Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zorg om de zorg. Menselijke maat in de gezondheidszorg"

Transcriptie

1 Zorg om de zorg Menselijke maat in de gezondheidszorg Prof.dr. Chris Gastmans Prof.dr. Gerrit Glas Prof.dr. Annelies van Heijst Prof.dr. Eduard Kimman sj Dr. Carlo Leget Prof.dr. Ruud ter Meulen (red.) Drs. Simone Verbaken (red.) Drs. Stefan Waanders (red.) zorg om de zorg vs2a.indd :24:14

2 Inhoudsopgave Carlo Leget Ruud ter Meulen Zorg om de zorg: een inleiding 9 Ruud ter Meulen Simone Verbaken Modernisering van de zorg: een signalement van actuele morele problemen Autonomie als normatief ideaal Schaduwzijden Contractdenken in de zorg Beperking van de solidariteit Economisering van de zorg 32 Chris Gastmans Zorgen en deugdzame houdingen Woord vooraf Mens als zorgwezen Zorg als wezenlijk menselijk Zorgzaamheid als morele houding Vanuit het perspectief van de hulpverlener: zorgzame betrokkenheid als houding Zorg: antwoord-zijn op de vraag van de patiënt Onderscheid tussen zorg en emotionele betrokkenheid Zorgzame houding als uiting van respect voor de menselijke waardigheid Vanuit het perspectief van de patiënt: zorg ontvangen als vol-tooi-ing van het zorggebeuren Besluit 57 5 zorg om de zorg vs2a.indd :24:15

3 Annelies van Heijst Zorg en spiritualiteit Inleiding Spiritualiteit van de zorgdrager Zorgen vroeger: spiritualiteit van de liefdewerken Bezieling van zorgdragers Spiritualiteit van de zorgontvanger Spiritualiteit als godsdienst of levensbeschouwing Spiritualiteit als meer dan de harde feiten Spiritualiteit van de bedrijfsvoering in de zorgsector 84 Eduard Kimman sj Zorg als product? Woord vooraf Economisering en commercialisering In een stelsel beschermde aanbieding van zorg Medische dienstverlening in organisaties Ethiek in het bestel, de organisatie of bij het individu? Naar een ethiek van zorg als product Tenslotte 103 Gerrit Glas Zorg, ethiek en rechtvaardigheid Introductie Boedelscheiding tussen rechtvaardigheid en ethiek van de zorg? Normatieve professionaliteit en de menselijke beperktheid Rechtvaardigheid Rechtvaardigheid, schaarste en marktwerking in de zorg Naar een raamwerk waarin zorg en rechtvaardigheid elkaar veronderstellen zorg om de zorg vs2a.indd :24:15

4 Carlo Leget Goede zorg: een hele prestatie? Vier schetsen voor een betere zorg Zorg en prestatie? Interne of externe motivatie? Vertrouwen Meten = weten? Rechtvaardigheid Volgend, maar geen volgeling Ten slotte 143 Personalia zorg om de zorg vs2a.indd :24:15

5 Carlo Leget Ruud ter Meulen Zorg om de zorg: een inleiding Veranderingen in de gezondheidszorg houden de gemoederen in Nederland al enkele jaren bezig, met als voorlopig hoogtepunt de invoering van het nieuwe zorgstelsel op 1 januari Nu brengen veranderingen meestal onrust met zich mee. Het bijzondere van de veranderingen in de gezondheidszorg is echter dat een grote groep direct betrokkenen, zorgvragers en zorgdragers, het gevoel heeft dat de zorg langzaam iets essentieels aan het verliezen is. Er is zorg om de zorg. Wat is er aan de hand? Drie ontwikkelingen springen direct in het oog. Terwijl in het verleden de zorg verleend werd volgens een vast omschreven aanbod, is sinds het begin van de jaren 90 sprake van een ommekeer in de richting van vraaggestuurde zorg. De bedoeling van deze nieuwe ontwikkeling is, dat de cliënt de zorg vraagt en krijgt die past bij zijn of haar specifieke behoeften. Deze zogenaamde zorg-op-maat zou in toenemende mate geleverd moeten worden in een marktgerichte omgeving, waarin de regels van vraag en aanbod het verkeer tussen zorgverleners en cliënten bepalen. Een tweede, deels hiermee samenhangende ontwikkeling is de verzakelijking van de zorg. Onderdeel van deze ontwikkeling is dat zorgvoorzieningen worden geleverd op basis van contractueel vastgelegde afspraken. Zorg krijgt hiermee het karakter van een neutrale vorm van dienstverlening, waarin klantvriendelijkheid, efficiënte dienstverlening en het recht op zorg centraal staan. Traditionele deugden als barmhartigheid, opoffering en dienstbaarheid lijken in dit verband meer naar de achtergrond te verdwijnen. De vraag is of de 9 zorg om de zorg vs2a.indd :24:15

6 zin van de zorg hiermee vervuld is voor de hulpverleners en vaak ook voor de patiënt. Ten derde moet gewezen worden op de toenemende beperking van de solidariteit. Omdat de vraag naar zorg toeneemt en het aanbod aan zorg geen gelijke tred houdt, ontstaat er een toenemende schaarste in de zorg. Ten gevolge hiervan ontstaan er groeiende problemen met betrekking tot financiering en capaciteit (wachtlijsten). In het licht van de schaarste en het beperkende beleid van de overheid wordt steeds meer de vraag gesteld wat wij als samenleving jegens elkaar in tijden van ziekte en handicap verschuldigd zijn. De grenzen van de solidariteit komen in zicht, terwijl tegelijkertijd de mogelijkheden voor particuliere financiering van voorzieningen worden verruimd en de ongelijkheid in toegang tot de zorg toeneemt. Marktgerichtheid, verzakelijking en beperking van solidariteit roepen vragen op van morele aard. Passen deze ontwikkelingen wel bij zoiets als zorg? Heeft zorg niet in de eerste plaats te maken met aandacht en betrokkenheid, en lopen we niet het risico deze waardevolle kern te verliezen door genoemde ontwikkelingen? Wat blijft er over van de motivatie waarmee mensen in de zorg gaan werken die precies hiermee te maken heeft: het zorgen als in zichzelf waardevolle activiteit, het zorgen om het zorgen zelf? De Radboudstichting hecht er belang aan om fundamentele vragen als deze levend te houden door bij te dragen aan een brede maatschappelijke discussie met betrekking tot de gesignaleerde veranderingen in de zorg, de verschillende betrokken partijen gevoelig te maken voor de intrinsieke waarde van de zorg en een bewustmaking op gang te brengen van de eigen verantwoordelijkheid van de betrokkenen om deze waarde niet verloren te laten gaan. Deze bundel is bedoeld als een beginpunt van die discussie. Wil dat bredere gesprek kunnen slagen, dan is een aantal stappen nodig die terug te vinden zijn in de opbouw van deze bundel. 10 zorg om de zorg vs2a.indd :24:15

7 Ruud ter Meulen Simone Verbaken Modernisering van de zorg: een signalement van actuele morele problemen In de afgelopen jaren heeft de zorg in Nederland belangrijke veranderingen doorgemaakt. Meest in het ooglopend is de zogenaamde omslag van aanbodgerichte naar vraaggerichte zorg, dat wil zeggen dat niet de overheid en de zorginstellingen de inhoud en de plaats van de zorgverlening dienen te bepalen, maar dat de patiënt of cliënt hier de belangrijkste swtem in krijgt. Deze ontwikkeling werd ingezet met de publicatie van het rapport Bereidheid tot verandering(1989) dat tot stand kwam onder leiding van Wisse Dekker. Het voorlopig hoogtepunt van deze ontwikkeling was de invoering van de Zorgverzekeringswet in Januari 2006: kernpunt van deze wet is de visie op de zorg als een markt waarin verzekeraars en zorginstellingen met elkaar concurreren om de gunst van de cliënt of consument. Terwijl het centraal stellen van de vraag van de patiënt door velen als een positief goed wordt omarmd, kunnen er toch belangrijke ethische vragen bij deze ontwikkeling worden gesteld. Vragen die onder andere betrekking hebben op het normatieve beginsel van autonomie en vrijheid van keuze: is een dergelijk ideaal wel een goed uitgangspunt in de zorg voor afhankelijke en kwetsbare mensen die eigenlijk weinig te kiezen hebben? Voorts kan gewezen worden op de mogelijke verzakelijking van de zorg en het contractuele denken dat hiermee gepaard gaat: is de zorg terug te voeren op een louter zakelijke overeenkomst 17 zorg om de zorg vs2a.indd :24:16

8 tussen consument en zorgverschaffer of is er meer aan de hand in de zorgrelatie? In samenhang kan het probleem van de economisering worden genoemd en de dwang om in een competitieve omgeving zo kosteneffectief mogelijk met de beschikbare middelen om te gaan. Tenslotte is er de vraag of een vraaggerichte zorg wel samengaat met de plicht tot solidariteit met de zwakkeren, hetgeen een belangrijk normatief beginsel is voor ons zorgstelsel. In dit hoofdstuk zullen bovengenoemde vragen worden behandeld en, waar mogelijk van een voorlopig antwoord worden voorzien. Het hoofdstuk moet gelezen worden als een kritische analyse van de modernisering van de zorg, waarin de cliënt weliswaar centraal komt te staan maar ten aanzien waarvan ook belangrijke morele problemen kunnen worden gesignaleerd die voor sommige cliënten een minder gunstig gevolg kunnen hebben. 1. Autonomie als normatief ideaal De omslag van aanbodgestuurde naar een vraaggerichte zorg heeft belangrijke maatschappelijke wortels. De belangstelling voor deze vorm van zorgverlening moet geplaatst worden in de context van veranderingen in de cultuur van en relaties binnen onze moderne, westerse samenleving. Wellicht is de belangrijkste verandering de zogenaamde individualisering, een term waarmee gedoeld wordt op verschillende ontwikkelingen. 1 Ten eerste betekent dit proces een toenemende instabiliteit en uitwisselbaarheid van persoonlijke relaties. Dit proces doet zich zowel voor in de samenleving (uiteenvallen van de grote verbanden zoals de zuilen) als in de privé-sfeer (nieuwe samenlevingsvormen). Ten tweede 1 Wilterdink, N., On Individualisation. In: Sociale Wetenschappen, 38, 1995, (4), zorg om de zorg vs2a.indd :24:16

Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid. Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven

Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid. Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven INLEIDING Verbreding van ethische reflectie in gezondheidszorg Perspectiefverandering: zorg

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Marktwerking in de zorg Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Inhoud Wat is marktwerking? Gezondheidszorg: een imperfecte markt Privatisering van de zorg Zorgen over de markt What

Nadere informatie

Ouderenzorg in 2025?

Ouderenzorg in 2025? Ouderenzorg in 2025? https://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=vo9 wlawhe3e Niemand gaat actief de gang naar het verpleeghuis, je wordt opgenomen, ik had geen inspraak 1 IDENTITEIT: wie

Nadere informatie

Ethische Dilemma s. Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde

Ethische Dilemma s. Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde Ethische Dilemma s Zorgboogberaad 11 januari 2010 Lea Peen specialist ouderengeneeskunde Deze presentatie Wat is ethiek Waarom ethiek Zorgethiek Casuïstiek Ethiek in de zorgorganisatie Ethiek: Nadenken

Nadere informatie

Ethiek & E-care in de jeugdzorg beroepsethische overwegingen

Ethiek & E-care in de jeugdzorg beroepsethische overwegingen Ethiek & E-care in de jeugdzorg beroepsethische overwegingen Symposium Oog in oog met online jeugdhulp Dr. Jos Kole jos.kole@radboudumc.nl IQ Healthcare sectie Ethiek van de Gezondheidszorg 9 oktober 2014

Nadere informatie

6 Geestelijke gezondheidszorg in het licht van zingeving en spiritualiteit

6 Geestelijke gezondheidszorg in het licht van zingeving en spiritualiteit Inhoud Inleiding 11 Zingeving versus maakbaarheid 13 Zingeving: een vast item in diverse contexten 15 Zingeving in de GGZ 16 Zingeving versus objectiviteitseisen in de GGZ 17 Zingeving als item in personeelsmanagement

Nadere informatie

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal

Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal Informatieblad voor zorglandbouwsector over de cliënt staat centraal De cliënt staat centraal is een uitspraak die we breed in de maatschappij tegen komen. Soms iets anders verwoordt; bijvoorbeeld klant

Nadere informatie

Zorg om waarden, waarden in de zorg

Zorg om waarden, waarden in de zorg Zorg om waarden, waarden in de zorg Prof. dr MARIAN VERKERK Wat is basiszorg? Wat is luxe zorg? Welke zorg mag verwacht worden van naasten en familie? Hoeveel interne solidariteit? Economisering van de

Nadere informatie

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma:

Dilemmamethode. Formuleer het dilemma: Dilemmamethode (zie: Jacques Graste, Omgaan met dilemma s. Een methode voor ethische reflectie hoofdstuk 2 in Henk Manschot en Hans van Dartel In gesprek over goede zorg. Overlegmethoden voor ethiek in

Nadere informatie

Abstineren Morele overwegingen bij het staken van levensverlengend medisch handelen

Abstineren Morele overwegingen bij het staken van levensverlengend medisch handelen Abstineren Morele overwegingen bij het staken van levensverlengend medisch handelen Prudentiareeks Redactie Martien Pijnenburg Marius Nuy met bijdragen van Theo Beemer Bert Gordijn & Frank Kortmann Henk

Nadere informatie

Het normatieve, het subjectieve en het objectieve.

Het normatieve, het subjectieve en het objectieve. Wat is een ethisch dilemma? Het normatieve, het subjectieve en het objectieve. Wat is een ethisch dilemma? Dilemma s s, issue s s en problemen. Casus. Di Drie bedreigingen bd i van het moreel bewustzijn.

Nadere informatie

Zorgplichten en zorgethiek

Zorgplichten en zorgethiek Zorgplichten en zorgethiek ACADEMISCH PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van doctor aan de Universiteit van Amsterdam op gezag van de Rector Magnificus prof.mr. P.F. van der Heijden ten overstaan

Nadere informatie

Samenvatting Economisering van zorg en beroepsethiek

Samenvatting Economisering van zorg en beroepsethiek Samenvatting Economisering van zorg en beroepsethiek Deel I Goeddoen met winst maken Toenemende economisering plaatst zorgverleners in een sterker krachtenveld van belangen, met alle consequenties vandien

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn

Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Waarom welzijn? Over de ethiek van diergebruik en de waarde van welzijn Dr. Franck L.B. Meijboom Ethiek Instituut & Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Utrecht Welzijn We zijn niet de eerste! Welzijn

Nadere informatie

Vertrouwd. beter Hoe kunnen wij u helpen? Verantwoord. Lief. kwaliteit. Veiligheid. Veilig. betrokken. Gewoon. Zorg. met. voor elkaar.

