Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege"

Transcriptie

1 Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege 1 Meer aandacht voor taal en rekenen 2 Invoering referentieniveaus 2.1 Referentiekader 2.2 Voordelen van het werken met referentieniveaus 2.3 Overzicht eindniveaus 3 Veranderingen in het onderwijs 3.1 Examens voortgezet onderwijs 3.2 Rekentoets 3.3 Maatwerk op het vmbo 3.4 Onderbouw voortgezet onderwijs 4 Implementatietraject referentieniveaus taal en rekenen 5 Uitslagregels (slaag-/zakregelingen) examen vmbo en havo/vwo 5.1 Uitslagregeling vmbo 5.2 Uitslagregeling havo en vwo 6 Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege 6.1 Uitgangspunt 6.2 Implementatie taal- en rekenbeleid Valuascollege 7 MuisWerk 7.1 Plaats van MuisWerk in het taal- en rekenbeleid van het Valuascollege 7.2 Didactisch principe MuisWerk 7.3 Start MuisWerk op het Valuascollege 8 Coördinatoren Taal en Rekenen Valuascollege Taal en rekenen 1 Meer aandacht voor taal en rekenen Uit Pisametingen blijkt dat bij Nederlandse leerlingen vaardigheden op het gebied van taal en rekenen in de loop van de jaren minder zijn verbeterd dan gewenst (Pisa: Programm for International Student Assessment: wereldwijde vergelijkingen van leerprestaties van 15- jarigen). De ambitie is om het maximale uit de leerlingen te halen en daartoe is voor het voortgezet onderwijs het Actieplan Beter Presteren ontwikkeld dat o.a. pleit voor concentratie op de kernvakken (Nederlands, Engels, wiskunde/rekenen). Met de invoering van de referentieniveaus zijn er richtlijnen gekomen voor de mate van ontwikkeling van de taal- en rekenvaardigheid. De Wet Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (1 augustus 2010) stelt het werken de referentieniveaus verplicht van primair onderwijs tot uitstroom naar de arbeidsmarkt en instroom in het hoger beroepsonderwijs. Een eerste gevolg is dat er zowel in het primair onderwijs als in het voortgezet onderwijs (en middelbaar beroepsonderwijs) een toenemende aandacht is voor goed taal- en rekenonderwijs en doorlopende leerlijnen. Ook is het aantal taal- en rekenlessen toegenomen

2 en er is meer aandacht voor taal- en rekenzwakke leerlingen en het meten van vorderingen in taal- en rekenprestaties. 2 Invoering referentieniveaus 2.1 Referentiekader Het begrip referentiekader heeft te maken met twee initiatieven om meer duidelijkheid te geven over onderwijsinhouden: een over moderne vreemde talen en een over basiskennis en basisvaardigheden voor taal en rekenen in ons land. Het ERK (Europees Referentiekader) geeft voor moderne vreemde talen aan wat iemand die een taal leert, op bepaalde niveaus moeten kennen en kunnen van de taal. In het Nederlandse onderwijs wordt gewerkt met referentieniveaus voor taal en rekenen. De Expertgroep Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen onder leiding van Heim Meijerink heeft in 2008 een systematische beschrijving gepresenteerd van wat leerlingen in opeenvolgende fasen van het onderwijs moeten kennen en kunnen aan basisvaardigheden taal en rekenen (Rapport Over de drempels met taal en rekenen ). Voor vier momenten (drempels) in de schoolloopbaan is aangegeven waaraan een leerling moet voldoen: de fundamentele niveaus (F). Er zijn ook streefniveaus geformuleerd als uitdaging voor leerlingen die meer aan kunnen (S-niveaus). Er zijn vier niveaus geformuleerd voor taal: 1F, 2F, 3F en 4F en drie voor rekenen: 1F, 2F en 3F. Het niveau 2F is aangeduid als het algemeen maatschappelijk functioneel niveau: het niveau waaraan elke Nederlander minimaal zou moeten voldoen. Bij Nederlands zijn de niveaus vastgelegd voor de domeinen: Leesvaardigheid, Taalverzorging/woordenschat, Mondelinge taalvaardigheid Schrijfvaardigheid. Bij rekenen zijn de niveaus vastgelegd voor de domeinen: Getallen, Verhoudingen, Verbanden, Meten en meetkunde. 2.2 Voordelen van het werken met referentieniveaus Er is duidelijk omschreven wat leerlingen moeten kennen en kunnen als het gaat om de basiskennis en vaardigheden. In het onderwijs kunnen met de referentieniveaus doelen worden gesteld en kunnen de leerprestaties beter worden gemeten en bijgesteld. Leerprestaties kunnen in beeld worden gebracht en worden doorgegeven aan het vervolgonderwijs. Programma s van verschillende schooltypen kunnen beter op elkaar aansluiten, waardoor herhalingen en hiaten worden voorkomen. Bij een overstap tussen scholen kan het voor de ontvangende school makkelijker zijn om vast te stellen of en waar remediëring nodig is, of onderhoud volstaat, of dat een leerling kan doorwerken naar het eindniveau.

3 2.3 Overzicht eindniveaus vmbo-b/k vmbo-tl havo vwo Nederlands 2F 2F / 2S 3F / 3S 4F Rekenen/wiskunde 2F 2F / 2S 3F / 3S 3F / 3S 3 Veranderingen in het onderwijs Het streven om het niveau van taal en rekenen te verbeteren wordt kracht bijgezet met een aantal verplichtingen in het onderwijs. Elke leerling sluit het basisonderwijs af met een centrale eindtoets voor taal en rekenen (1Fniveau). Ook is een leerlingvolgsysteem verplicht, evenals het doorgeven van leerlinggegevens bij de overgang naar het voortgezet onderwijs. In het voortgezet onderwijs worden taal en rekenen op het centraal examen getoetst en wordt de slaag-/zakregeling verscherpt. Verder is er een diagnostische toets onderbouw voor Nederlands, Engels en rekenen/wiskunde (de zgn. 15-jarigentoets). Ook is een leerlingvolgsysteem verplicht. De school regelt tussentijdse toetsing en ondersteuning, m.a.w. elke school wordt geacht een taal- en rekenbeleid te ontwikkelen. 3.1 Examens voortgezet onderwijs Aan het examen vmbo, havo en vwo wordt met ingang van het schooljaar rekenen toegevoegd en in worden de examens Nederlands afgenomen op het niveau van de eindreferenties. De eindniveaus zijn voor het vmbo taal en rekenen niveau 2F, voor havo taal en rekenen niveau 3F en voor vwo taal niveau 4F en rekenen 3F. Ook wordt de slaag- /zakregeling aangescherpt.

4 3.2 Rekentoets De wordt digitaal geëxamineerd en kan in het voorlaatste en laatste jaar worden afgenomen. De kent alleen een centraal deel, zodat het cijfer tevens eindcijfer is. Dit cijfer maakt tot het schooljaar nog geen deel uit van de slaag-/zakregeling. Het komt wel op de cijferlijst, zodat het vervolgonderwijs weet waar de leerling staat. 3.3 Maatwerk op het vmbo Het vereiste referentieniveau voor taal en rekenen bij het examen vmbo is 2F. Dit blijft de ondergrens. Er is echter een onderscheid in de exameneisen per leerweg. Deze eisen liggen voor vmbo-tl hoger dan voor vmbo-kb; de eisen voor vmbo-kb liggen hoger dan voor vmbobb. In en mag de normering voor vmbo-bb tijdelijk onder niveau 2F liggen. De afstemming van de op de verschillende vmbo-leerwegen wordt nader uitgewerkt. Ook wordt voor taal en rekenen de aansluiting van vmbo-bb met niveau 2 van het mbo nader bekeken. 3.4 Onderbouw voortgezet onderwijs In het voortgezet onderwijs komt er met ingang van een landelijke diagnostische tussentoets (Nederlands, Engels en rekenen/wiskunde) op het eind van de onderbouw ( 15- jarigen-toets ). De tussendoelen die de leerlingen moeten halen zijn gebaseerd op de huidige kerndoelen, eindtermen, referentieniveaus taal en rekenen en het Europees Referentiekader Moderne Vreemde Talen. Bij de onderbouwtoets worden waar mogelijk vijf niveaus onderscheiden: vmbo-bb, vmbo-kb, vmbo-tl, havo en vwo: er wordt dus rekening gehouden met het onderwijsniveau van de leerling. In de eerste twee jaar van het vmbo en drie jaar van havo/vwo moet een leerlingvolgsysteem gebruikt worden waaruit de vorderingen blijken van kennis en vaardigheden van de leerling ten minste op het gebied van Nederlands, Engels en wiskunde en rekenen met behulp van toetsen. 4 Implementatietraject referentieniveaus taal en rekenen (Stand 1 januari 2013) Schooljaar vmbo havo/vwo basisschool Prepilot Prepilot Beperkte pilots Beperkte pilots Eerste pilotjaar Eerste pilotjaar Voorbereiding taal- en en Tweede pilotjaar Tweede pilotjaar Aanscherping slaag-/ Voorbereiding taal- en en Invoering verplichte (geen onderdeel uitslagregel) Aanscherping slaag-/ zakregeling examen Invoering verplichte (geen onderdeel uitslagregel) Voorbereiding taal- en en

5 zakregeling examen Tussentoets eind onderbouw voor Nederlands, Engels en rekenen/wiskunde Afstemming examens Nederlands op de referentieniveaus Rekenen wordt onderdeel van de slaag-/zakregeling Tussentoets eind onderbouw voor Nederlands, Engels en rekenen/wiskunde Afstemming examens Nederlands op de referentieniveaus Rekenen wordt onderdeel van de slaag-/zakregeling Invoering verplichte Taal- en en om vast te stellen in hoeverre de referentieniveaus worden beheerst 5 Uitslagregels (slaag-/zakregelingen) examen vmbo en havo/vwo 5.1 Uitslagregeling vmbo Bij het bepalen van de uitslag gelden de volgende drie regels: De CE-regel (geldt vanaf ): het rekenkundig gemiddelde van de cijfers op het CE (Centraal Examen) moet ten minste 5,5 zijn. De kernvakkenregel (geldt vanaf ): voor de en Nederlands mag als eindcijfer niet meer dan één onvoldoende worden gescoord, en die onvoldoende mag voor Nederlands niet lager zijn dan 5,0. Overgangsrecht: Het cijfer voor de maakt tot het schooljaar geen deel uit van de slaag-/zakregeling. De compensatieregel voor de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld: één vijf hoeft niet gecompenseerd te worden; twee vijven of één vier moeten wel gecompenseerd worden door ten minste een zeven. 5.2 Uitslagregeling havo en vwo Bij het bepalen van de uitslag gelden de volgende drie regels: De CE-regel (geldt vanaf ): het rekenkundig gemiddelde van de cijfers op het CE (Centraal Examen) moet ten minste 5,5 zijn. De kernvakkenregel (geldt vanaf ): voor de en de vakken Nederlands, Engels en wiskunde (voor zover van toepassing) mag als eindcijfer niet meer dan één onvoldoende worden gescoord, en die onvoldoende mag voor Nederlands niet lager zijn dan 5,0. Overgangsrecht: Het cijfer voor de maakt tot het schooljaar geen deel uit van de slaag-/zakregeling. De compensatieregel voor de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld: één vijf hoeft niet gecompenseerd te worden; bij één vier of twee vijven of één vier plus één vijf moet er wel compensatie zijn, zodat het gemiddelde van de eindcijfers ten minste 6,0 is. 6 Taal- en rekenbeleid op het Valuascollege 6.1 Uitgangspunt Het uitgangspunt van de Taakgroep is dat het optimaliseren van de taal- en rekenvaardigheid van de leerlingen een verantwoordelijkheid is van iedereen op de school. Niet alleen van de docenten Nederlands en wiskunde. Ook taalgericht lesgeven, aandacht voor rekenen bij andere vakken dan wiskunde, het invoeren van vademecums met algemene school -

6 vaardigheden en het informeren van het personeel en ouders/verzorgers over taal en rekenen zijn onderdelen van het beleid. 6.2 Implementatie taal- en rekenbeleid Valuascollege Voor de scholen betekent het invoeren van het referentiekader en de aanpassingen van de examens, dat er beleid moest worden ontwikkeld op het gebied van taal en rekenen. In het schooljaar is op het Valuascollege een werkgroep gestart met als taak het vormgeven van het taal- en rekenbeleid. De groep zorgde voor het doorgeven van informatie op het gebied van taal en rekenen naar het personeel en het opstellen van een beleidsplan voor het schooljaar Op initiatief van de werkgroep werden o.a. taalen rekencoördinatoren aangesteld, lessentabellen en vakwerkplannen aangepast. De groep houdt zich momenteel bezig met het actualiseren van het beleidsplan, bijscholen van docenten en afstemmen van vakgroepen. Op de rol staan zaken als het ontwikkelen van beleid voor talenten en het ontwikkelen van een dyslexie- en dyscalculiebeleid en beleid remedial teaching in samenwerking met de zorgcoördinatoren en remedial teachers. In het schooljaar zijn op vmbo toetsen voor taal en rekenen afgenomen met behulp van Entreetoetsen AMN, op havo/vwo taaltoetsen met Diataal (Diatekst en Diawoord) en en met ABC-toetsen. Het werken met toetsen van verschillende aanbieders leverde in de praktijk veel problemen op. Het ondersteunen van onderpresteerders leverde ook problemen op doordat er onvoldoende of niet-adequaat ondersteunend materiaal was voor de leerlingen. Bovendien ontbrak de mogelijkheid om leerlingen thuis te laten oefenen. Met ingang van het schooljaar wordt er gewerkt met het computerprogramma Muiswerk. Dit programma biedt namelijk toetsen aan en oefenmateriaal. Muiswerk wordt ingezet op het vmbo in klas 1 en 3 en op havo/vwo in klas 1 t/m 4 havo/5 vwo. 7 MuisWerk 7.1 Plaats van MuisWerk in het taal- en rekenbeleid van het Valuascollege MuisWerk is één van de middelen om de taal- en rekenvaardigheid van de leerlingen te bevorderen. Taal- en rekenbeleid is dus niet identiek met muiswerken. Ook taalgericht lesgeven (taalgericht vakonderwijs), aandacht voor rekenen bij andere vakken dan wiskunde, het invoeren van vademecums met algemene school -vaardigheden en het informeren van het personeel en ouders/verzorgers over taal en rekenen zijn onderdelen van het beleid. 7.2 Didactisch principe MuisWerk Als een leerling een MuisWerktest (een testsuite of drempeltoets) heeft gemaakt, volgt hieruit een individueel oefenplan met modules voor taal en/of voor rekenen. Elke module begint met een diagnostische toets, die betrekking heeft op een gedeelte van de stof van deze module. Op basis van de resultaten krijgt de leerling een aantal oefeningen voorgeschoteld. Als hij een oefening voldoende heeft gemaakt, verdwijnt deze uit zijn lijst en hij kan met de volgende oefening verder gaan tot alle oefeningen zijn gemaakt. Dan krijgt hij opnieuw een toets over de stof. Als de toets voldoende is, gaat hij door naar de een volgende serie oefeningen. Bij onvoldoende volgen nieuwe oefeningen. Als alle toetsen van een module zijn gemaakt, kan hij door naar de volgende module. De kracht van het werken op deze manier is, dat de leerling blijft oefenen tot hij de stof voldoende beheerst.

7 Tijdens het oefenen krijgt de leerling uitleg en feedback. Elke oefening begint met een of meer uitlegschermen. Hij ziet altijd of de vraag goed is beantwoord. In sommige gevallen wordt er uitgebreide feedback gegeven. De leerlingen kunnen thuis én op school met MuisWerk werken. De testen en diagnostische toetsen kunnen alleen op school worden gemaakt, oefenen kan zowel thuis als op school. Het maken van diagnostische toetsen en het oefenen wordt gemonitord. Het programma MuisWerk houdt van elke leerling bij hoe ver hij is met het verwerken van de stof en hoeveel tijd hij eraan besteedt. 7.3 Start MuisWerk op het Valuascollege Op vmbo en op havo/vwo zijn er MuisWerkteams geformeerd bestaande uit een teamleider en taal- en rekencoördinatoren. Zij sturen het implementatieproces. De leerlingen die werken met MuisWerk worden door docenten gemonitord. Op havo/vwo is de mentor de monitor voor taal en rekenen, op het vmbo de docent Nederlands en de docent wiskunde. 8 Coördinatoren Taal en Rekenen Valuascollege Taal- en rekencoördinatoren vmbo ( ): Lara Tuk (taal) en Abbie Chalgoum (rekenen). Portefeuillehouder MuisWerk vmbo is Paul Dekkers. Taal- en rekencoördinatoren havo/vwo ( ): Jimmy van Rijt (taal) en Aukje Steijvers (rekenen). Portefeuillehouder MuisWerk havo/vwo is Marcel Heinemans. Adviseur van het CMT voor het project Taal en Rekenen: Carel van Nisselroy.

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/)

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) SLO oktober 2009 filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) Achtergrond Nederland heeft een goed onderwijssysteem. Maar, er is maatschappelijke zorg over de kwaliteit van het reken- en taalonderwijs.

Nadere informatie

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen,

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen, Postbus 57613 3008 BP Rotterdam Aan de ouders/verzorgers en leerlingen van CSG Calvijn Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen Bezoekadres Centrale

Nadere informatie

NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO)

NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO) NOT 24 januari 2013 Taal en rekenen, de basis versterkt! Ria van de Vorle (SLO) Inhoud: taal en rekenen de basis versterkt! Wat vooraf ging Wat zijn referentieniveaus? Referentieniveaus taal Referentieniveaus

Nadere informatie

Referentieniveaus Nederlandse taal

Referentieniveaus Nederlandse taal Referentieniveaus Nederlandse taal Congres ThiemeMeulenhoff Ede 2 februari 2012 Zorg over taal en rekenen Pabo-studenten: onvoldoende taal- en rekenvaardig Internationale onderzoeken: voorzichtige neerwaartse

Nadere informatie

3 e Jaarcongres VMBO. Praktisch VMBO. 24 januari 2012, Reehorst Ede

3 e Jaarcongres VMBO. Praktisch VMBO. 24 januari 2012, Reehorst Ede 3 e Jaarcongres VMBO Praktisch VMBO 24 januari 2012, Reehorst Ede 3 e Jaarcongres VMBO Deelsessie 9 Taal en rekenen: zéker actueel in het vmbo Inhoud van deze workshop Actieplan beter presteren (kort)

Nadere informatie

Voorstel taal- en rekenbeleid [school]

Voorstel taal- en rekenbeleid [school] Inleiding Landelijk Op 27 april 2010 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel 'Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen' aangenomen. Het wetsvoorstel treedt op 1 augustus 2010 in werking. De kern van

Nadere informatie

Rekenen bij Moderne Wiskunde

Rekenen bij Moderne Wiskunde Moderne Wiskunde Rekenen: een volledig doorlopende leerlijn rekenen voor alle leerjaren en alle niveaus! Rekenen bij Moderne Wiskunde 1 Verplichte rekentoets Vanaf schooljaar 2013/2014 Voor alle leerlingen

Nadere informatie

Informatieblad Rekenen September 2012 Locatie Zusterstraat Schooljaar VWO, HAVO, MAVO en VMBO

Informatieblad Rekenen September 2012 Locatie Zusterstraat Schooljaar VWO, HAVO, MAVO en VMBO Informatieblad Rekenen September 2012 Locatie Zusterstraat Schooljaar 2012-2013 VWO, HAVO, MAVO en VMBO Informatieblad Rekenen, Johan de Witt, locatie Zusterstraat, september 2012 1 Beste ouder en/of verzorger,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 19 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Datum 19 december 2012 Betreft Voortgangsrapportage implementatie referentiekader taal en rekenen

Datum 19 december 2012 Betreft Voortgangsrapportage implementatie referentiekader taal en rekenen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

CONFERENTIE DOORLOPENDE LEERLIJNEN TAAL EN REKENEN

CONFERENTIE DOORLOPENDE LEERLIJNEN TAAL EN REKENEN CONFERENTIE DOORLOPENDE LEERLIJNEN TAAL EN REKENEN Naar een doorlopende toetslijn 9, 21 en 29 november Jan Kastelein/Maaike Beuving, CvE ONDERWERPEN 1 Uitgangspunten doorlopende leerlijn taal en rekenen

Nadere informatie

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz.

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz. Diataal- leeswijzer Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. blz.2 blz.3 Streefscores klas 1 blz.3 Streefscores klas 2 blz.5 Streefscores klas 3 blz.6 Verband tussen streefscore en

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012

Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012 Opbrengstgericht werken moet je doen! 3 e jaarcongres VMBO: Praktisch VMBO De Reehorst Ede, 24 januari 2012 Hoe zo: opbrengstgericht werken? data driven teaching Minister van OCW stuurt het Aktieplan Beter

Nadere informatie

Toewijzing en invoering Referentiekader Taal en Rekenen Een evenwichtige ambitie

Toewijzing en invoering Referentiekader Taal en Rekenen Een evenwichtige ambitie Toewijzing en invoering Referentiekader Taal en Rekenen Een evenwichtige ambitie 1. Referentiekader: onderdeel van breed taal en rekenbeleid Met de referentieniveaus taal en rekenen maken we de niveaus

Nadere informatie

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 TAAL EN REKENEN VAN BELANG toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 INHOUD Inleiding... 5 Hoofdstuk 1 Resultaten VMBO in de regio Den Haag... 7 1.1 Totaal overzicht van de afgenomen

Nadere informatie

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012 De Referentieniveaus Taal BAVO Eemlanden 14 maart 2012 2 Wat komt aan de orde? Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Status en ontwikkelingen rond de referentieniveaus Referentieniveaus

Nadere informatie

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten

Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Presentatie ernstige rekenproblemen & Dyscalculie 22 oktober 2014; Johanna Jager & Annelie van Harten Programma Invoering van referentieniveaus en rekentoetsen in het onderwijs. Wat zijn ernstige rekenproblemen

Nadere informatie

najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut

najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut najaar 2010 Bijeenkomst steunpunt taalenrekenenvo Freudenthal Instituut Waarom? de aanleiding Wie gaat wat doen? wiskunde of schoolbreed Rol van de docent Wat ga je inzetten? materialen, ook ict Doelgroepen,

Nadere informatie

Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee?

Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee? Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee? 20 november 2012 Els Loman en Aafke Bouwman 2 Inhoud workshop 1. Waarom Referentieniveaus? 2. Wat zijn Referentieniveaus? 3. Wat zijn de actuele ontwikkelingen?

Nadere informatie

REKENBELEID VALUASCOLLEGE VMBO - HAVO - VWO JOHN VAN OOIJEN KLAAS BEURSKENS

REKENBELEID VALUASCOLLEGE VMBO - HAVO - VWO JOHN VAN OOIJEN KLAAS BEURSKENS REKENBELEID VALUASCOLLEGE VMBO - HAVO - VWO JOHN VAN OOIJEN KLAAS BEURSKENS 1.Inhoudsopgave 2. Inleiding... 2 3. De school als organisatie... 2 4. Visie op rekenbeleid... 2 4.1 Uitgangspunten rekenbeleid...

Nadere informatie

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl -... j Onze referentie Aan geadresseerde

Nadere informatie

Taalbeleidsplan College Den Hulster Venlo

Taalbeleidsplan College Den Hulster Venlo College Den Hulster, Venlo Taalbeleidsplan College Den Hulster Venlo 2013-2015 Elke docent is taaldocent! Martens, Julia Schroijen, Ronald Inhoud 1.1 De school als organisatie... 2 1.1a Leerlingenpopulatie...

Nadere informatie

Kennismaken met de Referentieniveaus voor Taal en Rekenen in het primair onderwijs Suggesties voor bespreking in het team

Kennismaken met de Referentieniveaus voor Taal en Rekenen in het primair onderwijs Suggesties voor bespreking in het team Kennismaken met de Referentieniveaus voor Taal en Rekenen in het primair onderwijs Suggesties voor bespreking in het team In 2008 zijn in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010 Rianne Reichardt Wet- en regelgeving Taal- en rekenniveau omhoog Invoering referentiekader Meijerink Invoering centrale examinering taal

Nadere informatie

TAALBELEIDSPLAN VALUASCOLLEGE IEDERE DOCENT IS TAALDOCENT! PETER HOUBEN LISANNE AERTS SUZAN HOLLMAN

TAALBELEIDSPLAN VALUASCOLLEGE IEDERE DOCENT IS TAALDOCENT! PETER HOUBEN LISANNE AERTS SUZAN HOLLMAN 2016-2017 TAALBELEIDSPLAN VALUASCOLLEGE IEDERE DOCENT IS TAALDOCENT! PETER HOUBEN LISANNE AERTS SUZAN HOLLMAN 1.Inhoudsopgave 2. Inleiding... 2 3. De school als organisatie... 4 4. Visie op taalbeleid...

Nadere informatie

Naar een regionale aanpak Taal en Rekenen

Naar een regionale aanpak Taal en Rekenen Naar een regionale aanpak Taal en Rekenen Voorstel om te komen tot een meer gemeenschappelijk taal- en rekenbeleid tussen de VOscholen onderling en tussen VO en MBO. Discussiestuk ten behoeve van en in

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet onderwijs & Middelbaar beroepsonderwijs Rijnstraat 50 Den

Nadere informatie

Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO

Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO Referentiekader Informatiebijeenkomsten Referentieniveaus Steunpunt PO steunpuntpo@poraad.nl 030-3100940 Inhoud Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Voordelen referentieniveaus

Nadere informatie

Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO. Jan van Weerden Hoofd Research POVO

Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO. Jan van Weerden Hoofd Research POVO Referentieniveaus en doorlopende leerlijnen VO-MBO Jan van Weerden Hoofd Research POVO Overzicht Referentieniveaus: aanleiding Doorlopende leerlijnen DLL De diagnostische toetsen Vooronderzoek: opzet en

Nadere informatie

Rekenbeleid Valuascollege VMBO - HAVO - VWO

Rekenbeleid Valuascollege VMBO - HAVO - VWO Rekenbeleid Valuascollege VMBO - HAVO - VWO 2016-2017 Centrale vraag Hoe zorgt het Valuascollege er voor dat leerlingen in het examenjaar het juiste referentieniveau hebben? Waarom rekenbeleid? Het rekenbeleid

Nadere informatie

14 Vragen en antwoorden

14 Vragen en antwoorden - Kennismaken met de Referentieniveaus voor Taal en Rekenen in het primair onderwijs 14 Vragen en antwoorden In 2008 zijn in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap referentieniveaus

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 74 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 13vwo6

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 13vwo6 Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl Studiewijzer 13vwo6 2013/2014 Beste leerling, Hierbij ontvang je de Studiewijzer voor klas 12vwo6. Lees de studiewijzer goed door en stel je op

Nadere informatie

vormgeven van rekenen in het VO

vormgeven van rekenen in het VO vormgeven van rekenen in het VO Martin van Reeuwijk,, Susanne Spiele, Madeleine Vliegenthart, Peter van Wijk Allen werkzaam bij APS, versie 21 Februari 2013 vooraf Dit is een voorpublicatie, en zal als

Nadere informatie

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo Uitnodiging Aan Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen Van Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs Datum 16 maart 2011 Agenda Expertmeeting rekentoetsen vo Datum overleg 12 april 2011

Nadere informatie

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Cito Primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs Meting taal en rekenen 2010 Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Meting taal en rekenen

Nadere informatie

Maatregelen naar aanleiding van het advies van de commissie Bosker

Maatregelen naar aanleiding van het advies van de commissie Bosker Stand van zaken invoering referentieniveaus taal en rekenen Brief aan Tweede Kamer d.d. 17 december 2014 Advies Doordacht doorzetten naar een hoger rekenniveau Dit is een servicedocument voor het voortgezet

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Rekentoets

Product Informatie Blad - Rekentoets Product Informatie Blad - Rekentoets PIB240-2010-Rekentoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 77 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas 1... 4 Streefscores klas 2... 6 Streefscores klas 3...

Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas 1... 4 Streefscores klas 2... 6 Streefscores klas 3... Scores en referentieniveaus... 3 Scores per leerjaar per toets... 3 Streefscores klas 1... 4 Streefscores klas 2... 6 Streefscores klas 3... 8 Streefscores klas 4... 9 Verband tussen streefscore en referentieniveau...

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 25 november 2014 Betreft Examens VO 2014

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 25 november 2014 Betreft Examens VO 2014 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010

Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Toelichting bij de concretiseringen wiskunde in de vorm van tussendoelen voor 3 havo/vwo ctwo en SLO oktober 2010 Achtergrond De globale kerndoelen voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs bieden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 21 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Verbanden 1. Doelgroep Verbanden 1

Verbanden 1. Doelgroep Verbanden 1 Verbanden 1 Rekenen en Wiskunde Verbanden 1 bestrijkt de basisvaardigheden van Verbanden: de verschillende grafische presentaties, zoals tabel, rooster, staafdiagram, cirkeldiagram en grafiek. Doelgroep

Nadere informatie

Overgangscriteria, indelingscriteria, overplaatsingscriteria, zak en slaagregeling Inhoud

Overgangscriteria, indelingscriteria, overplaatsingscriteria, zak en slaagregeling Inhoud Overgangscriteria, indelingscriteria, overplaatsingscriteria, zak en slaagregeling 2015-2016 Inhoud Overgangscriteria, indelingscriteria en overplaatsingscriteria 2015-2016... 1 Inhoud... 1 Klas 7... 2

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor 2014

Drentse Onderwijsmonitor 2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 9 de editie Imke Oosting CMO Groningen Wat is de Drentse onderwijsmonitor? In beeld brengen van onderwijspositie en prestaties van Drentse leerlingen Van basisschool tot en

Nadere informatie

Taalbeleid Sint-Janslyceum

Taalbeleid Sint-Janslyceum Taalbeleid Sint-Janslyceum Inhoud 1 Voorwoord... 1 2 Visie / doelen... 2 3 Evaluatie van de huidige situatie... 3 4 Beleidsvoornemens voor 2016... 3 4.1 Referentieniveaus... 3 4.2 Boek in je tas... 4 4.3

Nadere informatie

Rekenbeleidsplan 1.0.2

Rekenbeleidsplan 1.0.2 Rekenbeleidsplan 1.0.2 Locatie Buys Ballot vmbo-tl, havo en vwo juni 2014 Luuk van Bussel, Dave Damwijk. Inhoudsopgave Inhoudsopgave. 2 Voorwoord... 3 Schoolprofiel... 4 Noodzaak en aanleiding... 5 Visie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum Centrale examinering taal en rekenen mbo

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum Centrale examinering taal en rekenen mbo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Overgangsnormen bovenbouw

Overgangsnormen bovenbouw Overgangsnormen klas 3 en 4 VMBO / HAVO 2014-2015 OSG Sevenwolden Locatie Joure Overgangsnormen bovenbouw Overgangsnormen bovenbouw 2014-2015 - 1 - A. Overgangsnormen VMBO TL 3 TL 4 Aan het einde van het

Nadere informatie

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014

Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Porta Nieuws 12 2014-2015 Porta Mosana College havo-vwo-tto 19 november 2014 Jaaragenda Aanmelden leerlingen voor Porta Frans en Porta Duits Rapporten Magister: e-mailadressen / verzending Porta Nieuws

Nadere informatie

ARTIKEL. Anneke Notenboom

ARTIKEL. Anneke Notenboom KENNISMAKEN MET DE REFERENTIENIVEAUS voor Rekenen ARTIKEL Rekenbeleid Anneke Notenboom Kennismaken met de Referentieniveaus voor Rekenen In 2008 zijn in opdracht van OCW referentieniveaus voor taal en

Nadere informatie

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus

Diagnostische toetsen. Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen. toetsen bij referentieniveaus Diagnostische toetsen Doorlopende leerlijnen Taal en Rekenen toetsen bij referentieniveaus Jan.vanWeerden@cito.nl Hoofd Research PO-VO Ruud.Alers@cito.nl Manager VO Overzicht presentatie Welke toetsen

Nadere informatie

ERWD-beleid HNL. (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie)

ERWD-beleid HNL. (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie) ERWD-beleid HNL (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie) 2015/2016 ! Inhoudsopgave! Doel%van%deze%brochure% 2! Wat%is%het%verschil%tussen%rekenproblemen%en%dyscalculie?% 2! ERWD%en%Het%Nieuwe%Lyceum%

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs en Middelbaar Beroepsonderwijs Rijnstraat 50 Den

Nadere informatie

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl Studiewijzer 10th 2013/2014 Beste leerling, Hierbij ontvang je de Studiewijzer voor het examenjaar vmbo-tl-4. Lees de studiewijzer goed door en

Nadere informatie

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl Studiewijzer 10th 2014/2015 Beste leerling, Hierbij ontvang je de Studiewijzer voor het examenjaar vmbo-tl-4. Lees de studiewijzer goed door en

Nadere informatie

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt. Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 10 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO havo

Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO havo Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO 2016-2017 4havo Voor het diploma is het verplicht dat de leerling minimaal 1 keer aan het rekenexamen heeft deelgenomen. Er is geen minimumcijfer; deelname volstaat.

Nadere informatie

Testsuite 8 Rekenen 1F-2F-3F

Testsuite 8 Rekenen 1F-2F-3F Testsuite 8 Rekenen 1F-2F-3F Testsuite 8 Rekenen 1F-2F-3F bevat testmateriaal om in circa 45 minuten te bepalen of een rekenniveau door de leerling wordt beheerst. De suite bevat meerdere rekentoetsen,

Nadere informatie

ACHTERSTANDBESTRIJDING EN REFERENTIENIVEAUS voor taal en rekenen in het VO. Wat staat scholen te doen?

ACHTERSTANDBESTRIJDING EN REFERENTIENIVEAUS voor taal en rekenen in het VO. Wat staat scholen te doen? ACHTERSTANDBESTRIJDING EN REFERENTIENIVEAUS voor taal en rekenen in het VO Wat staat scholen te doen? Flitspresentaties september / oktober 2012 t.b.v. Steunpunt taal en rekenen VO Overzicht presentatie

Nadere informatie

Getallen 1 is een computerprogramma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een computerprogramma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een computerprogramma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Doelgroep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt voor groep 7 en 8 van de basisschool

Nadere informatie

Welkom. Informatieavond 4 VMBO GT

Welkom. Informatieavond 4 VMBO GT Welkom Informatieavond 4 VMBO GT 1 Mededelingen: Vluchtroutes Mobiele telefoon Informatie: mee naar huis/op de mail 2 Teamleiders VMBO Anne Tappel team groen Inga Lokate team geel Thom Raats team oranje

Nadere informatie

Achterstandbestrijding. referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo. Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs

Achterstandbestrijding. referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo. Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs Achterstandbestrijding en referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs Inhoud Bestrijding van achterstanden vergt extra inspanning 3 1. Achterstanden

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Taaltoets

Product Informatie Blad - Taaltoets Product Informatie Blad - Taaltoets PIB150-2010-Taaltoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de Commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Concept-rekentoetswijzer 3S

Concept-rekentoetswijzer 3S Concept-rekentoetswijzer 3S Flitsbijeenkomsten, september/oktober 2012 Jan van de Craats (vz rtwc3s) Procedure Veldraadpleging: Procedure Veldraadpleging: Via het internet: reacties uiterlijk 15 oktober

Nadere informatie

Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015

Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015 Overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs Rotterdamse plaatsingswijzer Schooljaar 2014-2015 Fokor Vereniging samenwerkende schoolbesturen voor primair en voorgezet onderwijs. (Gemeente Rotterdam)

Nadere informatie

LESSTOF. Verbanden 1F

LESSTOF. Verbanden 1F LESSTOF Verbanden 1F 2 Lesstof Verbanden 1F Inhoud INLEIDING... 4 DOELGROEP... 5 STRUCTUUR... 5 INHOUD... 8 Lesstof Verbanden 1F 3 INLEIDING Verbanden 1F is een module uit de bundel Muiswerkprogramma s

Nadere informatie

Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo. Rekenen vmbo-mbo Jonneke Adolfsen

Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo. Rekenen vmbo-mbo Jonneke Adolfsen Hoe doen jullie het? Rekenen in vmbo/mbo Rekenen in de zorg Rekenen is een zorg Wat is het probleem? Wat is de gedeelde zorg van vmbo en mbo? Intensiveringstraject rekenen vo Eerste tranche: 300 scholen

Nadere informatie

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO maart 2012 Voortgezet onderwijs Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO 2 Deze brochure beschrijft de stand van

Nadere informatie

Tussentijds toetsen op het voortgezet onderwijs

Tussentijds toetsen op het voortgezet onderwijs Tussentijds toetsen op het voortgezet onderwijs Advies aan DB Profijt Mariëlle Verhoef 20 april 2012 Aanleiding In het kader van het activiteitenplan 2011-2012 is afgesproken dat een advies zou worden

Nadere informatie

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker basiscursus rekenen eerste bijeenkomst donderdag 12 januari 2012 vincent jonker uit de krant VN voorspellen 10,1 miljard mensen in 2100 Messi faillissementen Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 293 Primair Onderwijs 31 289 Voortgezet Onderwijs Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARISSEN VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan

Nadere informatie

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker

basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker basiscursus rekenen vijfde bijeenkomst donderdag 13 december 2012 vincent jonker DE KRANT 99 x 75 15,15 : 3 ¼ x 260 PROGRAMMA Programma in vijf bijeenkomsten 1. Referentiekader rekenen 2. Rekendidactiek,

Nadere informatie

Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015)

Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015) Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015) Inleiding Thorbecke Scholengemeenschap heeft de verplichting leerlingen voor rekenen op referentieniveau 2F (mavo) of 3F (havo/atheneum)

Nadere informatie

Referentieniveaus taal en rekenen Primair onderwijs

Referentieniveaus taal en rekenen Primair onderwijs Referentieniveaus taal en rekenen Primair onderwijs Overeenkomsten OGW - HGW Cyclisch ambitieuze doelen stellen en evalueren: Welke leerlijnen liggen er onder jullie onderwijs? Doorgaande leerlijnen? Uitgaan

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 194 Wet van 29 april 2010 tot vaststelling van regels over referentieniveaus voor de taal- en rekenvaardigheden van leerlingen (Wet referentieniveaus

Nadere informatie

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl Studiewijzer 10th 2015/2016 2 Beste leerling, Hierbij ontvang je de Studiewijzer voor het examenjaar vmbo-tl-4. Lees de studiewijzer goed door en

Nadere informatie

Toelichting op de Kaderregeling examenreglement schooljaar 2013-2014 en verder

Toelichting op de Kaderregeling examenreglement schooljaar 2013-2014 en verder Toelichting op de Kaderregeling examenreglement schooljaar 2013-2014 en verder Artikel 1 Begripsbepalingen Indien de eindverantwoordelijk schoolleider bepaalde bevoegdheden binnen de instelling mandateert

Nadere informatie

2 juli 2012 Antwoorden schriftelijk overleg over wijziging regelgeving in verband met examinering referentieniveaus vo en mbo

2 juli 2012 Antwoorden schriftelijk overleg over wijziging regelgeving in verband met examinering referentieniveaus vo en mbo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Datum 24 september 2014 Gevolgen van de referentieniveaus taal voor de normering van de centrale examens Nederlands 2015

Datum 24 september 2014 Gevolgen van de referentieniveaus taal voor de normering van de centrale examens Nederlands 2015 > Retouradres Postbus 35 3500 AH Utrecht De scholen voor voortgezet onderwijs, t.a.v. de directeur, de examensecretaris en de docenten Nederlands Bureau van het CvTE Muntstraat 7 352 ET Utrecht Postbus

Nadere informatie

BEVORDERINGSNORMEN Cursusjaar 2014/2015

BEVORDERINGSNORMEN Cursusjaar 2014/2015 BEVORDERINGSNORMEN Cursusjaar 2014/2015 1 Inleiding Geachte ouders/verzorgers, Deze brochure Bevorderingsnormen geeft een overzicht van de bevorderingsnormen voor de diverse leerjaren. De exameneisen zijn

Nadere informatie

rekenen in het vmbo het referentiekader

rekenen in het vmbo het referentiekader rekenen in het vmbo het referentiekader Profijt vmbo - Doetinchem 22 maart 2011 Monica Wijers Freudenthal Instituut programma Kennismaking Wat zijn uw vragen? Achtergronden bij het referentiekader

Nadere informatie

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven

NT1 Instroom Begrippenlijst en taalverzorging: Spelling, grammatica, Semantiek en stilistiek: stijl, zinsbouw, woordkennis Lezen en schrijven TOETSEN TAAL Titel Korte omschrijving Uitgever en jaar Doelgroep Niveau Koppeling Stand. & Eindt. Context Digitaal / Instaptoets NT1 Een instaptoets voor lezen en VanDorp educatief, www. schrijven om de

Nadere informatie

Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011

Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011 Rekenen in het mbo: Stand van zaken regelgeving Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011 Rianne Reichardt Onderwerpen Algemene regelgeving Rekenen in het mbo Invoering referentieniveaus

Nadere informatie

TooropMavo. Inhoud en opzet van examens Theoretische Leerweg 2015-2016

TooropMavo. Inhoud en opzet van examens Theoretische Leerweg 2015-2016 TooropMavo Inhoud en opzet van examens Theoretische Leerweg 2015-2016 Alle vakken in klas 4 op een rij Nederlands Engels Frans Duits Spaans Aardrijkskunde Geschiedenis Wiskunde Economie Natuurkunde Biologie

Nadere informatie

Gelet op artikel 29, vijfde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Gelet op artikel 29, vijfde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs; Besluit van tot wijziging van het Besluit van 23 april 2012 (Stb. 2012, 217) in verband met examinering van de rekentoets als inspanningsverplichting in de invoeringsfase Op de voordracht van de Staatssecretaris

Nadere informatie

Toets 0 t/m 3. Voortgang in beeld. Advies en determinatie Volgen Kwaliteitsbewaking Indicatie op referentieniveaus

Toets 0 t/m 3. Voortgang in beeld. Advies en determinatie Volgen Kwaliteitsbewaking Indicatie op referentieniveaus Voortgezet onderwijs Cito Volgsysteem Toets 0 t/m 3 Voortgang in beeld Advies en determinatie Volgen Kwaliteitsbewaking Indicatie op referentieniveaus Cito Volgsysteem voortgezet onderwijs Toets 0 t/m

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014

OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 OVERGANGSNORMEN OP- EN AFSTROOMREGELINGEN 2013-2014 Voorwoord Voor u ligt het document Overgangsnormen en op- en afstroomregelingen 2013-2014. De Johan de Witt Scholengroep is een school waar het behalen

Nadere informatie

Meijerink verbeeld, en nu in actie

Meijerink verbeeld, en nu in actie Meijerink verbeeld, en nu in actie Activiteiten en ideeën bij de posters referentieniveaus rekenen Kees Hoogland Martin van Reeuwijk Suzanne Sjoers Madeleine Vliegenthart Rachel van Vugt Peter van Wijk

Nadere informatie

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016

Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Bevorderingsnormen onderbouw 2015-2016 Artikel 1 Algemene procedures 1. De schoolleiding stelt de normen vast die gehanteerd worden bij het bevorderen van leerlingen. 2. De Algemene Lerarenvergadering

Nadere informatie

Rekenbeleid. Dr. Nassau College, Norg

Rekenbeleid. Dr. Nassau College, Norg Rekenbeleid Dr. Nassau College, Norg Maart 2015 Het vak rekenen staat dit jaar voor het eerst in alle klassen 1 t/m 3 op het rapport. In dit rekenbeleid geven wij informatie over rekenen als vak, het waarom

Nadere informatie

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten 7.Taalbeleid hoger onderwijs Ronde 8 Marloes van Beersum & Eline van Straalen Taalcentrum-VU, Vrije Universiteit Amsterdam Contact: mvanbeersum@taalcentrum-vu.nl evanstraalen@taalcentrum-vu.nl Verplicht

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen Ronde 5 Bert de Vos APS, Utrecht Contact: b.devos@aps.nl Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen 1. Over de drempels met taal Het rapport Over de drempels met taal is al ruim een jaar oud.

Nadere informatie

Cyclisch in deze context houdt naar ons idee in dat de schoolleider (of locatieleider) degene is die

Cyclisch in deze context houdt naar ons idee in dat de schoolleider (of locatieleider) degene is die AAN DE SLAG MET TAAL EN REKENEN In deze brochure geven we een toelichting op de werkwijze zoals we die voorgesteld hebben op de conferentie Aan de slag met Taal en Rekenen van 5 november 2009 in Groningen.

Nadere informatie

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut Rekenen als voorafje Rekenen sommen 1 Rekenen sommen 2 Welke weet u meteen? 12 x 12 412 + 99 Rekenen

Nadere informatie

Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie

Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie Naam notitie Protocol ernstige reken/wiskunde problematiek en dyscalculie Portefeuillehouder Karel de Waal Versienummer 3 Status document *

Nadere informatie

Achterstandbestrijding. referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo. Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs

Achterstandbestrijding. referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo. Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs Achterstandbestrijding en referentieniveaus voor taal en rekenen in het vo Wat staat scholen te doen? Inspectie van het Onderwijs Inhoud Bestrijding van achterstanden vergt extra inspanning 3 1. Achterstanden

Nadere informatie

Referentieniveau 3S. Wat houdt het in? Rekencongres NU, 3 april Jan van de Craats (vz rtwc3s)

Referentieniveau 3S. Wat houdt het in? Rekencongres NU, 3 april Jan van de Craats (vz rtwc3s) Referentieniveau 3S Wat houdt het in? Rekencongres NU, 3 april 2013 Jan van de Craats (vz rtwc3s) Rekentoets 3S stand van zaken Rekentoets 3S stand van zaken Rekentoetswijzer 3S: Rekentoets 3S stand van

Nadere informatie