Van Waarde(n) HUB 28 november 2015, Miranda Meijerman

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Waarde(n) HUB 28 november 2015, Miranda Meijerman"

Transcriptie

1 Van Waarde(n) Al voor de oprichting van het Humanistisch Verbond in 1946 bestond er buitenkerkelijke uitvaartbegeleiding. vandaag staan we stil bij de HUB die nu 10 jaar als zelfstandige stichting functioneert. Een mijlpaal. Graag deel ik vandaag met u een stukje historie van het HV en de waarden die vanaf het begin voorop staan. Toen in 1946 de Humanisten en buitenkerkelijken zich organiseerden in het Humanistisch Verbond was een van hun speerpunten het bieden van geestelijke verzorging. Vooral tegen de achtergrond van de verschrikkingen van de oorlog, wilde oprichter van het HV, Jaap van Praag mensen toerusten om zich levensbeschouwelijk te vormen. Hij benadrukte dat een levensbeschouwing niet alleen beschouwend is, maar ook werkingskracht moet hebben in het dagelijks leven van mensen. Humanistische uitvaart begeleiding is misschien wel één van de beste voorbeelden van deze werkingskracht, van wat de humanistische levensbeschouwing in praktijk kan doen en betekenen. Dat wij sterfelijk zijn is het grootste vraagstuk van iedere levensbeschouwing. Helemaal voor humanisten die niet uitgaan van een leven na de dood. Het einde is ook echt het einde.

2 Vanaf 1983 veranderden na lang lobbyen artikel 1 en 6 van de Grondwet waardoor Het HV formeel de wettelijke vertegenwoordiging van de humanistische levensbeschouwing werd. Vanaf dat moment werden godsdienst en levensovertuiging gelijk behandeld. Maar waar staat het HV nu, wat zien wij nu als aard en inhoud van het humanisme? Deze kan het best worden omschreven aan de hand van drie grondslagen; een mensbeeld, een politiek-moreel streven en een persoonlijk streven. Ook wel eigentijds humanisme Het humanisme is een levensbeschouwing die uitgaat van de waardigheid van mensen en haar inspiratie vindt in menselijke vermogens. De mens heeft een aantal specifieke menselijke vermogens tot zijn beschikking. Zo kunnen wij moreel oordelen en onderscheid maken tussen goed en kwaad. Zo zijn wij nieuwsgierige wezens en willen wij de wereld en onszelf doorgronden. Zo zijn wij expressieve wezens en geven wij vorm aan ervaringen, ideeën en gevoel door middel van

3 verhalen, kunst en muziek. En het laatste kenmerk van het humanistische mensbeeld is dat het humanisme ongodsdienstig is. Humanisten geloven in de kracht van mensen. Kort gezegd is de basis van het humanisme de mens en diens vermogens. Er is echter iets nodig om deze vermogens te ontwikkelen. En die voorwaarden zijn maatschappelijk-politiek en persoonlijk van aard. En zo komen we bij de tweede grondslag van het eigentijds humanisme, de maatschappelijke component: Het humanisme is een politiek-moreel streven. Wij leven uiteraard niet solitair, maar in een samenleving. De inrichting van de samenleving beïnvloed ons leven en de manier waarop we ons vormen en ontwikkelen. Wat humanisten betreft zijn een aantal waarden fundamenteel om richting te geven aan ons samenleven. Die waarden zijn vrijheid, gelijkwaardigheid van mensen en solidariteit. Een derde grondslag van het eigentijds humanisme is persoonlijker van aard en heeft zijn geschiedenis in de klassieke Bildung. Het humanisme omvat het streven naar een goed, mooi en zinvol persoonlijk leven

4 Humanisten gaan ervan uit dat het aardse leven het enige is dat we hebben. Daarom hechten we bijzonder belang aan de vormgeving en invulling ervan. Aandacht besteden aan je leven is een morele kwaliteit die moed vraagt. Leven moeten we leren; ons karakter vormt zich gaandeweg. In de humanistische traditie spreken we van het ontwikkelen van 'hogere menselijkheid', van 'vorming' (Bildung) en van 'levenskunst'. Zo geven we uitdrukking aan ons verlangen naar volledig mens-zijn en aan het streven naar een veelzijdige, evenwichtige ontplooiing. Humanisten ervaren vorming vooral als een houding en een ideaal, en niet als een succesformule die alle problemen oplost. Vorming zou niet nodig zijn als wij afgerond ter wereld kwamen. Bildung maakt gebruik van onze openheid en onafheid. Leven doe je niet alleen. Naast familierelaties hechten humanisten traditioneel aan vriendschappen. Vriendschappen combineren diepe verbondenheid met de vrije keuze voor een persoon. Vrienden kunnen van elkaar genieten, elkaar aan het lachen maken, elkaar

5 troosten, inspireren en tot voorbeeld dienen. Maar ook kritiek op elkaar leveren. Vrienden hoeven niet uit hetzelfde dorp of land te komen, dezelfde huidskleur of achtergrond te hebben. Humanisten geloven dat mensen ernaar verlangen om zin en waarde in hun leven te ervaren. Die ervaring is niet vanzelfsprekend; in sommige omstandigheden kan het leven je zelfs zinloos voorkomen. Humanisten nemen dit gevoel serieus. Het verlangen naar zin maakt ons menselijk, niet de garantie dat het wordt ingewilligd. Deze drie genoemde onderdelen vormen de huidige humanistische levensbeschouwing. Onze basis is de waardering voor het specifiek menselijke, onze inzet voor een menswaardige samenleving en ons streven naar een persoonlijk mooi, goed en ontwikkeld leven. Iedere persoon is anders en heeft zijn eigen verhaal. Daarom is ook iedere uitvaart eigen en uniek, omdat iedere persoon eigen en uniek is geweest. We spreken niet over de dood in algemene zin maar over de dood van een mens dat een heel eigen leven heeft geleid. De uitvaartbegeleiding is een van de belangrijke praktijken van het humanisme, en het 10 jarig jubileum van de verzelfstandiging van de HUB is een goed moment om dat nog eens te benoemen en te vieren.

6 Het HV ontvangt onverminderd positieve reacties van mensen leden en niet leden wanneer zij een afscheid hebben meegemaakt dat werd begeleid door een humanistische uitvaartbegeleider. Meestal gaat dat gepaard met de opmerking dat ze niet wisten dat er zo iets bestond. Een signaal dat communicatie van cruciaal belang is. Voor HV blijft de binding vanwege het humanistisch gedachtegoed vooropstaan. Wij willen vanuit die gemeenschappelijke inhoud graag blijven meedenken over de toekomst van de HUB en waar mogelijk bijdragen aan versterking. Ik zie daarvoor zeker mogelijkheden. Sterker: het is mijn overtuiging dat - na een periode van afstand nemen om de eigen zelfstandigheid vorm te kunnen geven - versterking van de samenwerking voor zowel het HV als de HUB meerwaarde heeft. Niet alleen de HUB heeft zich de afgelopen 10 jaar ontwikkeld, ook het Humanistisch Verbond heeft grote veranderingen ondergaan. We hebben de dalende trend weten te keren, zijn gegroeid in ledental, financieel onafhankelijk en hebben we de relaties en samenwerking met andere H.organisaties versterkt. Met name met de Humanistische Omroep HUMAN.

7 Het verbinden van diensten is ook de weg die we zouden willen verkennen met de HUB, bijvoorbeeld door de uitvaartbegeleiding en het gesprek bij leven te verbinden met de gesprekken zoals geestelijk begeleiders dat doen, en de diensten van notarieel werkers die zich inzetten voor zorgvuldig nalaten. Er is een wereld te winnen wanneer wij in staat zijn de buitenwereld te laten zien dat we bij elkaar horen, een beweging zijn die is gestoeld op dezelfde humanistische waarden. Onderzoek wijst keer op keer uit dat een groot deel van de bevolking die waarden onderschrijft. In het helder uitdragen van dat gedachtengoed ligt onze gezamenlijke kracht. Namens het HV van harte gefeliciteerd met het tienjarig jubileum en ik hoop dat het HV en de HUB elkaar steeds blijven vinden in die gezamenlijke waarden.

Beste humanistisch uitvaartbegeleiders, regionale en landelijke bestuursleden

Beste humanistisch uitvaartbegeleiders, regionale en landelijke bestuursleden Bunnik, 8 november 2014 Tien Jaar Humanistische Uitvaartbegeleiding Door: Ineke de Vries (directeur Humanistisch Verbond) Beste humanistisch uitvaartbegeleiders, regionale en landelijke bestuursleden en

Nadere informatie

zelf denken samen leven

zelf denken samen leven Het Humanistisch Verbond en het Steunfonds Humanisme zijn in bezit van het CBFkeurmerk voor goede doelen. Humanistisch Verbond Vul de antwoordkaart in of bel: (020) 521 90 20 Ik word lid van het Humanistisch

Nadere informatie

In de tekst worden drie elementen van het humanisme weergegeven.:

In de tekst worden drie elementen van het humanisme weergegeven.: EIGENTIJDS HUMANISME Achtergrond De tekst Eigentijds humanisme beschrijft hoe het Humanistisch Verbond het levensbeschouwelijke humanisme anno nu interpreteert. Er is behoefte aan een beschrijving van

Nadere informatie

Eigentijds humanisme, HV Gouda zondag 20 maart. Ineke de Vries, directeur

Eigentijds humanisme, HV Gouda zondag 20 maart. Ineke de Vries, directeur Eigentijds humanisme, HV Gouda zondag 20 maart Ineke de Vries, directeur Inleiding Het Humanistisch Verbond heeft dit jaar de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Van Gerard van Roon hebben we zojuist

Nadere informatie

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis IDENTITEITS- BEWIJS ' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis 2 Onderwijs draait om mensen Als wij in onze onderwijsinstelling iets willen bereiken, dan

Nadere informatie

identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord

identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord 1 identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord identiteitsbewijs onderwijsgroep noord I Zijn wie je bent. Dat is geluk. I Erasmus 2 Onderwijs draait om mensen Als we met elkaar in het onderwijs

Nadere informatie

inspireren en verbinden Actief bijdragen aan humanisme Humanistisch Verbond

inspireren en verbinden Actief bijdragen aan humanisme Humanistisch Verbond inspireren en verbinden Actief bijdragen aan humanisme Humanistisch Verbond Informatie voor vrijwilligers van het Humanistisch Verbond Inhoud Voorwoord, beste vrijwilliger 3 Humanisme en het Humanistisch

Nadere informatie

Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015

Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015 Presentatie voor: MOC Schilderswijk te Den Haag Datum: 22 januari 2015 Door: Dick Keus Programma Vragen: 1. Wat vind je het mooiste aan jouw religie? 2. Hoe merk je dat / heeft dat invloed op je dagelijks

Nadere informatie

De plaats van identiteit in uw personeelsbeleid. De praktische toepassing van identiteit

De plaats van identiteit in uw personeelsbeleid. De praktische toepassing van identiteit De plaats van identiteit in uw personeelsbeleid De praktische toepassing van identiteit Inhoud Omgaan met: identiteit bij de instroom identiteit tijdens de werkzame identiteit bij de uitstroom Wettelijk

Nadere informatie

Artikelen Een uitvaart tussen kerk en niets

Artikelen Een uitvaart tussen kerk en niets Artikelen Een uitvaart tussen kerk en niets Het omgaan met afscheid nemen, sterven en dood is in onze samenleving aan het veranderen. Steeds vaker zie je dat mensen zelf actief betrokken willen zijn bij

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opgave 2 Waanzin 6 maximumscore 2 een weergave van de overeenkomst tussen Descartes benadering van emoties en de beschreven opvatting over melancholie in de Oudheid: een fysiologische benadering 1 een

Nadere informatie

Deel 1. Opvoedingsproject

Deel 1. Opvoedingsproject Deel 1 Opvoedingsproject 5 6 1. Opvoedingsproject Wij verwachten van alle ouders dat ze loyaal achter de identiteit en het pedagogisch project van onze school staan en dit ondersteunen. Hieronder vindt

Nadere informatie

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa Zeven hulpbronnen van vertrouwen Door: Carlos Estarippa Geïnspireerd door het boek van Bertie Hendriks Dagboek van de Ziel. De zeven levensfasen (Hendriks, 2013) wil ik in onderstaand artikel beschrijven

Nadere informatie

DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM HAVO/VWO WERKBOEK. stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22

DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM HAVO/VWO WERKBOEK. stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22 DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM WERKBOEK HAVO/VWO 1 stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22 Hoofdstuk 3 Het humanisme Paragraaf 1 inleiding u OPDRACHT 1, P.43 Diederick

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Identiteit 1.5 Identiteitskaders Identiteit/Identiteitskaders Inhoudsopgave 1. De katholiek/oecumenische identiteit in de nieuwe stichting 3 2. Het

Nadere informatie

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH Stoekeplein 8a 7902 HM Hoogeveen tel.: 0528-234494 info@pricoh.nl www.pricoh.nl PricoH heeft acht christelijke basisscholen onder haar beheer. Binnen deze acht scholen werken ruim 200 medewerkers, in diverse

Nadere informatie

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Het leven leren De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Waar gaat kaderdocument Het leven leren (2003) over? De levensbeschouwelijke ontwikkeling èn beroepsethische vorming van onderwijsdeelnemers

Nadere informatie

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs

Levensbeschouwing Juist in het. openbaar onderwijs Levensbeschouwing Juist in het openbaar onderwijs Levensbeschouwing in de openbare school brengt verbinding. Het raakt het hart van leerlingen en personeel. Door hier actief aandacht aan te besteden, gaat

Nadere informatie

Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek

Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek Don Boscocollege Hechtel Hieronder vind je een tekst en bijbehorende vragen waarmee de gangmakers in Hechtel een gesprek op gang willen brengen in verschillende

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE

VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE VERDER IN LEREN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2011-2015 PUBLIEKSVERSIE INHOUD Missie & visie 4 Het onderwijs voorbij 5 Kwaliteit vanuit identiteit 7 Werken vanuit passie 8 Elke leerling telt 10 Ondernemend en

Nadere informatie

Deel I. Perspectieven op cultuurverandering

Deel I. Perspectieven op cultuurverandering Deel I Perspectieven op cultuurverandering 1 Perspectieven op organisatiecultuur 2 Veranderend denken over cultuurverandering 3 Aanleidingen voor cultuurverandering 4 Conclusies Hoofdstuk 4 Conclusies

Nadere informatie

Ankerpunten voor morgen

Ankerpunten voor morgen Ankerpunten voor morgen Wat doen we? Van waaruit doen we dat? Deus Caritas Est : deze boodschap maakte Pieter Jozef Triest gevoelig voor de noden van zijn tijd. Vertaald naar vandaag, is ook onze zendingsopdracht:

Nadere informatie

Religieus humanisme: vreedzame samenklank of contradictio in terminis Geachte dames en heren,

Religieus humanisme: vreedzame samenklank of contradictio in terminis Geachte dames en heren, Religieus humanisme: vreedzame samenklank of contradictio in terminis Geachte dames en heren, Ik ben erg blij met de uitnodiging om vandaag op uw Inspiratiedag te spreken over de vraag of humanisme en

Nadere informatie

De Beroepsstandaard wordt aangepast op de volgende punten.

De Beroepsstandaard wordt aangepast op de volgende punten. BESLUIT VAN DE ALGEMENE LEDENVERGADERING VAN DE VGVZ (7 JUNI 2010) inzake het advies van de Commissie Spiritualiteit en Beroepsstandaard vastgesteld te Amsterdam door de Algemene Leden Vergadering van

Nadere informatie

Kapitaliseren van verborgen potentieel

Kapitaliseren van verborgen potentieel Kapitaliseren van verborgen potentieel Een nieuw perspectief op accounting & control Dr. Kees Tillema Kies je nummer 1. Ik houd van.... Mensen! Contact maken, samenwerken, Luisteren naar bezwaren, Anderen

Nadere informatie

Dames en heren, Beste vrienden, personeelsleden en sympathisanten,

Dames en heren, Beste vrienden, personeelsleden en sympathisanten, Speech voorzitter nieuwjaar 2016 Dames en heren, Beste vrienden, personeelsleden en sympathisanten, Ik heet jullie allen graag welkom hier vandaag op onze nieuwjaarsreceptie. Het is de gelegenheid om de

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

OBS De Eendragt. Een maximale leerprestatie voor ieder kind

OBS De Eendragt. Een maximale leerprestatie voor ieder kind OBS De Eendragt Een maximale leerprestatie voor ieder kind OBS De Eendragt Een maximale leerprestatie voor ieder kind Op Openbare Basisschool De Eendragt zijn alle kinderen van harte welkom. Met elke culturele

Nadere informatie

Beroepsstandaard humanistisch geestelijke begeleiding

Beroepsstandaard humanistisch geestelijke begeleiding Beroepsstandaard humanistisch geestelijke begeleiding HUMANISTISCH VERBOND AMSTERDAM INWERKINGTREDING Dit document bevat de Beroepsstandaard humanistisch geestelijke begeleiding, vastgesteld op 17 september

Nadere informatie

Doelen relationele vorming

Doelen relationele vorming Doelen relationele vorming RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf RV 1.1. Ontdekken dat ieder uniek is. RV 1.2. Zich bewust worden van hun eigen kwetsbaarheid en ermee kunnen omgaan. RV 1.3. Eigen

Nadere informatie

Gedragscode Martini Ziekenhuis

Gedragscode Martini Ziekenhuis Gedragscode Martini Ziekenhuis Gedragscode Martini Ziekenhuis Het Martini Ziekenhuis, dat zijn wij. Een dienstverlenende instelling die als speerpunt gastvrijheid heeft en waar mensen centraal staan. Samen

Nadere informatie

Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis. van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der

Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis. van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der Dames en heren, Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der herkenning, maar het kan ons ook neerdrukken. Kijken we terug

Nadere informatie

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013 Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen juli 2013 In zijn adviesaanvraag vraagt Wim Kuiper de commissie om bij te dragen aan een visie op de manier waarop een samenwerkingsschool vorm

Nadere informatie

Identiteitsdocument Sprank

Identiteitsdocument Sprank Identiteitsdocument Sprank Christenen in hart en zorg Vanuit Gods liefde, zorgen wij voor elkaar. GOD Dit doen we samen met je familie en vrienden. Jij mag rekenen op een veilig thuis. Vragen over jouw

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

Meerjarenbeleidsplan

Meerjarenbeleidsplan Meerjarenbeleidsplan 2012-2017 inspireren en verbinden Humanistisch Verbond INHOUDSOPGAVE inspireren en verbinden 2 1 Voorwoord 2 1 Waar staan we nu? 5 2 Visie, missie, doelstellingen en positionering

Nadere informatie

laat zien wie je bent

laat zien wie je bent laat zien wie je bent Wilhelminastraat 150 7573 AK Oldenzaal T 053 537 56 66 gereia@zorggroepsintmaarten.nl laat zien wie je bent Welkom. Laat zien wie je bent. 03 Welkom Gereia in Oldenzaal Gereia is

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS UNIVERSELE VERKLARING VAN DE WARE NATUUR VAN DE MENS PREAMBULE Overwegende dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 in feite een verklaring is van Verlichting, van het hoogste dat

Nadere informatie

Tuin van Geloven. Stadsklooster Den Haag Westeinde 101, 2512 GW Den Haag Telefoon: 070 389 50 55

Tuin van Geloven. Stadsklooster Den Haag Westeinde 101, 2512 GW Den Haag Telefoon: 070 389 50 55 Tuin van Geloven Stadsklooster met kloostertuin aan het Westeinde in Den Haag In het stadsklooster St. Jozefs Bescherming aan het Westeinde 101 in Den Haag wonen en werken al vanaf 1861 broeders van de

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 3: ethische beleving

Bijzonder procesdoel 3: ethische beleving Bijzonder procesdoel 3: ethische beleving Eerste leerjaar B Beroepsvoorbereidend leerjaar 3.1. Herkennen en verkennen van mijn morele houding * Een na te strev: - de waarden van het vrijzinnig humanisme

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afscheid nemen betekent loslaten. We hebben in het afgelopen jaar afscheid moeten nemen van een aantal mensen. We zullen straks hun namen noemen, één

Nadere informatie

De hoofdthema s, waaruit de leergang is opgebouwd, zijn:

De hoofdthema s, waaruit de leergang is opgebouwd, zijn: Leergang Spiritueel Leiderschap De leergang Spiritueel Leiderschap is gebaseerd op inhoud en opzet van de cursus 'Fuhren und gefuhrt werden' zoals die in Haus Benedikt, onderdeel van de Abdij van Munsterschwarzach

Nadere informatie

Profielschets leden van de raad van toezicht

Profielschets leden van de raad van toezicht Profielschets leden van de raad van toezicht Competentieprofiel voor de raad van toezicht behorend bij de statuten vereniging Ons Middelbaar Onderwijs Preambule In het licht van good governance en de wet

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980

Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Beginselverklaring van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, 1980 Noot van de editor De beginselprogramma's zijn gescand, en zover nodig gecorrigeerd. Hierdoor is het mogelijk dat de tekst niet meer

Nadere informatie

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG?

WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? WAAR WE VOOR STAAN VERWONDERING ONTMOETING LEVENSKUNST RITUELEN RELIGIEUS GEWORTELD WAT DOE JIJ VANDAAG? 4 7 8 11 12 17 18 WAAR WE VOOR STAAN Het Apostolisch Genootschap biedt ontmoetingsplaatsen voor

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN

STRATEGISCH BELEIDSPLAN STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2016 2020 Strategisch beleidsplan PCO Gelderse Vallei Inleiding Voor u ligt het strategische beleidsplan (SBP) 2016 tot en met 2020. Bij het tot stand komen van dit SBP is als eerste

Nadere informatie

Coöperatie verbindend leiden

Coöperatie verbindend leiden Coöperatie verbindend leiden Document ter oprichting Versie 01-01-2016 Visie De verhouding van burgers tot de overheid, van werknemers tot hun werkgevers en van het individu ten opzichte van het collectief

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland Hans Sijbesma Managing Director, AstraZeneca Nederland De ideale wereld De ideale wereld die ik voor me zie, is een wereld die we steeds beter achterlaten voor de volgende generaties. Het gaat erom dat

Nadere informatie

2. Nieuwe toekomst, nieuwe kansen De Eeuwige geeft Israël en in Israël ons de kans op een nieuwe toekomst. We blijven niet bij het oude, we worden er

2. Nieuwe toekomst, nieuwe kansen De Eeuwige geeft Israël en in Israël ons de kans op een nieuwe toekomst. We blijven niet bij het oude, we worden er 1 Opening Wij zijn hier bij elkaar in de Naam van de Ene en Eeuwige, die onze schepper is en die ons ingeeft om te creëren, nieuw te maken wat er nog niet was, En wij zijn bij elkaar in de Naam van Jezus

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Beste vrienden, vriendinnen, personeelsleden en sympathisanten, De traditie wil dat op we op nieuwjaar de beste wensen voor het nieuwe jaar worden

Beste vrienden, vriendinnen, personeelsleden en sympathisanten, De traditie wil dat op we op nieuwjaar de beste wensen voor het nieuwe jaar worden Speech Beste vrienden, vriendinnen, personeelsleden en sympathisanten, Dames en heren, De traditie wil dat op we op nieuwjaar de beste wensen voor het nieuwe jaar worden overgemaakt. Uiteraard willen we

Nadere informatie

Motieven en persoonlijkheid. Waarom doen mensen de dingen die ze doen?

Motieven en persoonlijkheid. Waarom doen mensen de dingen die ze doen? Motieven en persoonlijkheid Waarom doen mensen de dingen die ze doen? Motivatie psychologen vragen: Waarom doen mensen de dingen die ze doen? Motivatiepsychologen zoeken naar de motieven, de drijfveren

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Prof. Chris Gastmans

Prof. Chris Gastmans www.hhzhlier.be 1 h.-hartziekenhuis vzw IS ER NOG PLAATS VOOR EEN NATUURLIJKE, ONTHAASTE DOOD? Prof. Chris Gastmans Ethicus, KU Leuven www.hhzhlier.be 2 Het nieuwe sterven Kort Kwaliteitsvol tot het einde

Nadere informatie

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf. RV1.1 RV1.2 RV1.3 RV1.4 Ontdekken dat iedereen uniek is. Ik heb door dat iedereen

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding pagina 2. De Procedure pagina 4. SMA Vormingscentrum pagina 5. De uitzending pagina 6. Inzet in Nederland pagina 7

INHOUD. Inleiding pagina 2. De Procedure pagina 4. SMA Vormingscentrum pagina 5. De uitzending pagina 6. Inzet in Nederland pagina 7 INHOUD Inleiding pagina 2 De Procedure pagina 4 SMA Vormingscentrum pagina 5 De uitzending pagina 6 Inzet in Nederland pagina 7 Wat verwachten we van jou? Pagina 8 Concrete missionaire werkplekken pagina

Nadere informatie

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf De effectieve groepsleid(st)er 1. Peter Petersen Voorwaarden om veel en breed te leren: uitgaan van positieve vermogens van kind; rijke en veelzijdige leerwereld creëren die vol zit met de meest verschillende

Nadere informatie

SIKA S NORMEN EN WAARDEN

SIKA S NORMEN EN WAARDEN SIKA S NORMEN EN WAARDEN SIKA EEN WERElDlEIDER MEt NORMEN EN tradities Sinds de oprichting ruim 100 jaar geleden in zwitserland door de vooruitstrevende uitvinder Kaspar Winkler heeft Sika zich ontwikkeld

Nadere informatie

Maatschappelijke kwetsbaarheid. Deskundige en onafhankelijke ondersteuning. Gemeenschappelijke problemen

Maatschappelijke kwetsbaarheid. Deskundige en onafhankelijke ondersteuning. Gemeenschappelijke problemen M I S S I E 'Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden.' Mensen hebben recht op werk, sociale bescherming, behoorlijke huisvesting, een gezond leefmilieu, op culturele en maatschappelijke ontplooiing.

Nadere informatie

De Maan staat in jouw horoscoop in Waterman

De Maan staat in jouw horoscoop in Waterman CHTA-Horoscoop Introductie Een horoscoop is een afbeelding van de planeten zoals ze rondom de aarde stonden op het moment van je geboorte. De horizontale lijn wordt ook wel de Ascendant-lijn genoemd. Alle

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Nieuwe tijden = nieuwe kansen

Nieuwe tijden = nieuwe kansen Nieuwe tijden = nieuwe kansen Koen Oosterlinck Gedelegeerd bestuurder vzw Provincialaat der Broeders van Liefde Social Profit Day 4 juni 2015 1 2 Inhoud 1. Organisatie Broeders van Liefde 2. Nieuwe kansen

Nadere informatie

Gedragscode, versie 1.0 Ontwerp en productie Top Two Boxes WPM Groep 2008. Gedragscode

Gedragscode, versie 1.0 Ontwerp en productie Top Two Boxes WPM Groep 2008. Gedragscode , versie 1.0 Ontwerp en productie Top Two Boxes WPM Groep 2008 WPM Groep Voorwoord Wij, professionals van WPM Groep, zijn verantwoordelijk voor ons werk waarin klanttevredenheid centraal staat. Met elkaar

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

Ieder Motto project heeft nu per week 16 uur ondersteuning van een geestelijk verzorger.

Ieder Motto project heeft nu per week 16 uur ondersteuning van een geestelijk verzorger. Wie betaalt de geestelijke verzorging buiten de instelling? Inleiding tijdens studiemiddag VGVZ 4 april 2014. Elly Prinse, Centrum Levensvragen /MOTTO Rotterdam. Beste mensen, Mijn bijdrage aan deze studiemiddag

Nadere informatie

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg

Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg Zorg om de zorg Menselijke maat in de gezondheidszorg Prof.dr. Chris Gastmans Prof.dr. Gerrit Glas Prof.dr. Annelies van Heijst Prof.dr. Eduard Kimman sj Dr. Carlo Leget Prof.dr. Ruud ter Meulen (red.)

Nadere informatie

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7

Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7 Zondag 24 april 2016 - Verlangen naar liefde Gelezen: Hooglied 4: 1-8, Hooglied 5 : 2 8, Hooglied 7 : 7 10, Hooglied 8 : 6-7 Enige discussie in de afgelopen week aan de keukentafel. Kunnen we dit lezen?

Nadere informatie

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015)

OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) OPDRACHTVERKLARING WZC Leiehome (Actualisering 12.06.2015) Woonzorgcentrum Leiehome is een woonplaats met ruime verzorgingsmogelijkheden voor ouderen. Wij verlenen een deskundige en actuele zorg op maat.

Nadere informatie

Module 5 Heel je relatie met geld

Module 5 Heel je relatie met geld Module 5 Heel je relatie met geld Inleiding In deze module gaan we nog wat dieper in op jouw relatie met geld. Veel coaches, therapeuten en trainers werken heel hard maar verdienen erg weinig (te weinig!).

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies

Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies Bijzonder procesdoel 5: Exploreren, verkennen en integreren van de existentiële dimensies Eerste leerjaar B 5.1. Herkennen en verkennen van (grens)ervaringen Wat het betekent voor mij - verdriet - pijn

Nadere informatie

Toespraak van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander

Toespraak van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander Toespraak van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander Een contrast over de overheid. Leden van de Staten-Generaal, 2 3 4 Drieslag Contrast: in het klein en in het groot. Contrast over verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Leren op een prachtige school

Leren op een prachtige school Meerwerf basisschool Tuindorpschool www.meerwerf.nl Leren op een prachtige school midden in Den Helder R Rust en ruimte In het oude centrum van Den Helder ligt onze prachtige Tuindorpschool. Al generaties

Nadere informatie

Tot slot van dit verhaal geef ik u nog een paar wijze uitspraken van grote denkers mee en eindig ik met een wijze levensles van een oude wijsgeer.

Tot slot van dit verhaal geef ik u nog een paar wijze uitspraken van grote denkers mee en eindig ik met een wijze levensles van een oude wijsgeer. Den Haag HUMANISME IN VOGELVLUCHT 1. INLEIDING Ik zal beginnen met enkele algemene opmerkingen over het humanisme. Daarna zal ik kort iets zeggen over mijn persoonlijke ontwikkeling tot humanist. Vervolgens

Nadere informatie

ontdek de kracht van het geven

ontdek de kracht van het geven ontdek de kracht van het geven Berghummerstraat 15 7591 GX Denekamp T 053 53 75 777 F 053-53 75 760 E gerardusmajella@zorggroepsintmaarten.nl ontdek de kracht van het geven 02 Welkom. Ontdek de kracht

Nadere informatie

Is een Europese islam mogelijk?

Is een Europese islam mogelijk? Brahim Laytouss Imam, islam theoloog Is een Europese islam mogelijk? De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

Waar sta jij? (Uit: Kompas)

Waar sta jij? (Uit: Kompas) Waar sta jij? (Uit: Kompas) Dit is een discussieactiviteit over: de basisvoorwaarden van menselijke waardigheid, het respectievelijke belang van burgerlijke en politieke rechten en van sociale en economische

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Naar een levend plan van ondersteuning

Naar een levend plan van ondersteuning Naar een levend plan van ondersteuning Dolf van den Berg Scholenconferentie Passend Graag 10 december 2015 Bijgaand ontvangt u de meest belangrijke dia s van mijn presentaties. Ik ga ervan uit dat u deze

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk

Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk Alles is genade en Stel, ik zoek een kerk De Werkgroep Vorming en Toerusting ontwikkelde een programma voor de parochies om te benutten bij de promotie dvd en het artikel Alles is genade uit het Identiteitsnummer

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT UNIEK? WAAROM De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool in Nederland een grote mate van

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Medezeggenschap met Visie, Passie en Actie. WMS-congres, Ede 11 november 2015

Medezeggenschap met Visie, Passie en Actie. WMS-congres, Ede 11 november 2015 Medezeggenschap met Visie, Passie en Actie WMS-congres, Ede 11 november 2015 10 Menschen 10 Menschen gingen in einer und derselben Richtung. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10. Da mußte etwas los sein. Denn

Nadere informatie

Geachte leden van de promotiecommissie, beste familie, vrienden, collega s,

Geachte leden van de promotiecommissie, beste familie, vrienden, collega s, Inleidende voordracht bij de openbare verdediging van het proefschrift Het vergrootglas van de geest: een vergelijkende studie over het denken van J.P. van Praag en hedendaagse auteurs over humanisme in

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld CvB Identiteit I14-11-2011 12-12- 2011 1.1 Identiteitsteksten Identiteit/Identiteitsteksten Inhoudsopgave 1. Algemeen 4 1.1 Motto van de Stichting: Aves

Nadere informatie

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4 Zorg in vrijheid Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie Versie 4 Inleiding Vrijheid is voor de meeste mensen in Nederland een gegeven. Toch komt het in zorginstellingen

Nadere informatie

de kunst van het leven

de kunst van het leven de kunst van het leven Woon- en zorgcentrum Franciscus De Meierij 1 7631 AM Ootmarsum T 0541-280 888 franciscus@zorggroepsintmaarten.nl www.zorggroepsintmaarten.nl de kunst van het leven De kunst van het

Nadere informatie

7. Hoe werken we op school

7. Hoe werken we op school 7. Hoe werken we op school 7. Wat doen we? a. Groepen en lesuren per week Wat willen we en hoe werken we heeft u in hoofdstuk 2 kunnen lezen. Om aan de wettelijke eisen te voldoen, moeten we 940 uur per

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

FEDERATIE VAN EDUCATIEVE EN CULTURELE CENTRA FECC. Jaarverslag 2014. Stichting Fecc

FEDERATIE VAN EDUCATIEVE EN CULTURELE CENTRA FECC. Jaarverslag 2014. Stichting Fecc FEDERATIE VAN EDUCATIEVE EN CULTURELE CENTRA FECC Jaarverslag 2014 Dit verslag geeft een beknopt beeld van de activiteiten van het jaar 2014. Stichting Fecc Januari 2015 FEDERATIE VAN EDUCATIEVE EN CULTURELE

Nadere informatie