toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011"

Transcriptie

1 TAAL EN REKENEN VAN BELANG toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011

2 INHOUD Inleiding... 5 Hoofdstuk 1 Resultaten VMBO in de regio Den Haag Totaal overzicht van de afgenomen toetsen in alle leerwegen Basisberoepsgerichte leerweg (BBL) Kaderberoepsgerichte leerweg (KBL) Theoretische leerweg Conclusies Hoofdstuk 2 Resultaten intake ROC Mondriaan Lezen Luisteren Rekenen Conclusies Hoofdstuk 3 Conclusies en aanbevelingen Conclusies Aanbevelingen

3 Inleiding Taal en rekenen zijn belangrijke en actuele onderwerpen binnen het onderwijs. Het behaalde niveau van een leerling komt lang niet in alle gevallen overeen met het gewenste eindniveau van de opleiding van de leerling. Hierdoor sluit de taal- en rekenvaardigheid van leerlingen bij de doorstroom naar het vervolgonderwijs niet voldoende aan bij wat daar van hen verwacht wordt. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft aangegeven dat vanaf het schooljaar 2013/2014 de resultaten van taal en rekenen cruciaal zullen zijn voor het behalen van het schooldiploma. Naast de instellingsexamens zullen er centrale examens worden afgenomen om het taal- en rekenniveau van een leerling vast te stellen. Spirit4you voert in samenwerking met gemeenten, het vmbo en het mbo in de regio Den Haag een programma uit ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten. Spirit4you ziet voldoende taal- en rekenvaardigheid bij leerlingen als een van de factoren die voortijdig schoolverlaten kunnen voorkomen. In dat licht heeft Spirit4you ervoor gezorgd dat scholen uit de regio Den Haag taal- en rekentoetsen uit de TOA kunnen afnemen. Met behulp van deze toetsen die door de onderwijsinspectie zijn goedgekeurd krijgt men inzicht in het taal- en rekenniveau van de leerlingen van scholen binnen de regio Den Haag. Spirit4you heeft Bureau ICE gevraagd een onderzoek te doen naar de resultaten van afgenomen taal- en rekentoetsen in het schooljaar om zo een gefundeerder beeld te krijgen van het huidige taal- en rekenniveau van leerlingen in het voortgezet onderwijs binnen de regio Den Haag. Met dit initiatief is Spirit4you in Den Haag en omgeving een samenwerkingsverband dat landelijk gezien vooruitloopt waar het gaat om het aanpakken en voorkomen van taalen rekenachterstanden. Het is een positieve ontwikkeling dat de scholen in de regio Den Haag met elkaar taal en rekenen op de kaart zetten. En dat zij elkaar ook vinden in het kader van samenwerking en het realiseren van de doorlopende leerlijn. De gemeente Den Haag neemt de taal- en rekenproblematiek sterk ter harte en ondersteunt diverse activiteiten met betrekking tot taal- en rekenbeleid. Dit onderzoek is een van de resultaten hiervan. Daarnaast is vanuit de gemeente Den Haag subsidie verleend om een goede overdracht tussen vmbo en mbo te realiseren. Hiermee is op dit moment al een digitale overdracht van resultaten Lezen, Luisteren en Rekenen tussen het vmbo en het mbo mogelijk gemaakt. In dit rapport wordt verslag gedaan van de resultaten van de afgenomen TOA-toetsen (schooljaar ) bij de verschillende betrokken VMBO scholen (BBL, KBL en TL) uit de regio Den Haag. De toetsresultaten van de leerlingen van het vmbo hebben we ter vergelijking gelegd naast de resultaten van de intake van ROC Mondriaan. We hopen dat door deze rapportage duidelijk wordt hoe het gesteld is met het taal- en rekenniveau van de leerlingen binnen de regio Den Haag. En dat op basis van deze stand van zaken het onderwijs in taal en rekenen zo wordt ingericht dat zo veel mogelijk leerlingen binnen de regio Den Haag de gestelde taal- en rekeneisen behalen. 5

4 Taal- en rekenniveaus voor het onderwijs Vanaf 1 augustus 2010 zijn de Referentieniveaus van de commissie Meijerink leidend in het vaststellen van het gewenste eindniveau op het gebied van taal en rekenen. Voor de verschillende onderwijstypen gelden - met het oog op de doorstroom naar het vervolgonderwijs - de volgende referentieniveaus: Onderwijstype Taal Rekenen PO 1F 1F VMBO 2F 2F HAVO 3F 3F VWO 4F 3F MBO 1,2,3 2F 2F MBO 4 3F 3F Bij taal gaat het om de volgende domeinen: Mondelinge taalvaardigheid (Luisteren en spreken/gesprekken voeren) Lezen Schrijven Begrippenlijst en taalverzorging Voor rekenen gelden de volgende domeinen: Getallen Verhoudingen Meten en Meetkunde Verbanden Toetsafnames Binnen het voortgezet onderwijs hebben in totaal negen scholen TOA-toetsen afgenomen en zijn er in totaal 2300 toetsafnames geweest. In dit rapport zijn de resultaten geanalyseerd van toetsen waarvan met zekerheid te zeggen is dat ze in het VMBO zijn afgenomen. Dit zijn in totaal 810 toetsen. Daarnaast zijn in dit onderzoek de resultaten van 3260 toetsafnames van de intake bij ROC Mondriaan betrokken. De volgende toetsen zijn afgenomen: Nederlands Lezen jongeren 1F-2F Luisteren jongeren 1-2F en 2F-3F Rekent intaketoets 1F-2F-3F Taalverzorging 1F-2F-3F In hoofdstuk 1 zullen de toetsresultaten van de VMBO scholen van de regio Den Haag worden weergegeven en vervolgens per leerweg en leerjaar worden uitgesplitst. In hoofdstuk 2 vindt u de intake resultaten van ROC Mondriaan. Dit rapport zal vervolgens worden afgesloten met een algemene conclusie naar aanleiding van de resultaten en aanbevelingen met betrekking tot taal- en rekenbeleid. 6 7

5 Hoofdstuk 1 Resultaten VMBO in de regio Den Haag In dit hoofdstuk worden de resultaten van de toetsen van taal en rekenen van de VMBO scholen in de regio Den Haag weergegeven. Deze resultaten zijn gebaseerd op toetsafnames waarvan we zeker weten dat ze binnen het VMBO zijn afgenomen. Na een algemeen overzicht zullen de resultaten uitgesplitst worden naar resultaten voor de basisberoepsgerichte leerweg (BBL), de kaderberoepsgerichte leerweg (KBL) en de theoretische leerweg (TL). 1.1 Totaal overzicht van de afgenomen toetsen in alle leerwegen Er zijn vier toetsen binnen het VMBO afgenomen, namelijk Lezen, Luisteren, Taalverzorging en Rekenen. Hieronder staan de overzichten van de behaalde resultaten, vervolgens toegelicht per vaardigheid. Toets Totaal 3F 2F 1F Lager dan 1F Nederlands Lezen 1F-2F Jongeren 100% (388) nvt 18% (72) 46% (174) 36% (142) Nederlands Luisteren 1F-2F Jongeren 100% (130) nvt 28% (37) 63% (82) 9% (11) Taalverzorging 1F-2F-3F toets 1 100% (135) 6% (8) 32% (43) 43% (58) 19%(26) Rekenen Intaketoets 1F-2F-3F 100% (207) 0 7% (14) 13% (27) 80% (166) Tabel: Lezen luisteren taalverzorging en rekenen VMBO regio Den Haag Lezen NEDERLANDS LEZEN 1F - 2F VMBO Totaal In totaal hebben 388 leerlingen van het VMBO de toets Lezen 1F-2F gemaakt. Uit onderstaande diagram wordt duidelijk dat een kleine groep (18%) voldoet aan het gewenste eindniveau 2F. Bijna de helft van de leerlingen heeft leesniveau 1F en een grote groep (36%) heeft lager dan 1F. Figuur 1.1 Behaalde niveaus Nederlands Lezen VMBO regio Den Haag 36% - lager dan 1F 46% - 1F 18% - 2F NEDERLANDS LUISTEREN 1F - 2F VMBO Totaal Luisteren Van de 130 leerlingen heeft een kleine groep (28%) niveau 2F behaald. De grootste groep (63%) haalt niveau 1F en 9% zit onder 1F. Figuur 1.2 Behaalde niveaus Nederlands Luisteren VMBO regio Den Haag 9% - lager dan 1F 63% - 1F 28% - 2F 8 9

6 Taalverzorging Door 135 leerlingen is de toets Taalverzorging 1F-2F-3F gemaakt. 32% haalt het niveau 2F. 6% heeft zelfs niveau 3F. De grootste groep (43%) scoort niveau 1F en een groep van 19% scoort lager dan 1F. TAAL VERZORGING 1F - 2F - 3F VMBO Totaal Vergelijking resultaten op Lezen in eerste leerjaar en vierde leerjaar In het vierde leerjaar is alleen een toets Lezen afgenomen. Dit maakt het mogelijk om op het gebied van de leesvaardigheid een vergelijking te maken tussen leerlingen van het eerste leerjaar en leerlingen van het vierde leerjaar. Figuur 1.5 Vergelijking Lezen leerjaar 1 en 4 basisberoepsgerichte leerweg 80% 70% Figuur 1.3 Behaalde niveaus Nederlands Taalverzorging VMBO regio Den Haag 19% - lager dan 1F 43% - 1F 32% - 2F 6% - 3F 60% 50% 40% Rekenen 207 leerlingen hebben de intaketoets Rekenen 1F-2F-3F gemaakt. 7% van de leerlingen zit op rekenniveau 2F, 13% op 1F en de grootste groep (80%) heeft een niveau lager dan 1F. REKENEN INTAKETOETS 1F - 2F - 3F VMBO Totaal 30% 20% 10% 0% Lager dan 1F 1F 2F VMBO BL-1 79% 21%... VMBO BL-4 18% 73% 9% Figuur 1.4 Behaalde niveaus Rekenen VMBO regio Den Haag 80% - lager dan 1F 13% - 1F 7% - 2F 0% - 3F In het eerste leerjaar scoort het overgrote deel van de leerlingen onder 1F. In het vierde leerjaar behaalt een grote meerderheid niveau 1F. Een klein percentage (9%) heeft het eindniveau 2F behaald. 1.2 Basisberoepsgerichte leerweg (BBL) Bij de BBL zijn leerlingen van het eerste en het vierde leerjaar getoetst. Resultaten eerste leerjaar Er zijn vier toetsen afgenomen in het eerste leerjaar, namelijk Lezen, Luisteren, Taalverzorging en Rekenen. Voor Rekenen geldt dat 100% van de leerlingen onder 1F scoort. Ongeveer de helft van de leerlingen scoort onder 1F op Taalverzorging, de andere helft scoort 1F. Opvallend is dat de leerlingen als groep hoger scoren op Luisteren dan op Lezen. Zo zit bij Luisteren 16% van de leerlingen op het eindniveau 2F, bij Lezen scoren alle eerstejaars onder 2F. Toets Totaal 2F 1F Lager dan 1F Nederlands Lezen 1F-2F 100% (67) 21% (14) 79%(53) Nederlands Luisteren 1F-2F 100% (55) 16% (9) 65% (36) 18% (10) Rekenen Intaketoets 1F-2F-3F 100% (58) 100% (58) Taalverzorging 1F-2F-3F toets 1 100% (55) 5% (3) 44% (24) 51% (28) 1.3 Kaderberoepsgerichte leerweg (KBL) Ook bij KBL zijn leerlingen van het eerste en het vierde leerjaar getoetst. Resultaten eerste leerjaar Er zijn vier toetsen afgenomen in het eerste leerjaar, namelijk Lezen, Luisteren, Taalverzorging en Rekenen. Voor Rekenen geldt dat nagenoeg alle leerlingen onder 1F scoort (97%). Bij Taalverzorging haalt 13% van de leerlingen niveau 2F, de overige leerlingen scoren 1F (69%) of lager dan 1F (17%). Ook hier valt op dat de leerlingen als groep hoger scoren op Luisteren dan op Lezen. In vergelijking met de BBL behaalt in de KBL een hoger percentage leerlingen niveau 2F bij Luisteren, namelijk 32% tegen 16%. Bij Lezen geldt net zoals bij de BBL dat alle eerstejaars onder 2F scoren. Toets Totaal 2F 1F Lager dan 1F Nederlands Lezen 1F-2F 100% (60) 32% (19) 68% (41) Nederlands Luisteren 1F-2F 100% (53) 32% (17) 66% (35) 2% (1) Rekenen Intaketoets 1F-2F-3F 100% (72) 3% (2) 97% (70) Taalverzorging 1F-2F-3F 100% (52) 13% (7) 69% (36) 17% (9) Tabel: Resultaten Lezen, Luisteren, Rekenen en taalverzorging leerjaar 1 kaderberoepsgerichte leerweg Tabel: Lezen luisteren rekenen en taalverzorging leerjaar 1 basisberoepsgerichte leerweg 10 11

7 Vergelijking resultaten op Lezen in eerste leerjaar en vierde leerjaar In het vierde leerjaar is alleen een toets Lezen afgenomen. Dit maakt het mogelijk om op het gebied van de leesvaardigheid een vergelijking te maken tussen leerlingen van het eerste leerjaar en leerlingen van het vierde leerjaar. 80% 70% 60% 50% Resultaten derde leerjaar In het derde leerjaar TL zijn drie toetsen afgenomen: Lezen, Taalverzorging en Rekenen. Bij Taalverzorging behaalt 9% niveau 3F. Iets meer dan de helft van de leerlingen behaalt niveau 2F. De resultaten die in het derde leerjaar zijn behaald op Taalverzorging laten dus een stijgende lijn zien ten opzichte van de resultaten behaald in het eerste jaar. De resultaten van Lezen en Rekenen worden hieronder vergeleken met de resultaten die in het eerste en vierde leerjaar zijn behaald. Toets Totaal 3F 2F 1F Lager dan 1F Nederlands Lezen 1F-2F 100% (60) 23% (14) 60% (36) 17% (10) Rekenen Intaketoets 1F-2F-3F 100% (41) 34% (14) 61% (25) 5% (2) Taalverzorging 1F-2F-3F toets 1 100% (43) 9% (4) 51% (22) 23% (10) 16% (7) 40% 30% Tabel: Resultaten Lezen, Rekenen en Taalverzorging leerjaar 3 theoretische leerweg 20% 10% 0% Lager dan 1F 1F 2F VMBO KL-1 68% 32%... VMBO KL-4 7% 63% 30% Vergelijking resultaten op Lezen in eerste, derde en vierde leerjaar Zowel in het eerste, derde en vierde leerjaar van de TL is Lezen getoetst. Op basis van de resultaten die in de verschillende leerjaren behaald zijn, kan vervolgens bekeken worden hoe het leesvaardigheidsniveau binnen de TL zich ontwikkelt. Figuur 1.7 Vergelijking Lezen leerjaar 1, 3 en 4 theoretische leerweg 100% 90% 80% Figuur 1.6 Vergelijking Lezen leerjaar 1 en 4 kaderberoepsgerichte leerweg Net zoals bij de leerlingen van de BBL wordt in de KBL door het overgrote deel van de leerlingen in het eerste leerjaar onder 1F gescoord. In het vierde leerjaar behaalt een grote meerderheid niveau 1F. In de KBL behaalt 30% van de leerlingen in het vierde leerjaar niveau 2F (tegen 9% van de BBL-leerlingen). 70% 60% 50% 40% 1.4 Theoretische leerweg (TL) Binnen de TL zijn leerlingen van het eerste, derde en vierde leerjaar getoetst. Resultaten eerste leerjaar Er zijn vier toetsen afgenomen in het eerste leerjaar, namelijk Lezen, Luisteren, Taalverzorging en Rekenen. Opvallend is dat ook alle TL-leerlingen op Rekenen onder 1F scoren. Bij Taalverzorging heeft een kwart van de leerlingen niveau 2F al bereikt, driekwart scoort lager dan 2F. Op Luisteren scoren de leerlingen als groep hoger dan op Lezen. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat bij de getoetste TL-leerlingen niemand niveau 2F op Lezen of Luisteren heeft gescoord. Toets Totaal 2F 1F Lager dan 1F Nederlands Lezen 1F-2F 100% (27) 37% (10) 63% (17) Nederlands Luisteren 1F-2F 100% (22) 50% (11) 50% (11) Rekenen Intaketoets 1F-2F-3F 100% (33) 100% (33) Taalverzorging 1F-2F-3F toets 1 100% (25) 24% (6) 48% (12) 28% (7) 30% 20% 10% 0% Lager dan 1F 1F 2F VMBO TL-1 63% 37%... VMBO TL-3 17% 60% 23% VMBO TL-4 11% 43% 46% De verschillen in leesvaardigheid tussen de verschillende leerjaren zijn groot. Bijna tweederde deel van de leerlingen van het eerste leerjaar scoort onder 1F, niemand behaalt niveau 2F. In leerjaar 3 zit een kwart op niveau 2F en de grootste groep (60%) op 1F. In leerjaar 4 zit ongeveer de helft van de leerlingen op 2F, de andere helft scoort eronder. Tabel: Resultaten Lezen, Luisteren, Rekenen en Taalverzorging leerjaar 1 theoretische leerweg 12 13

8 Vergelijking resultaten op Rekenen in eerste en derde leerjaar Naast een vergelijking van Lezen, kan ook voor Rekenen een vergelijking tussen de resultaten van twee leerjaren binnen TL worden gemaakt, namelijk voor het eerste en derde leerjaar. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% Hoofdstuk 2 Resultaten intake ROC Mondriaan Voordat leerlingen gaan starten met een opleiding bij het ROC Mondriaan, wordt eerst een intaketoets afgenomen om het rekenniveau, leesniveau en luisterniveau vast te stellen. De gescoorde niveaus kunnen beschouwd worden als uitstroomniveaus van het VMBO. Bij deze gegevens is geen onderscheid gemaakt tussen leerlingen van VMBO BBL, KBL en TL. Deze gegevens worden meegenomen in dit rapport omdat het aantal afgenomen toetsen veel groter is dan de groep leerlingen die in het voortgezet onderwijs getoetst hebben. Door deze toetsafnames mee te nemen, krijgen we een gefundeerder beeld van de situatie rondom het taal- en rekenniveau van de leerlingen die, na hun VMBO-opleiding, doorstromen naar het MBO. 2.1 Lezen Uit onderstaande diagram komt naar voren dat van het totaal aantal leerlingen (794) slechts een kleine groep (16%) het gewenste eindniveau 2F heeft. Het grootste gedeelte heeft niveau 1F en zelfs een grote groep van 29% zit onder het uitstroomniveau van het primair onderwijs 1F. Bij deze totale groep leerlingen zitten ook de leerlingen die zich hebben aangemeld voor een MBO niveau 4 opleiding, waarbij het gewenste eindniveau 3F is. 0% Lager dan 1F 1F 2F VMBO TL-1 100% VMBO TL-3 5% 61% 34% Figuur 1.8 Vergelijking Rekenen leerjaar 1 en 3 theoretische leerweg De resultaten van Rekenen laten een duidelijk beeld zien. In het eerste leerjaar scoort 100% van de leerlingen lager dan 1F. In leerjaar drie is het nog maar een klein deel van de leerlingen (5%) dat lager dan 1F scoort. Zo n 60% heeft dan niveau 1F bereikt. En 34% van de leerlingen scoort zelfs op het vereiste niveau 2F. Figuur 2.1 Behaalde niveaus Nederlands Lezen bij intake ROC Mondriaan 55% - 1F 29% - lager dan 1F 16% - 2F 1.5 Conclusies Lezen Bij alle leerwegen scoren alle leerlingen in het eerste leerjaar onder niveau 2F op Lezen. Bij alle leerwegen is sprake van een stijging in leesniveau tussen leerjaar 1 en leerjaar 4. Bij alle leerwegen behaalt minder dan de helft van de vierdejaars leerlingen het vereiste niveau 2F. Bij BBL behaalt 9% van de vierdejaars leerlingen niveau 2F, bij KBL is die 30% en bij TL 46%. 2.2 Luisteren Uit onderstaand figuur komt naar voren dat een redelijke groep van 43% niveau 2F beheerst. De helft van het totaal aantal getoetste leerlingen (672) heeft niveau 1F. Een klein groepje van 6% scoort lager van 1F. Luisteren Bij alle leerwegen scoren de leerlingen als groep hoger op Luisteren dan op Lezen. Bij de TL behaalt geen van de leerlingen in het eerste leerjaar niveau 2F. Dit in tegenstelling tot de leerlingen van de BBL waar 16% op niveau 2F zit en de leerlingen van de KBL waarvan 32% niveau 2F behaalt. Taalverzorging Bij alle leerwegen behaalt de helft of meer van de leerlingen in het eerste leerjaar niveau 1F. In het eerste leerjaar wordt door de helft van de BBL-leerlingen en door 17% van de KBL-leerlingen lager dan 1F behaald. Het percentage TL-leerlingen dat in het eerste leerjaar lager dan 1F scoort is met 28% groter dan bij de KBL. Binnen de TL behaalt een kwart van de leerlingen in het eerste leerjaar niveau 2F, tegen 5% van de BBL-leerlingen en 13% van de KBL-leerlingen. Binnen de TL is tussen het eerste en derde leerjaar een stijging in de resultaten te zien: 9% van de leerlingen behaalt niveau 3F in het derde leerjaar. Iets meer dan de helft van de leerlingen behaalt het vereiste niveau 2F. Figuur 2.2 Behaalde niveaus Nederlands Luisteren bij intake ROC Mondriaan 51% - 1F 43% - 2F 6% - lager dan 1F Rekenen Bij alle leerwegen scoren nagenoeg alle eerstejaars leerlingen lager dan 1F. Binnen TL is tussen het eerste en derde leerjaar een stijging in de resultaten te zien: 61% van de derdejaars leerlingen heeft niveau 1F. 34% van de derdejaars leerlingen scoort het vereiste niveau 2F

9 2.3 Rekenen Van het totaal aantal leerlingen waarbij de rekentoets is afgenomen (1791), heeft 23% niveau 2F behaald. 39% van de leerlingen heeft niveau 1F en 38% van de leerlingen scoort lager dan 1F. Figuur 2.3 Behaalde niveaus Rekenen bij intake ROC Mondriaan 2.4 Conclusies Lezen 84% van het totaal aantal leerlingen heeft niet het vereiste leesniveau 2F. 29 % scoort zelfs onder het niveau 1F Luisteren 57% van het totaal aantal leerlingen heeft niet het vereiste luisterniveau 2F. 6% scoort onder het niveau 1F De leerlingen scoren op Luisteren hoger dan op Lezen. Rekenen 77% van het totaal aantal leerlingen heeft niet het vereiste rekenniveau 2F. Een grote groep (38%) scoort zelfs lager dan niveau 1F. Het niveau 3F is bij geen van bovenstaande vaardigheden behaald. 39% - lager dan 1F 38% - 1F 23% - 2F 0% - 3F Hoofdstuk 3 Conclusies en aanbevelingen 3.1 Conclusies Algemeen kan geconcludeerd worden dat de resultaten op taal en rekenen die behaald worden aan de start van het voortgezet onderwijs verbeteren naarmate de leerlingen dichter bij het examen komen. Er is dus sprake van groei en ontwikkeling in taal- en rekenvaardigheid. Gezien het aantal leerlingen dat aan het einde van het voortgezet onderwijs nog niet het vereiste referentieniveau heeft bereikt, moet ook geconcludeerd worden dat er nog wel een lange weg te gaan is. Binnen het VMBO is een positieve ontwikkeling te zien in niveautoename tussen leerjaar 1 en leerjaar 4, maar het vereiste referentieniveau wordt nog steeds door de meerderheid niet behaald. In de TL lijkt de groep met het vereiste eindniveau groter te zijn dan in de BBL en KBL, maar is het nog altijd de helft van de groep die onder 2F scoort. Bij de doorstroom van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs wordt een ernstig tekort geconstateerd als het gaat om de taal- en rekenniveaus waarmee leerlingen het basisonderwijs verlaten (lager dan 1F). Ook als we kijken naar de resultaten op Lezen (84% onder 2F ), Luisteren (57% onder 2F) en Rekenen (77% onder 2F) van de intake bij ROC Mondriaan dan zien we dat het nodig is om de handen uit de mouwen te blijven steken. Zeker als we bedenken dat leerlingen straks alleen hun diploma behalen als ze ook voor taal en rekenen de gewenste niveaus hebben behaald. De meeste leerlingen komen op niveau 1F of zelfs lager dan 1F binnen. Bij de MBO-opleidingen (niveau 1 tot en met 4) blijken leerlingen in de meeste gevallen voor taal en rekenen minstens 1 niveau omhoog te moeten om het vereiste referentieniveau te behalen aan het einde van de opleiding. 3.2 Aanbevelingen Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek hebben we aanbevelingen geformuleerd die moeten leiden tot verbetering van de taal- en rekenvaardigheid van de leerlingen in het voortgezet onderwijs in de regio Den Haag. Aanbevelingen voor de organisatie/directies Stel een toetsplan (per school/ bestuur) op waarin afspraken staan met vaste toetsmomenten voor alle leerlingen. Door het inzetten van een toetsplan kunnen resultaten van scholen en leerlingen goed met elkaar vergeleken worden. Ook in het kader van de overdracht naar het vervolgonderwijs is een toetsplan een goed hulpmiddel. Stel vast op welke manier het tempo en de intensiteit van de taal- cq rekenlessen omhoog kunnen. Neem daarin mee dat veel leerlingen in korte tijd 1 of 2 niveaus moeten groeien om het vereiste referentie niveau te behalen aan het einde van de opleiding. Taalachterstand is niet alleen het probleem van de taaldocenten. Bewustwording en een goede samenwerking tussen taaldocenten en vakdocenten moeten worden gestimuleerd om met het hele team de schouders onder de aanpak van taalachterstanden te zetten. Veel leerlingen die instromen in het vmbo, komen binnen met een lager taal- en rekenniveau dan het gewenste uitstroomniveau 1F van het primair onderwijs. Zorg voor een goede intake en diagnose aan het begin van het eerste leerjaar. Koppel resultaten terug naar de aanleverende basisscholen en draag met elkaar zorg voor een goede doorgaande leerlijn PO-VO. Het bovenstaande geldt ook voor de doorgaande lijn VO-MBO. Zorg ervoor dat die beleidskeuzes gemaakt worden die de vergrote aandacht voor taal en rekenen in de praktijk ook mogelijk maken en die op relatief korte termijn resultaat gaan opleveren.. Nader onderzoek naar de taal en rekenniveaus van leerlingen in Den Haag en omgeving is wenselijk. Aanbevelingen voor het onderwijs Zorg voor een toetsplan taal en rekenen op school. Maak ook duidelijk hoe het toetsplan gerealiseerd kan worden: hoe ga je de uitvoering van het toetsplan aanpakken? Zorg voor een goede intake van het taal- en rekenniveau en vertaal de toetsresultaten naar een lesplan/curriculum waarin leerlingen zo effectief mogelijk begeleid worden bij het ontwikkelen van taal- en rekenvaardigheid. Breng in kaart op welke gebieden de professionaliteit van docenten vergroot moet worden waar het gaat om taalonderwijs en met name ook het rekenonderwijs. Zorg ervoor dat de docenten over de benodigde tools beschikken als middelen en tijd, didactiek en voldoende eigen (reken)vaardigheid. Beoordeel het taalniveau van het lesmateriaal dat op school wordt gebruikt. Ga na of het lesmateriaal goed aansluit bij het taalniveau van de leerlingen. Als het taalniveau van het lesmateriaal te hoog blijkt (veel lesmethodes gaan uit van niveau 2F), maak met elkaar afspraken/een plan hoe je met dit lesmateriaal omgaat. Taalachterstand kan niet alleen door de taaldocenten worden opgelost. Hiervoor is een goede samenwerking tussen taaldocenten en vakdocenten noodzakelijk. Bespreek met elkaar op welke manier taal- en vakdocenten op dit gebied kunnen samenwerken en elkaar kunnen ondersteunen

10 18 Notities

Rapportage TOA. Taal en Rekenen in de regio Den Haag Schooljaar 2013-2014. Algemene bevindingen

Rapportage TOA. Taal en Rekenen in de regio Den Haag Schooljaar 2013-2014. Algemene bevindingen Rapportage TOA Taal en Rekenen in de regio Den Haag Schooljaar 2013-2014 Algemene bevindingen 1 Inhoud Inleiding... 3 Hoofdstuk 1. Resultaten in de regio Den Haag... 4 1.1 Overzicht toetsafnames... 4 1.2

Nadere informatie

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010 Rianne Reichardt Wet- en regelgeving Taal- en rekenniveau omhoog Invoering referentiekader Meijerink Invoering centrale examinering taal

Nadere informatie

TOA. Hét toetsinstrument voor efficiënt taal- en rekenonderwijs. instellingsexamen. voortgangs toetsen. voortgangs toetsen. diagnostische examentoets

TOA. Hét toetsinstrument voor efficiënt taal- en rekenonderwijs. instellingsexamen. voortgangs toetsen. voortgangs toetsen. diagnostische examentoets TOA Hét toetsinstrument voor efficiënt taal- en rekenonderwijs diagnostische examentoets instellingsexamen voortgangs toetsen voortgangs toetsen voortgangs toetsen 1 INTAKE 0-meting als startpunt voor

Nadere informatie

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/)

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) SLO oktober 2009 filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) Achtergrond Nederland heeft een goed onderwijssysteem. Maar, er is maatschappelijke zorg over de kwaliteit van het reken- en taalonderwijs.

Nadere informatie

TOA: Toolkit én schatkist

TOA: Toolkit én schatkist TOA: Toolkit én schatkist Ruim 1,7 miljoen toetsen afgenomen. Wat weten we nu? Taal en rekenen 2 jaar onderweg en wat heeft ons dit nu gebracht? Bekijk de resultaten van 2 jaar meten. Bureau ICE is in

Nadere informatie

NEDERLANDS en REKENEN

NEDERLANDS en REKENEN NEDERLANDS en REKENEN INHOUD Voorwoord Nederlands Rekenen Voorwoord Je beseft het misschien niet, maar de hele dag ben je met taal bezig. Om in de maatschappij en in je vak waarvoor je wordt opgeleid je

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Taaltoets

Product Informatie Blad - Taaltoets Product Informatie Blad - Taaltoets PIB150-2010-Taaltoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de Commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen,

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen, Postbus 57613 3008 BP Rotterdam Aan de ouders/verzorgers en leerlingen van CSG Calvijn Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen Bezoekadres Centrale

Nadere informatie

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6

Referentiekaders. Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2. Station en de referentiekaders 6 Referentiekaders Doorlopende leerlijn Taal en Rekenen (Meijerink) 2 Station en de referentiekaders 6 1 Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen (Commissie Meijerink) Een beknopte samenvatting/ de belangrijkste

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Rekentoets

Product Informatie Blad - Rekentoets Product Informatie Blad - Rekentoets PIB240-2010-Rekentoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA)

Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA) een beknopte toelichting op de Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA) voor vo-scholen Spirit4you, december 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doel van dit document... 3 1.2. Vragen... 3 2. Wat

Nadere informatie

NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO)

NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO) NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO) Inhoud: taal en rekenen de basis versterkt! Wat vooraf ging Wat zijn referentieniveaus? Referentieniveaus taal Referentieniveaus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 03 30 079 VMBO Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 9 oktober

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en afstroomregelingen 2013-2014. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen

Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen Rapportage: Analyse en tabellen: 4 Februari 2011 Mariëlle Verhoef Mike van der Leest Inleiding Het Graafschap College

Nadere informatie

Voorstel taal- en rekenbeleid [school]

Voorstel taal- en rekenbeleid [school] Inleiding Landelijk Op 27 april 2010 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel 'Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen' aangenomen. Het wetsvoorstel treedt op 1 augustus 2010 in werking. De kern van

Nadere informatie

Matrix. Consequenties regelgeving Nederlandse taal en rekenen. voor EVC-kandidaat

Matrix. Consequenties regelgeving Nederlandse taal en rekenen. voor EVC-kandidaat Matrix Consequenties regelgeving Nederlandse taal en rekenen voor EVC-kandidaat Inleiding Op 1 augustus 2010 is de wet Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen van kracht gegaan, waarmee een gemeenschappelijke

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool Wat staat je dan te wachten, waar kun je uit kiezen, waar kun je terecht??? In onderstaand schema is te zien hoe de leerroutes er uit zien op de middelbare

Nadere informatie

Stromen door het onderwijs

Stromen door het onderwijs Stromen door het onderwijs Vanuit het derde leerjaar van het vo 2003/2004 Erik Fleur DUO/IP Juni 2013 1. Inleiding In schooljaar 2003/2004 zaten bijna 200 duizend leerlingen in het derde leerjaar van het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 74 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Rapportage. De invoering van referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen in het VMBO. In opdracht van: mevrouw J. Kerkhoffs en de heer J.

Rapportage. De invoering van referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen in het VMBO. In opdracht van: mevrouw J. Kerkhoffs en de heer J. Rapportage De invoering van referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen in het VMBO In opdracht van: Contactpersoon: STICHTING PLATFORMS VMBO mevrouw J. Kerkhoffs en de heer J. de Kruijf Utrecht, november

Nadere informatie

Eindtoets & Overgang PO-VO.

Eindtoets & Overgang PO-VO. Eindtoets & Overgang PO-VO Welkom Aanwezige organisaties IEP toets Route 8 Centrale Eindtoets Programma Doel en functie van bijeenkomst Korte terugblik op schooljaar 2014-2015 Verduidelijking rondom (nieuwe)

Nadere informatie

CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen

CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen In dit document geeft het College voor Examens gegevens rondom de resultaten

Nadere informatie

Taal- en rekenbeleid. Acties op vier niveaus

Taal- en rekenbeleid. Acties op vier niveaus Taal- en rekenbeleid Acties op vier niveaus Doorkijk anno maart 2013 De zes schakels TOA Intake taalbewust docent Intensivering rekenen Visie Taal- en rekenbeleid volgen Acties 2013-2014 De zes schakels

Nadere informatie

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus Diagnostische toetsen Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen toetsen bij referentieniveaus Jan.vanWeerden@cito.nl Hoofd Research PO-VO Ruud.Alers@cito.nl Manager VO Overzicht presentatie Welke toetsen

Nadere informatie

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Cito Primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs Meting taal en rekenen 2010 Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Meting taal en rekenen

Nadere informatie

Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo. Kenmerk. Datum november 2009

Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo. Kenmerk. Datum november 2009 Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo Kenmerk Datum november 2009 Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling / KvK 09103470 1 Inleiding

Nadere informatie

optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs

optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs Eerlijk meten, optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs Methode-onafhankelijke toetsen voor rekenen, Nederlands, Engels, Duits en Frans Bureau ICE De nieuwe generatie

Nadere informatie

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen Projectplan 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag Projectleider Arno van Houwelingen / Peter Eskens Deelnemende instellingen Haagse Hogeschool J. Westerdijkplein - namen en adressen 75 van de deelnemende

Nadere informatie

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt. Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.

Nadere informatie

Taalresultaten Giessenlanden. Toetsresultaten basisscholen en

Taalresultaten Giessenlanden. Toetsresultaten basisscholen en Taalresultaten Giessenlanden Toetsresultaten basisscholen 2014-2015 en 2015-2016 1 Taalresultaten Giessenlanden Toetsresultaten basisscholen 2014-2015 en 2015-2016 Rotterdam, juni 2016 CED-Groep: Ellen

Nadere informatie

Recht op geletterd(heid)!

Recht op geletterd(heid)! Recht op geletterd(heid)! Basisvaardigheden Taal in het voortgezet onderwijs in Nederland Jan Rijkers voorzitter Centrale Directie Het Hooghuis scholengroep voortgezet onderwijs, Oss, NL CTO, Met recht

Nadere informatie

"Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen"

Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen "Daarbij moet het koppie gewoon zijn werk doen" Jan van de Craats BON-symposium, Rotterdam, 31 maart 2012 Kwaliteit van opleidingen en docenten Kwaliteit van opleidingen en docenten Kwaliteit van de PABO

Nadere informatie

Rekenbeleid Schooljaar 2015/2016 Wat is de rekentoets voor het voortgezet onderwijs? Vanaf het schooljaar 2013-2014 is de rekentoets verplicht in het eindexamenjaar van het voortgezet onderwijs. De rekentoets

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo Uitnodiging Aan Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen Van Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs Datum 16 maart 2011 Agenda Expertmeeting rekentoetsen vo Datum overleg 12 april 2011

Nadere informatie

1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen

1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen KWALITEIT IN TOETSEN EN EXAMENS TOA Digitaal webbased toetssysteem voor Taal en Rekenen Compleet leerlingvolgsysteem voor Taal en Rekenen in het voortgezet onderwijs 1 TOA: Digitaal webbased toetssysteem

Nadere informatie

Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO. Jan van Weerden Hoofd Research POVO

Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO. Jan van Weerden Hoofd Research POVO Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO Jan van Weerden Hoofd Research POVO Overzicht Referentieniveaus: aanleiding Doorlopende leerlijnen DLL De diagnostische toetsen Vooronderzoek: opzet en

Nadere informatie

Product Informatie Blad Toets Engels

Product Informatie Blad Toets Engels Product Informatie Blad Toets Engels PIB-2014-Engels Context Beheersing van de Engelse taal is een belangrijk onderdeel in het Nederlandse onderwijs. In het VO is Engels één van de doorstroomrelevante

Nadere informatie

Referentieniveaus Nederlandse taal

Referentieniveaus Nederlandse taal Referentieniveaus Nederlandse taal Congres ThiemeMeulenhoff Ede 2 februari 2012 Zorg over taal en rekenen Pabo-studenten: onvoldoende taal- en rekenvaardig Internationale onderzoeken: voorzichtige neerwaartse

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet onderwijs & Middelbaar beroepsonderwijs Rijnstraat 50 Den

Nadere informatie

Toevoeging talen 29-9-2010 1

Toevoeging talen 29-9-2010 1 Inleiding In het schooljaar 2009-2010 zijn er veel (landelijke) ontwikkelingen geweest op het gebied van AVO. Dit memo is niet volledig maar geeft de belangrijkste besluiten aan m.b.t. de examinering van

Nadere informatie

Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege

Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege 1 Meer aandacht voor taal en rekenen 2 Invoering referentieniveaus 2.1 Referentiekader 2.2 Voordelen van het werken met referentieniveaus 2.3 Overzicht eindniveaus

Nadere informatie

ROUTE 8 is een digitale, adaptieve eindtoets die in 2 à 3 klokuren via internet wordt afgenomen. 2 www.route8.nl

ROUTE 8 is een digitale, adaptieve eindtoets die in 2 à 3 klokuren via internet wordt afgenomen. 2 www.route8.nl Vanaf april 2015 zijn scholen in het basisonderwijs verplicht om leerlingen uit groep 8 een eindtoets te laten maken. De afnameperiode van de eindtoets in groep 8 is verplaatst van februari naar 15 april

Nadere informatie

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S 2. ONDERWIJSOPBRENGSTEN EN DEELNEMERSONTWIKKELING RENDEMENTEN EN DIPLOMA S DIPLOMA S VMBO 2-24 De rendementen vmbo zijn gebaseerd op de opbrengsten oordelen van de onderwijsinspectie. Als een leerling

Nadere informatie

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012 De Referentieniveaus Taal BAVO Eemlanden 14 maart 2012 2 Wat komt aan de orde? Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Status en ontwikkelingen rond de referentieniveaus Referentieniveaus

Nadere informatie

Rekenbeleid Sint-Janslyceum

Rekenbeleid Sint-Janslyceum Rekenbeleid Sint-Janslyceum Inhoud 1 Voorwoord... 2 2 Visie / doelen... 2 3 Beleid... 3 3.1 Rekenonderwijs... 3 3.2 Toetsing... 4 3.3 Rekenkaart... 5 4 Coördinatie en implementatie van het beleid... 5

Nadere informatie

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven TOETSEN TAAL Titel Korte omschrijving Uitgever en jaar Doelgroep Niveau Koppeling Stand. & Eindt. Context Digitaal / Instaptoets NT1 Een instaptoets voor lezen en VanDorp educatief, www. schrijven om de

Nadere informatie

Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO

Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO Referentiekader Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO steunpuntpo@poraad.nl 030-3100940 Inhoud Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Voordelen referentieniveaus

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor 2014

Drentse Onderwijsmonitor 2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 9 de editie Imke Oosting CMO Groningen Wat is de Drentse onderwijsmonitor? In beeld brengen van onderwijspositie en prestaties van Drentse leerlingen Van basisschool tot en

Nadere informatie

BROCHURE. adaptievedigitaleeindtoets

BROCHURE. adaptievedigitaleeindtoets BROCHURE adaptievedigitaleeindtoets Vanaf april 2015 zijn scholen in het regulier primair onderwijs verplicht om leerlingen uit groep 8 een eindtoets te laten maken. De afnamedatum van de eindtoets in

Nadere informatie

De Centrale Eindtoets anno nu en in de toekomst. Margit van Aalst (CvTE) Iris Verbruggen (Stichting Cito)

De Centrale Eindtoets anno nu en in de toekomst. Margit van Aalst (CvTE) Iris Verbruggen (Stichting Cito) De Centrale Eindtoets anno nu en in de toekomst Margit van Aalst (CvTE) Iris Verbruggen (Stichting Cito) OVERZICHT PRESENTATIE Algemene informatie over de Centrale Eindtoets, o.a. Taken van het CvTE Cijfers

Nadere informatie

Taal en rekenniveaus bij instroom en uitstroom van de beroepsgerichte leerwegen in het vmbo. José van der Hoeven en Joost Meijer, KPC Groep

Taal en rekenniveaus bij instroom en uitstroom van de beroepsgerichte leerwegen in het vmbo. José van der Hoeven en Joost Meijer, KPC Groep Taal en rekenniveaus bij instroom en uitstroom van de beroepsgerichte leerwegen in het vmbo José van der Hoeven en Joost Meijer, KPC Groep Inleiding In 2010 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Sinds

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2014-2015 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2014-2015. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2015-2016. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs 2013-2014 Informatieavond voortgezet onderwijs Voorstellen Het voortgezet onderwijs Aanmelden procedure Het onderwijsaanbod op Ypenburg/Leidschenveen/Nootdorp Lyceum Ypenburg

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

Handreiking resultaat van eindtoetsen basisonderwijs

Handreiking resultaat van eindtoetsen basisonderwijs Handreiking resultaat van eindtoetsen basisonderwijs 18 maart 2015, Jos van der Arend (Edustandaard) Inleiding Vanaf het schooljaar 2015-2016 zijn er drie verschillende eindtoetsen basisonderwijs beschikbaar.

Nadere informatie

Taalbeleid Sint-Janslyceum

Taalbeleid Sint-Janslyceum Taalbeleid Sint-Janslyceum Inhoud 1 Voorwoord... 1 2 Visie / doelen... 2 3 Evaluatie van de huidige situatie... 3 4 Beleidsvoornemens voor 2016... 3 4.1 Referentieniveaus... 3 4.2 Boek in je tas... 4 4.3

Nadere informatie

HANDREIKING Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs

HANDREIKING Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs HANDREIKING Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs 2016-2017 Inleiding Deze advieswijzer is opgesteld door de werkgroep POVO en kan door basisscholen gebruikt worden als hulpmiddel om

Nadere informatie

INSIGHT Rekentoets. Witboek Insight rekentoets. Tijd voor rekenen! 1

INSIGHT Rekentoets. Witboek Insight rekentoets. Tijd voor rekenen! 1 INSIGHT Rekentoets Witboek Insight rekentoets Tijd voor rekenen! 1 Colofon Titel: Uitgave door: Adres: Witboek Insight Rekentoets AMN b.v. Arnhem De Wetstraat 1 6814 AN Arnhem Tel. 026-3557333 info@amn.nl

Nadere informatie

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs 1 Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs Factsheet oktober 2014 In 2013 heeft O+S in opdracht van de Amsterdamse Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) voor het eerst onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

vakkundig onderwijs vakkundig onderwijs Ze kunnen niet meer rekenen. Wat moet het MBO daar mee? MBO bestaat uit ROC s en AOC s Beginsituatie MBO

vakkundig onderwijs vakkundig onderwijs Ze kunnen niet meer rekenen. Wat moet het MBO daar mee? MBO bestaat uit ROC s en AOC s Beginsituatie MBO vakkundig onderwijs Ze kunnen niet meer rekenen. Wat moet het MBO daar mee? Kees Corbet beleidsmedewerker projectleider Rekenen vakkundig onderwijs studenten 24.000 medewerkers 2300 domeinen 4 opleidingen

Nadere informatie

Ministeriële ingreep: rekenniveau omhoog

Ministeriële ingreep: rekenniveau omhoog REKENEN IN HET MBO Rekenles lastige opgave Auteurs Ingrid Christoffels & Annemarie Groot, Expertisecentrum Beroepsonderwijs maart 2017 Voor welk beroep je ook leert, rekenen hoort erbij. Om het diploma

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Taaltoets

Product Informatie Blad - Taaltoets Product Informatie Blad - Taaltoets PIB150-2010-Taaltoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de Commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 293 Primair Onderwijs 31 289 Voortgezet Onderwijs Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARISSEN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan

Nadere informatie

Toelatingsprocedure 2016 2017 PO en VO Velsen

Toelatingsprocedure 2016 2017 PO en VO Velsen Toelatingsprocedure 2016 2017 PO en VO Velsen Inhoud 1. Toelatingsprocedure PO - VO Velsen 1.1 Verantwoording 1.2 De leerlingen waar de afspraken voor gelden 1.3 Overeenstemming binnen de regio 2. Van

Nadere informatie

2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar

2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar 2.10 Resultaten van het ITS onderzoek naar leerlingen met autisme in het primair en voortgezet onderwijs in het schooljaar 2003-2004 Samenvatting, conclusies en aandachtspunten 1 Autisme in het primair

Nadere informatie

Procedure schoolverlaten

Procedure schoolverlaten Procedure schoolverlaten Overgang van het PO naar VO: Het advies van de basisschool is tegelijk het plaatsingsniveau van de leerling. Regelgeving: Het bevoegd gezag (VO) baseert zijn beslissing over de

Nadere informatie

Periode

Periode >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG.. Datum 6 oktober 2015 Betreft Stand van zaken invoering referentieniveaus

Nadere informatie

Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs 2015-2016

Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs 2015-2016 Advieswijzer voor plaatsing in het voortgezet onderwijs 2015-2016 Inleiding Deze advieswijzer is opgesteld door de werkgroep POVO en kan door basisscholen gebruikt worden als hulpmiddel om het advies VO

Nadere informatie

vormgeven van rekenen in het VO

vormgeven van rekenen in het VO vormgeven van rekenen in het VO Martin van Reeuwijk,, Susanne Spiele, Madeleine Vliegenthart, Peter van Wijk Allen werkzaam bij APS, versie 21 Februari 2013 vooraf Dit is een voorpublicatie, en zal als

Nadere informatie

Toelatingsprocedure 2015-2016 PO en VO Velsen

Toelatingsprocedure 2015-2016 PO en VO Velsen Toelatingsprocedure 2015-2016 PO en VO Velsen Vastgesteld op 12 november 2014 Inhoud 1. Toelatingsprocedure PO - VO Velsen 1.1 Verantwoording 1.2 De leerlingen waar de afspraken voor gelden 1.3 Overeenstemming

Nadere informatie

Product Informatie Blad Toets Engels

Product Informatie Blad Toets Engels Product Informatie Blad Toets Engels PIB-2014-Engels Context Beheersing van de Engelse taal is een belangrijk onderdeel in het Nederlandse onderwijs. In het VO is Engels één van de doorstroomrelevante

Nadere informatie

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Beschikbaar per 1 september 2015 NIEUW TOA Profielkeuzetoets vmbo en havo Biologie, economie, natuurkunde en wiskunde Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen

Nadere informatie

Bijlage 1: Format en instructie Leerlingwijzer

Bijlage 1: Format en instructie Leerlingwijzer Bijlage : Format en instructie Leerlingwijzer leerlingwijzer toets.nl Hoe heb je gescoord op weten, doen en snappen? vragen te behalen punten behaalde punten Wat heb je goed gedaan in deze toets? weten

Nadere informatie

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Programma Invoering van referentieniveaus en rekentoetsen in het onderwijs. Wat zijn ernstige rekenproblemen

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen. Docentendag BTG Handel 26 maart 2015 Enkele veelgestelde vragen over Nederlands in mbo Alet van Leeuwen

Actuele ontwikkelingen. Docentendag BTG Handel 26 maart 2015 Enkele veelgestelde vragen over Nederlands in mbo Alet van Leeuwen Actuele ontwikkelingen Docentendag BTG Handel 26 maart 2015 Enkele veelgestelde vragen over Nederlands in mbo Alet van Leeuwen Hoe komt het cijfer voor Nederlands tot stand? Wat is het eindcijfer voor

Nadere informatie

VMBO Voorbereidend Middelbaar Beroeps Onderwijs

VMBO Voorbereidend Middelbaar Beroeps Onderwijs Inhoud VO avond 1. Onderwijstypen voortgezet onderwijs (VO) 2. Advisering basisschool 3. Toelichting toetsafname 4. Tijdspad 5. Ontwikkelingen 6. Traject aanmelding VO. 7. Tips bezoek en overzicht van

Nadere informatie

VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS

VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS Programma: Voorlichting wordt verzorgd door drie scholen uit de buurt namens alle VO-scholen Verschillende onderwijsvormen Onderbouw en bovenbouw

Nadere informatie

Ronde 2. Taal als instrument in de stage. Referenties. Noten. 1. Onzichtbare Taaltaken

Ronde 2. Taal als instrument in de stage. Referenties. Noten. 1. Onzichtbare Taaltaken DRIEËNTWINTIGSTE CONFERENTIE HET SCHOOLVAK NEDERLANDS en gezamenlijke methodiekontwikkeling kunnen introduceren in het beroepsonderwijs. Er ligt hier een belangrijke, niet altijd eenvoudige, maar wel heel

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen. Mbo Taalacademie 30 januari Alet van Leeuwen

Actuele ontwikkelingen. Mbo Taalacademie 30 januari Alet van Leeuwen Actuele ontwikkelingen Mbo Taalacademie 30 januari 2015 Alet van Leeuwen onderwerpen Enkele heikele kwesties Kwestie 1 Een mbo 4 student heeft in 2013-2014 voor het pilotexamen Nederlands 3F een 5,4 behaald.

Nadere informatie

Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2017) in Rijnmond

Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2017) in Rijnmond Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2017) in Rijnmond De mbo-instellingen zijn zeer terughoudend met de toelating van ongediplomeerde vmbo-leerlingen. Voor ongediplomeerde vmbo-ers loopt

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus AE DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus AE DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 AE DEN HAAG Middelbaar Beroeps Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 194 Wet van 29 april 2010 tot vaststelling van regels over referentieniveaus voor de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen (Wet referentieniveaus

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016

OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 OVERGANGSNORMEN OP- en DOORSTROOMREGELING 2015 2016 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en doorstroomregeling 2015-2016. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS

VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS VOORLICHTING VAN DE BASISSCHOOL NAAR HET VOORTGEZET ONDERWIJS Programma: Voorlichting wordt verzorgd door drie scholen uit de buurt namens alle VO-scholen Verschillende onderwijsvormen Onderbouw en bovenbouw

Nadere informatie

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz.

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz. Diataal- leeswijzer Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. blz.2 blz.3 Streefscores klas 1 blz.3 Streefscores klas 2 blz.5 Streefscores klas 3 blz.6 Verband tussen streefscore en

Nadere informatie

De Luithorst: Schoolzelfevaluatie (midden) Schooljaar

De Luithorst: Schoolzelfevaluatie (midden) Schooljaar Kwaliteit van het onderwijs en de leerresultaten op de Luithorst Inleiding Een van de belangrijkste onderwerpen voor een basisschool is natuurlijk de kwaliteit van het onderwijs op onze school. Daaraan

Nadere informatie

TUSSENRAPPORTAGE INTENSIVERINGSTRAJECT REKENONDERWIJS VO. mei 2015

TUSSENRAPPORTAGE INTENSIVERINGSTRAJECT REKENONDERWIJS VO. mei 2015 TUSSENRAPPORTAGE INTENSIVERINGSTRAJECT REKENONDERWIJS VO mei 2015 2 STAND VAN ZAKEN Deze tussenrapportage is een vervolg op de startrapportage van mei 2014 en de tussenrapportage van november 2014. De

Nadere informatie

Rapportage. De invoering van de referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen op het havo/vwo

Rapportage. De invoering van de referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen op het havo/vwo Rapportage De invoering van de referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen op het havo/vwo In opdracht van: Het Steunpunt taal en rekenen vo i.s.m. de VO-raad en de VVVO Utrecht, januari 2011 DUO MARKET

Nadere informatie

Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2016) in Rijnmond

Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2016) in Rijnmond Memo Ongediplomeerde uitstroom vo / instroom mbo (2016) in Rijnmond Sinds 1 augustus 2014 zijn de regels voortvloeiend uit Focus op Vakmanschap voor het mbo van kracht. Voor de vo-scholen is met name de

Nadere informatie

Inhoudsopgave... 2 Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas Streefscores klas 2...

Inhoudsopgave... 2 Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas Streefscores klas 2... Inhoudsopgave... 2 Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas 1... 4 Streefscores klas 2... 6 Streefscores klas 3... 8 Streefscores klas 4... 10 Verband tussen

Nadere informatie

EERLIJK METEN, OPTIMAAL GROEIEN

EERLIJK METEN, OPTIMAAL GROEIEN EERLIJK METEN, OPTIMAAL GROEIEN TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs Methodeonafhankelijke toetsen voor rekenen, Nederlands, Engels, Duits, Frans en Spaans Bureau ICE De nieuwe

Nadere informatie

Rekenbeleid. Dr. Nassau College, Norg

Rekenbeleid. Dr. Nassau College, Norg Rekenbeleid Dr. Nassau College, Norg Maart 2015 Het vak rekenen staat dit jaar voor het eerst in alle klassen 1 t/m 3 op het rapport. In dit rekenbeleid geven wij informatie over rekenen als vak, het waarom

Nadere informatie

Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA)

Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA) Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA) Moeten deelnemers die in 2009/2010 zijn ingeschreven voor een opleiding geëxamineerd worden volgens de referentieniveaus van Meijerink?

Nadere informatie

WELKOM OP HET VMBO MAASLAND.

WELKOM OP HET VMBO MAASLAND. WELKOM OP HET VMBO MAASLAND www.lentiz.nl/vmbo-maasland Hallo leerlingen uit groep 8! Dit is een heel belangrijk jaar. Je zit nu in de laatste groep van de basisschool en volgend jaar ga je naar het voortgezet

Nadere informatie

maak kennis met Het College voor examens

maak kennis met Het College voor examens maak kennis met Het College voor examens College voor Examens 030 28 40 700, info@cve.nl Postbus 315, 3500 AH Utrecht www.cve.nl Het is enorm belangrijk dat de focus altijd gericht blijft op de leerling

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie