Sector in beweging: overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sector in beweging: overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen"

Transcriptie

1 Zorgtrends Farmacie Sector in beweging: overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen 1 Farmacieketen onder druk In de gehele farmacieketen is op dit moment sprake van ingrijpende wijzigingen. Het preferentiebeleid van zorgverzekeraars, de variabele receptregelvergoeding voor apothekers en diverse overheidsmaatregelen zorgen ervoor dat de gehele farmaceutische sector onder druk staat. In deze brochure zullen - aan de hand van een overzicht van de belangrijkste geldstromen (figuur 1) - de veranderingen in de geneesmiddelensector in kaart worden gebracht. Alle geldstromen die in deze publicatie aan bod komen zijn - omwille van de leesbaarheid - beschreven vanuit het perspectief van apothekers, tenzij anders vermeld 1. 2 Marktpartijen Geneesmiddelenfabrikanten zijn vaak wereldspelers, terwijl groothandels en apothekers regionaal en lokaal opereren. In Nederland is de distributie van medicijnen fijnmazig georganiseerd en vormen apothekers de laatste schakel in het distributienetwerk tussen fabrikant en gebruiker. Naast openbare apotheken - waarvan er in 2008 in Nederland 1875 zijn - kunnen patiënten ook medicijnen verkrijgen bij apotheekhoudende huisartsen 2. In 2007 waren er hiervan ongeveer 450, dit aantal neemt echter snel af. Naast deze drie marktpartijen zijn zorgverzekeraars en verzekerden ook belangrijke spelers binnen de sector. In 2008 zijn er in Nederland vier grote en nog enkele middelgrote en kleine zorgverzekeraars actief. 2.1 Overheidsbeleid Het overheidsbeleid met betrekking tot de farmaceutische sector richt zich al enkele jaren op het beheersbaar houden van de steeds toenemende geneesmiddelenuitgaven. Om dit te kunnen realiseren heeft het Ministerie van VWS met verzekeraars, apothekers en geneesmiddelenfabrikanten prijsconvenanten gesloten. Kern van de afspraken is dat het voordeel dat apothekers genieten uit bonussen en kortingen via structurele prijsverlagingen wordt teruggegeven bij de verkoop. In het laatste akkoord is besloten dat per 1 januari 2008 de prijzen voor generieke geneesmiddelen met gemiddeld 10% worden verlaagd. De prijzen voor geneesmiddelen die uit octrooi lopen zijn met 50% verlaagd ten opzichte van de prijs voor het oorspronkelijke geoctrooieerde geneesmiddel. Daarnaast is tussen partijen overeengekomen dat in beginsel geen prijsverhogingen worden doorgevoerd gedurende de looptijd van het convenant. De opbrengst van de prijskortingen uit het vorige Geneesmiddelenconvenant wordt geraamd op 1,8 miljard in twee jaar tijd. Het huidige akkoord levert in 2008 een extra besparing op van 340 miljoen op de uitgaven voor geneesmiddelen. Voor 2009 zal dat naar verwachting 456 miljoen zijn. 3 De markt van geneesmiddelen De geneesmiddelenmarkt wordt een van oudsher gereguleerd door veel wet- en regelgeving. De regulering heeft niet alleen betrekking op de productie en distributie, maar ook de beschikbaarheid en het prijs niveau. Het geneesmiddelenbeleid van de overheid is sterk van invloed op het gedrag van marktpartijen. 3.1 Kwaliteit In Nederland wordt de toelating van nieuwe medicijnen geregeld in de Wet op de Geneesmiddelen. Daartoe is het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) opgericht. Medicijnen moeten, voordat ze op de markt mogen worden gebracht, bij het CBG worden geregistreerd. Bij de beoordeling van een registratieaanvraag maakt het College een afweging tussen farmaceutische kwaliteit van grondstoffen en eindproduct, werkzaamheid en veiligheid. Als een geneesmiddel door het College positief is beoordeeld en voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen, krijgt de fabrikant voor Nederland een handelsvergunning 3. Het CBG bepaalt tevens of voor het medicijn een recept nodig is of dat het vrij verkrijgbaar is Soorten geneesmiddelen Medicijnen kunnen worden verdeeld in vier verschillende productcategorieën. De specialités vormen de eerste productcategorie. Dit zijn merkgeneesmiddelen waar fabrikanten patent op hebben. Eén van de oogmerken van een patent is om fabrikanten in staat te stellen de hoge kosten van 1 Bij de bespreking van de geldstromen staan in de titel van de paragraaf nummers vermeld. Deze nummers corresponderen met de nummers van de geldstromen in figuur 1. 2 Ongeveer een kwart van de openbare apotheken behoort tot een ketenapotheek, waaronder Mediveen (ruim 200), Escura (ruim 100) en Vier Vijzels (75), bron Vektis. 3 Voor het verkrijgen van een Europese handelsvergunning van de Europese Commissie, kan een verzoek worden ingediend bij het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling (Engelse afkorting Emea). Als de Europese procedure wordt gevolgd, krijgt de fabrikant een handelsvergunning die geldig is in alle EU-lidstaten. Als de nationale procedure wordt gevolgd, komt het geneesmiddel alleen in Nederland op de markt. Door de procedure van wederzijdse erkenning te doorlopen het erkennen van een in een andere lidstaat afgegeven handelsvergunning mag het geneesmiddel in meerdere landen in Europa op de markt worden gebracht. WHOLESALE BANKING

2 onderzoek en ontwikkeling terug te verdienen. In de tweede plaats zijn er generieke geneesmiddelen. Dit zijn merkloze medicijnen die dezelfde eigenschappen hebben als het merkgeneesmiddel, maar waarvan het octrooi verlopen is. Daardoor zijn ze minder duur in aanschaf dan merkgeneesmiddelen en mogen ze door iedere fabrikant geproduceerd worden. Apothekers kopen generieke geneesmiddelen en specialités in bij fabrikant en/of groothandel. Beide soorten medicijnen worden door de industrie geproduceerd. Dit in tegenstelling tot de derde groep, de zogenoemde magistrale bereiding. Dit zijn medicijnen die de apotheker zelf bereidt, omdat een equivalent middel door fabrikanten niet wordt gemaakt. De magistrale bereiding maakte in 2006 in Nederland circa 1,5 % uit van de totale kosten aan genees middelen 4. Figuur 2. Gebruik geneesmiddelen en kosten naar productgroep mln (14%) 52 mln (1,50%) 765 mln (22%) De laatste categorie is de parallelle import. Sommige merkgeneesmiddelen zijn in het buitenland goed koper dan in Nederland en worden dan - buiten het officiële kanaal van de fabrikant om - geïmporteerd in de buitenlandse verpakking. Ze worden eerst gekeurd en voorzien van een Nederlandse bijsluiter om vervolgens als Nederlandse specialité verkocht te kunnen worden. In 2006 werd in Nederland in totaal 3479 miljoen uitgegeven aan geneesmiddelen (figuur 2). Naast het onderscheid tussen generieke genees middelen, specialités en magistrale bereidingen worden medicijnen wettelijke ook naar distributiekanaal Generieke geneesmiddelen Specialités Parallelimport Magistrale bereidingen 2175 mln (62,50%) 4 SFK Data en cijfers Bron: SFK, bewerking ING Economisch Bureau Figuur 1. Overzicht geldstromen in de farmacieketen* * Geneesmiddelendistributie via zorginstellingen is in dit overzicht buiten beschouwing gelaten. ** De groothandel ontvangt niet altijd kortingen en bonussen via een aparte geldstroom, deze worden vaak direct in de groothandelsinkoopprijs verdisconteerd. Farmacie 2

