De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg"

Transcriptie

1 De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg Claire Meire 2014 Een sterveling draagt zijn ouders op zijn schouders. Of niet op zijn schouders. In zijn binnenste. Zijn leven lang moet hij hen dragen, hen en al hun ouders, de ouders van hun ouders, een Russisch poppetje, Zwanger tot de laatste generatie. Rico Danon De familie is een bron van eigenheid omdat deze bestaat uit misschien wel het meest fundamentele kader van relaties waarbinnen iemands persoonlijkheid wordt gevormd. 3 1

2 Een familiegeschiedenis wordt helder bij confrontatie met ouder worden en ziekte. Gewoontes, waarden en normen, traditie, verwachtingen worden zichtbaar: Niet gaan bestaat niet Ik word het liefst door eigen volk geholpen Het zijn sterke schouders die de wereld dragen Elk huis heeft zijn kruisje Ik wil mijn kinderen sparen... 4 Het vooruitzicht op de dood verandert de relationele routine van mensen en maakt meestal dat zij zich openstellen voor andere patronen van geven en nemen. Het stemt hen gevoelig voor het feit dat bepaalde mogelijkheden tot geven voorgoed zullen worden afgesloten. Het dwingt hen tot het bewustzijn dat het nu tijd is om te doen wat anders ongedaan zal blijven. Nagy 5 Wat mensen geven aan elkaar wordt vaak niet gezien De focus ligt vaak op wat men niet kan geven of waar men tekort schiet Ziet er iemand dat ik geef? Zie ik mijn eigen geven? Wat kost het mij om te doen wat ik nu doe? Kan ik ook ontvangen van iemand die ziek is? 6 2

3 Begrip context Het begrip context verwijst naar: De dynamische verbondenheid van de mens met zijn betekenisvolle relaties 3 generaties De individuele verantwoordelijkheid van de mens in het maken van keuzes Het niet determinerend zijn en naar de toekomst gericht De vijf dimensies 1. De feiten 2. De psychologie 3. De interactie 4. De relationele ethiek 5. De ontische dimensie: 4 3 De relatie tot de ander vormt de basis van ons bestaan Dimensie van de feiten is objectief medische en biologische feiten, belangrijke levensgebeurtenissen, behandelingen, sociale en culturele gebeurtenissen, religieuze achtergrond, leeftijd, samenstelling van het gezin consequenties van de feiten bv. bezoeker worden van een dagverzorgingscentrum de onrechtvaardigheid in de feiten: vergeldend onrecht verdelend onrecht Feiten als nieuwe kansen 3

4 2. Dimensie van de psychologie is subjectief Heeft te maken met de binnenkant van mensen de beleving van de oudere en de mantelzorgers de wil, het denken de belasting van de zorg de draagkracht van de mantelzorgers stress en coping (= het omgaan met stress) motieven om al of niet te zorgen verliesverwerking: verlies als centraal thema bij ouder worden en ziek zijn 3. Dimensie van de interactie is objectief wat we zien aan gedrag heeft te maken met de buitenkant van mensen alle gedrag is communicatie ook zwijgen of apathisch zijn de impact van ouderdom en ziekte op de relaties en evenwichten binnen het gezin rollen en rolomkering communicatie 3. Dimensie van de interactie In de zorg voor de oudere staat de oudere centraal Maar Worden we steeds verbonden met de familie en onszelf als hulpverlener 4

5 Zorgvoorziening Dimensie van de interactie: onderhandelde zorg Oudere Zorg Omgeving Hulpverl De dimensie van de relationele ethiek Loyaliteiten Balans van geven en ontvangen Basisattitude: meerzijdige partijdigheid Loyaliteit Zien als een verbondenheid in een relatie wordt verkozen boven een andere relatie is een krachtig gegeven: het toont waar onze prioriteiten liggen binnen een relatie zijnsloyaliteit zien als een bindmiddel binnen een familie. zijnsloyaliteit overschrijdt de grenzen van tijd en ruimte 5

6 Loyaliteiten verticale loyaliteit is zijnsloyaliteit horizontale loyaliteit loyaliteitsconflicten Horizontale en verticale loyaliteit Balans van geven en ontvangen Horizontale relaties zijn symmetrisch 6

7 Balans van geven en ontvangen Verticale relaties zijn asymmetrisch Rechtvaardige relationele balans ouder volwassen kind Waar de ouder recht op heeft Wat het VK verplicht is te geven Wat de ouder verplicht is te geven Waar de VK recht op heeft Zorg: het VK kan deze zorg zelf geven of er mee voor zorgen dat iemand anders ze geeft Betrokkenheid op de toekomst en verantwoordelijkheid voor het welzijn van de volgende generaties Vertrouwen- Veiligheid- Emotionele steun Behoud van een eigen verantwoordelijkheid en zelfbeschikking Erkenning voor het vroegere en huidige (verlangen om te) geven Tijd en ruimte voor eigen ontwikkeling en toekomst (relatie met partner en met (klein)kinderen/ vrienden/ ) (Zelf)vertrouwen Passende vragen en (be)zorg(dheid) die ontvangen wordt 20 Onrechtvaardige relationele balans ouder volwassen kind Waar de ouder recht op heeft Wat het VK verplicht is te geven Wat de ouder verplicht is te geven Waar de VK recht op heeft Volledige zorg door het volwassen kind Middelpunt blijven van familie Claimen van het verleden, heden en toekomst Aflossing van de (existentiële)schuld(en) uit vorige generaties 21 7