Vertrouwd. beter Hoe kunnen wij u helpen? Verantwoord. Lief. kwaliteit. Veiligheid. Veilig. betrokken. Gewoon. Zorg. met. voor elkaar. Veiligheid Professioneel betrokken kwaliteit Vertrouwd Lief Prudentiaconferentie 2015 Veilig Lean Gewoon beter Hoe kunnen wij u helpen? Je zorgt Betrouwbaar voor elkaar Mooie woorden waarmaken Verantwoord

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Samenvatting G e z o n d e b e l a n g s t e l l i n g v o o r z i e k t e?

Samenvatting G e z o n d e b e l a n g s t e l l i n g v o o r z i e k t e? Samenvatting Gezonde belangstelling voor ziekte? Het begon ooit met een opname in de tv-studio, waarbij artsen of patiënten spraken over ziekte en zorg. Inmiddels is er een scala aan programma s waarin

Nadere informatie

Van mensvisie naar goede zorg De invloed van de eigen mensvisie op de zorgpraktijk

Van mensvisie naar goede zorg De invloed van de eigen mensvisie op de zorgpraktijk Van mensvisie naar goede zorg De invloed van de eigen mensvisie op de zorgpraktijk 1. Mensbeelden: impliciet/expliciet, beschrijvend en normatief Het geleefde, gesproken, besproken mensbeeld: van impliciet

Nadere informatie

Verslag van een conferentie voor en door professionals in de zorg.

Verslag van een conferentie voor en door professionals in de zorg. Verslagvaneenconferentie voorendoorprofessionalsindezorg. Medischeafdeling Thijmgenootschap erbarmen, mededogen, medegevoel, medeleven, medelijden,meedogendheid, barmhartigheid, medegevoel, ontferming,

Nadere informatie

Inzet en keuzes in de laatste levensfase

Inzet en keuzes in de laatste levensfase Inzet en keuzes in de laatste levensfase Filosofische en ethische beschouwingen Prof. Dr. Yvonne Denier Docent KU Leuven, Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht Stafmedewerker Ethiek, Zorgnet Vlaanderen

Nadere informatie

Verdeling van zorg: recht & onrecht

Verdeling van zorg: recht & onrecht Verdeling van zorg: recht & onrecht Prof. Mr. Dr. Martin Buijsen Sectie Recht & Gezondheidszorg Erasmus School of Law/Erasmus MC (ibmg) Erasmus Universiteit Rotterdam Inhoud 1. Inleiding 2. Bijzondere

Nadere informatie

Bernadette Van den Heuvel Beleidsverantwoordelijke ouderenzorg GasthuisZusters Antwerpen

Bernadette Van den Heuvel Beleidsverantwoordelijke ouderenzorg GasthuisZusters Antwerpen Bernadette Van den Heuvel Beleidsverantwoordelijke ouderenzorg GasthuisZusters Antwerpen Inleiding GasthuisZusters Antwerpen Ziekenhuis verspreid over 3 campi: 1.032 ziekenhuisbedden Palliatieve eenheid

Nadere informatie

Prudentiaproject 2012 2015

Prudentiaproject 2012 2015 Prudentiaproject 2012 2015 Het Prudentiaproject is een initiatief van het UMC St Radboud, en wordt gerealiseerd in samenwerking met 14 andere ziekenhuizen, met Reliëf - christelijke vereniging van zorgaanbieders

Nadere informatie

WIE HEEFT DE MACHT IN DE ZORG?

WIE HEEFT DE MACHT IN DE ZORG? WIE HEEFT DE MACHT IN DE ZORG? Ondermaatse kwaliteit, verzekeraars die te veel winst maken, patiënten die hun zorg niet meer kunnen betalen: de zorgsector staat de laatste tijd in de schijnwerpers. Dat

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur

Een situatie kan lastig worden indien. - voor de bedrijfsarts als arts sommige waarden zwaarder wegen dan voor de bedrijfsarts als adviseur Inleiding Sociaal Medisch Overleg (SMO) is een gestructureerd en multidisciplinair overleg over individuele casuïstiek tussen het management en diens adviseur(s) aangaande verzuim en re-integratie. Deelnemers

Nadere informatie

Zin in zorg. gedichten & illustraties. Wout Huizing en Marije Vermaas (redactie)

Zin in zorg. gedichten & illustraties. Wout Huizing en Marije Vermaas (redactie) Zin in zorg gedichten & illustraties Wout Huizing en Marije Vermaas (redactie) Reliëf, christelijke vereniging van zorgaanbieders in samenwerking met Buijten & Schipperheijn Motief Colofon 2015 Reliëf,

Nadere informatie

Wat bezielt je? Geïnspireerd blijven werken in de gezondheidszorg. Prudentiareeks. Martien Pijnenburg, Carlo Leget (red)

