Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks"

Transcriptie

1 Novem project: Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks Novem-project nummer: Bestelnummer: Aan dit project is in het kader van het Besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie een subsidie verleent uit het programma Stimulering Productgerichte Milieuzorg 2002 dat gefinancierd wordt door het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Novem beheert dit programma. 1

2 Verkorte samenvatting In 2001 is het eerste Milieu Inkooptool gelanceerd. Op basis van de resultaten, respons en bruikbaarheid is dit project gestart met als doel om de bestaande tool te professionaliseren. Werd er in de oude tool op 6 verschillende factoren beoordeeld in de nieuwe tool is dit slechts op 3 gebieden: Organisation and Performance, Risk Management en Ecodesign. Ook is het scoringsmodel in lijn gebracht met de reeds bekende scoringsmodellen die DAF Trucks gebruikt. Voor zowel kwaliteit als logistiek wordt een klasse aanduiding A B C gebruikt. Alle leveranciers weten wat een A rating betekend: zowel op het gebied van logistiek als kwaliteit wordt aan de hoogste verwachtingen voldaan. In de oude tool was het niet mogelijk om de historie te zien. Nu is de prestatie geschiedenis in 1 oogopslag te zien en zijn leveranciers met elkaar te vergelijken. Tevens biedt de nieuwe tool mogelijkheden voor verbeteringen. Verder worden de resultaten van de nieuwe Milieu Inkooptool gebruikt bij het opstellen van het leveranciersprofiel. Aan de hand van dit profiel en het wensprofiel wordt de toekomstige samenwerkingsgraad bepaald. Leveranciers die niet voldoen aan het wensprofiel zullen worden afgebouwd. Als laatste worden delen van het Milieu Inkooptool gebruikt tijdens de eerste beoordeling van potentiële leveranciers. Daarmee is de Milieu Inkoop Tool een waardevol en onmisbaar instrument voor de uitvoering dan het DAF Milieubeleid, dat is gericht op het verbeteren van de milieuprestatie in de gehele keten. Summary In 2001 the first Environmental Purchasing tool has been launched. On basis of the results, response and availability a new project has been started to improve and professionalize the existing questionnaire. In the old tool the supplier was rated upon 6 different fields. The new tool, however, this has been reduced to only 3 main topics: Organisation and performance, Risk Management, and Ecodesign. The rating model has been changed too and is now inline with the rating models used by Vendorrating Quality and Logistic. For both the A B C rating is used. All suppliers know that an A rating means that all (high) expectations are met. In the old tool it was not possible to see the history of a supplier. In the new tool this can be seen very easily. It is also possible to compare suppliers with each other and to initiate continuous improvement projects. The results of the questionnaire will be used to form the supplier profile and will be used for the determination of future partnership between the supplier and DAF Trucks. Finally parts of the Environmental Purchasing tool are used during the first audits of potential suppliers. With that, the Environmental Purchasing Tool is a valuable and 2

3 essential instrument for the DAF Environmental Policy, which is aimed at controlling and reducing Environmental Effects in the Life Cycle of the product. 3

4 Trefwoorden PMZ Product gerichte Milieu Zorg Zelfbeoordeling Milieugericht inkopen Risico management Organisatie Ecodesign Interactieve vragenlijst Product orientated Environmental care Self assessment tool Environmental Purchasing Risk Management Organisation Ecodesign Interactive questionnaire 4

5 Samenvatting en conclusies Inleiding In 2001 is de eerste Milieu Inkooptool gelanceerd. Op basis van de resultaten, respons en bruikbaarheid is een dit project gestart om de bestaande tool te professionaliseren. Deze zelfevaluatie tool gaf op 6 verschillende factoren een inzicht in de milieuperformance van de ondervraagde leverancier: 1. Environmental Management System 2. Product developement (incl. Ecodesign) 3. Use of Materials 4. Logistics 5. Production Process (incl. Regulatory compliance) 6. General Reduction Echter de ontwikkelde tool had een aantal nadelen in zich. Het is een, in Excel geschreven, programma wat met behulp van macro s de diverse score s uitrekent. Iedere leverancier werd individueel aangeschreven en de resultaten werden handmatig in een database ingevoerd. Dit legde een grote belasting op de beschikbare capaciteit. Tastbare eindproducten van dit PMZ project zullen zijn een verbeterd PMZ systeem (aanpassing van de management systemen), geprofessionaliseerde Milieu Inkooptool, meerdere communicatie uitingen over het project, een openbaar eindrapport van het project en berichtgeving in het DAF milieujaarverslag. Het project is uitgevoerd door DAF Trucks, afdeling inkoop KZL, is begeleid door KPMG Sustainability en gefinancierd door Novem in het kader van het subsidie programma Productgerichte Milieuzorg (PMZ) Werkwijze Het project bestaat uit vijf fasen: 1. Analyse 2. Verbeteren 3. Verankeren 4. Communicatie/ publicatie 5. Opzetten van een management accounting systeem 5

6 Analyse In de analysefase is de respons op de inkooptool geanalyseerd, zowel kwantitatief (respons/non-respons) als kwalitatief (ingevulde geretourneerde resultaten). Hieruit is te concluderen dat de gebruiksvriendelijkheid van de tool kan worden verbeterd voor zowel de leveranciers die hem invullen, als voor de DAF medewerkers die hieraan opvolging geven. Verbeteren Uit de analyse bestaat het vermoeden dat de lage respons door leveranciers onder andere is te wijten aan de slechte gebruiksvriendelijkheid van de inkooptool. De voorgestelde acties voor verbetering hebben betrekking op het aanjagen van de leveranciers, het inhoudelijk aanscherpen van de vragenlijst en het vereenvoudigen van het interactieve (ICT) gebruik. Belangrijkste stap in deze fase is het verlaten van de zes, tot nu toe gebruikte, onderzoeksgebieden. Leveranciers zullen nu beoordeeld gaan worden op de volgende drie gebieden: 1. Organisation and performance 2. Risk management 3. Ecodesign Daarnaast is er voor gekozen om de vendorrating gelijk te maken aan de reeds gebruikte vendorrating voor logistiek en kwaliteit. Hierbij worden de leveranciers ingedeeld in drie klassen A B C ; A is de hoogste score. Het grote voordeel om bij de vendorrating milieu ook deze aanduiding te gaan gebruiken is de eenduidigheid met de andere categorieën. Tevens is het nu mogelijk om de rating geschiedenis van de afgelopen zes jaar in grafiek vorm te zien. Van de laatst ingevulde vragenlijst zijn alle antwoorden in te zien. Al laatste is het versturen van de vragenlijsten centraal geregeld. Met 1 handeling worden alle leveranciers verzocht om de lijst opnieuw in te vullen. De milieubeheerder krijgt een mail zodra de lijst ingevuld is. Mocht de leverancier verzuimen de lijst in te vullen dan zal deze tot drie maal toe een herinnering krijgen, mocht hij dan nog niet gereageerd hebben zal de commodity manager ingrijpen. Verankeren Ten aanzien van het ontwikkelen en actualiseren van de inkooptool en het implementeren daarvan uitsturen van elektronische mailings, rapportage resultaten ligt de verantwoordelijkheid bij Inkoop KZL. Het sturen op de milieuperformance van toeleveranciers is een verantwoordelijkheid van de DAF inkoopstaf als geheel, die het strategische en tactische beleid voor toeleveranciers bepalen. De milieuperformance van toeleveranciers wordt door de nieuwe versie van de milieu inkooptool geheel analoog bepaald en gepresenteerd als andere aspecten waar toeleveranciers op worden aangestuurd (bijvoorbeeld leverbetrouwbaarheid, kwaliteit). Dit vindt plaats via A, B of C status. Door de gelijke opbouw en presentatie, én de integratie in de reeds bestaande Management Accounting, 6