8 Balans van geven en ontvangen Hoe werd zorg gegeven in het verleden? Wie gaf zorg aan wie? Werd die zorg gezien? Werd daar erkenning voor gegeven? Kon die zorg ontvangen worden? Wie kon niet geven, niet ontvangen? Balans van geven en ontvangen Hoe wordt zorg gegeven in heden? Wie geeft zorg aan wie? Wordt die zorg gezien? Wordt daar erkenning voor gegeven? Door wie? Kan die zorg ontvangen worden? Wie kan niet geven, niet ontvangen? Balans van geven en ontvangen Is er een evenwicht tussen zorg geven en zorg ontvangen? ( nu of vanuit de balans uit het verleden) Wie zorgt voor de centrale mantelzorger? Hoe zorgt de centrale mantelzorger voor zichzelf? Hoe kan die balans van geven en ontvangen meer in evenwicht komen? Wie kan aangesproken worden om mee zorg te dragen? 8

9 Gepaste zorg Geven van gepaste zorg: zicht krijgen op eigen noden en behoeften zicht krijgen op noden en behoeften van de oudere en de mantelzorger(s) daar gepast mee omgaan krijgen van erkenning vrijer worden Wij kunnen nooit meer doen voor gezinnen dan gezinnen voor zichzelf kunnen doen. Nagy Basisattitude: meerzijdige partijdigheid Filmfragment: Amour 9

10 Meerzijdige partijdigheid Contextuele grondhouding waarbij je partijdig bent naar de verschillende betrokkenen binnen een context Loyaliteiten komen niet in het gedrang Ethische uitgangspunten De menselijkheid ontdekken in alle betrokkenen binnen de context Geen oordeel vellen Geen rechter spelen We kunnen niet meer doen voor de cliënt dan de cliënt voor zichzelf kan Ethische uitgangspunten Voorwaardelijke empathie Opsporen van hulpbronnen Mensen aanspreken op eigen verantwoordelijkheid Betrouwbaarheid vergroten 10

11 Meerzijdige partijdigheid Anders dan neutraal zijn Betrokkenheid op de gehele context ook met de afwezigen Aanmoediging tot dialoog Verdiensten en kwetsuren van iedereen binnen de familiale context naar waarde schatten Meerzijdige partijdigheid Biedt kansen op herstel van onrechtvaardigheid en wantrouwen binnen menselijke relaties Meerzijdige partijdigheid De verwachting dat de hulpverlener mee zorg helpt dragen voor de belangrijke relaties van de cliënt Begrip opbrengen voor wat elk binnen zijn context: Wel of niet gegeven heeft Wel of niet durfde ontvangen 11

12 Hargrave (2004) De dimensie van de relationele ethiek kan gezien worden als een brug die zich vanuit iemands verleden door die persoon heen naar de toerkomst uitstrekt. Hargrave (2004) We blijven verbonden met het verleden We zijn verantwoordelijk voor onze bijdrage in het hier en nu De brug beweegt zich van ons uit naar de toekomst Hargrave (2004) Elk van hen die deel uitmaken van onze relationele context zal beïnvloed worden door onze bijdragen constructief of destructief aan de complexe brug die we het leven noemen. 12

13 Finishing well In zijn zorgbehoevendheid en afhankelijkheid geeft de oudere zijn omgeving de kans, om op hun beurt zorg te geven aan diegene die ooit zo zorgend voor hen was of niet was Finishing well Kansen voor de hulpverlener om te geven en recht te verwerven Zien wij het geven van de oudere? De intergenerationele familie wordt object van zorg 13

14 Finishing well Ons geven als hulpverlener aan de oudere is zo ook een geven aan de partner kinderen. Inzet van de partner kinderen erkennen! Helpen in het zoeken van nieuwe manieren om op elkaar betrokken te zijn! Finishing well Ouderen leren ons omgaan met eindigheid, aftakeling en onmacht 14

15 Hulpverlening is onder meer de gemeenschappelijke zoektocht naar andere kijkwijzen op gebeurtenissen en feiten om op die manier een meer leefbare perceptie op de werkelijkheid gestalte te geven. K. Vansevenant 43 Foton Biskajersplein Brugge 050/

Positie van meerzijdige partijdigheid als hulpverlener. Hilde Delameillieure Foton

Positie van meerzijdige partijdigheid als hulpverlener. Hilde Delameillieure Foton Positie van meerzijdige partijdigheid als hulpverlener Hilde Delameillieure Foton Begrip uit contextuele therapie Meerzijdige partijdigheid of meerzijdig gerichte partijdigheid, of veelzijdige partijdigheid

Nadere informatie

Contextuele Therapie. Een inleiding

Contextuele Therapie. Een inleiding Contextuele Therapie Een inleiding Ivan Boszormenyi-Nagy Ivan Boszormenyi-Nagy 1920-2007 2007 Ivan Boszormenyi-Nagy werd geboren op 19 mei 1920 in Boedapest. Hij werd psychiater en hoogleraar psychiatrie

Nadere informatie

CONTEXTUEEL, DUS KRACHTGERICHT WERKEN MET MEERVOUDIG KWETSBARE JONGEREN EN VOLWASSENEN

CONTEXTUEEL, DUS KRACHTGERICHT WERKEN MET MEERVOUDIG KWETSBARE JONGEREN EN VOLWASSENEN CONTEXTUEEL, DUS KRACHTGERICHT WERKEN MET MEERVOUDIG KWETSBARE JONGEREN EN VOLWASSENEN Studiedag Contextuele Counseling An Van Herck, 25 oktober 2016 Meervoudige kwetsbaarheid Gekwetst is iemand bij wie

Nadere informatie

Wanneer is een probleem niet van één mens alleen?