Wat bezielt je? Geïnspireerd blijven werken in de gezondheidszorg. Prudentiareeks. Martien Pijnenburg, Carlo Leget (red) Wat bezielt je? Geïnspireerd blijven werken in de gezondheidszorg Prudentiareeks Martien Pijnenburg, Carlo Leget (red) Met bijdragen van Annelies van Heijst Gerben Heitink Carlo Leget Mart van Lieburg

Nadere informatie

Meerkeuzevragen. Vraag 1. Vraag 2. Vraag 3. Vraag 4. Vraag 5. Vraag 6. Vraag 7

Meerkeuzevragen. Vraag 1. Vraag 2. Vraag 3. Vraag 4. Vraag 5. Vraag 6. Vraag 7 Meerkeuzevragen Vraag 1 De belangrijkste morele reden voor collegiale samenwerking is: a. Het is inspirerend b. Je voelt je er prettig bij. c. Streven naar een optimale hulpverlening. d. Omdat het in het

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 4 november 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 4 november 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Geschiedenis commissies medische ethiek. Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen

Geschiedenis commissies medische ethiek. Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen Geschiedenis commissies medische ethiek Gelijklopend met de bio-ethische beweging in het algemeen Medisch-technologische vooruitgang Economische impact van gezondheidszorg Integriteit en waardigheid van

Nadere informatie

Definities Coach is iemand die coacht, in het bijzonder iemand die dat beroepsmatig doet

Definities Coach is iemand die coacht, in het bijzonder iemand die dat beroepsmatig doet Gingermood Ethische Gedragscode Introductie Het doel van Gingermood s Ethische Gedragscode is de juiste praktijk van een coach op papier te zetten en deze omschrijving te laten dienen als leidraad voor

Nadere informatie

Menslievende zorg. Wat is het precies? 12 april 2012. Carlo Leget UvT/UvH

Menslievende zorg. Wat is het precies? 12 april 2012. Carlo Leget UvT/UvH Menslievende zorg Wat is het precies? 12 april 2012 Carlo Leget UvT/UvH Quizvraag 1: de Engelse vertaling van Menslievende zorg luidt: a) Humane care b) Human loving care c) Presence loving care d) Professional

Nadere informatie

de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten)

de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten) de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten) Jac Rinkes Workshop SKGZ 3-10-13 Zorgverzekeringswet Artikel 13 1.

Nadere informatie

1 Inleiding 9. 2 De fundamenten van het zorgstelsel 11. 3 De structuren in de zorg 25. 4 De aanspraak op zorg 31. 5 De financiering van de zorg 47

1 Inleiding 9. 2 De fundamenten van het zorgstelsel 11. 3 De structuren in de zorg 25. 4 De aanspraak op zorg 31. 5 De financiering van de zorg 47 Voorwoord Wie wil begrijpen hoe het Nederlandse zorgstelsel functioneert en op zoek gaat naar informatie, dreigt er al snel in te verdrinken. Waar te beginnen? Dat geldt ook voor de regels die op de zorg

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224

Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Integraal Kwaliteitsmanagement Gezondheidszorg Zorgkwaliteit, risicobeheersing, veiligheid en efficiency volgens NEN EN 15224 Version 1/2013 Uitdagingen in de gezondheidszorg Als professionele zorgaanbieder

Nadere informatie

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg 1 DE THERAPEUTISCHE RELATIE Procesbevorderend Herstelgericht Zingevend Walter Krikilion Studiedag Geel 04/12/14 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG Fundamentele component van kwaliteitsvolle

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg Zorg of zegen?

Marktwerking in de zorg Zorg of zegen? Marktwerking in de zorg Zorg of zegen? Symposium Medische Afdeling Thijmgenootschap s- Hertogenbosch, 7 maart 2013 Lid Medische O ja O nee Medische Afdeling Symposia van de afgelopen jaren: Eed van Hippocrates.

Nadere informatie

Het goede GOED doen. Gerda van Brummelen - adviseur vereniging. 3 juli 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland

Het goede GOED doen. Gerda van Brummelen - adviseur vereniging. 3 juli 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland Het goede GOED doen Gerda van Brummelen - adviseur vereniging inhoud Professionele standaard Individuele professionaliteit Niet pluis gevoel Pak je invloed Professionele standaard Professionele standaard

Nadere informatie

Barmhartig zijn zonder ander neer te drukken

Barmhartig zijn zonder ander neer te drukken Eleoscoopnovember/december 9 Een lang gesprek met Annelies van Heyst Barmhartig zijn zonder ander neer te drukken Onze naam is Eleos. Dat is het Nieuw Testamentisch Griekse woord voor barmhartigheid. Kunt

Nadere informatie

Ondernemerschap en bezieling in de zorg

Ondernemerschap en bezieling in de zorg Ondernemerschap en bezieling in de zorg KANSEN EN MOGELIJKHEDENVOOR ZORGONDERNEMERS Innovatief en trendsettend Efficiënt en effectief Ondernemend en daadkrachtig Vraaggerichte strategie en tevreden cliënten

Nadere informatie

Competentieprofiel van de genetisch consulent

Competentieprofiel van de genetisch consulent Competentieprofiel van de genetisch consulent De genetisch consulent is werkzaam binnen het specialisme klinische genetica. Het specialisme klinische genetica is gericht op zorgvragen van patiënten/ adviesvragers

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden Na een vlotgeschreven en informatief eerste hoofdstuk van Els Verheyen waarin de belangrijkste kenmerken, gevolgen en behandelingen van eetstoornissen worden behandeld, gaat Karolien Selhorst uitvoerig

Nadere informatie

Zorg voor kwetsbare ouderen ontrafeld

Zorg voor kwetsbare ouderen ontrafeld Zorg voor kwetsbare ouderen ontrafeld ZZP en gepast gebruik Op wiens maat? Dr. Kor Grit grit@bmg.eur.nl Waarom onderzoek naar ZZP s? De fascinatie van de onderzoeker (On)mogelijkheden versterking positie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Dwang(reductie) in de psychiatrie

Dwang(reductie) in de psychiatrie Dwang(reductie) in de psychiatrie Drs. Yolande Voskes Research Programme > Quality of Care Department of Medical Humanities Separatie: problematisch? Traumatische en emotionele ervaring Cliënten: angst,

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor de langdurige zorg Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor de langdurige zorg Het Toetsingskader voor de langdurige zorg 3 Wat is het Toetsingskader? Het Toetsingskader is

Nadere informatie

Dialoog, de weg naar goede zorg

Dialoog, de weg naar goede zorg Dialoog, de weg naar goede zorg Inhoud 1. Macro / meso / micro 2. Zorg met aandacht 3. Ethiek ook iets voor ons? 4. Conclusies 2 Macro, meso, micro Macro meso micro Macrosysteem: Wereld Europa Mesosysteem

Nadere informatie

Iedere tijd heeft zijn handvatten. Ultieme huisartsenzorg? Palliatieve zorg. Hoe noemen we het?

Iedere tijd heeft zijn handvatten. Ultieme huisartsenzorg? Palliatieve zorg. Hoe noemen we het? Ultieme huisartsenzorg? Iedere tijd heeft zijn handvatten NHG, 23 Mei 2013 Prof dr Carlo Leget, Universiteit voor Humanistiek www.zorgethiek.nu Palliatieve zorg Hoe noemen we het? Palliatieve zorg is een

Nadere informatie

Reciprociteit in de zorg voor Ouderen

Reciprociteit in de zorg voor Ouderen Reciprociteit in de zorg voor Ouderen Congres Ouderenpsychiatrie Leuven, 24 oktober 2013 Prof. Toon Vandevelde Hoger Instituut voor Wijsbegeerte KULeuven Mensbeeld Homo oeconomicus: mens streeft naar (maximeert?)

Nadere informatie

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode doktersassistent Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode Doktersassistent Wat is een beroepscode? Een beroepscode bevat ethische en praktische normen en waarden van het beroep.

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Rol van de patiënt in het zorgstelsel. Nieuwe zorgstelsel: Zorgverzekeringswet

Rol van de patiënt in het zorgstelsel. Nieuwe zorgstelsel: Zorgverzekeringswet Rol van de patiënt in het zorgstelsel mr. drs. Margreeth Ch.A. Smilde voorzitter Diabetesvereniging Nederland 1 Nieuwe zorgstelsel: Zorgverzekeringswet Majeure verbetering: solidariteit, dezelfde premievoorwaarden

Nadere informatie

Tijdbesparing in de zorg met apps

Tijdbesparing in de zorg met apps De alles-in-1 Zorgapp Efficiënt en veilig Tijdbesparing in de zorg met apps Zorgapps maken al het coördinerende en administratieve werk eenvoudiger en efficiënter zodat tijd overblijft Moderne technologie

Nadere informatie

Het goede GOED doen. Gerda van Brummelen - adviseur vereniging. 9 december 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland

Het goede GOED doen. Gerda van Brummelen - adviseur vereniging. 9 december 2014 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland Het goede GOED doen Gerda van Brummelen - adviseur vereniging V&VN Beroepsvereniging >60.000 leden, grootste beroepsvereniging Alle sectoren, alle transities Beroepsontwikkeling Wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

Globalisering en gezondheidszorg

Globalisering en gezondheidszorg Globalisering en gezondheidszorg De invloed van Europa op de gezondheidszorgverzekering en de markt van de gezondheidszorg Rita Baeten, VWEC 19 november 2010 Overzicht presentatie Bevoegdheidsverdeling

Nadere informatie

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes

KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes KONING ARTHUR visie en organisatieprincipes Ed Knies Koning Arthur; visie en organisatieprincipes Welkom Dit boek is een moreel boek voor professionals. Met moreel bedoelen we dat er binnen organisaties