7 kan de inkoopstaf milieu integraal en professioneel mee laten wegen in het inkoopbeleid. Verder is het hoofdstuk Bewaking leveranciers door Vendorrating uit Kwaliteitsprocedures Inkoop aangevuld worden met de volgende tekst: OPMERKING Vendorrating (VR) is een leveranciersbeoordelingssysteem waarbij de kwaliteitsprestatie van de leverancier continue wordt gemeten en het resultaat hiervan uitgedrukt wordt in een VR-score. Het tijdvak waarover wordt gemeten, is telkens drie maanden voortschrijdend. De verkregen informatie wordt gebruikt voor de beoordeling en onderlinge vergelijking van de leveranciers en het initiëren van correctieve acties. Ontvangstregistraties en registraties van afkeur van productiegoederen zowel bij ontvangst als in de productie, veroorzaakt door de leveranciers en vastgelegd in afkeurrapporten zijn de basis voor input het Vendorratingsysteem. Daarnaast vormen de, door de leverancier, beantwoorde Milieu Inkooptool vragen de basis voor de VRE. WERKWIJZE Verantw. Aktiviteiten Inkoop / KZL - Analyseren de verkregen informatie waarbij de noodzaak tot "maatregelen ter verbetering" wordt bepaald. Deze maatregelen ter verbetering omvatten zowel systeem- als productgerichte acties. Daarnaast vormen de VR-scores gespreksonderwerp bij de regelmatige kwaliteitsbesprekingen (bijv. Verificatiebezoeken) en commerciële besprekingen met de leveranciers. Implementeren van de Milieu Inkoop Tool Het hoofd van de afdeling Kwaliteitszorg Leveranciers (KZL) is verantwoordelijk voor de continuïteit en realisering van de milieudoelstellingen. Deze doelstellingen zijn verbonden aan het ISO certificaat. Voor de afdeling Inkoop houdt dit, onder andere, in dat de milieuprestaties op het gebied van productie en ontwikkeling van de toeleveranciers gemonitord worden. De milieucoördinator van de afdeling Inkoop is verantwoordelijk voor het verzenden van de mailings en het rapporteren van de resultaten in de maandelijkse management accounting. Daarnaast is het zijn verantwoordelijkheid om verbeteringsacties in gang te zetten. Milieu Performance Integreren in Management Accounting Systeem Maandelijks worden de behaalde resultaten gepresenteerd. De verdeling A B C in de vendorrating kwaliteit en logistiek is er één van. Hier zal de vendorrating milieu aan toegevoegd worden. Streven is om een A B C verdeling volgens 85% - 15% - 5% te realiseren. Waarbij de C leveranciers de opdracht krijgen om hun performance te verbeteren. Communicatie Er zijn diverse artikelen geschreven in ArenA, het VNCI blad en natuurlijk het milieujaarverslag van DAF Trucks. Daarnaast zijn er presentaties bij Philips, VNCI en VVM gehouden naar aanleiding van dit project. Binnen de afdeling Inkoop is iedereen doormiddel van een interactieve presentatie op de hoogte gebracht van de mogelijkheden van deze nieuwe tool. 7

8 Resultaten Het resultaat is een professionele self-assessment tool, welke volledig in lijn ligt met de andere systemen die binnen DAF gebruikt worden om de performance van leveranciers te meten. Het breidt het leveranciersprofiel uit en zal hiermee een toevoeging zijn voor het proces van leveranciersbeoordelingen. Ook in de beoordelingsrapporten voor potentiële leveranciers zijn een aantal elementen uit de vragenlijst opgenomen en zullen hier ook weer bijdragen tot een verdieping van het leveranciersprofiel. Conclusies De conclusies van het gehele project zijn: 1. Het is Mogelijk gebleken voor een bedrijf in de automotive om de complete Supply Base (400+ leveranciers) geheel op elektronische wijze (via internet) te bevragen op milieuperformance, deze te beoordelen en deze informatie geïntegreerd te benutten in het inkoopbeleid. 2. Er is nu een professionele Milieu Inkooptool beschikbaar voor het opvolgen en bewaking van de milieuperformance van leveranciers. 3. Het leveranciersprofiel is nu uitgebreid met beoordelingscriteria met betrekking tot het milieu. 4. Het opzetten van een nieuwe tool op de fundamenten van een reeds bestaande tool is niet eenvoudig. Het verklaren van verandering van inzichten, procedures, weegfactoren en methoden van de oude tool zijn eerder een remming dan een versnelling voor het slagen van het project. 5. In het project is gebleken dat voor het ontwikkelen van een dergelijke tool, de moeilijkheidsgraad vooral wordt bepaald door het definiëren van wat de organisatie nu precies van toeleveranciers wil weten voor de gewenste sturing op milieueffecten. Teveel of de verkeerde vragen stellen, leidt tot onnodige activiteiten van alle toeleveranciers. Te weinig vragen leidt tot onvoldoende informatie om goed op te kunnen sturen. Daar hier de uitkomst effect heeft op de relaties tussen DAF en haar toeleveranciers is dit deel van het proces zorgvuldig uitgevoerd. Het daarna goed in elektronische vorm vertalen van de inhoud, en deze volledig integreren in de DAF SupplierNet internet/intranet systemen kent weer zo zijn eigen (IT) problemen, maar deze waren in dit project sneller oplosbaar. 6. De projectbegeleiding door een externe geeft een verhelderend inzicht op en in de eigen procedures. Daar het voor een insider vaak eenvoudig en logisch lijkt hoeft dit niet altijd zo te zijn. Door met de externe begeleider de procedures te bespreken is een duidelijk beeld verkregen over de eigen organisatie. 8

9 Inhoudsopgave Verkorte samenvatting... 2 Summary... 2 Trefwoorden... 4 Samenvatting en conclusies... 5 Inhoudsopgave... 9 Documentatie Input Formulier Hoofdrapport Inleiding Organigram Fase 1: Analyse Respons op inkooptool: lage aantallen Respons op inkooptool: hoge scores Strategische, tactische en operationele aanpak: in ontwikkeling Fase 2: Verbeteren Acties gericht op de gebruiksvriendelijkheid voor de leverancier Acties gericht op tactische aanpak van milieugericht inkopen Acties gericht op operationele aanpak van milieugericht inkopen Acties gericht op overige betrokkenen binnen DAF Acties gericht op overige betrokkenen buiten DAF Acties gericht op de gebruiksvriendelijkheid voor DAF Acties gericht op strategische, tactische en overige operationele aanpak Acties gericht op strategische aanpak van milieugericht inkopen Realisering Organisation and Performance Risk management Ecodesign Terugkoppeling score Fase 3: Verankeren PMZ (m.n. Milieugerichte Inkoop) Verantwoordelijkheden en taken Fase 4: Communicatie over PMZ

10 Fase 5: Opzetten management accounting m.b.t. PMZ Inleiding Achtergrond Beschrijving van de resultaten Conclusies Epiloog Bijlage A... Error! Bookmark not defined. Bijlage B... Error! Bookmark not defined. Bijlage C... Error! Bookmark not defined. The Environmental Questionnaire... Error! Bookmark not defined. Possible answers... Error! Bookmark not defined. Section 1: Organisation & Performance / Risk Management... Error! Bookmark not defined. Section 2: Organisation & Performance... Error! Bookmark not defined. Section 3: Organisation & Performance / Ecodesign.. Error! Bookmark not defined. Section 4: Risk Assessment... Error! Bookmark not defined. Section 5: Risk Assessment / Ecodesign... Error! Bookmark not defined. Section 6: Ecodesign... Error! Bookmark not defined. Finishing the Questionnaire... Error! Bookmark not defined. The Vendorrating Environmental (VRE) Overview and Graph... Error! Bookmark not defined. Vendor Rating Environmental Overview... Error! Bookmark not defined. Vendor Rating Environmental Graph... Error! Bookmark not defined. Bijlage D... Error! Bookmark not defined. DAF Milieujaarverslag Error! Bookmark not defined. DAF Milieujaarverslag Error! Bookmark not defined. Chemie Magazine... Error! Bookmark not defined. Bijlage E... Error! Bookmark not defined. 10