Wanneer is een probleem niet van één mens alleen? Wanneer is een probleem niet van één mens alleen? Voor huisartsen, verpleegkundigen, psychologen, advocaten & andere hulpverleners Soms ontmoet je cliënten/patiënten waarbij je vermoedt dat zij niet de

Nadere informatie

Samenvatting. Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining. Esther Bressers

Samenvatting. Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining. Esther Bressers Samenvatting Workshop 3: Sociale Weerbaarheidstraining Esther Bressers In de workshop Sociale weerbaarheidstraining werd samen met de deelnemers gezocht naar de wijzen waarop een weerbaarheidstraining

Nadere informatie

NBVH Symposium 25 maart Ellen de Jong & Louis Crijns

NBVH Symposium 25 maart Ellen de Jong & Louis Crijns NBVH Symposium 25 maart 2017 Ellen de Jong & Louis Crijns In elke Volwassene zit een Kind Inner Child Therapie & Contextuele Therapie Wat is Inner Child Therapie? Inner Child Therapie biedt een therapeutische

Nadere informatie

ALS VERPLEEGKUNDIGE DE FAMILIE ZICHTBAAR MAKEN

ALS VERPLEEGKUNDIGE DE FAMILIE ZICHTBAAR MAKEN ALS VERPLEEGKUNDIGE DE FAMILIE ZICHTBAAR MAKEN Peter Verheyen Individuele-, gezins- en relatietherapie Met dank aan: Marijke Goedemé en Monique Michiels Je moet niet alleen, om de plek te bereiken thuis

Nadere informatie

De meervoudig gekwetste mens. Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname

De meervoudig gekwetste mens. Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname De meervoudig gekwetste mens Uitdagingen voor een passende verantwoordelijkheidsopname Armoede, uitsluiting, kwetsing Feiten Life-events Precaire levensomstan digheden Relationele breuken Structuren Uitsluitingsmechanismen

Nadere informatie

Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid. Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven

Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid. Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven Ethisch verantwoorde zorg voor ouderen Tussen kwetsbaarheid en waardigheid Prof. Dr. Chris GASTMANS KU Leuven INLEIDING Verbreding van ethische reflectie in gezondheidszorg Perspectiefverandering: zorg

Nadere informatie

2.1. Geven en ontvangen

2.1. Geven en ontvangen 2 Relationele ethiek In het vorige hoofdstuk werden vier belangrijke aspecten van het familie-erfgoed genoemd: erfelijke aanleg, sociale omgevingsfactoren, gebruiken en gewoonten, en normen en waarden.

Nadere informatie

Samen rouwen. Hoe u uw kind kunt helpen verlies draaglijk te maken

Samen rouwen. Hoe u uw kind kunt helpen verlies draaglijk te maken Samen rouwen Hoe u uw kind kunt helpen verlies draaglijk te maken Rouw De prijs die we betalen voor hechting Overlijden van een dierbare Gezondheidsproblemen (CVS, MS, afnemen zicht / gehoor etc.) Rouwen

Nadere informatie

Seksueel misbruik, Signaleren en verwijzen

Seksueel misbruik, Signaleren en verwijzen Bron : CLAS, via Internet Uitgave : Auteur : Wim van Mulligen Seksueel misbruik, Signaleren en verwijzen Betrokkenen bij seksueel misbruik Seksueel misbruik maakt slachtoffers. Of het misbruik nu actueel

Nadere informatie

Aan de slag met de context: tips en tricks

Aan de slag met de context: tips en tricks Aan de slag met de context: tips en tricks Werkvelddag Keep Calm and Get Inspired 5 juni 2014 De huidige situatie binnen MFC s Kind ouders Gezins begeleider Context begeleider Doel van de lezing Focus

Nadere informatie

Samenvatting van de avond In vrijheid verbonden, gehouden op vrijdag 17 april, spreker Aline de Boer van Stichting Koinonia.

Samenvatting van de avond In vrijheid verbonden, gehouden op vrijdag 17 april, spreker Aline de Boer van Stichting Koinonia. Samenvatting van de avond In vrijheid verbonden, gehouden op vrijdag 17 april, spreker Aline de Boer van Stichting Koinonia. We leven in een tijd waarin het huwelijk onder druk staat. Een aantal factoren

Nadere informatie

Lemniscaat Kompas. 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd

Lemniscaat Kompas. 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd http://lemniscaatacademie.com francis@lemniscaatacademie.be Lemniscaat Kompas 1 Vijf aspecten van communicatie geïntegreerd RELATIE Verhouding INHOUD FOCUS Het thema waar het echt om gaat CONTEXT Cultuur

Nadere informatie

Sociaal wetenschappelijke theorieen

Sociaal wetenschappelijke theorieen Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Zorg Leermiddelen 26 November 2012 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/40617 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Eigen regie bij LVB cliënten. Brigitte Althoff

Eigen regie bij LVB cliënten. Brigitte Althoff Eigen regie bij LVB cliënten Brigitte Althoff Voorstellen Onderzoek gedaan naar de ethische dilemma's in de ambulante zorg voor volwassen cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB) die alcohol

Nadere informatie

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa

Zeven hulpbronnen van vertrouwen. Door: Carlos Estarippa Zeven hulpbronnen van vertrouwen Door: Carlos Estarippa Geïnspireerd door het boek van Bertie Hendriks Dagboek van de Ziel. De zeven levensfasen (Hendriks, 2013) wil ik in onderstaand artikel beschrijven

Nadere informatie

Wanneer onrecht meerzijdige partijdigheid onder druk zet. Workshop Balans

Wanneer onrecht meerzijdige partijdigheid onder druk zet. Workshop Balans Wanneer onrecht meerzijdige partijdigheid onder druk zet Workshop Balans 25-10-2016 Ervaringsoefening Denk aan een situatie waarin je als counselor geconfronteerd werd met onrecht: Wat zag je? Wat voelde

Nadere informatie

TBN - Beroepscode Tarotprofessional

TBN - Beroepscode Tarotprofessional De Tarot Beroepsvereniging Nederland zet zich in voor de belangen van tarotprofessionals in Nederland. De bij de Tarot beroepsvereniging aangesloten leden werken door het hele land. Door opleiding en nascholing

Nadere informatie

Relationele ethiek en de vier dimensies

Relationele ethiek en de vier dimensies 7 2 Relationele ethiek en de vier dimensies 2.1 Inleiding 8 2.2 Geven en ontvangen 8 2.3 De vier dimensies van de relationele werkelijkheid 10 2.3.1 Eerste dimensie: de feiten 10 2.3.2 Tweede dimensie:

Nadere informatie

Deel 1: Positieve psychologie

Deel 1: Positieve psychologie Deel 1: Positieve psychologie Welkom bij: Positieve gezondheid. Jan Auke Walburg 2 Carla Leurs 3 4 Bloei Bloei is de ontwikkeling van het fysieke en mentaal vermogen. Welbevinden en gezondheid Verschillende

Nadere informatie

CONTEXTUEEL PASTORAAT ~ INLEIDING

CONTEXTUEEL PASTORAAT ~ INLEIDING CONTEXTUEEL PASTORAAT ~ INLEIDING GRONDLEGGERS Contextuele therapie is mede ontwikkeld door de Hongaars-Amerikaanse psychiater en gezinstherapeut Ivan Nagy (1920 2006). Hij combineerde inzichten uit de

Nadere informatie

We moeten voorzichtig zijn in ons oordeel, want altijd heeft zo n gebeuren een geschiedenis, soms een oude geschiedenis.

We moeten voorzichtig zijn in ons oordeel, want altijd heeft zo n gebeuren een geschiedenis, soms een oude geschiedenis. De context van de ander Nuenen 29 maart 2007. door drs W.v.d.Wouw - voorstellen - thema s uit de contextuele hulpverlening met kleine opdrachtjes - het klinkt misschien allemaal zo vanzelfsprekend, maar

Nadere informatie

Leven is voortdurend afscheid nemen Verlieservaringen bekeken vanuit een contextueel kader

Leven is voortdurend afscheid nemen Verlieservaringen bekeken vanuit een contextueel kader Leven is voortdurend afscheid nemen Verlieservaringen bekeken vanuit een contextueel kader Door Petra Hofman Hoofdstuk 1 Verlieservaringen bekeken vanuit contextuele theorie Rouw is het geheel van reacties

Nadere informatie

bij palliatieve zorg Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland

bij palliatieve zorg Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland bij palliatieve zorg 24 september 2014 Hij heeft aangegeven, dat hij niet wil dat zijn dochter wordt geinformeerd Schande, is mijn vrouw toevertrouwd aan de zorgen van het verpleeghuis, heeft ze het gebit

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Familie mee in het verhaal. Kantelmomenten in het verhaal. Waarom aandacht voor familie? (1) Katlijn Willems

Familie mee in het verhaal. Kantelmomenten in het verhaal. Waarom aandacht voor familie? (1) Katlijn Willems Familie mee in het verhaal Katlijn Willems Kantelmomenten in het verhaal Kantelmoment 1 : begin van de ziekte diagnosestelling / waarheidsmedeling Kantelmoment 2 : behandelingsfase Kantelmoment 3 : herval

Nadere informatie

Gedragenheid binnen de organisatie

Gedragenheid binnen de organisatie Gedragenheid binnen de organisatie Het inbedden van ICHV binnen een reguliere werking op voorwaarde dat deze als hefboom dient om de integrale werking te voorzien van een breed gedragen interculturalisering.

Nadere informatie

Grenzen en mogelijkheden van een samenwerkingsverband vanuit het perspectief van leidinggevenden

Grenzen en mogelijkheden van een samenwerkingsverband vanuit het perspectief van leidinggevenden Grenzen en mogelijkheden van een samenwerkingsverband vanuit het perspectief van leidinggevenden Dr. An Haekens Overzicht Inleiding: afbakening van thema Spiritualiteit: wiens zorg? Coöperatief- complementair

Nadere informatie

Het samenspel van generaties

Het samenspel van generaties c h r i s t i na b ode & l uc a c onsol i Het samenspel van generaties Wanneer bent u geboren? Hoe zag Nederland of uw land van herkomst er toen uit? Wat zijn uw eerste herinneringen? Hoe was uw puberteit?

Nadere informatie

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts

Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie. Petri Embregts Inclusie van mensen met een verstandelijke beperking: Reële mogelijkheden zelfbepaling en participatie Petri Embregts Participatie Geplande ratificatie VN verdrag voor rechten van mensen met beperking

Nadere informatie

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief

Praten met familie 29-09- 15. Hulpverleners: Last of lust. Last / lastig. Lust. Stichting Labyrint-in Perspectief Praten met familie Francisca Goedhart, Stichting Labyrint- in Perspectief Jacklin Goudsblom, GGZ Noor Holland Noord en PIMM trainer. Hulpverleners: Last of lust Last / lastig (hulpverlener = hv) Lust (hulpverlener

Nadere informatie

Empowerment en veerkracht in armoedesituaties

Empowerment en veerkracht in armoedesituaties Empowerment en veerkracht in armoedesituaties STRUCTUUR 1. OMSCHRIJVING VAN EMPOWERMENT 2. EMPOWERMENT IN DE HULPVERLENING 3. VEERKRACHT OF RESILIENCE 4. KRITISCHE KANTTEKENINGEN EN VALKUILEN 1 EMPOWERMENT

Nadere informatie

In verbinding zelf keuzes maken. Petri Embregts

In verbinding zelf keuzes maken. Petri Embregts In verbinding zelf keuzes maken Petri Embregts Cliënten eigen keuzes laten maken, ze regie geven over hun eigen leven, dat is wat we nastreven Dhr Hans Bouter Leidsch Dagblad Eigen regie, zelf keuzes maken