Nadere informatie

Paradigmashift in kantelperiode

Paradigmashift in kantelperiode Paradigmashift in kantelperiode Van aanbodgericht naar vraaggericht Van grootschalig naar kleinschalig Centraal naar Decentraal Van landelijk naar lokaal Van hiërarchisch naar zelforganiserend Van bureaucratisch

Nadere informatie

Contextuele Therapie. Een inleiding

Contextuele Therapie. Een inleiding Contextuele Therapie Een inleiding Ivan Boszormenyi-Nagy Ivan Boszormenyi-Nagy 1920-2007 2007 Ivan Boszormenyi-Nagy werd geboren op 19 mei 1920 in Boedapest. Hij werd psychiater en hoogleraar psychiatrie

Nadere informatie

Logistiek management in de gezondheidszorg

Logistiek management in de gezondheidszorg Katholieke Universiteit Leuven Faculteit Geneeskunde Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap Master in management en beleid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

De werking en adviezen van de ethische commissies van het Verbond der Verzorgingsinstellingen en van het Vlaams Welzijnsverbond

De werking en adviezen van de ethische commissies van het Verbond der Verzorgingsinstellingen en van het Vlaams Welzijnsverbond De werking en adviezen van de ethische commissies van het Verbond der Verzorgingsinstellingen en van het Vlaams Welzijnsverbond Yvonne Denier, Chris Gastmans & Fons Geerts 1. ETHISCHE REFLECTIE IN HET

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Hietveld: LVB Jongvolwassenen met ernstige gedragsproblemen. Porfessionals aan de slag te met afwijkend gedrag

Hietveld: LVB Jongvolwassenen met ernstige gedragsproblemen. Porfessionals aan de slag te met afwijkend gedrag Hietveld: LVB Jongvolwassenen met ernstige gedragsproblemen Porfessionals aan de slag te met afwijkend gedrag Dr. Xavier M.H. Moonen Orthopedagoog/GZ-Psycholoog Docent en onderzoeker UvA Beleidsadviseur

Nadere informatie

De meervoudig gekwetste mens. Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname

De meervoudig gekwetste mens. Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname De meervoudig gekwetste mens Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname Armoede, uitsluiting, kwetsing Feiten Life-events Precaire levensomstan digheden Relationele breuken Structuren Uitsluitingsmechanismen

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

Bankcultuur. Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014. #susfinlab. www.sustinablefinancelab.nl. mobiel stil s.v.p.

Bankcultuur. Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014. #susfinlab. www.sustinablefinancelab.nl. mobiel stil s.v.p. Bankcultuur Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014 mobiel stil s.v.p. #susfinlab www.sustinablefinancelab.nl Deel I: Uitkomsten enquete: cultuur en klantbelang Deel

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

De waarde van kiezen Over keuzevrijheid als ideaal in de gezondheidszorg

De waarde van kiezen Over keuzevrijheid als ideaal in de gezondheidszorg De waarde van kiezen Over keuzevrijheid als ideaal in de gezondheidszorg Verslag van het debat op 14 november 2006 Sinds de herziening van het zorgstelsel hebben burgers een grotere keuzevrijheid in de

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19116 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dartel, Hans van Title: Naar een handelingsgericht ethiekbeleid voor zorgorganisaties

Nadere informatie

Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012)

Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012) Afgeronde onderzoeksprojecten Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (periode 2008 2012) In de periode 2008-2012 heeft het Lectoraat Zorg voor Mensen met een Verstandelijke Beperking

Nadere informatie

Ethisch redeneren. Ofwel: ethische reflectie. Cok den Hertog. Instructiecollege voor verpleegkundigen i.o. (versie sept. 2014)

Ethisch redeneren. Ofwel: ethische reflectie. Cok den Hertog. Instructiecollege voor verpleegkundigen i.o. (versie sept. 2014) Ethisch redeneren Ofwel: ethische reflectie Instructiecollege voor verpleegkundigen i.o. (versie sept. 2014) Cok den Hertog Wat is ethiek? Ethiek is een systematische bezinning op wat goed of slecht /

Nadere informatie

: Gerard Spong : 4 juni 2014. Wijziging verzekeringswet

: Gerard Spong : 4 juni 2014. Wijziging verzekeringswet van datum woorden : Gerard Spong : 4 juni 2014 : 1345 Wijziging verzekeringswet 1. De minister van Volksgezondheid heeft het voornemen geuit art. 13 Zorgverzekeringswet te wijzigen. De wijziging komt er

Nadere informatie

Gedragscode Internationale Samenwerking Gezondheidszorg (ISG) van de

Gedragscode Internationale Samenwerking Gezondheidszorg (ISG) van de Gedragscode Internationale Samenwerking Gezondheidszorg (ISG) van de Nederlandse Vereniging voor Tropische Geneeskunde en Internationale Gezondheidszorg (NVTG) 6 maart 2008 Introductie De voorliggende

Nadere informatie

Aansprakelijkheid nader belicht

Aansprakelijkheid nader belicht Een zorginstelling richt zich primair op het aanbieden van zorg. Dat ook binnen de zorg fouten worden gemaakt is evident. Het is daarom voor de zorginstelling van belang zich bewust te zijn van haar aansprakelijkheid