11 Documentatie Input Formulier NOVEM projectnummer : Volledige rapporttitel Verkorte titel Auteur(s) Contractant : Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks. : Milieu Inkooptool : ir. T.J.M.M. Löbel : Dhr. P. van Kol Publicatiedatum (j.m.d.) : Niet openbaar tot (j.m.d.) : - Aantal pagina s : 55 Te verkrijgen bij : DAF Trucks N.V. Postadres : Postbus Postcode en plaatsnaam : 5600 PT Eindhoven Onderreferentie nummer : KZL Prijs milieumodule : ,00 Opmerkingen : - Trefwoorden : Milieugericht inkopen, ECO-design, Risk Management, Organisation and Performance, Vendorrating, etc. Samenvatting : In 2001 is het eerste Milieu Inkooptool gelanceerd. Op basis van de resultaten, respons en bruikbaarheid is dit project gestart met als doel om de bestaande tool te professionaliseren. Werd er in de oude tool op 6 verschillende factoren beoordeeld in de nieuwe tool is dit slechts op 3 gebieden: Organisation and Performance, Risk Management en Ecodesign. Ook is het scoringsmodel in lijn gebracht met de reeds bekende scoringsmodellen die DAF Trucks gebruikt. Voor zowel kwaliteit als logistiek wordt een klasse aanduiding A B C gebruikt. Alle leveranciers weten wat een A rating betekend: zowel op het gebied van logistiek als kwaliteit wordt aan de hoogste verwachtingen voldaan. In de oude tool was het niet mogelijk om de historie te zien. Nu is de performance geschiedenis in 1 oogopslag te zien en zijn 11

12 leveranciers met elkaar te vergelijken. Tevens biedt de nieuwe tool mogelijkheden voor verbeteringen. Verder worden de resultaten van de nieuwe Milieu Inkooptool gebruikt bij het opstellen van het leveranciersprofiel. Aan de hand van dit profiel en het wensprofiel wordt de toekomstige samenwerkingsgraad bepaald. Leveranciers die niet voldoen aan het wensprofiel zullen worden afgebouwd. Als laatste worden delen van het Milieu Inkooptool gebruikt tijdens de eerste beoordeling van potentiële leveranciers. Daarmee is de Milieu Inkoop Tool een waardevol en onmisbaar instrument voor de uitvoering dan het DAF Milieubeleid, dat is gericht op het verbeteren van de milieuprestatie in de gehele keten. In te vullen door NOVEM: Programma: Trefwoorden: Hoofdlijn: Eind/ tussenrapportage (E/T): 12

13 Hoofdrapport Inleiding In deze rapportage wordt verslag gedaan van het PMZ project Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks. DAF Trucks heeft al jarenlang een milieubeleid en een inkoopbeleid. Beide komen samen in het milieugericht inkopen. Dit is georganiseerd op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Daarnaast speelt ook Ecodesign een belangrijke integrale rol. Een belangrijk operationeel middel dat sinds 2001 in gebruik is genomen, is de inkooptool die aan de top 100 leveranciers een vragenlijst voorlegt rondom zes benaderingen van het thema milieu: 1. Environmental Management System 2. Product development (incl. Ecodesign) 3. Use of materials (incl. Hazardous substances) 4. Logistics 5. Production Process (incl. Regulatory compliance) 6. General Reduction DAF Trucks, in het bijzonder de afdeling Kwaliteitszorg Leveranciers, wilde naar aanleiding van de eerste ervaringen het gebruik van dit middel (de tool) voor leveranciers en voor DAF zelf verder verbeteren. Ook de inbedding in de strategische, tactische en operationele doelen diende hierbij te worden bezien. Organigram 13

14 De organisatiestructuur milieu ziet er als volgt uit: De afdeling Milieu rapporteert direct aan de DAF Trucks Directie. In het milieuteam zijn de volgende business units vertegenwoordigd: Business Development, Marketing en Verkoop, Product ontwikkeling, Inkoop en Manufacturing. De afdeling KZL valt onder de unit Inkoop. Het Ecodesign team bestaat uit vertegenwoordigers uit de units Business Development, Marketing en Verkoop, Product Ontwikkeling en Inkoop. Dit is een vast team dat als doelstelling heeft om al tijdens de ontwikkeling het milieu te betrekken in de ontwerpkeuzes. Hiervoor zijn niet alleen de klanteneisen (vanuit Business Development) nodig, maar ook de milieuprestaties van de leveranciers. Van de leveranciers is het niet alleen van belang dat bekend is hoe zij presteren met hun huidige producten, maar ook van groot belang is om te weten hoe het milieu betrokken wordt in nieuwe ontwikkelingen. Product ontwikkeling kan met behulp van deze gegevens en de Ecodesign tool tot een wel overwogen keuze komen. In later stadium zal onderzocht worden of de Ecodesign tool beschikbaar zal komen voor leveranciers. Doelstelling De beoogde eindproducten zijn een verder (door)ontwikkeld en ingevoerd PMZ-systeem bij DAF Trucks (vooral op het vlak van Ecodesign en Milieugerichte Inkoop); een geprofessionaliseerde Milieu Inkooptool. Een ander beoogd eindproduct het PACCAR/ DAF Trucks jaarverslag met veel aandacht voor de resultaten van het PMZ-project. Dit zal bijdragen aan het verminderen van de milieubelasting van producten, meer bewustzijn bij leveranciers en kennis verhoging in de productketen. De resultaten worden behaald bij de voor PMZ relevante afdelingen binnen DAF Trucks (Inkoop (Purchasing), product ontwikkeling, marketing & sales, New business development), de vele honderden leveranciers van DAF Trucks, een aantal afnemers, het bevoegd gezag en de brancheorganisatie FME_CWM die betrokken zijn bij het project. Verder behoort de lezersgroep van het externe milieujaarverslag ook tot de doelgroep. Tastbare eindproducten zijn een verbeterd PMZ-systeem (aanpassing management systemen), geprofessionaliseerde Milieu Inkooptool, meerdere communicatie uitingen over het project, een openbaar eindrapport van het project en berichtgeving in het DAF milieujaarverslag. Om deze projectdoelstelling te realiseren is in november 2002 het project Het verder ontwikkelen en invoeren van productgerichte milieuzorg bij DAF Trucks gestart. Dit project wordt in samenwerking met KPMG Sustainability uitgevoerd en wordt mede gefinancierd door Novem onder de subsidieregeling voor Productgerichte Milieuzorg. Het project bestaat uit vijf fasen: 1. Analyse 2. Verbeteren 3. Verankeren 4. Communicatie/ publicatie 14

15 5. Opzetten van een management accounting Deze activiteiten en bevindingen van deze vijf fasen zullen in afzonderlijke hoofdstukken beschreven worden. Fase 1: Analyse In de analysefase is de respons op de inkooptool geanalyseerd, zowel kwantitatief (respons/non-respons) als kwalitatief (ingevulde geretourneerde resultaten). Hieruit is te concluderen dat de gebruiksvriendelijkheid van de tool kan worden verbeterd voor zowel de leveranciers die hem invullen, als voor de DAF medewerkers die hieraan opvolging geven. De strategische, tactische en operationele ontwikkelingen bij DAF die ook te maken hebben met milieugericht inkopen zijn onderzocht. Bovendien is in deze fase reeds gecommuniceerd met vakgenoten buiten DAF. Respons op inkooptool: lage aantallen Hoewel door opvolging van non-respondenten het aantal geretourneerde vragenlijsten nog verder is toegenomen, is de respons laag te noemen, namelijk 50%. Ervaringen van DAF met, bijvoorbeeld, de capaciteitsbrief laten zien dat opvolgen hiervan uiteindelijk een hogere respons oplevert. Patronen uit de respons op deze capaciteitsbrief zijn wel parallel bruikbaar voor deze analyse. Kort gezegd blijken die leveranciers die hun zaken goed georganiseerd hebben, adequaat te reageren op diverse vragenlijsten van DAF. Dit wordt ondersteund door de analyse; die laat zien dat zich onder de respondenten relatief veel ISO14001/ EMAS gecertificeerde bedrijven bevinden. Onder non-respondenten blijkt slechts een 10-tal gecertificeerde bedrijven voor te komen. De bevindingen uit de analyse rechtvaardigen de keuze voor een eenvoudige selectie en beoordeling van leveranciers op het criterium ISO certificering, zeker wanneer tijd/capaciteit aan DAF zijde beperkt is. Analyse van de lijst respondenten versus nonrespondenten levert geen andere inzichten in trends per land, per commodity, per inkoopsegment (Inkoop1 componenten versus Inkoop2 maakdelen ) op. Andere oorzaken dienen gezocht te worden in praktische en/of subjectieve redenen. Een brainstorm heeft geresulteerd in een lijst van mogelijke factoren voor wel/ niet invullen/ insturen. Deze lijst is vertaald naar stellingen over de waardering van de inkooptool (in bijlage A) om deze mogelijkheden in de volgende projectfase te toetsen. In bijlage B is een samenvatting van de antwoorden op deze vragen gegeven. Deze antwoorden hebben als basis gediend om de tool te verbeteren. DAF inkopers en KZL-medewerkers zullen in eerste instantie evalueren bij degenen die wel ingevuld hebben, niet bij degenen die dat niet hebben gedaan. Het is belangrijk te belonen voor wel invullen door daarop feedback te geven en te vragen. DAF zal vragen de lijst voor een tweede maal in te vullen (bijvoorbeeld binnen 1 jaar na de eerste keer) en daarbij direct vragen om zowel de ervaren knelpunten als de positieve effecten. 15

16 Respons op inkooptool: hoge scores Van de 50 respondenten is een statistische analyse van hun scores gedaan, die een norm-spiderweb opleverde (zie onderstaande figuur). Opvallend is dat de gemiddelde score van de respondenten op alle zes de dimensies hoger is dan de, arbitrair gestelde, norm van 6,00. De dimensie met het laagste aantal respondenten en de laagste gemiddelde score (zelfs exclusief non-respondenten) is die van General Reduction. Environmental score Environmental Management System 10,00 Max. 7,45 Production process 8,26 5,00 Product development 7,86 0,00 Min. 6,32 General reduction Actual Performance Desired Profile 7,75 Logistics 8,31 Materials Back Check your results on the next w orksheet Environmental PI Water Score EMS 2001 GR 2001 Log 2001 Mat 2001 PD 2001 Prod 2001 Cat. Boxplot: Spreiding en gemiddelde ( ) van de scores per hoofdthema (scores x100) Zoals uit bovenstaande grafiek blijkt zijn de spreidingen in scores tussen de onderlinge hoofdthema s gelijk. Verdere analyse van de lijst respondenten op hun scores levert ook geen verrassende inzichten in trends per land, per commodity, of per inkoopsegment (Inkoop1 versus Inkoop2). Een dergelijke vergelijking is lastig, mede omdat de huidige respons slechts een of twee gevallen per commodity laat zien. 16

17 Strategische, tactische en operationele aanpak: in ontwikkeling Op het operationele inkoopniveau speelt de inkooptool een rol bij het bewaken van de kwaliteit van leveranciers. De tool is destijds opgezet om continue verbetering te ondersteunen op basis van zelfopvolging. Capaciteit bij DAF is kwantitatief en kwalitatief (training) te beperkt om alle ingevulde vragenlijsten op te volgen met behulp van DAF leveranciersbeoordelingen (audits). Business strategies Corporate Policies External Stakeholders Mission Purchasing Function (PD-wide) supply policies Site Purchasing Organisation Quality System (ISO9000) Purchasing on: Strategic level Tactical level Select Supplier Profile Sheet (SPS) Contract Contract Measure SQS Supplier Rating Systems (SRS) - Material - Contract Assembly - Equipment Operational level Op het operationele inkoopniveau volgt de stap bewaken op de stappen selecteren en contracteren. Voor contracteren kunnen milieuvoorwaarden deel uitmaken van de LTA (lange termijn overeenkomsten). Voor selecteren kunnen milieuvoorwaarden deel uitmaken van de leveranciersselectie. Uit de verkenning blijkt dat noch de algemene inkoopvoorwaarden noch de beoordeling van potentiële leveranciers momenteel aparte milieuvoorwaarden bevat. De wensprofielen of leveranciersprofielen bevatten wel milieueisen als onderdeel van de kwaliteitseisen. Op het tactische inkoopniveau zijn vanuit milieuoogpunt de segmentstrategieën en productfamiliestrategieën relevant. Per segment is mede vanuit Ecodesign reeds een milieucomponent aan deze strategieën toegevoegd. Op het strategische inkoopniveau zijn de inkoopstrategie en het inkoopbeleid (Supply Management Visie) van belang. Een eenvoudige selectie van leveranciers op het criterium ISO certificering en rapportage hierover in het DAF milieujaarverslag is tot nu toe gerechtvaardigd gebleken volgens de analyse van de respons op de inkooptool. Ook rapportage over aantallen ISO gecertificeerde leveranciers in het DAF milieujaarverslag lijkt een gerechtvaardigde prestatie-indicator. Wel moet worden gezorgd dat dit niet te pretentieus wordt gecommuniceerd, de invloed van DAF op certificatie door toeleveranciers is beperkt. De andere prestatie-indicator waarover extern gerapporteerd wordt is het percentage LTA s met een milieuparagraaf. Zeker als tegelijkertijd wordt gestreefd naar minder losse inkooprelaties en meer LTA s, lijkt dit een passende indicator en ook een passend aanknopingspunt voor acties van milieugericht inkopen. Echter nu 17

18 de milieuparagraaf in de LTA s verplicht is opgenomen (en het percentage in de prestatie indicator dus blijvend op 100% komt) komt de waarde van de indicator te vervallen. Deze punten komen nadrukkelijker aan de orde in fase 5 van het project, gericht op het verder ontwikkelen van management accounting op milieu-indicatoren. Naast de inkoopstrategie is het ook van belang de samenhang van milieugericht inkopen met andere functionele managementgebieden nog verder te onderzoeken in de vervolgfasen. In de analysefase zijn reeds de volgende aanknopingspunten gesignaleerd: Milieuverslaglegging; Visie van vergunningverlenende overheden; Visie van branche; Business development: hoe kan milieugericht inkopen bijdragen aan een strategie gericht op maatschappelijke acceptatie? Gegevens uit recent klant tevredenheids onderzoek van market intelligence, inclusief marktvergelijking en mogelijke milieuelementen uit het onderzoek; Speerpunten DAF klanten: betrouwbaarheid, cost of ownership, kosten DAF (inclusief first-time-right); Speerpunten Ecodesign: brandstofverbruik, onderhoud, materiaalgebruik; War-on-waste acties; Benchmark onderzoek; Een belangrijk deel van de inkoopstrategie zijn de kernpunten waaruit leveranciersbeoordelingen voor preferred suppliers bestaan. Er zijn vijf kernpunten te onderscheiden (onderstaande figuur), waarbij milieu onlangs geïntegreerd is in het relatief Kwaliteit/ Milieu Totale Kosten Logistiek Concurrenie positie Kennis zware element kwaliteit/milieu. Milieu blijkt echter nog NIET opgenomen te zijn in de individuele leveranciersprofielen. Hierop is nieuwe actie nodig (zie verder operationeel niveau). 18

19 Bij de update van het strategische inkoopbeleid is voor een nieuwe indeling in 4 segmenten gekozen. 1 Specifieke DAF producten met DAF ontwerp 2 Specifieke DAF producten met leveranciersontwerp 3 Standaard producten met complexe technologie 4 Standaard producten met eenvoudige technologie Deze kunnen verder doorvertaald worden naar milieusegment strategieën om de uitvoering gerichter en efficiënter te maken. Een aanzet hiertoe is in de volgende paragraaf gegeven. 19

20 Fase 2: Verbeteren Acties gericht op de gebruiksvriendelijkheid voor de leverancier Uit de analyse bestaat het vermoeden dat de lage respons door leveranciers onder andere is te wijten aan de gebruiksvriendelijkheid van de inkooptool voor deze gebruikers. De voorgestelde acties voor verbetering hebben betrekking op het aanjagen van de leveranciers, het inhoudelijk aanscherpen van de vragenlijst en het vereenvoudigen van het interactieve (ICT) gebruik. De oude tool is een in Excel geschreven vragenlijst. Voor het berekenen van de scores voor de diverse segmenten wordt gebruik gemaakt van macro s. Met de huidige beschermingselementen in en voor data uitwisseling via het Internet worden deze macro s niet meer doorgelaten. Met als gevolg dat de Milieutool niet meer functioneert. Acties gericht op tactische aanpak van milieugericht inkopen Op tactisch niveau zal DAF Trucks het onderwerp milieu moeten invoeren in de segmenten productfamiliestrategieën. Dit geeft aan welke speerpunten voor welke leveranciers worden toegepast. Vervolgens zal DAF passend en adequaat moeten reageren op de gerapporteerde resultaten van leveranciers. Er zijn in de vernieuwde inkoopstrategie 4 segmenten te onderscheiden, waar 4 verschillende milieu/inkoopbenaderingen (milieuspeerpunten) bij passen volgens schema 1. Per segment is hierin systematisch een verschillende aanpak voorgesteld. Aanpak van segment 2 is hierin het meest cruciaal. Via de routes van inkoop en Ecodesign worden leveranciers aangesproken. De aanpak van leveranciers in de segmenten 1 en 3 kan beperkt blijven tot milieuzorgsysteemeisen (ISO certificaat). Leveranciers in segment 4 kunnen het beste worden aangepakt via eisen gericht op logistieke milieuverbeteringen. DAF belang hoog (specifieke ontwerpen) DAF belang laag (standaardproducten) Segment 1: milieu/ leverancier relatie beperkt: milieu invloed via eigen DAF (Eco)design en ISO eis Segment 4 (eenvoudige producten): milieu/ leverancier relatie richten op logistieke milieuverbeteringen (transport, verpakking, afval) Segment 2: milieu/ leverancier relatie cruciaal voor inkoop en Ecodesign (kennis bij leverancier) Segment 3 (complexe producten): milieu/ leverancier relatie beperkt: alleen ISO eis Schema 1 Leverancier belang laag Leverancier belang hoog 20

21 Een volgende stap is om dit schema nu systematisch per productfamilie binnen het geprioriteerde segment verder toe te passen. Sommige productfamilies vertegenwoordigen door de aard van de producten (bijvoorbeeld gewicht, samenstelling) of het productieproces (bijvoorbeeld energieverbruik) een groter milieu verbeterpotentieel dan andere productfamilies. Via de aanpak van Ecodesign zijn al ecopunten toegekend per segment/productfamilie die de relevantie van dat segment of die productfamilie kunnen aangeven. Daar kan de aanpak van milieugericht inkopen van profiteren. Vanuit het project milieugericht inkopen kan gebruik worden gemaakt van inzichten die reeds bij Ecodesign bestaan. Het achterhalen van de ecopunten die zijn toegekend per segment/ productfamilie is nodig om vervolgens een adequate eigen aanpak te ontwikkelen. Die aanpak is ruwweg te structureren volgens het onderstaande schema van prioriteiten (schema 2). Per productgroep/segment kan DAF gericht passende acties bepalen op basis van: De bijdrage die de productgroep kan leveren aan een van de milieuspeerpunten (criterium relevantie, uitgedrukt in ecopunten) De huidige prestatie (criterium risico s/kansen, uitgedrukt in score) Ecopunten hoog 1. actie nemen is urgent 3. prestatie monitoren Ecopunten laag 2. risico (ecopunten) monitoren 4. geen actie nodig Schema 2 Score laag Score hoog Acties gericht op operationele aanpak van milieugericht inkopen Op operationeel niveau is het milieugericht inkopen onderdeel van de stappen selecteren, contracteren en bewaken. De verbeteringen kunnen worden ingevoerd in de leveranciersprofielen, de LTA s (long term agreements), de algemene inkoopvoorwaarden en het bewustzijn van DAF inkopers. Selecteren werkt reeds op strategisch niveau, waar milieu is ondergebracht in de vier algemene leveranciersprofielen. Om deze strategie in te voeren zal milieu nog moeten worden opgenomen in de specifieke leveranciersprofielen. Een aanvullend idee is om de milieuvragenlijst uit de inkooptool, verkort of onverkort, ook op te nemen in de vragenlijst voor potentiële leveranciers. Bij het contracteren van leveranciers voor langere termijn is er een milieueis in de LTA opgenomen. Daarin staat ook een referentie naar specificaties, die echter verduidelijking vergt. Bedoelde specificaties zijn relevante productspecificaties. Dit kan worden verduidelijkt door te verwijzen naar all relevant specifications for current and future products supplied. Voor contracten die niet voor lange termijn worden aangegaan gelden de algemene inkoopvoorwaarden. Er zijn nu geen milieuvoorwaarden opgenomen in de algemene 21

22 voorwaarden. Dit vereist actie, omdat algemene voorwaarden en LTA toch dichter bij elkaar komen te liggen (streven naar meer langere termijn leveranciers), ligt voor de hand om de eisen zoals die in de LTA worden gesteld, verkort of onverkort te gebruiken voor de algemene inkoopvoorwaarden. Een besluit hierover is nodig alvorens tot invoering kan worden overgegaan. De bruikbaarheid van de inkooptool door DAF inkopers en kwaliteitszorgmedewerkers bij het bewaken van de inkoop is nog te verbeteren door de tactische keuzen (vorige paragraaf) in te voeren. DAF kan dan zelf de bruikbaarheid mee toetsen en komt bovendien nog meer geloofwaardig over op de leveranciers. Om het cursusprogramma gericht op inkopers volledig te maken zal nog één cursus voor inkopers worden georganiseerd. Verder is het van belang de (actieve) betrokkenheid bij het project milieugericht inkopen te bevorderen. Acties gericht op overige betrokkenen binnen DAF Voor een effectieve verdere ontwikkeling en invoering van productgerichte milieuzorg en milieugericht inkopen in het bijzonder is de betrokkenheid van andere DAF afdelingen essentieel. Actieve betrokkenheid is gewenst van afdelingen gericht op de afnemersmarkt, afdelingen gericht op productontwikkeling en leveranciersmarkt, en ondersteunende afdelingen (IT). Aansluiting dient te worden gezocht met de afdeling business development en met accountmanagers van marketing/ sales. Ook market intelligence kan worden betrokken t.b.v. een benchmark met concurrenten en door hen gehanteerde normen. Tevens de visie van afnemers in de analyse betrekken. Aansluiting met betrokkenen van productontwikkeling en inkoop kan het project zoeken via (de voorzitter van) het Ecodesign team. Impact van ontwikkelingen (aan vraagzijde en aanbodzijde) op Ecodesign en/of milieugericht inkopen kunnen samen worden bepaald. Daarbij kan ook de visie van de branche relevant zijn. Naar aanleiding van de uitreiking van de Ecodesign Award (en de uitspraken van President Directeur Jim Cardillo daarbij) zou gezamenlijk de opportunity onderzocht kunnen worden om DAF te profileren als meest milieubewust ontworpen truck, net zoals bijvoorbeeld Volvo zich profileert met veiligheid. Zodra de noodzakelijke IT verbeteringen enigszins duidelijk zijn, zal contact moeten worden gelegd met interne en/of externe IT dienstverleners. Omwille van de voortgang moeten deze 2 trajecten zo veel mogelijk parallel worden uitgevoerd. Acties gericht op overige betrokkenen buiten DAF Communicatieve acties zullen zijn gericht op milieuvakgenoten, branchegenoten en andere bedrijven die vergelijkbare projecten uitvoeren. Omdat ook communicatie en publicatie behoort tot de projectdoelen is reeds een presentatie aan vakgenoten gegeven in een VVM bijeenkomst, waarover vervolgens ook 22

