Belangen: Assenstelsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Belangen: Assenstelsel"

Transcriptie

1 Belangen: Assenstelsel Korte omschrijving werkvorm: eerlingen geven bij bepaalde stellingen aan of deze passen bij een links, rechts, conservatief of een progressief standpunt. Nadat de goede antwoorden zijn besproken, proberen de leerlingen de politieke partijen uit de Tweede Kamer in het assenstelsel te plaatsen 1. Tot slot kunt u met de leerlingen bespreken waarom het voor de VV, de VVD en het DA zo moeilijk was om tot een akkoord over een bezuinigingspakket te komen. eerdoel: Met behulp van een assenstelsel leren leerlingen meer over de verschillen en overeenkomsten tussen de politieke partijen die zitting hebben in de Tweede Kamer. De leerlingen begrijpen hierdoor beter waardoor het eerste kabinet van Mark utte is gevallen. Bronnen: De websites van de verschillende politieke partijen. Duur: ca minuten Handleiding: 1. Zorg dat u voor deze opdracht voor iedere leerling een werkblad links-rechts heeft uitgeprint en dat u de kaartjes van de politieke partijen heeft gemaakt. 2. Geef de leerlingen de opdracht links-rechts. Welke standpunten zijn vooral een links standpunt? En welke standpunten horen vooral bij rechts? Als u de opdracht bespreekt, geeft u aan dat dit voornamelijk standpunten zijn die passen bij een sociaaleconomische indeling. echts is meer voor marktwerking en lage belastingen. Deze maatregelen vloeien voort uit een keuze voor eigen verantwoordelijkheid en een kleine overheid. inks is meer voor overheidsbemoeienis en -steun. Hierbij horen hogere belastingen. 3. Geef de leerling de opdracht progressief-conservatief. Welke standpunten zijn vooral een conservatief standpunt? En welke standpunten horen vooral bij progressief? Als u de opdracht bespreekt, geeft u aan dat het hier vaak de ethische, morele en nietsociaaleconomische issues betreft. Denk bijvoorbeeld aan onderwerpen als immigratie en integratie, Europese integratie, maar ook thema s als drugs, abortus en euthanasie. Het begrip conservatief wordt vaak geassocieerd met tradities en waarde hechten aan het gezag. 1 id Brinkman wordt in deze opdracht niet meegenomen. Hij is van plan om met de naam OB aan de verkiezingen mee te doen. Als de verkiezingen op 12 september zullen plaatsvinden, dan kunnen nieuwe politieke partijen zich tot 18 juni registreren bij de Kiesraad (

2 Tips: 4. U verdeelt de klas in twee- of drietallen. U geeft ieder groepje nu een uitleg van één politieke partij. aat de leerlingen even nadenken over de positie van hun politieke partij op het assenstelsel. 5. U tekent nu op het bord een leeg assenstelsel. Vraag enkele leerlingen om naar voren te komen en hun politieke partij in het assenstelsel te plaatsen en hun keuze toe te lichten. NB. Sommige partijen profileren zich vooral op één as. 6. Stel de vraag aan de klas of het kabinet gevallen is door verschillen tussen de partijen op de links-rechts-as of door verschillen op de progressief-conservatief-as. Journalist Martin Sommer schrijft in De Volkskrant van maandag 23 april hierover het volgende: De partners VVD, DA en VV hadden elkaar gevonden op de culturele as. Wat nationaler mocht het wel, scherper tegen immigratie en aanvankelijk sceptischer tegenover Europa. Toen de eurocrisis uitbarstte, ging alles kantelen en bevonden de partners van nog zo kort geleden zich lijnrecht tegenover elkaar. Wilders uitspraken van zaterdag (toen de val van het kabinet duidelijk werd) hadden ook uit de mond van Emile oemer kunnen komen. De zweep van Brussel en handen af van onze AOW ers. (Sommer, M. Dit was niet een kabinet om een grote crisis te lijf te gaan. In: De Volkskrant, 23 april 2012) U kunt stap 1, 2 en 3 overslaan als u met de klas al veel tijd heeft besteed aan de begrippen links, rechts, conservatief en progressief. Het is voor leerlingen met een hoger niveau interessant om langer bij stap 6 en mogelijke regeringscoalities stil te staan. U kunt een link leggen met het hoefijzermodel van socioloog Dick els, zie:

3 Werkblad inks of rechts? Welk standpunt kun je links noemen en welk standpunt rechts? Zet een kruisje in de goede kolom. Standpunt: inks echts De belastingen zijn veel te hoog. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het belang van de samenleving is belangrijker dan dat van het individu. Vrije marktwerking is goed voor economische groei. Mensen kunnen zichzelf prima redden. Geef mensen hun eigen verantwoordelijkheid. Grote verschillen in rijkdom zijn een bedreiging voor de samenleving. De overheid moet zorgen voor een eerlijke verdeling van kennis, macht en inkomen. De overheid moet werknemers beschermen tegen de macht van grote bedrijven. De overheid moet vooral zorgen voor de veiligheid in een land. Verdere bemoeienis van de overheid moet beperkt blijven. Werkblad rogressief of conservatief? Welk standpunt kun je progressief noemen en welk standpunt conservatief? Zet een kruisje in de goede kolom. Standpunt: rogressief onservatief Alle drugs moeten gelegaliseerd worden. Immigranten verrijken de cultuur. Mensen moeten respect hebben voor het gezag. Dé Nederlandse identiteit bestaat niet. Mijn land moet een sterk leger hebben. Tradities zijn erg belangrijk. Het straffen van misdadigers moet gericht zijn op hun terugkeer in de maatschappij. Er zijn te veel immigranten.

4 S Wat wil de S? De partij wil een andere maatschappij, waarin mensen niet met elkaar concurreren, maar samenwerken en waar iedereen gelijk is. De overheid moet de economie leiden en beslissen over een eerlijke verdeling van geld en macht. De overheid heeft dus veel invloed. De S wil werk voor iedereen, gratis gezondheidszorg en onderwijs en een schoon milieu. Mensen met hogere inkomens moeten veel meer belasting betalen dan mensen met minder geld. Waar zouden jullie de S plaatsen?

5 DA Wat wil het DA? De afkorting DA staat voor hristen Democratisch Appèl. Deze partij gebruikt het christelijke geloof als basis voor haar standpunten. Naastenliefde en saamhorigheid zijn voor deze partij belangrijk, net als het gezinsleven. Het DA wil dat een volgende generatie net zo goed kan leven als dat wij nu kunnen. Het DA vindt dat mensen zich verantwoordelijk moeten voelen voor elkaar. Samenwerking tussen bijvoorbeeld vakbonden en werkgeversorganisaties vindt het DA belangrijk. De overheid hoeft niet altijd alles op te lossen. Waar zouden jullie het DA plaatsen?

6 vda Wat wil de vda? De artij van de Arbeid (vda) vindt dat er een eerlijke verdeling moet zijn van inkomen, kennis en macht. De vda vindt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Het is daarom terecht dat de mensen die het meest verdienen relatief meer belasting betalen. Het is goed dat er een verzorgingsstaat is, zodat ook de zwakkeren in de samenleving kansen krijgen. De vda vindt dat de overheid de taak heeft om macht, geld en kennis te verdelen. De overheid moet dus veel invloed hebben. Waar zouden jullie de vda plaatsen?

7 D66 Wat wil D66? D66 werd in 1966 opgericht door mensen die vonden dat ons politieke systeem moest worden vernieuwd. Ze willen bijvoorbeeld dat mensen mee mogen stemmen over belangrijke beslissingen (in referenda) en dat de burgemeester gekozen moet worden door het volk. De overheid kan niet alles regelen, laat staan alles voorkomen: risico s zullen er altijd zijn. De overheid moet zich bescheiden opstellen. Mensen zijn niet gelijk, mensen zijn wel gelijkwaardig. Verschillen tussen mensen zijn juist goed. Dat levert economische groei, sociale ontwikkeling en culturele diversiteit op. Daar is iedereen bij gebaat. Waar zouden jullie D66 plaatsen?

8 artij voor de Dieren Wat wil de artij voor de Dieren? De artij voor de Dieren is in 2002 opgericht door een groep dierenbeschermers. Hun belangrijkste idee is dat dieren levende wezens zijn met bewustzijn en gevoel en dat ze daarom net als mensen recht hebben op respectvolle behandeling. De partij wordt vaak gezien als een single-issue-partij (een partij met één hoofdonderwerp). Maar de partij heeft ook standpunten die niet over dieren gaan. Waar zouden jullie de artij voor de Dieren plaatsen?

9 VV Wat wil de VV? De artij voor de Vrijheid (VV) is opgericht in 2006 door Geert Wilders. Wilders werd bekend door zijn scherpe uitlatingen over de islam. De VV is een nationalistische partij. Dit betekent dat ze de Nederlandse cultuur heel belangrijk vinden en willen beschermen tegen invloeden van buitenaf. Thema s als veiligheid en immigratie krijgen veel aandacht bij de VV. Economische samenwerking tussen landen vindt de VV goed, maar de Europese Unie is volgens de VV te groot geworden. Nederland zou zich meer op de binnenlandse problemen moeten richten. De VV vindt dat de rekening voor de bezuinigingen vooral bij de overheid zelf moet worden neergelegd. De koopkracht van gepensioneerden mag niet achteruit gaan. Waar zouden jullie de VV plaatsen?