Nadere informatie

HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke. transitie. lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT

HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke. transitie. lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke transitie lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Ad Nagelkerke en Willem

Nadere informatie

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Het leven leren De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Waar gaat kaderdocument Het leven leren (2003) over? De levensbeschouwelijke ontwikkeling èn beroepsethische vorming van onderwijsdeelnemers

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen

Hoofdstuk 3. Geloof, waarden, ervaringen Hoofdstuk 3 Geloof, waarden, ervaringen Kennis en geloof Kennis is descriptief Heeft betrekking op feiten Is te rechtvaardigen Geloof is normatief Heeft betrekking op voorschriften Is subjectief Geldt

Nadere informatie

Binden en boeien van vrijwilligers. 24 januari 2011 Michaëla Merkus

Binden en boeien van vrijwilligers. 24 januari 2011 Michaëla Merkus Binden en boeien van vrijwilligers 24 januari 2011 Michaëla Merkus Introductie Vertel iets over jezelf Doe je zelf vrijwilligerswerk Waarom Definitie van vrijwilligerswerk Werk dat onbetaald en onverplicht

Nadere informatie

perspectief op vitale zorg een frisse wind

perspectief op vitale zorg een frisse wind perspectief op vitale zorg een frisse wind productzorg U weet het, wij weten het: Nederland is een welvarend land met een goede gezondheidszorg en mede daardoor worden wij steeds ouder. Dat is prachtig,

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

De voorzitter deze themamiddag is Patrick Fey, lid van het Bestuur van CNV Publieke Zaak met zorg en welzijn in zijn portefeuille.

De voorzitter deze themamiddag is Patrick Fey, lid van het Bestuur van CNV Publieke Zaak met zorg en welzijn in zijn portefeuille. Themamiddag de menselijke maat in de zorg Op 2 oktober 2009 organiseerden CNV Verzorging en Verpleging haar tweejaarlijkse Algemene Ledenvergadering, gevolgd door een themamiddag over de menselijke maat

Nadere informatie

De krachtgerichte methodiek

De krachtgerichte methodiek Het Centrum Voor Dienstverlening is u graag van dienst met: De krachtgerichte methodiek Informatie voor samenwerkingspartners van het CVD Waar kunnen we u mee van dienst zijn? Centrum Voor Dienstverlening

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO 2 september 2005 te Den Bosch De organisatoren hebben mij gevraagd om, naast mijn rol als dagvoorzitter, vooraf kort een inleiding te houden over de context waarbinnen

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

1 Over de grenzen van de risicoverevening

1 Over de grenzen van de risicoverevening 1 Over de grenzen van de risicoverevening 1.1 APE, 15 februari 2016 Inleiding In dit paper betrekken we de stelling dat het primaire doel van risicoverevening het waarborgen van solidariteit is. Doelmatige

Nadere informatie

Modeltekst voor publieksversie van de. Algemene leveringvoorwaarden geestelijke gezondheidszorg

Modeltekst voor publieksversie van de. Algemene leveringvoorwaarden geestelijke gezondheidszorg Modeltekst voor publieksversie van de Algemene leveringvoorwaarden geestelijke gezondheidszorg 1. Overeenkomst en de kleine lettertjes Als u zorg krijgt van een zorginstelling, maakt u met deze instelling

Nadere informatie

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg Claire Meire 2014 Een sterveling draagt zijn ouders op zijn schouders. Of niet op zijn schouders. In zijn binnenste. Zijn leven lang moet

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

ABC Echtscheidingsbemiddeling

ABC Echtscheidingsbemiddeling ABC Echtscheidingsbemiddeling MAAK KENNIS MET ONZE DIENSTVERLENING Een goede scheiding is het begin van iets beters ABC Echtscheidingsbemiddeling 2013 Samenvatting Een goede scheiding is het begin van

Nadere informatie

PRESTATIES IN ZORGINKOOP DR ERIK M. VAN RAAIJ ERAAIJ@RSM.NL

PRESTATIES IN ZORGINKOOP DR ERIK M. VAN RAAIJ ERAAIJ@RSM.NL PRESTATIES IN ZORGINKOOP DR ERIK M. VAN RAAIJ ERAAIJ@RSM.NL ZORGINKOOP: DE KERN VAN HET NIEUWE STELSEL Met de invoering van Zvw en Wmg in 2006 is in Nederland de omvorming van een centraal gestuurd naar

Nadere informatie

Thema-avond ZORG op 14 oktober 2014. Verslag van een discussie over de concrete betekenis van nabuurschap.

Thema-avond ZORG op 14 oktober 2014. Verslag van een discussie over de concrete betekenis van nabuurschap. Thema-avond ZORG op 14 oktober 2014. Verslag van een discussie over de concrete betekenis van nabuurschap. Gespreksleiding : Nico de Boer *) Verslaglegging : Atie Engel en Ineke de Ruiter *) Nico is actief

Nadere informatie