Nadere informatie

Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker. Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014

Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker. Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014 Helen Dowling Instituut psychologische zorg bij kanker Landelijke Contactdag Nier- en blaaskanker Amersfoort 5 april 2014 Inhoud Rondleiding Over het HDI (missie, visie en aanbod) Kanker: feiten en cijfers

Nadere informatie

Een contextuele kijk op relaties in gezinnen met een kind met een beperking: een kwalitatief bi-directioneel onderzoek bij ouders en brussen

Een contextuele kijk op relaties in gezinnen met een kind met een beperking: een kwalitatief bi-directioneel onderzoek bij ouders en brussen Een contextuele kijk op relaties in gezinnen met een kind met een beperking: een kwalitatief bi-directioneel onderzoek bij ouders en brussen Sanne Van Den Abeele Universiteit Gent Faculteit Psychologie

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

Wonen Doe Je Thuis: inhoudelijk kader van Combinatie Jeugdzorg

Wonen Doe Je Thuis: inhoudelijk kader van Combinatie Jeugdzorg Combinatie Jeugdzorg helpt kinderen en ouders vakkundig bij complexe vragen over opvoeden en opgroeien, zodat kinderen zich optimaal ontwikkelen en meedoen in de samenleving. Daarbij worden participatie

Nadere informatie

K R A S COMPETENTIEDESIGN

K R A S COMPETENTIEDESIGN Vanuit de systeemtheorie Letters krijgen betekenis wanneer zij door hun onderlinge samenhang een woord vormen dan spreken we van een systeem Alle elementen van het systeem hebben invloed verander 1 letter

Nadere informatie

Te r u g b l i k. Wat zijn mogelijk hulpbronnen voor mensen na een scheiding of breuk? Leven met passie. Hilde Pex

Te r u g b l i k. Wat zijn mogelijk hulpbronnen voor mensen na een scheiding of breuk? Leven met passie. Hilde Pex Te r u g b l i k Wat zijn mogelijk hulpbronnen voor mensen na een scheiding of breuk? Scheiden, passie, therapie, gespreksgroepen Hilde Pex Op 26 maart 2011 bracht Johan Van Hecke 1, godsdienstleraar en

Nadere informatie

Kindspoor Fier Fryslân

Kindspoor Fier Fryslân Kindspoor Fier Fryslân Het kind centraal stellen Denken vanuit het perspectief van het kind Fier Fryslân is een expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheids- relaties 1 Wij

Nadere informatie

De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie. Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg

De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie. Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg De paradox van verantwoordelijkheid en autonomie Leentje De Wachter Coördinator stimul Lubbeek Lector, filosofie en ethiek, UC Leuven-Limburg OVERZICHT 1. Maatschappelijke context 2. Probleemstelling de

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Verbinden vanuit diversiteit

Verbinden vanuit diversiteit Verbinden vanuit diversiteit Krachtgericht sociaal werk in een context van armoede en culturele diversiteit Studievoormiddag 6 juni 2014 Het verhaal van Ahmed Een zoektocht met vele partners Partners De

Nadere informatie

Pauline Schreuder. Sociale kennis, sociale rollen en sociale relaties. algemene pedagogiek, RuG. faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen

Pauline Schreuder. Sociale kennis, sociale rollen en sociale relaties. algemene pedagogiek, RuG. faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen Datum 26-01-2011 Sociale kennis, sociale rollen en sociale relaties Pauline Schreuder algemene pedagogiek, RuG Datum 26-01-2011 2 inleiding 1. sociale dimensie van opgroeien en opvoeden 2. kinderopvang

Nadere informatie

Concept mapping binnen de contextuele theorie van Boszormenyi-Nagy

Concept mapping binnen de contextuele theorie van Boszormenyi-Nagy Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Academiejaar: 00-0 Concept mapping binnen de contextuele theorie van Boszormenyi-Nagy Ans Heughebaert Promotor: Prof. Dr. Eric Broekaert Begeleider:

Nadere informatie

INVISIBLE LOYALTIES Boszormenyi Nagy & Spark 1973

INVISIBLE LOYALTIES Boszormenyi Nagy & Spark 1973 WAT ZIE IK IN DE BLIK VAN DE ANDER? 20 e Ammy van Heusdenlezing 8 nov 2016 INVISIBLE LOYALTIES Boszormenyi Nagy & Spark 1973 Het belangrijkste criterium voor een familiegerichte benadering ligt in de vaardigheid

Nadere informatie

Familierelaties... In Vrijheid Verbonden?!

Familierelaties... In Vrijheid Verbonden?! Familierelaties... In Vrijheid Verbonden?! Hoe kan ik me verbinden met mijn familie én mezelf zijn? Inleiding Vanavond wil ik u een uurtje meenemen in het hot Item van vanavond : Familierelaties...gébonden

Nadere informatie

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF

Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Systeemgericht werken De contextuele benadering SMWF Periode: Trainer: Bijeenkomsten: Locatie: April t/m September 2013 Drs. Jaco de Rapper Acht dagdelen Groep 3: 09/04(2 dagdelen), 21/05(2 dagdelen),

Nadere informatie

Epilepsiezorg Waarden vanuit patiëntperspectief

Epilepsiezorg Waarden vanuit patiëntperspectief Epilepsiezorg Waarden vanuit patiëntperspectief Een onderzoek naar waarden binnen ondersteuning aan mensen met epilepsie samenvatting januari 2017 Epilepsiezorg Waarden vanuit patiëntperspectief Een onderzoek