10 Groeninks Wat wil Groeninks? Groeninks vindt zorg voor het milieu één van de belangrijkste onderwerpen in de politiek. Een schoon milieu vindt de partij belangrijker dan economische groei. De partij is voor een eerlijkere verdeling van de welvaart tussen arm en rijk. Verder vindt Groeninks het belangrijk dat internationale conflicten en schendingen van de mensenrechten worden aangepakt. roblemen die internationaal zijn moeten we samen met andere landen oplossen. De overheid mag meer invloed krijgen om dit allemaal te kunnen regelen. Waar zouden jullie Groeninks plaatsen?

11 SG Wat wil de SG? De Staatkundig Gereformeerde artij (SG) is de oudste politieke partij van Nederland. Deze christelijke partij vat de regels uit de Bijbel heel strikt op. De SG vindt dat iedereen volgens de Bijbelse normen en waarden zou moeten leven. De SG wil de christelijke cultuur en traditie in Nederland bewaren. Het is een kleine partij, in de Tweede Kamer hebben ze al jaren twee zetels. Waar zouden jullie de SG plaatsen?

12 VVD Wat wil de VVD? De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) vindt dat de samenleving op haar best is als personen zich individueel kunnen ontwikkelen. De VVD heeft vergeleken met andere politieke partijen veel vertrouwen in de werking van de vrije economie. In een vrije markteconomie ontstaat concurrentie en daardoor gaan de prijzen omlaag en wordt de kwaliteit van de producten of diensten beter. Het is vooral belangrijk dat mensen werk hebben, vindt de VVD. Nederland heeft ondernemers nodig. Dat stimuleert de economische groei en daarmee ook de werkgelegenheid. Mensen hebben zelf de verantwoordelijkheid om iets van hun leven te maken. De overheid moet vooral voor de voorwaarden hiervoor zorgen, zoals goed onderwijs, een veilige omgeving en goede wegen. Waar zouden jullie de VVD plaatsen?

13 hristenunie Wat wil de hristenunie? De hristenunie is een christelijke, sociale partij. Dat betekent dat hun standpunten op het geloof gebaseerd zijn. De hristenunie wil dat de samenleving meer gaat werken volgens Gods wil, maar de Bijbel is geen politiek handboek voor het oplossen van problemen. De hristenunie vindt dat we het land financieel weer gezond kunnen krijgen door een duurzame economie op te bouwen. De overheid en de burgers moeten samenwerken. De overheid moet bezuinigen, bijvoorbeeld op ambtenaren, maar op ook de zorg, uitkeringen en de hypotheekrenteaftrek. Van iedereen wordt een bijdrage verwacht. Dat kan ook in een rijk land als Nederland, zeker als de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Waar zouden jullie de hristenunie plaatsen?

14 Antwoordmodel inks of rechts? De belastingen zijn veel te hoog. EHTS We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het belang van de samenleving is belangrijker dan dat van het individu. INKS Vrije marktwerking is goed voor economische groei. EHTS Mensen kunnen zichzelf prima redden. Geef mensen hun eigen verantwoordelijkheid. EHTS Grote verschillen in rijkdom zijn een bedreiging voor de samenleving. INKS De overheid moet zorgen voor een eerlijke verdeling van kennis, macht en inkomen. INKS De overheid moet werknemers beschermen tegen de macht van grote bedrijven. INKS De overheid moet vooral zorgen voor de veiligheid in een land. Verdere bemoeienis van de overheid moet beperkt blijven. EHTS U kunt in uw toelichting aangeven dat de begrippen links en rechts worden gezien als een verschil in visie op sociaaleconomisch beleid en de mate van overheidsingrijpen. echts is voor marktwerking en lage belastingen, want die vloeien beide voort uit een kleine overheid. inks is voor meer overheidsbemoeienis en ook meer overheidssteun, waar hogere belastingen bij horen. De links-rechts-indeling is lastig en niet altijd eenduidig. Ga daarom de discussie aan als leerlingen een andere mening hebben. Antwoordmodel rogressief of conservatief? Alle drugs moeten gelegaliseerd worden. OGESSIEF Immigranten verrijken de cultuur. OGESSIEF Mensen moeten respect hebben voor het gezag. ONSEVATIEF De Nederlandse identiteit bestaat niet. OGESSIEF Mijn land moet een sterk leger hebben. ONSEVATIEF Tradities zijn erg belangrijk. ONSEVATIEF Het straffen van misdadigers moet gericht zijn op hun terugkeer in de maatschappij. OGESSIEF Er zijn te veel immigranten. ONSEVATIEF U kunt in uw toelichting aangeven dat de begrippen progressief en conservatief vaak sociaalculturele issues betreft. Hoe staan we tegenover culturele diversiteit in een samenleving? Wat vinden we van bepaalde morele vraagstukken, zoals euthanasie? Hoeveel soevereiniteit willen we als land hebben? rogressieve partijen zien vaak kansen in diversiteit en verschillende normen en waarden. onservatieve partijen hechten veel waarde aan de eigen identiteit, tradities en gezag. De progressief-conservatief-indeling is lastig en niet altijd eenduidig. Ga daarom de discussie aan als leerlingen een andere mening hebben.

15 Assenstelsel De verdeling van partijen op de assen is een indicatie van waar de partijen op het assenstelsel kunnen staan. Hoewel het voor sommige partijen heel duidelijk is wat ze (niet) zijn, kan er altijd over de precieze plek van de partijen gediscussieerd worden. Het lid Brinkman is nog niet opgenomen in onderstaand assenstelsel. Bijvoorbeeld: de S heeft progressieve standpunten, maar wordt ook vaak gezien als conservatief omdat ze het stelsel van sociale zekerheid in Nederland willen behouden. VV NB. De VV is lastig op het assenstelsel te plaatsen. Deze partij wil de joods-christelijke en humanistische traditie verdedigen tegen de islam. De VV staat weer vrijzinniger tegenover homoseksualiteit en hulp bij zelfdoding. In sociaaleconomisch opzicht is de VV de VVD links gepasseerd. Zie onder meer het standpunt van de VVD over de zorg, de pensioenleeftijd en de koopkracht van ouderen. (naar:

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

De lijn van links naar rechts

De lijn van links naar rechts De lijn van links naar rechts Korte omschrijving werkvorm Met deze werkvorm gaat u met de leerlingen in gesprek over liberale en sociale standpunten. Aan de hand van standpunten wordt een lijn gevormd

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord

Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord Kijktip: NOS Persconferentie Rutte en Samsom over regeerakkoord Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen bekijken een filmpje van de NOS, van maandag 29 oktober. Daarna beantwoorden ze vragen over dit

Nadere informatie

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A.

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A. Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2017 Nummer op stembiljet Logo van de partij Naam van de partij 1 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 2 Partij van de Arbeid P.v.d.A.

Nadere informatie

Belangen: Democraten versus Republikeinen

Belangen: Democraten versus Republikeinen Belangen: Democraten versus Republikeinen Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen lezen de tekst en proberen daarna met de opgedane kennis het standpunt te bepalen van de Democratische en de Republikeinse

Nadere informatie

Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val

Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val Kijktip: NOS Rutte, Verhagen en Wilders over de val Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen bekijken drie filmpjes van de NOS, twee van 21 en één van 24 april. Daarna beantwoorden ze vragen over deze

Nadere informatie

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012

Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Stemmen Tweede Kamerverkiezingen 2012 Voorwoord Dit boek gaat over de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten (ECC)

Nadere informatie

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten

Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Verdieping: Bezuinigingen en koopkrachteffecten Korte omschrijving werkvorm: Het Kabinet Rutte II gaat in de periode 2013-2017 per saldo 15,1 miljard euro bezuinigen op de overheidsuitgaven 1. Leerlingen

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011

Introductie. 1. Uw persoonlijke situatie. Voorbeeldvragenlijst COB-kwartaalenquête 2011 Introductie Dit onderzoek vindt plaats in opdracht van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Met de resultaten wil het bureau het kabinet en de politiek in het algemeen informeren over zorgen en wensen

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is.

VVD. De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. VVD De VVD wil dat de overheid zich weinig bemoeit met de economie. Mensen en bedrijven weten zelf wel wat goed voor ze is. De overheid moet wel zorgen voor veiligheid. Daarom moet de overheid overlast

Nadere informatie

INLEIDING. De Europese Alliantie voor de Vrijheid verdedigt de volgende belangrijke veranderingen:

INLEIDING. De Europese Alliantie voor de Vrijheid verdedigt de volgende belangrijke veranderingen: INLEIDING De volgende Europese verkiezingen zullen gehouden worden van tot 5 mei 014 in alle 8 lidstaten. Dit handvest bevat de politieke standpunten die de leden van de Europese Alliantie voor de Vrijheid

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer havo 2006-I

Eindexamen maatschappijleer havo 2006-I Opgave 3 Meer onrust over minder sociale zekerheid (mens en werk en politieke besluitvorming) Maximumscore 5 15 Voorbeelden van een juiste omschrijving van de verzorgingsstaat (één van de volgende): 3

Nadere informatie

DEMOCRATIE OF DICTATUUR?

DEMOCRATIE OF DICTATUUR? JUNI 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #4 WAT HEB JE NODIG (Kleuren)prints van de leestekst en werkbladen A en B. Elke leerling een pen of potlood. DE WERKVORM IN HET KORT Aan de hand van twee korte verhaaltjes

Nadere informatie

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Verkiezingen in de VS, verkiezingen in Nederland OMSCHRIJVING De Verenigde Staten en Nederland zijn beide een democratie; toch zijn er grote verschillen tussen deze twee landen. In deze werkvorm gaan leerlingen

Nadere informatie

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland?

Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Belangen: wat zijn de punten van de politieke partijen in Duitsland? Korte omschrijving werkvorm: Op 22 september zijn er in Duitsland verkiezingen voor de Bondsdag. Welke partijen doen hier aan mee? Lijken

Nadere informatie

Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen?

Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen? Puzzel: Wat vinden de Nederlandse partijen? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen proberen uit te vinden welk standpunt vijf politieke partijen (GroenLinks, PvdD, PVV, SGP en VVD) innemen in de discussie

Nadere informatie

PartijenWijzer. Ontdek met welke politieke partij je het meest verwant bent. Waar sta jij voor?

PartijenWijzer. Ontdek met welke politieke partij je het meest verwant bent. Waar sta jij voor? Wat doet Proemos? Proemos is het Huis voor democratie en rechtsstaat. Proemos legt uit wat de spelregels zijn van de democratie en de rechtsstaat en laat zien wat je zelf kunt doen om invloed uit te oefenen

Nadere informatie

Infographic: De uitslag

Infographic: De uitslag Infographic: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over peilingen en over

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij?

Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij? Quiz: Welk standpunt hoort bij welke partij? Korte omschrijving werkvorm In deze quiz testen uw leerlingen hun kennis over de standpunten van enkele partijen over belangrijke Europese kwesties. Ze verbinden

Nadere informatie

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document.

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document. SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAP Inleiding Een school maakt deel uit van de maatschappij en bouwt mee aan de vorming van jonge burgers. Een groot deel van de dag, brengen jongeren door op school. Zij krijgen

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Verdieping: Formatiespel

Verdieping: Formatiespel Verdieping: Formatiespel Korte omschrijving werkvorm: Door het vertrek van Kamerlid Brinkman bij de PVV vinden sommige politieke partijen dat er nieuwe verkiezingen moeten komen. Het is niet zo waarschijnlijk

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING De leerlingen gaan met elkaar in debat over verschillende aspecten van het Amerikaanse kiesstelsel. De leerlingen bereiden zich voor door middel van

Nadere informatie

1. Laat filmpje 1 ( Samenwerken ) zien. Laat de leerlingen groepjes maken van 3 of 4 leerlingen. Voor het spel is een even aantal groepjes nodig.

1. Laat filmpje 1 ( Samenwerken ) zien. Laat de leerlingen groepjes maken van 3 of 4 leerlingen. Voor het spel is een even aantal groepjes nodig. Debat: Formatiespel Korte omschrijving werkvorm In het formatiespel maken leerlingen kennis met een bijzonder fenomeen in de Nederlandse democratie: het proces dat de verkiezingsuitslag laat uitmonden

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen Herziene versie 2017 Tweede Kamerverkiezingen groepen 6-8 inhoud 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 8 5. Kiezen 9 6. De uitslag 10 7. De meerderheid 11 8. Ministers

Nadere informatie

Een politieke partij oprichten

Een politieke partij oprichten Een politieke partij oprichten Korte omschrijving werkvorm Verdeel de leerlingen in groepjes van vier. Ieder groepje richt een politieke partij op. Elke partij mag acht standpunten kiezen. Vijf standpunten

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden

2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden 2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden Opmerking:dit procesdoel zal normaal gezien bij elke les terugkomen. Het belang ervan is dat leerlingen beseffen dat heel veel keuzes in het leven waardegeladen

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen 2012

Tweede Kamerverkiezingen 2012 Tweede Kamerverkiezingen 2012 Algemene informatie over de belangrijkste onderwerpen en de standpunten van de politieke partijen Door Thomas Roode Inleiding Natuurlijk begint deze brochure met Europa, dat

Nadere informatie

Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland

Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan met elkaar in debat over de stelling: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland.

Nadere informatie

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam

BEGINSELVERKLARING. Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam BEGINSELVERKLARING Vastgesteld door de 125 e algemene vergadering op 15 november 2008 te Rotterdam 1. Missie en Visie De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar mensen de ruimte

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Dilemma s Inleiding Tijdens de vorige les heb je geleerd dat het woord democratie een samentrekking is van de woorden demos (volk) en kratein

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

RESP. NR. : MULTI- HH NR.: VERSIE 1. Europees Sociaal Onderzoek 2008. Aanvullende vragenlijst

RESP. NR. : MULTI- HH NR.: VERSIE 1. Europees Sociaal Onderzoek 2008. Aanvullende vragenlijst RESP. NR. : 1 2 3 4 5 6 MULTI- HH NR.: 7 VERSIE 1 Europees Sociaal Onderzoek 2008 Aanvullende vragenlijst ALS U EEN MAN BENT, WILT U DAN VRAAG 1 BEANTWOORDEN? ALS U EEN VROUW BENT, WILT U DAN VRAAG 2 BEANTWOORDEN?