3 Tabel 1. Wettelijke indeling geneesmiddelen naar distributiekanaal Categorieën geneesmiddelen UR UA UAD AV Distributiekanaal Apotheker Drogist Overig ingedeeld 5. Zoals weergegeven in tabel 1 worden hierbij ook vier categorieën onderscheiden. Geneesmiddelen die uitsluitend bij apothekers en op basis van een recept te verkrijgen zijn, worden UR- of receptgeneesmiddelen genoemd. In 2006 werd circa 86% van de omzet van een openbare apotheek behaald met de verstrekking van deze middelen (figuur 3) 6. De tweede categorie bestaat uit de UA-geneesmiddelen. Deze mogen ook enkel door apothekers worden verstrekt, maar de verzekerde heeft geen recept nodig om het medicijn te verkrijgen. Ten aanzien van deze twee productgroepen hebben apothekers dus een distributiemonopolie. De overige twee categorieën, UAD- en AV-middelen kunnen ook zonder recept worden verkregen. Een UAD-medicijn moet wel onder toezicht van een apotheker of drogist worden verstrekt. Geneesmiddelen die vallen in de AV-catergorie mogen zonder dit toezicht aan de consument worden verkocht. De laatste drie categorieën worden samen ook wel aangeduid als zelfzorgmiddelen. Hierna wordt in deze publicatie met de term geneesmiddelen enkel de receptof UR-geneesmiddelen bedoeld, tenzij anders vermeld. De belangrijkste ontwikkelingen in de sector - zoals beschreven in deze publicatie - hebben namelijk betrekking op deze categorie. Daarnaast vertegenwoordigt deze groep met 86% het grootste deel van de omzet van een gemiddelde openbare apotheek. Figuur 3. Omzet apotheken in 2006 uitgesplitst naar productcategorie 3,7 mrd (86%) 0,3 mrd (7%) 0,3 mrd (7%) 4 De geldstromen In de volgende paragrafen zullen eerst de geldstromen tussen fabrikant, groothandel en apotheker worden besproken. Daarna wordt nader ingegaan op de geldstromen tussen apotheker, zorgverzekeraar en verzekerde. Vervolgens wordt de financiële relatie belicht tussen zorgverzekeraar en verzekerde. Tot slot zal aandacht worden besteed aan de consequenties van de ontwikkelingen in de farmaceutische sector ten aanzien van deze UR-geneesmiddelen. 4.1 Fabrikant en apotheker Inkoopkosten (1) De inkoopkosten van apotheken voor geneesmiddelen worden door wetgeving beïnvloed (figuur 1). Op grond van de Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP) worden maximumprijzen vastgesteld. Fabrikanten en groothandels moeten zich bij het vaststellen van de afzetprijzen houden aan dit prijsplafond. De verkoopprijzen die fabrikanten vaststellen zijn de zogenoemde officiële lijstprijzen. Het op basis van de WGP door de overheid vastgestelde prijsplafond wordt bepaald door het gemiddelde te nemen van de prijzen in de landen om ons heen: Groot-Brittannië, België, Frankrijk en Duitsland. Tweemaal per jaar stelt VWS de wettelijke maximumprijzen bij op basis van actuele prijsgegevens in de ons omringende landen. Op die manier is de WGP een belangrijk overheidsinstrument om invloed uit te oefenen op de geneesmiddelenprijzen Inkoopvoordelen: kortingen en bonussen (2) Er bestaat een verschil tussen de officiële lijstprijzen en de werkelijke prijzen die apothekers betalen voor de inkoop van geneesmiddelen. Dit verschil bestaat uit de door fabrikanten verstrekte kortingen (figuur 1). De kortingen op generieke geneesmiddelen bedragen gemiddeld circa 60%. Voor generieke geneesmiddelen zijn deze hoger dan voor specialités. Ze kunnen incidenteel oplopen tot 80-90% van de inkoopkosten. Als gevolg van een beleidswijziging is in de jaren negentig de receptregelvergoeding (zie verder 4.2.2) verlaagd. In samen hang met deze maatregel werd het apotheken toegestaan om voor de geleverde receptgeneesmiddelen de lijstprijzen in rekening te brengen en de bedongen kortingen te houden. Op deze wijze kunnen apotheken de gemiste inkomsten - vanwege de verlaging van de receptregelvergoeding - compenseren met de inkomsten die voortvloeien uit de verstrekte kortingen. Dit is medio 2008 ook nog het geval, de omvang van de kortingen staat als gevolg van huidige ontwikkelingen wel onder druk. Apotheken ontvangen naast kortingen op de inkoop soms ook bonussen bij de verkoop, die doorgaans achteraf worden toegekend na de verkoop van een vooraf vastgestelde hoeveelheid. Veelal worden over dit soort bonussen afspraken gemaakt als fabrikanten nieuwe geneesmiddelen op de markt introduceren. De kortingen en bonussen vormen samen de zogenoemde inkoopvoordelen. Receptgeneesmiddelen Hulpmiddelen Bron: SFK Zelfzorgmiddelen / handverkoop 5 Geneesmiddelenwet, UR: uitsluitend recept; UA: uitsluitend apotheker; UAD: uitsluitend apotheker of drogist; AV: algemene verkoop. 6 SFK, Data en cijfers Farmacie 3

4 Figuur 4. Wijzigingen geldstromen bij preferente medicijnen Aanwijzing preferente fabrikant Gebruik kortingen om preferente leverancier te worden. Fabrikant geneesmiddelen generiek en/of specialité 3. Receptregelvergoeding onder aftrek van 5. clawback-korting, en 4. inkoopvergoeding 1. Inkoopkosten 1. Inkoopkosten 2. Kortingen en bonussen Zorgverzekeraar Apotheker Groothandel geneesmiddelen 2. Kortingen en bonussen Preferentiebeleid Zorgverzekeraars hebben met het preferentiebeleid de mogelijkheid om te bepalen dat alleen een geneesmiddel van de fabrikant met de laagste lijstprijs voor vergoeding in aanmerking komt. Dit beleid heeft tot doel prijsconcurrentie tussen fabrikanten te bevorderen en zo de kosten - de inkoopvergoeding die de zorgverzekeraar of de verzekerde aan de apotheker betaalt - te verlagen. Zorgverzekeraars wijzen daartoe een aantal gelijkwaardige geneesmiddelen aan, met uitsluiting van soortgelijke medicijnen van andere leveranciers. Nietpreferente middelen worden onder het preferentiebeleid niet langer vergoed, tenzij voorschrijvende artsen hiervoor een medische noodzaak aangeven. Dit leidt er toe dat ten aanzien van deze preferente medicijnen niet langer apothekers maar zorgverzekeraars bepalen welke medicijnen aan verzekerden worden verstrekt. Preferentie wordt verleend voor een periode van zes maanden tot een jaar. 7 Gedurende dit tijds bestek mogen fabrikanten de prijs niet verhogen. Zorgverzekeraars voeren twee soorten preferentiebeleid. Ten eerste voeren zij een gezamenlijk preferentiebeleid, waarbij zorgverzekeraars gezamenlijk de productgroepen aanwijzen die onder het beleid zullen vallen. In de tweede plaats hanteren zorgverzekeraars individueel een preferentiebeleid. Het verschil met het gezamenlijke preferentiebeleid is dat zij zelfstandig moeten bepalen welke medicijnen preferent worden. In 2005 werden op grond van onderlinge afspraken - het Convenant Farmacie - tussen fabrikanten, apothekers, zorgverzekeraars en de overheid als eerste drie generieke geneesmiddelen onder het gezamenlijk preferentiebeleid gebracht 8. Door de marginale prijsverschillen - als gevolg van het feit dat alle fabrikanten binnen een door de zorgverzekeraars gestelde bandbreedte bleven - werden meerdere fabrikanten aangemerkt als preferente leverancier. Het gevolg was ook slechts een beperkte daling van de kosten. Zorgverzekeraars voeren sinds 1 juni 2008 voor verschillende medicijnengroepen ook een individueel preferentiebeleid 9. Verzekeraars kunnen een dergelijk beleid voeren ten aanzien van bepaalde groep geneesmiddelen. Het aantal medicijnen waarvoor zorgverzekeraars hebben bepaald om een preferente fabrikant aan te wijzen varieert van een klein aantal tot meer dan dertig geneesmiddelen 10. Op 15 augustus 2008 heeft de rechtbank Utrecht, in kort geding, bepaald dat apothekers dit beleid ook moeten volgen Effecten preferentiebeleid Fabrikanten die preferente leverancier willen worden, zullen daarvoor hun lijstprijzen fors verlagen. Om deze prijsdaling te realiseren worden de kortingen aangewend die voor de invoering van het preferentiebeleid aan de apothekers werden verstrekt. In figuur 4 is schematisch weergegeven wat de gevolgen zijn van het preferentiebeleid. Apothekers ontvangen op medicijnen die onder het preferentiebeleid zijn gebracht geen kortingen meer en zullen hun inkomsten zien dalen (tabel 2). De invloed van het preferentiebeleid op de omzet en inkomsten van een gemiddelde openbare apotheek worden - bij 7 Dit is afhankelijk van de aanbestedingsvoorwaarden van de zorgverzekeraar. 8 De geneesmiddelen omeprazol, simvastatine en pravastatine zijn als eerste onder het gezamenlijke preferentiebeleid geplaatst. 9 Uitspraak rechtbank Breda, 4 januari 2008, een verdere uitbreiding van het gezamenlijke preferentiebeleid was overigens - onder het in 2008 afgesloten Transitieakkoord - niet mogelijk. 10 Deze bevoegdheid vloeit voort uit het Besluit Zorgverzekering artikel 2.8. Farmacie 4

5 Tabel 2. Gevolgen preferentiebeleid voor apotheken: een rekenvoorbeeld Lijstprijs fabrikanten (in ) Inkoopkosten apothekers (1) Kortingen (2) Werkelijke prijzen Situatie voor preferentiebeleid Situatie na preferentiebeleid benadering - aan de hand van het onderstaande scenario weergegeven. In dit scenario is gebruik gemaakt van cijfers uit Data en cijfers 2007 van SFK. Er wordt uitgegaan van een gemiddelde korting op generieke geneesmiddelen van 60%. Volgens SFK bedragen de gemiddelde inkoopkosten per apotheek euro. Circa 22% van deze kosten - in totaal euro - hebben betrekking op de inkoop van generieke geneesmiddelen. Indien 20% van het totaal aan generieke genees middelen onder het preferentiebeleid wordt gebracht en de gemiddelde korting bedraagt 60% dan heeft het preferentiebeleid een gemiddelde omzet daling van euro per apotheek tot gevolg. Voor de apotheek vormt deze omzetdaling een verlies aan netto inkomsten (tabel 2 en 3) 11. Het preferentiebeleid heeft ook consequenties voor de rol van zorgverzekeraars. Als gevolg van dit beleid krijgen zij invloed op de inkoop van generieke geneesmiddelen. Bij de introductie van gereguleerde marktwerking binnen de zorg is voor de zorgverzekeraars juist deze invloed door de overheid benadrukt. Zij dienen zich te manifesteren als kritische zorginkopers die zorgaanbieders dwingen om kwalitatief goede zorg tegen een acceptabele prijs te leveren. Met het preferentiebeleid zijn zorgverzekeraars in staat om ten aanzien van de generieke geneesmiddelen - die onder dit beleid zijn geplaatst - deze rol beter te vervullen. Het gevolg hiervan is dat niet langer apothekers, maar zorgverzekeraars bepalen welke middelen worden verstrekt. Dit leidt ertoe dat fabrikanten zich meer zullen gaan richten op de zorgverzekeraars, die voor hen een nieuwe klantengroep vormen. Vanaf medio 2008 doen de NZa en verschillende partijen uit de sector - waaronder SFK, Vektis en GIP/CVZ - onderzoek naar de omvang van inkoopvoordelen die in de farmaceutische sector aanwezig zijn. De onderzoeken moeten uitwijzen wat de effecten van het preferentiebeleid zijn op de inkomsten uit kortingen en bonussen. Uit een tussentijdse rapportage van deze onderzoeken - die nog moeten worden afgerond - blijkt dat partijen in de berekeningen uitgegaan van verschillende aannames. Dit betreft onder meer de inschattingen over de omvang van de inkoopvoordelen die nog in de markt aanwezig zijn en die als uitgangspunt van de berekeningen worden gehanteerd. Dit leidt in deze tussentijdse rapportage tot een verschil in uitkomsten van 25 miljoen tot 215 miljoen. Het is onduidelijk wat de uiteindelijke impact van het preferentiebeleid is en wat de ruimte is voor het kostendekkend maken van het tarief van de receptregelvergoeding. 4.2 Apotheker en verzekeraar Iedereen in Nederland is verplicht bij een zorgverzekeraar een basisverzekering af te sluiten. Zorgverzekeraars hanteren drie polismodellen: natura-, restitutie- en combinatiepolis. Onder een naturapolis haalt de verzekerde zijn medicijnen bij de apotheek en wordt vervolgens rechtstreeks door de verzekeraar betaald. De zorgverzekeraar contracteert in dit geval zorgaanbieders en betaalt hen voor de geleverde zorg. Onder een restitutiepolis moet de verzekerde het eerst zelf betalen en kan nadien de kosten bij de verzekeraar declareren. De combinatiepolis is een mengvorm van deze twee polissen. De basisverzekering dekte in 2007 ongeveer 93% van de totale geneesmiddelenkosten. Naast de inkoopvoordelen vormen de receptregelvergoeding, inkoopvergoeding en clawback-korting belangrijke onder delen die het inkomen van apothekers beïnvloeden. In de volgende paragraaf worden deze aan de hand van figuur 1 nader toegelicht Receptregelvergoeding (3) Apothekers zijn naast inkopers van geneesmiddelen ook zorgaanbieders en ontvangen voor verleende zorg een vergoeding. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen een bedrag voor de dienstverlening - de receptregelvergoeding - en de prijs voor het geleverde geneesmiddel, de inkoopvergoeding (figuur 1). In 2006 verstrekte een gemiddelde openbare apotheek in Nederland medicijnen op recept. De receptregelvergoeding vormt een belangrijk onderdeel - ruim 18% van de omzet van een gemiddelde openbare apotheek in van het inkomen van apothekers. Op grond van de Wet Marktwerking Gezondheidzorg (WMG) die op 1 oktober 2006 in werking is getreden, stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de maximale hoogte van deze receptregelvergoeding vast. De berekening vindt plaats op basis van een normatief kostenpatroon van een apotheek met een bepaalde normatieve omvang. De omvang van de apotheek wordt hierbij uitgedrukt in receptregels: de zo ge- Tabel 3. Gevolgen omzet per gemiddelde openbare apotheek per hoeveelheid (in %) generieke genees middelen dat onder preferentiebeleid is gebracht, bij een korting van 60% Percentage generiek onder preferentie Totale omzet in Omzetdaling in Omzetdaling in % 0% % ,1 50% ,3 100% ,7 11 De effecten voor de groothandel worden hier buiten beschouwing gelaten. Farmacie 5

6 Figuur 7. Uitgiften apotheken in % van het totaal* Standaarduitgifte ( 5,30) Weekuitgifte ( 2,90) Eerste uitgifte ( 1,50) Reguliere magistrale bereiding ( 10,60) ANZ-recept ( 10,60) Bijzondere magistrale bereiding ( 79,40) Bron: NZa, bewerking ING Economisch bureau (* Het totaal van alle uitgiften is meer dan 100%. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat één verstrekking meerdere soorten uitgiften kan vertegenwoordigen) noemde rekennorm 12. Bij de bepaling van de hoogte van de receptregelvergoeding wordt rekening gehouden met het door de overheid vastgestelde norminkomen voor de gevestigde apotheker, bovendien moet de vergoeding een reële tegemoetkoming zijn in de apotheekpraktijkkosten, waarbij de inkomsten uit overige verkopen worden meegewogen. De receptregelvergoeding bestond tot 1 juli 2008 uit een vast tarief van 6,10 per verstrekt receptgeneesmiddel en was niet afhankelijk van de inspanning die de apotheker moest leveren. Op het moment dat geneesmiddelen aan verzekerden worden verstrekt, kunnen daar echter verschillende apothekershandelingen aan vooraf gaan. Zo kan het om een magistrale bereiding gaan of een medicijn dat de verzekerde voor de eerste keer gaat gebruiken. In beide gevallen zal de apotheker meer tijd moeten besteden dan in het geval van een standaarduitgifte (bijv. herhaalrecept chronische patiënten). Om het verschil in inspanning ook te belonen is de oude tariefstructuur vervangen door een prestatiegericht vergoedingssysteem waarbij diverse handelingen - prestaties - van apothekers ook verschillend worden beloond (figuur 7) 13. De NZa is verantwoordelijk voor de vaststelling van deze tariefstructuur, die van invloed zal zijn op de inkomsten van apothekers. De NZa maakt in de nieuwe tariefstructuur van de receptregelvergoeding onderscheid tussen basisprestaties en aanvullende prestaties. Figuur 8 geeft een overzicht van de verschillende prestaties die de NZa onderscheidt, waarbij per uitgifte een combinatie van de verschillende basis- en aanvullende prestaties mogelijk is. Onder de basisprestaties vallen de week- en standaarduitgifte. Medicijnen die in een weekdosering aan de gebruiker worden verstrekt zijn weekuitgiften, alle overige verstrekkingen zijn de standaarduitgiften. Daarnaast worden ten behoeve van de nieuwe tariefstructuur nog vier aanvullende prestaties onderscheiden: de eerste uitgifte, de Avond- Nacht- Zondag-uitgifte en twee soorten magistrale bereidingen 14. In deze vernieuwde tariefstructuur is de receptregelvergoeding gemiddeld 6,10 per verstrekt geneesmiddel. Doordat apothekers als gevolg van het preferentiebeleid minder inkoopvoordelen ontvangen, is de hoogte van deze gemiddelde vergoeding onderwerp van discussie. Het is onduidelijk of dit gemiddelde tarief, met een daling van de inkoopvoordelen, nog toereikend zal zijn om de praktijkkosten van apothekers te dekken Inkoopvergoeding (4) De inkoopvergoeding (figuur 1) is de prijs die apothekers in rekening brengen bij de verzekeraar of verzekerde voor de geleverde geneesmiddelen. Deze is in beginsel gebaseerd op de lijstprijs die de betrokken geneesmiddelenleverancier (de fabrikant of de groothandel) voor het betreffende product heeft vastgesteld. Fabrikanten moeten zich bij hun prijsstelling houden aan de maximumtarieven uit de WGP. (Zie ook 4.1.2) Clawback-korting (5) De clawback-korting is een wettelijke regeling waarbij apotheken worden verplicht een deel van de gerealiseerde inkoop voordelen op receptgeneesmiddelen door te geven aan verzekerde of zorgverzekeraar. De korting wordt berekend over de apothekersinkoopprijs, welke gelijk is aan de door de fabrikanten afgegeven lijstprijzen van het betreffende medicijn. Per 1 juli 2008 is deze clawback-korting (figuur 9) vastgesteld op 6,82 %, maar met een maximum van 6,80 per voorschrift. Het percentage en het maximum van de clawback-korting worden door de NZa vastgesteld 15. Op 11 juli 2008 heeft de voorzieningenrechter in kort geding de clawback-korting opgeschort totdat meer duidelijkheid bestaat of de huidige inkoopvoordelen - na preferentiebeleid - afdoende zijn om de gemiddelde praktijkkosten te dekken. De NZa verricht op dit moment onderzoek naar actuele inkoop voordelen van apothekers. De schorsing van de clawback-korting geldt in afwachting van de resultaten daarvan. Als blijkt dat er nog redenen zijn voor de korting, dan kan die achteraf worden verrekend Eigen risico en restitutie (6) Met ingang van 1 januari 2008 geldt binnen de Zorgverzekeringswet een verplicht eigen risico van 150 per jaar voor verzekerden vanaf 18 jaar. Dit eigen risico geldt voor bijna alle zorgvormen die gedekt worden binnen de basisverzekering. De huisartsenzorg, verloskundige zorg, kraamzorg en tandheelkundige zorg voor jongeren tot 22 jaar vallen buiten het eigen risico 16. Als verzekerden medicijnen nodig hebben, worden pas na het bereiken van de 150 de kosten vergoed. Een verzekerde met een restitutiepolis zal de kosten voor zijn geneesmiddelen zelf betalen waarna de kosten vervolgens gedeclareerd kunnen worden bij de verzekeraar. Deze zal rekening houden met het eigen risico (figuur 1). 12 SFK, Data en cijfers Zie voor meer informatie over (de berekening van) de tariefstructuur NZa, Beleidsregel Prestatiebekostiging farmaceu tische zorg, CV Zie NZa, Beleidsregel prestatiebekostiging farmaceutische zorg, CV Zie NZa, Beleidsregel CV Chronisch zieken ontvangen een volledige compensatie voor het eigen risico van 150 via het Centraal Administratie Kantoor Bijzondere Zorgkosten (CAK-BZ). 17 Regeling Zorgverzekering. Farmacie 6

7 Figuur 8. Prestaties apothekers Prestaties apothekers Basisprestaties Aanvullende prestaties Weekuitgifte Standaarduitgifte Eerste uitgifte Magistrale bereiding ANZ-uitgifte Reguliere bereiding Bijzondere bereiding Bron: NZa, bewerking ING Economisch Bureau 4.3 Apotheker en verzekerde Bijbetaling GVS (7) De Minister van VWS besluit op advies van het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) welke geneesmiddelen onder de basisverzekering vallen. De basisverzekering dekt een groot gedeelte van de geneesmiddelenkosten, maar niet alle medicijnen worden vergoed. Voor een aantal geldt een maximumvergoeding of een eigen bijdrage 17. VWS bepaalt op basis van het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) de hoogte van de vergoeding voor de medicijnen en in welke mate een geneesmiddel door de zorgverzekeraar wordt vergoed. In 2006 werd er op grond van het GVS in totaal voor 23 miljoen bijbetaald. Dit is een zeer beperkt deel van de totale uitgaven aan receptgeneesmiddelen. De hoogte van deze eigen bijdrage wordt eveneens bepaald door het GVS. Medicijnen waarvan de eigenschappen voor de gebruiker nauwelijks verschillen worden door VWS als onderling vervangbaar beschouwd. Voor deze categorie wordt door de overheid een vergoedingslimiet vastgesteld. Als een verzekerde een medicijn gebruikt waarvan de prijs hoger is, dan komt het prijsverschil voor rekening van de verzekerde. Om de kosten in de toekomst beter te kunnen beheersen is VWS medio 2008 nog altijd bezig met de ontwikkeling van een vernieuwd vergoedingssysteem. Op dit moment vindt - op basis van het figerende GVS - voor het grootste gedeelte van de verstrekte geneesmiddelen geen bijbetaling plaats. Hoe het nieuwe systeem eruit zal zien en wanneer het zal worden ingevoerd is op dit moment nog onduidelijk Geneesmiddelen die niet worden vergoed (7) Medicijnen die niet in het geneesmiddelenvergoedingssysteem zijn opgenomen en dus niet voor vergoeding door de verzekeraar in aanmerking komen, moet de verzekerde zelf betalen of een aanvullende verzekering voor afsluiten. In 2006 is 234 miljoen uitgegeven aan (genees)middelen die niet voor vergoeding in aanmerking kwamen (figuur 1) Niet-geneesmiddelen (7) Naast geneesmiddelen bieden apothekers ook andere producten zoals hulpmiddelen aan. Met de verkoop van deze producten werd in 2006 per apotheek gemiddeld ongeveer 7% van de totale omzet behaald (figuur 1). 4.4 Conclusie De ontwikkelingen van het preferentiebeleid van zorgverzekeraars hebben in de eerste plaats direct forse invloed op de omvang van de voornaamste geldstromen binnen de farmaceutische sector. Dit beleid raakt met name de omzeten winstpositie van apotheken. Het is nog onduidelijk of de receptregelvergoeding die volgt uit de nieuwe tariefstructuur, met het afnemen van de inkoopvoordelen, leidt tot een kostendekkend tarief. De invoering van een vernieuwd GVS en de mogelijke aanpassing van de clawback-korting zullen eveneens zorgen voor de nodige verschuivingen. Ten tweede is het prefentiebeleid een voorbeeld van de veranderende rol van de zorgverzekeraars in de sector. Door dit beleid hebben zij invloed gekregen op de inkoop van de apotheker. Ten gevolge van deze twee ontwikkelingen is het de verwachting dat het distributiestelsel binnen de farmaceutische sector geleidelijk zal veranderen. Farmacie 7

8 Contact: ING Economisch Bureau Geert Nederhorst, ( ) Augustus 2008 ING Bank Instellingen Erwin Snijders, Branchemanager Gezondheidszorg ( ) ING Bank Zakelijke Arrangementen Ton van Hulst, Directeur ( ) Disclaimer De informatie in dit rapport geeft de persoonlijke mening weer van de analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uitoefening van hun vak. Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijk zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in dit rapport heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in dit rapport kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING Bank N.V. noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk- en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. De tekst is afgesloten op 18 augustus Farmacie 8

Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen

Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen Vragen en antwoorden geneesmiddelenprijzen Wie bepaalt precies de prijs van een geneesmiddel? De geneesmiddelenfabrikant bepaalt in eerste instantie de prijs van een geneesmiddel. Hij doet dit binnen de

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Transparantie-eisen aan apotheken

Transparantie-eisen aan apotheken Transparantie-eisen aan apotheken Toelichting bij de verplichte informatieverstrekking door apotheken aan consumenten Juni 2013 2 Inhoud 1. Vooraf 5 2. Transparantie-eisen voor apotheken en zorgverzekeraars

Nadere informatie

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID

ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID 1. Definities In dit beleidsdocument wordt verstaan onder: apotheekhoudende: apotheker of apotheekhoudende huisarts; geneesmiddel:

Nadere informatie

BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA

BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA 1. Definities In dit beleidsdocument wordt verstaan onder: apotheekhoudende: apotheker of apotheekhoudende huisarts; geneesmiddel: een geneesmiddel,

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Veelgestelde vragen Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Iedereen van 18 jaar en ouder in Nederland is verplicht zich te verzekeren voor de zorgverzekering. De overheid stelt vast welke

Nadere informatie

Beleidsdocument aanwijzing preferente geneesmiddelen

Beleidsdocument aanwijzing preferente geneesmiddelen ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND Beleidsdocument aanwijzing preferente geneesmiddelen 1. Definities In dit beleidsdocument wordt verstaan onder: geneesmiddel: een geregistreerd geneesmiddel op verstrekking dan

Nadere informatie

Ander merk, zelfde werkzame stof! Preferentiebeleid Geneesmiddelen

Ander merk, zelfde werkzame stof! Preferentiebeleid Geneesmiddelen Ander merk, zelfde werkzame stof! Preferentiebeleid Geneesmiddelen De zorgverzekeraars van Achmea (Zilveren Kruis Achmea, OZF Achmea, Interpolis, Avéro Achmea, FBTO, Agis Zorgverzekeringen, Pro Life Zorgverzekeringen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN

VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN VRAAG EN ANTWOORD VOORKEURSBELEID GENEESMIDDELEN OPGESTELD DOOR ORGANISATIES VAN ZORGVERZEKERAARS, ZORGAANBIEDERS EN CONSUMENTEN / PATIËNTEN (ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND, LHV, KNMP, NPCF EN CONSUMENTENBOND).

Nadere informatie

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid!

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Afspraken tussen uw apotheek en Achmea Achmea heeft met uw apotheek afspraken gemaakt over het gebruik van geneesmiddelen. Deze afspraken dragen

Nadere informatie

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van..

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van.. Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met het vervangen van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Deel 1 - Inleiding, definities en achtergrond

Deel 1 - Inleiding, definities en achtergrond FLOWCHARTS G-STANDAARD TAXE Deel 1 - Inleiding, definities en achtergrond Auteur: Bas van der MEER Versie: v1.2 Datum: 2 februari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Definities 3 2.1 Zorgverzekering............................................

Nadere informatie

Wat splitst Klink ons in de maag?

Wat splitst Klink ons in de maag? Wat splitst Klink ons in de maag? Materiaal om over na te denken Stelling Huisartsen hebben koudwatervrees, want na de vorige herziening zijn ze ook meer gaan verdienen 3 Overheidsbeleid Zorg Nieuwe Bekostiging,

Nadere informatie

Monitor Werking farmaciemarkt

Monitor Werking farmaciemarkt Monitor Werking farmaciemarkt Analyse van de ontwikkelingen op de farmaciemarkt december 2008 Inhoud 1. Vraagstelling en werkwijze 9 1.1 Aanleiding 9 1.2 Doelstelling monitor 9 1.3 Vraagstelling 9 1.4

Nadere informatie

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid!

Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Samen voor een goed en betaalbaar geneesmiddelenbeleid! Afspraken tussen uw apotheekhoudende huisarts en Achmea Achmea heeft met uw apotheekhoudende huisarts afspraken gemaakt over het gebruik van geneesmiddelen.

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in de Tandheelkundige branche. Notitie

Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in de Tandheelkundige branche. Notitie Notitie de distributie van geneesmiddelen door de dentale groothandel naar tandartsen en mondhygiënisten in relatie met de Geneesmiddelenwet. E. Kolsteeg secretaris Nederlandse Vereniging van Groothandelaren

Nadere informatie

Gedifferentiëerde WMG tarieven IR V-3-1-3

Gedifferentiëerde WMG tarieven IR V-3-1-3 Datum 15 oktober 2013 Versienummer 1/11 Z-Index Alexanderstraat 11 2514 JL Den Haag Postbus 16090 2500 BB Den Haag T 070-37 37 400 F 070-37 37 401 info@z-index.nl www.z-index.nl KvK: Haaglanden 27177027

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7073

BELEIDSREGEL BR/CU-7073 BELEIDSREGEL Stoppen-met-rokenprogramma Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5059

BELEIDSREGEL BR/CU-5059 BELEIDSREGEL Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Inkoopvoordelen en praktijkkosten apotheekhoudenden 2009, 2010 en 2011

Inkoopvoordelen en praktijkkosten apotheekhoudenden 2009, 2010 en 2011 Rapport Inkoopvoordelen en praktijkkosten apotheekhoudenden 2009, 2010 en 2011 Gevolgen voor flexibel tarief 2011 november 2010 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding 15 1.1 Uitvoering

Nadere informatie

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Rapport Cardiovasculair risicomanagement Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Colofon Auteur Daniëlla Theunissen, apotheker Met medewerking van Marianne Nijpels, apotheker Illustratie Len Munnik september

Nadere informatie

Uw verzekering in 2009. 100222-Bijsl SH Algemeen B27

Uw verzekering in 2009. 100222-Bijsl SH Algemeen B27 Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Uw verzekering in 2009 100222-Bijsl SH Algemeen B27 Inhoudsopgave De premies Uw verzekering in 2009 Het eigen risico Onze website 3 4 6 7 Revka 37 jaar Holland

Nadere informatie

Generieke versus merkgeneesmiddelen terminologie, grenzen en spanningen. Prof. Mr Marie-Hélène Schutjens 7 juni 2007 NVTAG, Rotterdam

Generieke versus merkgeneesmiddelen terminologie, grenzen en spanningen. Prof. Mr Marie-Hélène Schutjens 7 juni 2007 NVTAG, Rotterdam Generieke versus merkgeneesmiddelen terminologie, grenzen en spanningen Prof. Mr Marie-Hélène Schutjens 7 juni 2007 NVTAG, Rotterdam geneesmiddel = geneesmiddel Juridische definitie: aangediend of gepresenteerd

Nadere informatie

Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen juli 2015 december 2016 CZ, Delta Lloyd en OHRA

Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen juli 2015 december 2016 CZ, Delta Lloyd en OHRA Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen juli 2015 december 2016 CZ, Delta Lloyd en OHRA 1. Inleiding en definities Dit document bevat de aanwijsprocedure voor artikelpreferente geneesmiddelen

Nadere informatie

Deel 3 - WMG prijsberekening UR-geneesmiddel

Deel 3 - WMG prijsberekening UR-geneesmiddel FLOWCHARTS G-STANDAARD TAXE Deel 3 - WMG prijsberekening UR-geneesmiddel Auteur: Bas van der MEER Versie: v1.2 Datum: 30 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Flowchart #150 - wel of geen WMG? 4 3

Nadere informatie

Uitgebracht aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) Utrecht, 12 november 2010 Drs. B Karssen (Significant) B.C. Jurling RA (ConQuaestor) 1 van 151

Uitgebracht aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) Utrecht, 12 november 2010 Drs. B Karssen (Significant) B.C. Jurling RA (ConQuaestor) 1 van 151 C Inkoopvoordelen en praktijkkosten apotheekhoudenden in Nederland in 2009 Resultaten van het onderzoek onder openbare apotheken, apotheekhoudende huisartsen, fabrikanten, groothandels en zorgverzekeraars

Nadere informatie

Zorgverzekeringen 2014

Zorgverzekeringen 2014 Zorgverzekeringen 2014 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen: o Over Consumind o Basiszorgverzekering o Wijzigingen basispakket 2014 o Natura of vrije zorgkeuze polis o Top 5 meest gestelde

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Parallelexport is het spiegelbeeld van parallelimport: het exporteren van geneesmiddelen naar landen waar de prijzen hoger liggen.

Parallelexport is het spiegelbeeld van parallelimport: het exporteren van geneesmiddelen naar landen waar de prijzen hoger liggen. Bijlage 1 Parallelexport en -import van geneesmiddelen Parallelimport van geneesmiddelen is het importeren en vervolgens in Nederland in de handel brengen van een elders in de EU/EER 1 geregistreerd geneesmiddel,

Nadere informatie

In 2013 verandert het basispakket van de zorgverzekering als volgt:

In 2013 verandert het basispakket van de zorgverzekering als volgt: Zorgverzekering Iedereen die in Nederland woont of werkt moet een basisverzekering hebben. Dit basispakket dekt de standaardzorg van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis of apotheek. Daarnaast kunt u zich

Nadere informatie

heeft krachtens de paragrafen 2 en 4 van hoofdstuk 4 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg)

heeft krachtens de paragrafen 2 en 4 van hoofdstuk 4 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) TARIEFBESCHIKKING Nummer Datum ingang Datum beschikking Datum verzending TB/CU-5000-01 1 januari 2011 14 december 2010 16 december 2010 Volgnr. Geldig tot Behandeld door 34 directie Zorgmarkten Cure De

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

VRAGEN & ANTWOORDEN GEZAMENLIJKE INKOOP ADD-ON GENEESMIDDELEN 2016 LEUSDEN, OKTOBER 2015. IC Farma. 2015 Zilveren Kruis 1

VRAGEN & ANTWOORDEN GEZAMENLIJKE INKOOP ADD-ON GENEESMIDDELEN 2016 LEUSDEN, OKTOBER 2015. IC Farma. 2015 Zilveren Kruis 1 VRAGEN & ANTWOORDEN GEZAMENLIJKE INKOOP ADD-ON GENEESMIDDELEN 2016 LEUSDEN, OKTOBER 2015 INKOOPPROCEDURE 2016 VERSIE 1.0, 13 OKTOBER 2015 ZILVEREN KRUIS 2015 Zilveren Kruis 1 VRAGEN 1. Gezamenlijke Inkoop

Nadere informatie

AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET

AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET Afdeling Samenleving Richtlijn 560 AANVULLENDE (EXTRA) ZIEKTEKOSTENVERZEKERING AVX EN TAND-G-PAKKET Algemeen Met ingang van 1 januari 2006 is iedere Nederlander verplicht een zorgverzekering af te sluiten.

Nadere informatie

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten?

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten? Uw zorgverzekering Wist u dat de zorgverzekering verplicht is? Wist u dat u altijd geaccepteerd moet worden voor een basisverzekering? Wist u dat een zorgverzekeraar een zorgplicht heeft om u de zorg uit

Nadere informatie

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 Rapportage Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 - Betalingsregelingen eigen risico Zvw - Sturing met eigen risico 13 mei 2014 Rapport evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Z-Index. Bas van der Meer. 30 november 2005. manager Wet- en Regelgeving. Z-INDEX. Intermediair in zorginformatie op maat

Z-Index. Bas van der Meer. 30 november 2005. manager Wet- en Regelgeving. Z-INDEX. Intermediair in zorginformatie op maat Z-Index 30 november 2005 Bas van der Meer manager Wet- en Regelgeving 1 Onderwerpen 4 Historie Z-Index en G-Standaard 4 G-Standaard nader beschouwd 4 Informatieleveranciers & gebruikers 4 Productieschema

Nadere informatie

De Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 bij wonen in België en werken in Nederland

De Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 bij wonen in België en werken in Nederland De Zorgverzekeringswet per 1 januari 2006 Vanaf 1 januari 2006 is in Nederland de Zorgverzekeringswet (Zvw) in werking. Deze wet is de basis van een geheel nieuw Nederlands verzekeringstelsel voor ziektekosten.

Nadere informatie

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Hoefman, R.J., Brabers, A.E.M., en Jong, J.D. de. Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars.

Nadere informatie

4.1 Geneeskundige zorg in het kader van individuele zorg bij tuberculose en infectieziekten

4.1 Geneeskundige zorg in het kader van individuele zorg bij tuberculose en infectieziekten BELEIDSREGEL Beleidsregel overige geneeskundige zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie

Eindrapport. Onderzoek inkoopvoordelen en praktijkkosten farmacie

Eindrapport. Onderzoek inkoopvoordelen en praktijkkosten farmacie Eindrapport Onderzoek inkoopvoordelen en praktijkkosten farmacie oktober 2008 Inhoud Inhoud 3 Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 Aanleiding en doel van het onderzoek 7 Aanpak en werkwijze 7 Conclusies

Nadere informatie

Welkom bij DSW Zorgverzekeraar 2009

Welkom bij DSW Zorgverzekeraar 2009 Welkom bij DSW Zorgverzekeraar 2009 Bij DSW is de premie opnieuw nét kostendekkend. Goedkoper kan niet, duurder hoeft niet. 100222-Bijsl Welkom Inhoudsopgave Welkom bij DSW Zorgverzekeraar 3 Wat biedt

Nadere informatie

Brochure beoordeling modelovereenkomsten en reglementen

Brochure beoordeling modelovereenkomsten en reglementen Brochure beoordeling modelovereenkomsten en reglementen Maart 2009 Inhoud Inhoud 3 Vooraf 4 1. Beoordeling door de Nederlandse Zorgautoriteit 5 1.1 Taken 5 1.2 Toetsingskader 5 1.3 Procedure beoordeling

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU - 7020

BELEIDSREGEL BR/CU - 7020 BELEIDSREGEL BR/CU - 7020 VERLOSKUNDE Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast

Nadere informatie

informatie voor verzekerden

informatie voor verzekerden informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken De Goudse Zorg Polis is een verzekering die uitstekende dekking biedt voor ziektekosten.

Nadere informatie

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen

Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015. 1. Algemeen Reglement Farmaceutische zorg BeterDichtbij 2015 1. Algemeen Dit Reglement is een uitwerking van de modelovereenkomst van de Zorgverzekering BeterDichtbij welke weer een uitwerking is van het Besluit zorgverzekering

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Correspondentie

Nadere informatie

C.R.C. Huizinga-Arp. Praktijkorganisatie voor apothekersassistenten

C.R.C. Huizinga-Arp. Praktijkorganisatie voor apothekersassistenten C.R.C. Huizinga-Arp Praktijkorganisatie voor apothekersassistenten Houten 013 9 De bekostiging van de zorg.1 Inleiding 10. Definitie van de zorg 10.3 De kosten van de zorg 10.4 De betalers van de zorg

Nadere informatie

Vervolgonderzoek apotheekhoudenden

Vervolgonderzoek apotheekhoudenden Rapport Vervolgonderzoek apotheekhoudenden 2008 en 2009 Gevolgen voor flexibel tarief 2009 september 2009 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Uitkomsten onderzoek 2008 13 1.1 Inleiding 13 1.2.1

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5094

BELEIDSREGEL BR/CU-5094 BELEIDSREGEL Dyslexiezorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 44403 9 december 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 2 december 2015, kenmerk 873674-144431-Z,

Nadere informatie

Deze regeling is van toepassing op zorgaanbieders voor zover deze de prestatie Stoppen-met-Rokenprogramma leveren.

Deze regeling is van toepassing op zorgaanbieders voor zover deze de prestatie Stoppen-met-Rokenprogramma leveren. Regeling CU/NR-703 Stoppen-met-Roken-programma Gelet op de artikelen 36, derde lid, 37, zevende lid, 38, derde lid, en artikel 40, vierde lid, van de Wet marktordening gezondheidszorg - (Wmg), heeft de

Nadere informatie

3.2 Prestatie extreme kosten van geneesmiddelen (NZa-code M002) Het leveren van geneesmiddelen noodzakelijk voor de zorg, onder

3.2 Prestatie extreme kosten van geneesmiddelen (NZa-code M002) Het leveren van geneesmiddelen noodzakelijk voor de zorg, onder Bijlage 9 bij circulaire AWBZ/Care/11/9c BELEIDSREGEL Extreme kosten zorggebonden materiaal en geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Input AstraZeneca op consultatiedocument Advies langetermijnvisie geneesmiddelenbeleid

Input AstraZeneca op consultatiedocument Advies langetermijnvisie geneesmiddelenbeleid Input AstraZeneca op consultatiedocument Advies langetermijnvisie geneesmiddelenbeleid Het consultatie document geeft een uitgebreide beschrijving van de markt voor farmacotherapeutische zorg. De consultatievragen

Nadere informatie

Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen voor de periode januari 2016 december 2017 CZ, Delta Lloyd en OHRA

Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen voor de periode januari 2016 december 2017 CZ, Delta Lloyd en OHRA Aanwijsprocedure artikelpreferente geneesmiddelen voor de periode januari 2016 december 2017 CZ, Delta Lloyd en OHRA 1. Inleiding en definities Dit document bevat de aanwijsprocedure voor artikelpreferente

Nadere informatie

Lokaal samenwerken. M.L.A.(Martin) Favié, apotheker. 13 november 2012 PHARMACOM WORKSHOPPROGRAMMA

Lokaal samenwerken. M.L.A.(Martin) Favié, apotheker. 13 november 2012 PHARMACOM WORKSHOPPROGRAMMA Lokaal samenwerken M.L.A.(Martin) Favié, apotheker 13 november 2012 PHARMACOM WORKSHOPPROGRAMMA Programma Actuele marktontwikkelingen farmacie nationaal Dossierhouderschap Ketenzorg en populatiebekostiging

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B, tegen C en E beide te D Zaak : Farmaceutische zorg, voorschrijvend arts Zaaknummer : 2009.01831 Zittingsdatum : 23 juni 2010 1/5 Geschillencommissie Zorgverzekeringen

Nadere informatie

Deze regeling is van toepassing op zorgkantoren als bedoeld in artikel 1.1.1. van de Wet langdurige zorg (Wlz).

Deze regeling is van toepassing op zorgkantoren als bedoeld in artikel 1.1.1. van de Wet langdurige zorg (Wlz). Bijlage 26 bij circulaire Care/AWBZ/14/10c REGELING Informatieverstrekking monitoring uitgaven Persoonsgebonden budget en individueel aangepaste Wlz-hulpmiddelen : Ingevolge artikel 62 en 68 van de Wet

Nadere informatie

Deze beleidsregel is van toepassing op Zintuiglijk gehandicaptenzorg als bedoeld in artikel 2.5a van het Besluit zorgverzekering

Deze beleidsregel is van toepassing op Zintuiglijk gehandicaptenzorg als bedoeld in artikel 2.5a van het Besluit zorgverzekering BELEIDSREGEL Macrobeheersinstrument Zintuiglijk gehandicaptenzorg 2015 Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel d, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing!

Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Geneesmiddelentekorten Zonder probleemeigenaar, geen oplossing! Een perspectief vanuit de afnemer Melissa Buijens MSc. 1 november 2012 Stafmedewerker Inkoop & Logistiek Ziekenhuisapotheek Erasmus MC Een

Nadere informatie

Overzicht Financiering eerste lijn

Overzicht Financiering eerste lijn Overzicht Financiering eerste lijn Wat gaan we doen? Terugblik inventarisatie ZonMw onder 22 praktijkprojecten Overzicht financieringsbronnen Goed voorbeeld In dialoog met Waarom deze workshop? Quickscan

Nadere informatie

Welkom. 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1

Welkom. 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1 Welkom 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1 4. Nieuwe zorgstelsel per 1-1-2006 Alle ingezetenen van Nederland komen in aanmerking voor het nieuwe zorgstelsel Alle ziekenfondsplichtige en particuliere

Nadere informatie

Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen?

Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen? NvGZP Utrecht Vergoeding niet-gecontracteerde zorg: restitutiepolis en restitutie op naturapolis: wat gaat er veranderen? Janneke van den Berg-Vervest - jurist VvAA consultants in de gezondheidszorg Inleiding:

Nadere informatie

informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden

informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken De Goudse Zorg Polis is een verzekering die uitstekende dekking biedt voor ziektekosten.

Nadere informatie

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH)

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Inleiding en verantwoording De gezamenlijke medische hulpmiddelenindustrie SOMT, Stichting Ondernemingen Medische Technologie, heeft op uitdrukkelijk verzoek van

Nadere informatie

De zorgverzekeringswet

De zorgverzekeringswet De zorgverzekeringswet De invoering van de Zorgverzekeringswet (ZVW) en de wet op de Zorgtoeslag vanaf 1 januari 2006 is een feit. Hierdoor ontstaat er één zorgverzekering voor iedereen, waarmee het onderscheid

Nadere informatie

Bijlage 1 Uitgangspunten en inhoud van Zvw-pgb

Bijlage 1 Uitgangspunten en inhoud van Zvw-pgb Bijlage 1 Uitgangspunten en inhoud van Zvw-pgb Onderhandelingsresultaat overeengekomen door Per Saldo, ZN en VWS Uitgangspunten: Per 1 januari 2015 worden, indien de wijziging van het Besluit zorgverzekering

Nadere informatie

Voorschrijven door internisten en cardiologen

Voorschrijven door internisten en cardiologen Cardiologie_Cardiologie 29-10-12 15:18 Pagina 1 Voorschrijven door internisten en cardiologen Beknopte weergave van de verkenning naar oorzaken van verschillen in voorschrijven van cholesterolverlagers

Nadere informatie

Vergoeding van inrichtingskosten bij gedwongen verhuizing

Vergoeding van inrichtingskosten bij gedwongen verhuizing Bijlage 3 bij circulaire AWBZ/Care/12/07c BELEIDSREGEL Vergoeding van inrichtingskosten bij gedwongen verhuizing Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

De Vergoeding van Medicinale Cannabis door zorgverzekeraars in Nederland

De Vergoeding van Medicinale Cannabis door zorgverzekeraars in Nederland De Vergoeding van Medicinale Cannabis door zorgverzekeraars in Nederland Een rapport van: STICHTING NEDERLANDSE ASSOCIATIE VOOR LEGALE CANNABIS EN HAAR STOFFEN ALS MEDICATIE 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1.

Nadere informatie

Marktscan en beleidsbrief Extramurale Farmaceutische zorg

Marktscan en beleidsbrief Extramurale Farmaceutische zorg Marktscan en beleidsbrief Extramurale Farmaceutische zorg Beeld van de markt met vrije prijzen februari 2013 2 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding 11 1.1 Aanleiding 11 1.1.1 Vrije prijzen

Nadere informatie

Alleen de hoofdzaken

Alleen de hoofdzaken Alleen de hoofdzaken Bekostiging in de care (middagprogramma) Klaas Meersma 11 januari 2011 Wat komt aan de orde? Wijziging in de WMG Wijziging in Besluit zorgaanspraken, Zorgindicatiebesluit en de beleidsregels

Nadere informatie

Transitie huisartsenlaboratoria en zelfstandige trombosediensten

Transitie huisartsenlaboratoria en zelfstandige trombosediensten BELEIDSREGEL Transitie huisartsenlaboratoria en zelfstandige trombosediensten Op grond van artikel 57, eerste lid, onderdelen b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7039

BELEIDSREGEL BR/CU-7039 BELEIDSREGEL LOGOPEDIE Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15160 30 september 2010 Derde wijziging Regeling beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2007 Het College voor

Nadere informatie

Handreiking Werkvoorraad geneesmiddelen

Handreiking Werkvoorraad geneesmiddelen Handreiking Werkvoorraad geneesmiddelen Januari 2011 Voor meer informatie en downloaden van de Handreiking: www.actiz.nl www.vgn.nl www.ggznederland.nl Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid en met gebruikmaking

Nadere informatie

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende ZZP ING Economisch Bureau Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende pensioeninkomen te hebben Meer dan de helft van de zelfstandige zonder personeel (zzp ers) bouwt

Nadere informatie

33 288 Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ter uitvoering van het stabiliteitsprogramma zorg 2013

33 288 Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ter uitvoering van het stabiliteitsprogramma zorg 2013 33 288 Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ter uitvoering van het stabiliteitsprogramma zorg 2013 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG De memorie van antwoord

Nadere informatie

voor goede zorg zorg je samen Voorkeursbeleid geneesmiddelen 2014 Hetzelfde geneesmiddel in een ander doosje. Mag dat?

voor goede zorg zorg je samen Voorkeursbeleid geneesmiddelen 2014 Hetzelfde geneesmiddel in een ander doosje. Mag dat? voor goede zorg zorg je samen Voorkeursbeleid geneesmiddelen 2014 Hetzelfde geneesmiddel in een ander doosje. Mag dat? Ja, uw apotheker mag u een voorkeursgeneesmiddel meegeven. Ook al ziet dat er qua

Nadere informatie

Uw verzekering in 2013

Uw verzekering in 2013 Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Uw verzekering in 2013 100222-Bij SH01-2013 Marion Banken Holland = Gezondheid = Inhoudsopgave Stad Holland - Een dijk van een zorgverzekeraar! De premies

Nadere informatie

Data en feiten 2013. Het jaar 2012 in cijfers. Stichting Farmaceutische Kengetallen DATA EN FEITEN 2013 1

Data en feiten 2013. Het jaar 2012 in cijfers. Stichting Farmaceutische Kengetallen DATA EN FEITEN 2013 1 Data en feiten 2013 Het jaar 2012 in cijfers Stichting Farmaceutische Kengetallen DATA EN FEITEN 2013 1 2 Inhoudsopgave Inleiding 5 Data en feiten 2013 in vogelvlucht 9 1 Nederland 13 1.1 Uitgavenontwikkeling

Nadere informatie

Uw verzekering in 2014

Uw verzekering in 2014 Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Uw verzekering in 2014 100222-Bij SH01-2014 Marion Banken Holland = Gezondheid = Inhoudsopgave Stad Holland - Een dijk van een zorgverzekeraar! De premies

Nadere informatie

Uw verzekering in 2012

Uw verzekering in 2012 Stad Holland, een dijk van een zorgverzekeraar Uw verzekering in 2012 100222-Bij SH01-2012 Bianca Tuinder Gezondheid = Holland = Inhoudsopgave Stad Holland - Een dijk van een zorgverzekeraar! De premies

Nadere informatie

Farmaceutische zorg in Nederland en het inkoopbeleid van zorgverzekeraars

Farmaceutische zorg in Nederland en het inkoopbeleid van zorgverzekeraars Farmaceutische zorg in Nederland en het inkoopbeleid van zorgverzekeraars Marco Varkevisser Stéphanie van der Geest Eindrapport d.d. 3 juni 2008 Dit onderzoek is door SEOR-ECRi uitgevoerd in opdracht van

Nadere informatie

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw.

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw. 2012095565 DE UITVOERING VAN ARTIKEL 2.6 lid 7 Bzv In het bijgevoegde standpunt legt CVZ artikel 2.6 lid 7 Bzv uit. Op 1 januari 2012 is de omschrijving van de prestatie 'dieetadvisering' in het Besluit

Nadere informatie

FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013

FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013 FAQ zorgverzekeringen 2014 20 december 2013 Inhoud: 1. Over DVN zorgverzekeringen p.1 2. Over zorgverzekeringen in het algemeen p.2 3. Over de voorgenomen wijzigingen bij zorgverzekeraars p.4 1. Over DVN

Nadere informatie

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007

Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 Nota no claimcompensatie en eenmalige tegemoetkoming in de schoolkosten van 12 tot en met 17-jarigen, Minimabeleid, gemeente Helmond, 2007 1. Inleiding..... 2 2. Aanleiding..... 2 3. De juridische basis...

Nadere informatie

Inleiding Aanpak Opbouw rapport

Inleiding Aanpak Opbouw rapport Inhoudsopgave Inleiding 2 Hoofdstuk 1: Het prijs- en vergoedingssysteem en zijn historie 3 Paragraaf 1.1 Waarom een prijs- en vergoedingssysteem? 3 Paragraaf 1.2 Het Nederlandse systeem en zijn historie

Nadere informatie

Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 )

Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 ) REGELING CV/NR-100.106 Declaratievoorschrift multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2 ) Gelet op artikel 37 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

Bijlage 1 Verzekeringsvoorwaarden De Friesland Zorgverzekeraar inzake farmaceutische zorg.

Bijlage 1 Verzekeringsvoorwaarden De Friesland Zorgverzekeraar inzake farmaceutische zorg. Bijlage 1 Verzekeringsvoorwaarden De Friesland Zorgverzekeraar inzake farmaceutische zorg. Polisvormen: Basisverzekering: o o o Polis Noord-Nederland Deze polis is geldig voor de provincies Drenthe, Flevoland,

Nadere informatie

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer COLLEGEVOORSTEL Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer Te besluiten om 1. Het minimabeleid met ingang van 1 januari 2015 aan te passen door wijziging van de richtlijnen;

Nadere informatie

Self assessment transparantie zorgverzekeraars

Self assessment transparantie zorgverzekeraars Self assessment transparantie zorgverzekeraars Inleiding In dit document treft u het self assessment transparantie aan. Met dit self assessment kunt u als ziektekostenverzekeraar nagaan of u voldoet aan

Nadere informatie