Nadere informatie

Interculturele gespreksvoering

Interculturele gespreksvoering Interculturele gespreksvoering een systeemtheoretische en pluralistische benadering Edwin Hoffman Communicatie, een universeel proces Mensen geven betekenis aan hun fysieke en sociale omgeving, wisselen

Nadere informatie

Kinderen, kwetsbaar, gekwetst

Kinderen, kwetsbaar, gekwetst Kinderen, kwetsbaar, gekwetst Voorbij het slachtofferschap in de lijn van het contextuele denken en het salesiaanse opvoedingsproject Annemie Dillen Overgenomen uit: LOOTS, C., SCHAUMONT, C., (Red.), Kwetsbare

Nadere informatie

Bij kindermishandeling gaat het vaak om eenmalige gebeurtenissen die uit de hand gelopen zijn. a. Waar

Bij kindermishandeling gaat het vaak om eenmalige gebeurtenissen die uit de hand gelopen zijn. a. Waar Eindtoets Casus Probleemouders Vraag 1 Naar schatting 50.000 kinderen zijn per jaar slachtoffer van kindermishandeling. Vraag 2 Bij kindermishandeling gaat het vaak om eenmalige gebeurtenissen die uit

Nadere informatie

door drs. W. van de Wouw, geestelijk verzorger en contextueel therapeut

door drs. W. van de Wouw, geestelijk verzorger en contextueel therapeut Contextueel Pastoraat lezing Eersel 4 december 2008. lezing voor Ecclesiagroep Eindhoven op 9 april 2009 door drs. W. van de Wouw, geestelijk verzorger en contextueel therapeut - voorstellen - thema s

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Discussie. De relationeel-ethische bril maakt het verschil, een herwaardering van de contextuele therapie

Discussie. De relationeel-ethische bril maakt het verschil, een herwaardering van de contextuele therapie Discussie De relationeel-ethische bril maakt het verschil, een herwaardering van de contextuele therapie In het nieuwe Handboek Systeemtherapie (Savenije, van Lawick & Reijmers (red.), 2008) komen de naam

Nadere informatie

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is.

Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Van loslaten naar VERBINDEN: Hoe we mensen in rouw kunnen uitnodigen om verhalen te vertellen over wat hen dierbaar is. Anik Serneels Klinisch psychologe, relatie- en gezinstherapeute, specialisatie narratieve

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

het Domein patiëntenperspectief

het Domein patiëntenperspectief het Domein patiëntenperspectief omschrijving: Het effect van de behandeling op de levenskwaliteit van de patiënt, gemeten op basis van een combinatie van een objectieve (op basis van meetschalen) en een

Nadere informatie

SAMENVATTING hoofdstuk 1

SAMENVATTING hoofdstuk 1 SAMENVATTING In de inleiding van dit proefschrift (hoofdstuk 1) worden de verschillende betekenissen die aan het begrip 'waardigheid' worden toegekend binnen de gezondheidszorg kort uiteengezet. Een basale

Nadere informatie

Invloed in generaties. Thema: Als je niet weet waar je vandaan komt, weet je ook niet waar je naar toe moet gaan!

Invloed in generaties. Thema: Als je niet weet waar je vandaan komt, weet je ook niet waar je naar toe moet gaan! Invloed in generaties Thema: Als je niet weet waar je vandaan komt, weet je ook niet waar je naar toe moet gaan! Relatie is onze opdracht Efz. 3 8 Mij, de allerminste van alle heiligen, is de genade geschonken

Nadere informatie

CONFLICT COACHING BEWUST STAPPEN ZETTEN IN CONFLICTSITUATIES

CONFLICT COACHING BEWUST STAPPEN ZETTEN IN CONFLICTSITUATIES CONFLICT COACHING BEWUST STAPPEN ZETTEN IN CONFLICTSITUATIES "Escalating reactions develop automatically. Any de-escalating action must be consiously chosen." (F. Glasl) Wat is conflict coaching? Conflict

Nadere informatie

Wat je zegt, ben je zelf De persoon van de hulpverlener als instrument voor professionele hulpverlening

Wat je zegt, ben je zelf De persoon van de hulpverlener als instrument voor professionele hulpverlening Wat je zegt, ben je zelf De persoon van de hulpverlener als instrument voor professionele hulpverlening Gedeelte van het Eindwerkstuk van Caroline Steman ter afsluiting van de Basisopleiding Contextuele

Nadere informatie

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Maakbaarheid en kwetsbaarheid Dood gaan we allemaal. Deze realiteit komt soms sterk naar

Nadere informatie

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION

Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Platform epilepsieverpleegkundigen i.s.m. SEPION Leven met epilepsie: Zelfmanagement Loes Leenen, MANP PhD trainee zelfmanagement Inleiding Achtergrond Zelfmanagement Zelfmanagement & Kwaliteit van leven

Nadere informatie

Omgaan met kanker. Moeheid

Omgaan met kanker. Moeheid Omgaan met kanker Moeheid Vermoeidheid is een veelvoorkomende bijwerking van kanker of de behandeling ervan. Ruim 60% van alle mensen zegt last van vermoeidheid te hebben, zelfs dagelijks. De vermoeidheid

Nadere informatie

Ouderen, naasten en probleemgedrag

Ouderen, naasten en probleemgedrag Ouderen, naasten en probleemgedrag Omgaan met gedragsveranderingen in de ouderenzorg Dr. Dorothea Touwen Ethiek en Recht LUMC 11 JANUARI 2016 Hannie en Henk 1 Filmfragment 1 2 Hannie en Henk nabespreken

Nadere informatie

Waar kunt u heen als u kanker hebt?

Waar kunt u heen als u kanker hebt? Oncologiecentrum Waar kunt u heen als u kanker hebt? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waar kunt u terecht als u kanker hebt?... 3 Overzicht hulpverleners binnen het Catharina Kanker Instituut... 3 Extern...

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Slecht nieuws goed communiceren

Slecht nieuws goed communiceren Slecht nieuws goed communiceren M A N U K E I R S E F A C U L T E I T G E N E E S K U N D E, K U L E U V E N Waarheid is een van de meest krachtige medicamenten waarover men beschikt, maar men moet nog

Nadere informatie

Voorkómen van huiselijk geweld

Voorkómen van huiselijk geweld Voorkómen van huiselijk geweld hoe profiteren we van wetenschappelijke kennis? Nico van Oosten senior adviseur Huiselijk en Seksueel Geweld Movisie There is nothing more practical than a good theory (Kurt

Nadere informatie

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot.

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Rouw van naastbestaanden van personen met dementie Gerke VERTHRIEST Een pluim voor jou, mantelzorger! We staan stil bij: - Rouwen als iemand nog niet dood

Nadere informatie

Reactie vanuit de psychologische praktijk M A R L E E N D E C R U Y E N A E R E I N G R I D D E B E U R M E P S Y C H O L O G E N, U Z L E U V E N

Reactie vanuit de psychologische praktijk M A R L E E N D E C R U Y E N A E R E I N G R I D D E B E U R M E P S Y C H O L O G E N, U Z L E U V E N Reactie vanuit de psychologische praktijk M A R L E E N D E C R U Y E N A E R E I N G R I D D E B E U R M E P S Y C H O L O G E N, U Z L E U V E N Twee evoluties binnen de psychologie Van een grote nadruk

Nadere informatie

AMBULANTE HULP ZORG AAN HUIS. Hoe kan ik het beste omgaan met mijn partner of kind. Hoe vind ik mijn weg in de. Nederlandse samenleving

AMBULANTE HULP ZORG AAN HUIS. Hoe kan ik het beste omgaan met mijn partner of kind. Hoe vind ik mijn weg in de. Nederlandse samenleving ZORG AAN HUIS AMBULANTE HULP Hoe kan ik het beste omgaan met mijn partner of kind Hoe vind ik mijn weg in de Nederlandse samenleving Hoe stimuleer ik mijn kind Intensieve gezinsbehandeling Ambulante hulp

Nadere informatie

meerzijdige partijdigheid in besluitvormingsgesprekken Conferentie het belang van een eigen keuze 30 oktober 2014

meerzijdige partijdigheid in besluitvormingsgesprekken Conferentie het belang van een eigen keuze 30 oktober 2014 meerzijdige partijdigheid in besluitvormingsgesprekken Conferentie het belang van een eigen keuze 30 oktober 2014 1 Tom Hendriks thendriks@fiom.nl 2 Bedenk zelf een aantal redenen waarom vrouwen of paren

Nadere informatie

Welkom. Pedagogische verwaarlozing anno 2013. Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl

Welkom. Pedagogische verwaarlozing anno 2013. Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl Welkom Pedagogische verwaarlozing anno 2013 Bron: Haren de Krant d.d. 22 april 2010 1 2 Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl Vraagstelling n.a.v. twitterbericht d.d. 12-06-2013 van Chris Klomp

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1: Enkele filosofische kaders m.b.t. handicaps en rechtvaardigheid 15

Inhoud. Deel 1: Enkele filosofische kaders m.b.t. handicaps en rechtvaardigheid 15 5 Inhoud Woord vooraf 11 Deel 1: Enkele filosofische kaders m.b.t. handicaps en rechtvaardigheid 15 Hoofdstuk 1: John Rawls en personen met een handicap: een moeizame relatie 19 Rechtvaardigheid als billijkheid

Nadere informatie

Laat mij niet kiezen!? Wat jongeren nodig hebben, na de echtscheiding, om loyaal te blijven naar beide ouders.

Laat mij niet kiezen!? Wat jongeren nodig hebben, na de echtscheiding, om loyaal te blijven naar beide ouders. Laat mij niet kiezen!? Wat jongeren nodig hebben, na de echtscheiding, om loyaal te blijven naar beide ouders. Charlotte Hendrickx Hogeschool van Amsterdam Pedagogiek Algemene Beroepen Variant Scriptie

Nadere informatie

EEN CONTEXTUELE KIJK OP GEZINSRELATIES: EEN

EEN CONTEXTUELE KIJK OP GEZINSRELATIES: EEN FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Academiejaar 2008 2009 EEN CONTEXTUELE KIJK OP GEZINSRELATIES: EEN KWALITATIEF BELEVINGSONDERZOEK BIJ ADOLESCENTEN EN HUN OUDERS De belevingen van adolescenten

Nadere informatie

25-4-2016. Quin van Dam

25-4-2016. Quin van Dam Quin van Dam 1 Klinisch psychoog, psychoanalyticus & psychodynamisch psychotherapeut Psychotherapie & supervisiepraktijk in Leiden Onderwijs Ontwikkelingsprofiel (diagnostiek), Affectfobietherapie en Angst

Nadere informatie

Een dynamische kijk op familierelaties binnen de context van dementie.

Een dynamische kijk op familierelaties binnen de context van dementie. Een dynamische kijk op familierelaties binnen de context van dementie. Tanja Everaert Kerkstraat 115 9200 Dendermonde 052 26 28 23 Meander @dementie.be www.dementie.be 1 Ik trok een streep: tot hier, nooit

Nadere informatie

Levensvragen tevoorschijn luisteren

Levensvragen tevoorschijn luisteren Levensvragen tevoorschijn luisteren Westervoort Wout Huizing 10 oktober 2014 Pietje, patje, poe Opdracht : Wat zijn levensvragen? Van wie zijn levensvragen? Hoe signaleer je een levensvraag? Wat doe je

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Ouders en leerlingbegeleiding door Ard Nieuwenbroek en Herberd Prinsen

Ouders en leerlingbegeleiding door Ard Nieuwenbroek en Herberd Prinsen Ouders en leerlingbegeleiding door Ard Nieuwenbroek en Herberd Prinsen Een leerlingbegeleider heeft vaak te maken met kinderen die in hun ontwikkeling stagneren. Dat is voor een kind een lastige opgave.

Nadere informatie

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning

LoopbaanIndicator. Voor een duurzame loopbaanplanning LoopbaanIndicator Voor een duurzame loopbaanplanning 1. Inleiding LoopbaanIndicator wordt ingezet om alle relevante waarden rondom menselijke inzetbaarheid gestructureerd en genormeerd in kaart te brengen,

Nadere informatie

Academiejaar 2009 2010

Academiejaar 2009 2010 Academiejaar 2009 2010 Hoe vertalen gezinsbegeleiders uit de Bijzondere Jeugdzorg het contextuele gedachtegoed in hun begeleidingsproces? Enkele case studies. Masterproef neergelegd tot het behalen van

Nadere informatie

Het veerkrachtig handelen van de hulpverlener bij feedback

Het veerkrachtig handelen van de hulpverlener bij feedback Het veerkrachtig handelen van de hulpverlener bij feedback Ayse Dogan OPZ Geel- 6 Dec. 2012 Verloop Korte inleiding Reflectie- oefening Handvatten in veerkrachtig handelen bij feedback Tot slot Reflectie-

Nadere informatie

Hefbomen van kwaad naar goed. Over destructief recht

Hefbomen van kwaad naar goed. Over destructief recht Hefbomen van kwaad naar goed. Over destructief recht Inleiding Er is zoveel woede in de wereld.. sprak een politieofficier onlangs bij een regionale diploma-uitreiking van studenten van de Politieacademie.

Nadere informatie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie

Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie Mentale Mentale kracht in de Forensische Psychiatrie LFPZ,Zeeland, 11 juni 2009 Jan Auke Walburg Principes van positieve psychologie Bestudering positieve subjectieve ervaringen en constructieve cognities.

Nadere informatie

Welk soort rechtvaardigheid in de zorg?

Welk soort rechtvaardigheid in de zorg? Welk soort rechtvaardigheid in de zorg? Prof. Dr. Yvonne Denier KU Leuven & Zorgnet Vlaanderen Perspectief 2020 Studiedag Paard bijt man Over het breder perspectief van een plan 5 juni 2015 ALM Antwerpen

Nadere informatie

Verbinding in perspectieven. Jelle de Vos Petri Embregts

Verbinding in perspectieven. Jelle de Vos Petri Embregts Verbinding in perspectieven Jelle de Vos Petri Embregts Inhoud Voorstellen: waarom doen we dit? Empowerment, autonomie en zelfbepaling: hoe kom ik in mijn kracht, hoe leer ik zelf te bepalen? Competentie:

Nadere informatie

Spirituele zorg Een dagje naar zee

Spirituele zorg Een dagje naar zee Spirituele zorg Een dagje naar zee Marian Martens Leidinggevende verzorgingshuis Stichting Antroz Consulent PTMN 3 onderwerpen De Richtlijn Spiritualiteit Theorie van de Presentie (Andries Baart) Een blik

Nadere informatie

Gezinnen met een niet Nederlandse achtergrond. Suicidaal gedrag bij jongeren: Lastig en ook boeiend

Gezinnen met een niet Nederlandse achtergrond. Suicidaal gedrag bij jongeren: Lastig en ook boeiend Gezinnen met een niet Nederlandse achtergrond Suicidaal gedrag bij jongeren: Lastig en ook boeiend Jezelf uitsluiten? ò Empirisch onderzoek: bevindingen Joiner (2007) en van Orden en collega s (2010) ò

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden. En ík dan?!

Mijn ouders zijn gescheiden. En ík dan?! Expertisecentrum Omgaan met Verlies Mijn ouders zijn gescheiden. En ík dan?! 8 november 2016 Petra de Vreede VERLIESERVARING Verlies is een psychische verwonding die kan helen door geleidelijk gevoelens

Nadere informatie

TRANSPARANTE VERSLAGGEVING

TRANSPARANTE VERSLAGGEVING TRANSPARANTE VERSLAGGEVING 1. Transparante verslaggeving 2. Een collaboratieve visie op hulpverlening 3. Organisatie-klimaat 1. TRANSPARANTE VERSLAGGEVING Het stappenplan Correspondentie met de verwijzer

Nadere informatie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie Methode Familiezorg Open communicatie leidt tot minder stress introductie 1 methode familiezorg introductie Voorwoord Inleiding Het hart van de zorg is daar waar de zorg gegeven wordt, waar kwetsbare families

Nadere informatie

«De kracht van bemiddeling»

«De kracht van bemiddeling» «De kracht van bemiddeling» Inhoudstafel 1. Wat is bemiddeling?... 2 2. Wat doet een bemiddelaar en wat niet?... 2 Wat doet een bemiddelaar... 2 Wat doet een bemiddelaar niet... 2 Wat is het verschil met

Nadere informatie

Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen)

Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen) Van Exclusie naar Inclusie (springen of stappen) Vragen samenlevingsverbanden (en handicap) naadloos samenwerken hulpcoördinatie Exclusie(f) Inclusie(f) De insluiting in de samenleving van achtergestelde

Nadere informatie

Conflict Coaching - Bewust handelen in conflictsituaties

Conflict Coaching - Bewust handelen in conflictsituaties Conflict Coaching - Bewust handelen in conflictsituaties "Escalating reactions develop automatically. Any de-escalating action must be consiously chosen." (F. Glasl) Wat is conflict coaching? Conflict

Nadere informatie