23 een artikel is verschenen in Arena. Een branchepublicatie is in een later stadium mogelijk te organiseren via de contacten van de milieuafdeling van DAF Trucks. Door de betrokkenheid van KPMG bij het vergelijkbare project productgerichte milieuzorg bij Philips, kan worden gezorgd voor een uitwisseling van ervaringen, met name methoden en technieken. Diverse acties richting leveranciers zijn mogelijk aan te pakken via de accountmanagers van de afdeling Inkoop. Bijvoorbeeld: De vragenlijst nogmaals toe te zenden voorafgaand aan een verificatiebezoek, zowel voor respondenten als non-respondenten. De vragenlijst te evalueren op basis van stellingen, zowel voor respondenten als non-respondenten. De non-respondenten te benaderen en de inkooptool samen in te vullen. Dit traint zowel DAF medewerkers als leveranciers in het gebruik en gezamenlijk kan een beeld kan worden verkregen van de gebruiksvriendelijkheid. Een belangrijke stelling name uit de VVM discussie was dat lange vragenlijsten enerzijds door bedrijven vaak te veel werk worden gevonden om in te vullen, terwijl anderzijds een te beperkt aantal vragen niet geloofwaardig overkomt. Zowel KPMG als de Milieuafdeling van DAF hebben inhoudelijke expertise en inzicht in DAF bedrijfsvoering om de vragen uit de inkooptool te toetsen, vooral met de bedoeling om een vereenvoudiging mogelijk te maken (niet streven naar volledigheid, maar naar meer gebruiksvriendelijkheid bij invullen en verwerken). Uiteindelijk zal een uitgebreide evaluatie moeten resulteren in een IT analyse, gericht op een programma van eisen dat rekening houdt met bijvoorbeeld: Web-based interactiviteit, vooral voor downloaden en verzenden; Lay-out (kleuren, lettertypen, schermgrootte, plaatsing buttons, etc.); Helpfunctie en definities; Tonen van drie profielen: nieuwe score, oude score, ranking Bij nieuwe invoer verschijnen per default de antwoorden van de vorige keer. Acties gericht op de gebruiksvriendelijkheid voor DAF De analyse maakt ook duidelijk dat het gebruik van de gegevens die leveranciers hebben geleverd aan DAF Trucks, nog beperkt is. Dit zou aan leveranciers een verkeerd signaal kunnen geven. DAF zou daarom acties kunnen nemen om het eigen gebruik van deze gegevens te verbeteren. Hiertoe zijn vooral strategische en tactische keuzen en de implementatie hiervan noodzakelijk. 23

24 Acties gericht op strategische, tactische en overige operationele aanpak Een verdere ontwikkeling en invoering van productgerichte milieuzorg en vooral milieugericht inkopen, vereist niet alleen operationele verbeteringen van de inkooptool, maar ook verbeteringen op diverse niveaus in de bedrijfsvoering die de omgeving vormen waarin die tool wordt gebruikt. Acties gericht op strategische aanpak van milieugericht inkopen Op strategisch niveau dient DAF Trucks zich sterk te maken voor de invoering van de nieuwe leveranciersprofielen en voor de ontwikkeling en invoering van de milieucomponent in de nieuwe segmentstrategieën. Realisering Allereerst zijn, op basis van de acties gericht op verbetering, drie kern gebieden gedefinieerd waarop leveranciers beoordeeld moeten worden. Deze drie gebieden zijn: 1. Organisation and Performance 2. Risk Management 3. Ecodesign Organisation and Performance In deze rubriek is vooral het organisatorische aspect van belang. Hoe is het milieuzorgsysteem procedureel geregeld, zijn er in- of externe audits? Wordt aan alle wetgevingen voldaan? Maar ook wordt in deze sectie naar de performance ten op zichten van con-collega s gevraagd en of alle werknemers op de hoogte zijn van de DAF regelgevingen. Risk management Bij Risk management wordt vooral gekeken wat de potentiële risico s voor DAF zijn bij deze leverancier. Vragen met betrekking tot de verboden stoffen, traceren van (nieuwe) wetgeving met betrekking tot verboden stoffen, risicoanalyse staan hier centraal. 24

25 Ecodesign Naast productiegoederenleveranciers zijn er ook ontwikkelleveranciers. Deze groep van leveranciers ontwikkelt, op basis van door DAF geschreven specificaties, systemen. Om inzicht te krijgen in het ontwikkelproces van de leverancier en de in acht name van het milieu hierin. Voor een overzicht van de vragen zie bijlage C. Om tot een universele score te komen is er voor gekozen om, in lijn met de gebruikte kwaliteitsindicatoren, een klassenindeling te maken volgens de A-B-C indeling. Hierbij is A de hoogste score en C de laagste. Hier is voor gekozen om op een snelle en eenvoudige wijze de probleemgebieden in kaart te brengen. Deze klasse indeling wordt ook voor logistiek en kwaliteit gebruikt Het voordeel voor de leveranciers is eenduidigheid in de betekening en uniformiteit in de kwaliteitswegingen. De grenswaarden per categorie zijn gebaseerd op het volgende model: De eindklassering ( A - B - C ) wordt bepaald door de uitkomst van alle categorieën. Hierbij is de laagste score maatgevend. Dus als voor Organisation & Performance en Risk Management een score A is behaald en voor Ecodesign een C dan is de uiteindelijke rating C. Uitzondering hierop is een leverancier geen DAF producten ontwikkeld; de rubriek Ecodesign wordt dan niet meegenomen in de rating. Dit is gedaan om een objectieve weging tussen de diverse leveranciers mogelijk te maken. Als een leverancier alles op orde heeft, maar verder geen extra s volgt een score B, heeft hij daarnaast extra aandacht voor het milieu dan volgt een score A. Bij onvoldoende prestaties volgt een score C. Hoewel het hier eenvoudig staat beschreven is er bij de toekenning van de wegingsfactoren aan de vragen een studie aan vooraf gegaan. De uitkomst A B C is een weloverwogen, niet toevallige, uitkomst. Terugkoppeling score Aan het einde van de vragenlijst wordt door middel van een grafiek de score getoond. Hierin is tevens de score van de afgelopen 6 jaar terug te vinden. De totaalscore ( A B C ) is echter alleen van toepassing op de laatst ingevulde vragenlijst. Om een duidelijke onderscheiding tussen de diverse jaren en categorieën te maken begint de grafiek bij 600 punten. Dit is ook weer identiek aan de grafieken voor kwaliteit en logistiek. Een score lager dan B wordt niet in de grafiek getoond. Daarnaast is de toegankelijkheid van de resultaten sterk verbeterd. Werden de scores van de 6 gebieden stuk voor stuk handmatig in een database gezet, welke een moeilijke toegankelijkheid heeft. Om de details van de vragenlijsten te bekijken moest de Excel file geopend worden en de bewuste vraag terug gezocht worden. 25

26 In de huidige vorm worden de scores èn antwoorden in de database op het SupplierNet gezet. De inkoper en/of KZL er kan inloggen en via Supplier Performance in een overzicht alle ingevulde vragenlijsten zien met scores. Voor meer details kan op eenvoudige wijze de antwoorden van de laatst in gevulde vragenlijst zien. Voor een historisch overzicht kan op Graph gedrukt worden. Screenshot 1: Supplier Performance Zoals duidelijk te zien in het screenshot is er ook te zien welke leverancier de vragenlijst niet heeft ingevuld of slechts gedeeltelijk. Screenshot 2: Graph 26

27 Screenshot 3: Overview van supplier Paccar Europe Zoals te zien in screenshot 3, is per categorie precies te zien wat de gegeven antwoorden zijn van de laatst ingevulde vragenlijst. Het is niet mogelijk om eerdere antwoorden terug te zien. 27

28 Als een inkoper inlogt om de performance in te zien zijn, er beveiligingsmodules ingebracht dat hij of zij de vragenlijst niet kan wijzigen. Het is dus niet mogelijk om de performance van een leverancier op te poetsen. Zo is het voor een leverancier ook niet mogelijk om de score te verbeteren, mocht hij op het eind niet helemaal tevreden zijn met het behaalde resultaat. Dit was wel een nadeel van de vorige tool. DE leverancier kon zijn score oppoetsen door enkele vragen gunstiger te beantwoorden. In de nieuwe tool wordt de grafiek pas getoond nadat de lijst kompleet is ingevuld. Het is dan ook niet mogelijk om de reeds ingevulde vragenlijst aan te passen. Mocht hij zijn score opwillen poetsen zal hij een nieuwe vragenlijst moeten invullen, echter zijn vorige score zal zichtbaar blijven in de grafiek. Het verzoek om de vragenlijst in te vullen wordt centraal, door de milieucoördinator, geregeld. Hierbij wordt tevens geregeld dat de leverancier een herinnering krijgt, mocht hij de vragenlijst nog niet ingevuld hebben. De termijn is door de milieubeheerder zelf te kiezen. Screenshot 4: Activeren van leveranciers Iedere leverancier, die opgenomen is in het SupplierNet bestand, krijgt een mail met daarin het verzoek om de vragenlijst in te vullen met een link naar de vragenlijst. Tevens is er een handleiding met daar in tekst en uitleg over de verschillende vragen en de te geven antwoorden. Zie bijlage C. 28

29 Fase 3: Verankeren PMZ (m.n. Milieugerichte Inkoop) Verantwoordelijkheden en taken Het hoofd van de afdeling KZL is verantwoordelijk voor de continuïteit en realisering van de milieudoelstellingen. Deze doelstellingen zijn verbonden aan het ISO certificaat. Voor de afdeling Inkoop houdt dit, onder andere, in dat de milieuprestaties op het gebied van productie en ontwikkeling van de toeleveranciers gemonitord wordt. De milieucoördinator van de afdeling Inkoop is verantwoordelijk voor het verzenden van de mailings en het rapporteren van de resultaten in de maandelijkse management accounting. Daarnaast is het zijn verantwoordelijkheid om verbeteringsacties in gang te zetten. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de opleiding van de Inkoop medewerkers. Daartoe zal op korte termijn een opfris cursus georganiseerd worden, waarin de nieuwe milieu tool uitgelegd wordt. Evenals de mogelijkheden met betrekking tot het analyseren en gebruiken van de data uit deze tool voor het bepalen van het leveranciersprofiel. Op de lange termijn is de verankering voorzien door de het hoofdstuk Bewaking leveranciers door Vendorrating uit Kwaliteitsprocedures Inkoop als volgt te herschijven: KWALITEITSPROCEDURES INKOOP Onderwerp: Bewaking leveranciers door vendorrating Nummer : QI Datum : *.*.2004 blz. 1 van 1 Index : * DOEL Het bewaken van de kwaliteitsprestatie van de leveranciers met behulp van het Vendorratingsysteem. TOEPASSINGSGEBIED Inkoop. OPMERKING Vendorrating (VR) is een leveranciersbeoordelingssysteem waarbij de kwaliteitsprestatie van de leverancier continue wordt gemeten en het resultaat hiervan uitgedrukt wordt in een VR-score. Het tijdvak waarover wordt gemeten, is telkens drie maanden voortschrijdend. De verkregen informatie wordt gebruikt voor de beoordeling en onderlinge vergelijking van de leveranciers en het initiëren van correctieve acties. Ontvangstregistraties en registraties van afkeur van productiegoederen zowel bij ontvangst als in de productie, veroorzaakt door de leveranciers en vastgelegd in afkeurrapporten zijn de basis voor input het Vendorratingsysteem. Daarnaast vormen de, door de leverancier, beantwoorde Milieu Inkooptool vragen de basis voor de VRE. WERKWIJZE Verantw. Aktiviteiten Inkoop / KZL - Analyseren de verkregen informatie waarbij de noodzaak tot "maatregelen ter verbetering" wordt bepaald. Deze maatregelen ter verbetering omvatten zowel systeem- als productgerichte acties. Daarnaast vormen de VR-scores gespreksonderwerp bij de regelmatige kwaliteitsbesprekingen (bijv. Verificatiebezoeken) en commerciële besprekingen met de leveranciers. 29

30 Daarnaast zal de tool ook bij Leyland geïntroduceerd worden, niet alleen omdat Inkoop Leyland aan Inkoop DAF rapporteert, maar ook voor de uniforme betrokkenheid van het milieu bij onze producten te benadrukken. Fase 4: Communicatie over PMZ Er zijn, gedurende het project, diverse publicaties en presentaties geweest. Een overzicht van de publicaties is te vinden in Bijlage D. Tevens zijn aan alle inkopers en stafleden, door middel van een interactieve presentatie, de mogelijkheden van e nieuwe tool gedemonstreerd. Fase 5: Opzetten management accounting m.b.t. PMZ Inleiding Er is, binnen DAF Trucks Inkoop, een maandelijks management accounting systeem opgezet. Hierin worden de behaalde resultaten op een overzichtelijke manier gepresenteerd. Achtergrond Eén van de aspecten die in de management accounting staan is de performance van de leveranciers. Per maand is een overzicht gegeven van het percentage A B C leveranciers. Voorbeeld Management accounting: Vendorrating Quality 30

Productgerichte Milieuzorg HEMA

Productgerichte Milieuzorg HEMA Productgerichte Milieuzorg HEMA Aan dit project is in het kader van het Besluit milieusubsidies, regeling milieugerichte technologie een subsidie verleend uit het programma Productgerichte Milieuzorg 2000

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel

Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel pag.: van 7 code: STR-BEN-vra-00-bl versie. Zelfanalyse inkoopvolwassenheidsmodel Hieronder vindt u voor elk van de negen elementen uit het inkoopvolwassenheidsmodel (zie afbeelding) een aantal mogelijke

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

3. What is your opinion on the format of the questionnaire (user-friendly/ Excel sheet etc)? (Open question)

3. What is your opinion on the format of the questionnaire (user-friendly/ Excel sheet etc)? (Open question) Bijlage A Evaluatie formulier: Environmental Questionaire 1. What is your opinion on the content of the questionnaire (sort of questions/themes, amount of questions)? (Open question) 2. Why/ how did you

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz

De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz De nieuwe compliance norm ISO 19600 en risicomanagement Een praktijkvoorbeeld voor een license to operate. Arjan Donatz Group Director, QHSE 11 September 2014. ABOUT US FTS Hofftrans Oil transportation

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012

Samenvatting. ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Samenvatting ENERQI Gids (Rapport nummer D3.2) 20 februari 2012 Coordinator: DTV Consultants, Mr. Willem Buijs, PO Box 3559, 4800 DN, Breda Tel: +31 76 513 66 00 ENERQI@dtvconsultants.nl Start van het

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek. Right Management Nederland B.V.

Klanttevredenheidsonderzoek. Right Management Nederland B.V. Klanttevredenheidsonderzoek Right Management Nederland B.V. 1-4-2016 Inhoudsopgave A. Cedeo-erkenning B. Klanttevredenheidsonderzoek Opdrachtgevers C. Conclusie Cedeo 2016 Right Management Nederland B.V.

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0 Augustus 2009 pagina 0 CRM in Nederland augustus 2009 a teasing summary Augustus 2009 pagina 1 Introductie Onlangs hebben ruim 1.000 managers meegewerkt aan een grootschalig onderzoek uitgevoerd door MarketCap

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek. Compagnon

Klanttevredenheidsonderzoek. Compagnon Klanttevredenheidsonderzoek Compagnon 1-4-2016 Inhoudsopgave A. Cedeo-erkenning B. Klanttevredenheidsonderzoek Opdrachtgevers C. Conclusie Cedeo 2016 Compagnon 2 A. Cedeo-erkenning 1. Achtergrond Er zijn

Nadere informatie

Procedure voor dataverkrijging en terugkoppeling

Procedure voor dataverkrijging en terugkoppeling Procedure voor dataverkrijging en terugkoppeling Doel: In het verleden zijn er te weinig concrete afspraken gemaakt over de tijdstippen waarop de aan NCDR deelnemende centra hun data aanleveren en op welke

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Klachten en Meldingen. Managementdashboard

Klachten en Meldingen. Managementdashboard Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Welkom bij de systeem demonstratie van het Management Klachten en Meldingen System Managementdashboard Systemen van Inception Borgen

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Natacha Naumann, Inkoop analist, Universiteit Twente Alex Buursema, Managing consultant, Significant INHOUD Even voorstellen

Nadere informatie

Rode draad. Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 2 7e Nationale EP Seminar & Expo

Rode draad. Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 2 7e Nationale EP Seminar & Expo Introductie Hoe sterk is de eenzame fietser? Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Cris Bijker, director Procurement Imtech NV Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 1 7e Nationale EP

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Datum: Januari 2013 Bezoekadres Dorpsstraat 20 7683 BJ Den Ham Postadres Postbus 12 7683 ZG Den Ham T +31 (0) 546 67 88 88 F +31 (0) 546 67 28 25 E