Nadere informatie

PUZZEL OMSCHRIJVING. Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

PUZZEL OMSCHRIJVING. Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Presidentsverkiezingen PUZZEL Puzzel: Democraten en Republikeinen OMSCHRIJVING Aan de hand van beschrijvingen van een aantal bekende presidenten van de VS moeten

Nadere informatie

Het overheidsbeleid in de periode van de economische opbouw na WO II. - Welke rol heeft de overheid in het sturen van de economie?

Het overheidsbeleid in de periode van de economische opbouw na WO II. - Welke rol heeft de overheid in het sturen van de economie? Hoofdstuk 5 Vadertje Drees Na de crisis in de jaren 30 volgt de Duitse bezetting (1940-1945). I jaren 30 economische malaise tamelijk passieve rol van de overheid op economisch gebied door de klassiek-liberale

Nadere informatie

Samen bereiken we meer!

Samen bereiken we meer! Samen bereiken we meer! Wij zijn een christelijke partij die naar een betere samenleving streeft. Een land ben en maak je Samen. Dit is ons verkiezingsprogramma zodat u een beter idee krijgt waar onze

Nadere informatie

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit Onzichtbaar op internet introductie GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect ONDERWERP: Communiceren DOEL: Spelen met identiteit DOELGROEP: 13-14 jaar, onderbouw voortgezet onderwijs KORTE BESCHRIJVING: Deze les

Nadere informatie

2.1 Omcirkel het juiste antwoord.

2.1 Omcirkel het juiste antwoord. 2.1 Vraag 1 Het Parlement in Nederland bestaat uit... A. Eerste en Tweede Kamer B. Tweede Kamer en Provinciale Staten C. Provinciale staten en Gemeenteraad D. Tweede Kamer en Gemeenteraad Vraag 2 Waarom

Nadere informatie

Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland

Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Debat: Het Duitse Kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan met elkaar in debat over de stelling: Het Duitse kiesstelsel is veel beter dan dat van Nederland.

Nadere informatie

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING De leerlingen gaan met elkaar in debat over verschillende aspecten van het Amerikaanse kiesstelsel. De leerlingen bereiden zich voor door middel van

Nadere informatie

Puzzel: welke regering krijgen we?

Puzzel: welke regering krijgen we? Puzzel: welke regering krijgen we? Korte omschrijving werkvorm Leerlingen leren door het invullen van de werkbladen welke politieke partijen met elkaar kunnen samenwerken op basis van de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren 1 Inhoud workshop 11 werkvormen over politiek voor het vmbo. Na afloop krijgt u een reader met daarin de werkvormen. 2 1. Zoekplaat grondrechten Leerdoel: Leerlingen

Nadere informatie

Lesbrief Politieke stromingen en politieke partijen

Lesbrief Politieke stromingen en politieke partijen Impuls Tweede Fase havo/vwo Lesbrief Politieke stromingen en politieke partijen Individuele opdracht 1 Je krijgt 18 stellingen. Geef bij iedere stelling aan: eens, oneens of gedeeltelijk eens/oneens. 1

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM HAVO/VWO WERKBOEK. stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22

DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM HAVO/VWO WERKBOEK. stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22 DAMON KLAS: NAAM: JAN DE LEEUW HUMANISME EN CHRISTENDOM WERKBOEK HAVO/VWO 1 stp hv huma wb1 22 jan 09.indd 1 22-01-2009 16:05:22 Hoofdstuk 3 Het humanisme Paragraaf 1 inleiding u OPDRACHT 1, P.43 Diederick

Nadere informatie

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl Op de bres voor ons pensioen Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 Stand van zaken in 2011 Economische crisis Heeft de financiële wereld iets geleerd? (banken, pensioenfondsen, verzekeraars) Politiek

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2006

Examen VMBO-GL en TL 2006 Examen VMBO-GL en TL 2006 tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

Workshop Tweede Kamerverkiezingen

Workshop Tweede Kamerverkiezingen Workshop Tweede Kamerverkiezingen Korte omschrijving workshop In deze workshop leren de deelnemers wat de Tweede Kamer doet, hoe ze moeten stemmen en op welke partijen ze kunnen stemmen. De workshop bestaat

Nadere informatie

VVD rapport over verkiezingsnederlaag

VVD rapport over verkiezingsnederlaag VVD rapport over verkiezingsnederlaag De VVD is vandaag naar buiten gekomen met het rapport over de oorzaken van de verkiezingsnederlaag bij de verkiezingen van 2006. Wat vindt men hiervan? Wat vindt u

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET DICTATUUR

AAN DE SLAG MET DICTATUUR AAN DE SLAG MET DICTATUUR JULI 2014 AAN DE SLAG MET #2 WAT HEB JE NODIG? Werkblad A, B, C en D. Schaar Pen en papier DE WERKVORM IN HET KORT LEERDOEL Aan de hand van twee korte verhaaltjes leren de leerlingen

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst

VVD verdeeld over samenwerking met PVV nu en in de toekomst www.verheidinnederland.nl ERSBERICH - Friesland -nderzoek (4): nderzoek naar de stand van de partij naar aanleiding van Zeer forse steun aan kabinet Rutte VVD verdeeld over samenwerking met VV nu en in

Nadere informatie

Ledenpanel Voorbereiding Congres 2016

Ledenpanel Voorbereiding Congres 2016 Ledenpanel Voorbereiding Congres 2016 Status: Afgesloten Begindatum: 24-12-2015 Einddatum: 11-01-2016 Live: 19 dagen Vragen: 12 Talen: nl Panelgrootte: 3.314 Bounced: 10 (0,3%) Geweigerd: 23 (0,7%) Gedeeltelijk

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Gevecht om geld en macht

Gevecht om geld en macht Gevecht om geld en macht (Uit: Kompas) (Uit: Mensenrechteneducatie in NCZ 2 de graad) Doelstellingen: Inzicht hebben in de onrechtvaardige verdeling van rijkdom in de wereld. Inzicht hebben in de onrechtvaardigheden

Nadere informatie

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN WERKb L a D WERKBLAD met terugwerkende kracht met terugwerkende kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN Dit werkblad is een voorbereiding op je bezoek aan de vaste tentoonstelling Met Terugwerkende

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Kijktip: Waar gáát dit over?

Kijktip: Waar gáát dit over? Kijktip: Waar gáát dit over? Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van twee fragmenten beantwoorden leerlingen een aantal kijkvragen en krijgen ze inzicht in de inhoud van het referendum en de motieven

Nadere informatie

Verdieping: De machtigste president

Verdieping: De machtigste president Verdieping: De machtigste president Korte omschrijving werkvorm Iedere leerling krijgt in deze werkvorm de rol van president van een voorlopig nog onbekend land. Op basis van de landeninformatie die iedere

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Rechtsstaat

Nadere informatie

Proeftoets E2 vwo4 2016

Proeftoets E2 vwo4 2016 Proeftoets E2 vwo4 2016 1. Wat zijn de twee belangrijkste redenen om rechtsregels op te stellen? A. Ze zijn een afspiegeling van wat het volk goed en slecht vindt en zorgen voor duidelijke afspraken om

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL OKTOBER 2014 - AAN DE SLAG MET #5 TAALGEBRUIKSPELPRINSJESDAG WAT HEB JE NODIG? Bespreekvel met filmlinks Speelkaartjes Klokje/aftelklok DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK!

VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! VERKIEZINGSKRANT 15 MAART 2017 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN STEM OOK! Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Doe de test op www.stemwijzer.nl. Op woensdag 15 maart zijn er Tweede Kamerverkiezingen.

Nadere informatie

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is.

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is. HOE LOSSEN WE DIT OP? DE WERKVORM IN HET KORT Wat doe je als je een probleem of ruzie hebt? In het ergste geval moet je naar een rechter. Die bepaalt dan wie er gelijk heeft. Maar meestal kun je problemen

Nadere informatie

In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis

In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis In Beeld: Infographic de Europese schuldencrisis Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen analyseren aan de hand van een stappenplan een infographic over de schuldencrisis. Leerdoel: De leerlingen leren

Nadere informatie

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze?

Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Workshop C Waarom is stemmen belangrijk en hoe maak ik mijn keuze? Korte omschrijving workshop In deze workshop ontdekken de deelnemers

Nadere informatie

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn?

Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Welke lijsttrekker zou volgens jou de beste minister-president zijn? Mark Rutte (VVD) 26,1% Diederik Samsom (PvdA) 22,6% Alexander Pechtold (D66) 15,4% Emile Roemer (SP) 12,9% Geert Wilders (PVV) 6,4%

Nadere informatie

11 februari Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II

11 februari Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II 11 februari 2017 Onderzoek: Eindoordeel kabinet Rutte II Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Puzzel: De rechtszaal

Puzzel: De rechtszaal Puzzel: De rechtszaal Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen vullen in wie waar zit of staat in de rechtszaal. Leerdoel: De leerlingen kennen de opstelling van een rechtszaal en ze weten welke actoren

Nadere informatie

;k;lk. Les 1 Verschillende soorten nieuws

;k;lk. Les 1 Verschillende soorten nieuws Les 1 Verschillende soorten nieuws Voorbereiding: U kunt zich aanmelden voor de Nieuwsservice op http://www.nieuwsindeklas.nl/mijn-account/bestellingen en kosteloos dagen weekbladen aanvragen. Deze krijgt

Nadere informatie

200 JAAR STATEN-GENERAAL

200 JAAR STATEN-GENERAAL 200 JAAR STATEN-GENERAAL NOVEMBER 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #7 WAT HEB JE NODIG Knipblad met jaartallen (gekleurd papier) Knipblad met foto s/uitleg (wit papier) Magneetjes + magneetbord Uitgeknipte

Nadere informatie

Analyse enquête StemWijzer

Analyse enquête StemWijzer Analyse enquête StemWijzer Om te bepalen over welke onderwerpen stellingen in de StemWijzer zouden moeten worden opgenomen, is onderzoek gedaan naar de vraag: Op welke onderwerpen baseren mensen op welke

Nadere informatie

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opiniepeiling naar stemgedrag en stemmotieven van Nieuwe Nederlanders voor de 2e Kamerverkiezingen van 2012 Opdrachtgever Uitvoering veldwerk Etnicon Het Opiniehuis Rotterdam, September 2012 Het auteursrecht

Nadere informatie

Belangen: wie heeft welke belangen?

Belangen: wie heeft welke belangen? Belangen: wie heeft welke belangen? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen gaan in duo s de actoren koppelen aan de belangen die zij hebben. Dit doen zij door lijnen te trekken tussen betrokkenen en belangen.

Nadere informatie

Verdieping: welke staat past bij jou?

Verdieping: welke staat past bij jou? Verdieping: welke staat past bij jou? Korte omschrijving werkvorm Op 6 april houdt Nederland een raadgevend niet-bindend referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Nederland

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 51 punten

Nadere informatie

Activiteit: Leerlingen bekijken propaganda posters. Ze delen de posters in onder verschillende categorieën.

Activiteit: Leerlingen bekijken propaganda posters. Ze delen de posters in onder verschillende categorieën. Onderwerp: Propaganda In Nazi Duitsland Inleiding: Je kunt op You Tube verschillende filmpjes vinden de een sterk gekleurd karakter hebben propaganda. Stel b.v. de vraag wat er nu werkelijk inhoudelijk

Nadere informatie

Om de vragen te maken heb je, net als voor het echte examen, 2½ uur de tijd.

Om de vragen te maken heb je, net als voor het echte examen, 2½ uur de tijd. VOORBEELDEXAMEN MAATSCHAPPIJLEER (MET ANTWOORDMODEL) Dit is een voorbeeldexamen maatschappijleer, met het antwoordmodel erin verwerkt. Hiermee krijg je inzicht in de wijze waarop het examen wordt beoordeeld.

Nadere informatie

KONING OF PRESIDENT?

KONING OF PRESIDENT? ONING OF RESIDENT? ARIL 2015 AAN DE SLAG MET #3 WAT HEB JE NODIG? Werkblad 1 en 2 (uitgeprint) DE WERVORM IN HET ORT In de Verenigde Staten lopen kandidaten zich warm voor de presidentscampagne, met Hillary

Nadere informatie

Nederland hoort bij de wereldtop

Nederland hoort bij de wereldtop Globalistische politiek vereist draagvlak in de provincie Sibolt.Mulder@tns-nipo.com Duurzaamheidsdialoog 19/01/2012 Nederland hoort bij de wereldtop 1 Macro-economisch doen we het prima! Werkeloosheid

Nadere informatie

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II

Eindexamen havo maatschappijwetenschappen pilot 2014-II Aanwijzing voor de kandidaat Als in een vraag staat dat je een hoofd- of kernconcept moet gebruiken, dan gebruik je in het antwoord die elementen uit de omschrijving van het hoofd- of kernconcept die nodig

Nadere informatie

Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel

Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel Klas 4m2 Economie Leerling instructie Koehandel Mollers Inleiding spel koehandel De komende 5 lessen gaan we aan de slag met het spel koehandel. Dit spel speel je met maximaal 5 personen. Met deze vijf

Nadere informatie

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS

TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS TRANSATLANTIC TRENDS 2004 NETHERLANDS Q1. Denkt u dat het voor de toekomst van Nederland het beste is als wij actief deelnemen in de wereldpolitiek of moeten wij ons niet in de wereldpolitiek mengen? 1

Nadere informatie