verenigingen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie in Nederland

CHARTER van verenigingen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie in Nederland CHARTER van verenigingen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie in Nederland De ondertekenaars van dit Charter verenigen zich in de volgende principes, constateringen, visie, missie en doelen.

Nadere informatie

The Young Professional: De groep toen en nu. Veranderingen in de betekenis van groepen in de afgelopen 50 jaar.

The Young Professional: De groep toen en nu. Veranderingen in de betekenis van groepen in de afgelopen 50 jaar. The Young Professional: De groep toen en nu Veranderingen in de betekenis van groepen in de afgelopen 50 jaar. Rondom de tweede wereldoorlog maakte je bijna automatisch deel uit van veel organisaties en

Nadere informatie

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT

CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT Beslisdocument Investeringsdossier 2018 BIJLAGE 4 CONCEPT-OPDRACHT STICHTING 2018EINDHOVEN BRABANT 1. Doel van de opdracht Winnen van de titel Culturele Hoofdstad van Europa voor het project 2018 Culturele

Nadere informatie

Deel 1. Godsbeeld. Mensbeeld

Deel 1. Godsbeeld. Mensbeeld Levensbeschouwelijk vocabularium (de groene tabel) Deel 1 Godsbeeld Een godsbeeld beschrijft het beeld of de opvatting die een mens heeft over de religieuze (of transcendente = overstijgende) dimensie

Nadere informatie

Strategische agenda pag. 3 Onze missie pag. 3 Onze koers pag. 5 Onze speerpunten pag. 6 Onze kerntaken

Strategische agenda pag. 3 Onze missie pag. 3 Onze koers pag. 5 Onze speerpunten pag. 6 Onze kerntaken Strategische agenda 2018-2020 pag. 3 Onze missie pag. 3 Onze koers pag. 5 Onze speerpunten pag. 6 Onze kerntaken Onze missie Wij staan voor goede en betaalbare zorg voor alle inwoners van Nederland. Onze

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Samenwerken, hoe geef je daar vorm aan? Linze Schaap, VBG 10 juni 2015

Samenwerken, hoe geef je daar vorm aan? Linze Schaap, VBG 10 juni 2015 Samenwerken, hoe geef je daar vorm aan? Linze Schaap, VBG 10 juni 2015 Dr. Linze Schaap Universitair Hoofddocent Tilburgse School voor Politiek en Bestuur i.s.m. dr. Leon van den Dool 2 Uitgangspunt Nederland

Nadere informatie

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen Vrouwen verschil is een leergang voor vrouwen die zich herkennen in de begrippen maatschappelijke betrokkenheid,

Nadere informatie

Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken

Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken Probleemgedrag begrijpen en preventief aanpakken Albert Janssens 12.12.2011 Kinderen die probleemgedrag stellen, raken ons in ons werk en in onze persoon. In ons werk: Gevoel van te weinig aandacht voor

Nadere informatie

Zelfregie voor organisaties in transitie

Zelfregie voor organisaties in transitie Zelfregie voor organisaties in transitie Zeven masterclasses, september 2016 - januari 2017 Met dr. Gerard Donkers Georganiseerd door de Kring andragologie Inclusief het boek van Gerard Donkers! Zelfregie

Nadere informatie