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. InterLuceo

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. InterLuceo Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van InterLuceo Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: InterLuceo Inleiding Voor u ligt de definitieve rapportage van het tevredenheidsonderzoek van

Nadere informatie

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Tender voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

PROSE Online Diagnostics System

PROSE Online Diagnostics System PROSE Online Diagnostics System Beheerders en respondenten in PROSE Online Diagnostics PROSE online diagnostics betekent een grote vooruitgang in het organiseren en verwerken van bevragingen. U kan alles

Nadere informatie

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden Supply Value Survey Resultaten verslag VOORBEELD Resultaten verslag leveranciersonderzoek Versie 1.0 Pagina 2 van 11 Titel: Resultaten verslag leveranciersonderzoek Organisatie: Supply Value www.supplyvalue.nl

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties

PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties PROMs kwaliteit van leven onderdeel van DICA-registraties C.Fransman Patient audit manager Inhoud 1. DICA 2. Methodiek 3. PROMs 4. Showcase darmkanker Auditing Inzicht in kwaliteit Feedback voor zorgverleners

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV

Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Welkom bij de workshop Contractmanagement (CM) Rolf Zwart Kwaliteitszorgmedewerker IFV Doel: Zicht op: Begrippen en Definities Hoe in de eigen organisatie CM te bepalen Hoe: Stappenplan CM voor contracten

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management De road map is erop gericht om het beoogde succes van een organisatie (de strategische ambitie) te helpen maken. De road map gaat in op hoe de weg naar het succes expliciet en concreet te maken Jan Scheffer

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015

NTA 8620 versus ISO-systemen. Mareille Konijn 20 april 2015 NTA 8620 versus ISO-systemen Mareille Konijn Voorstellen Mareille Konijn Lid van de NEN-werkgroep Senior HSE consultant Industry, Energy & Mining T: 088 348 21 95 M: 06 50 21 34 27 mareille.konijn@rhdhv.com

Nadere informatie

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001)

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) pag.: 1 van 8 code: SPE-MVI-art-017-bl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Bron: SCCM, pp. 1-7 Auteur(s): www.sccm.nl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) 1 Duurzaam

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

Door juiste performancemonitoring naar betere leveranciersregie

Door juiste performancemonitoring naar betere leveranciersregie pag.: 1 van 6 Door juiste performancemonitoring naar betere leveranciersregie Bron: Facto Magazine, nr. 12, 2001 Auteur(s): P. Stolk Wie zich nog de smid uit Asterix kan herinneren weet dat die er lustig

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015 plan 2014-2015 Inzake 20 Tinten Groen CO2-prestatieladder Certificering Continuering 2013-2014 Datum : September 2015 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2014 2015 September 2015 pag. 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Hoofdstuk 2: De Team Leadership Competence Questionnaire 2.1 : Opbouw van de lijst 2.2 :

Nadere informatie

Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog

Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog Tevredenheid over ISO 14001- en OHSAS 18001-certificatie is hoog In 2013 heeft SCCM onderzoek gedaan naar de toegevoegde waarde van zowel ISO 14001- als OHSAS 18001-certificatie. Het onderzoek onder ISO

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Matchcare re-integratie April 2009 1 Bedrijfsnaam: Matchcare re-integratie Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot

Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot pag.: 1 van 8 Zelfanalyse World Class Purchasing benchmark van Berenschot De onderstaande vragenlijst is gebaseerd op Stalenhoef et al. (2007). U kunt deze vragenlijst gebruiken voor een zelfanalyse WCP

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Renga B.V.

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Renga B.V. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Renga B.V. Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: Renga B.V. Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek van Blik op Werk

Nadere informatie

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset Jeugdzorg 7 juni 2013 RAPPORTAGE totaalset Resultaten voordezorg.nl Zes jeugdzorgorganisaties hebben meegedaan aan voordezorg.nl. Medewerkers hebben antwoord gegeven op de vragen: Hoe denkt u over uw werk?

Nadere informatie

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0

CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2. Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C. Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 Managementplan Energie meetplan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 Jade Beheer B.V. OFN OFS 2C Auteur: Coert van Maren Autorisatiedatum: 19-03-2016 Versie: 1.0 CO 2 management plan 2.C.2 & 3.B.2 & 4.A.2 1 Inhoud

Nadere informatie

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013

Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits. Oktober 2013 Procedure BREEAM-NL Innovatiecredits 28 oktober 2013 Deze procedure is onderdeel van het DGBC-certificeringsysteem Datum 1 november 2012 6 juni 2013 Oktober 2013 Wijziging(en) 1. Deze tabel toegevoegd;

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Organisatieprestatiescan. Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie.

Organisatieprestatiescan. Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie. 1 Bijlage 2 De organisatieprestatiescan Techniek: Organisatieprestatiescan Toepassingsgebied: Achtergrond: Deze techniek wordt gebruikt in de focus- en analysefase bij het analyseren van de huidige situatie.

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave

Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1. Inhoudsopgave Communicatieplan Milieu & Duurzaamheid, september 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 3 3. Doelgroepen 4 3.1 Stakeholdersanalyse 4 3.2 Doelgroepen intern 4 3.3 Doelgroepen

Nadere informatie

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek E: info@malvee.com T: +31 (0)76 7002012 Het opzetten en uitvoeren van een medewerker tevredenheid onderzoek is relatief eenvoudig zolang de te nemen stappen bekend

Nadere informatie

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004

Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen. Mark van Rijn 14 October 2004 Gebruik van GRI-indicatoren voor interne sturingsprocessen Mark van Rijn 14 October 2004 Een jaar geleden... Heineken verwijderd uit DJSI STOXX Positie binnen FTSE4Good onder druk Heineken scoort laag

Nadere informatie

PMZ Cursus. voor. ANVR Reisorganisaties

PMZ Cursus. voor. ANVR Reisorganisaties Eindrapport subsidieprogramma Stimulering PMZ 2000 PMZ Cursus voor ANVR Reisorganisaties ANVR-VRO Postbus 55 3454 ZH De Meern Holland Novem projectnummer: 0366-00-01-00-0023 Aan dit project is in het kader

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Artemis Coaching

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Artemis Coaching Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Artemis Coaching Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: Artemis Coaching Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek van Blik

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5

Themaboek IBL2 Beleidsadviseur 5 Project Balanced Scorecard Vakcode 56012 Verantwoordelijke dhr. H. Kevelham ECTS 6 Kwartiel 1.3 en 1.4 Competenties IBL1, IBL2, IBL3, IBL7 Prestatie-indicatoren 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 2.1, 2.2, 2.3,

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager

CO 2 managementplan. Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants. Versie: 1.0. Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager CO 2 managementplan Jan Knijnenburg B.V. Auteur: Adviseur MVO Consultants Versie: 1.0 Datum: xx-xx-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Authorisatiedatum: Naam:.. Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Planmatige aanpak contracteren en evalueren. Menzis, AnderZorg en Azivo

Planmatige aanpak contracteren en evalueren. Menzis, AnderZorg en Azivo Planmatige aanpak contracteren en evalueren Menzis, AnderZorg en Azivo Versie definitief 05 oktober 2012 Ook in 2013 en 2014 wil Menzis gerichter en frequenter monitoren in hoeverre de doelstellingen,

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop

Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Professionele inkoop interim management Grootse gevolgen voor de (persoonlijke) verkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Het eerste internationale Interim Management Congres Ede, 28 november 2008

Nadere informatie

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen?

Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we daartoe gekomen? 5 Procescriteria In dit hoofdstuk komen achtereenvolgens aan de orde: Uitgangspunten procescriteria: waar dienen ze wel en waar dienen ze niet toe? Methode: hoe zijn de criteria opgebouwd en hoe zijn we

Nadere informatie

Even voorstellen: Historie

Even voorstellen: Historie Postbus 33 5160 AA Sprang-Capelle T 0416 280 880 F 0416 273 322 E info@vanscholladvies.nl I www.vanscholladvies.nl BTW-nr NL8057.27.826.B.01 K.v.K. Tilburg nr. 18047302 Rabobank 33.42.24.578 Even voorstellen:

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie