programmarekening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.rotterdam.nl programmarekening"

Transcriptie

1 Jaarstukken programmarekening

2 Leeswijzer

3 Leeswijzer Voor u liggen de Jaarstukken van de gemeente Rotterdam. Via de jaarstukken legt het college van Burgemeester en Wethouders verantwoording af aan de Gemeenteraad over het gevoerde beleid en beheer in. Daarnaast zijn de jaarstukken bedoeld om burgers, maatschappelijke organisaties, bedrijven en overheden inzicht te geven in de beleidsprestaties in. Deze prestaties worden zoveel mogelijk afgezet tegen de voornemens en realisatie van. De jaarstukken zijn opgesteld conform de eisen van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Onderdelen van het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit de programmarekening en de toelichting, de balans en de toelichting, het kasstroomoverzicht en de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. In hoofdstuk 1 doet het college verslag van de belangrijkste ontwikkelingen in. Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente. Aan de orde komen het financieel resultaat, de ontwikkeling van de reservepositie en financiële kengetallen. Hoofdstuk 3 staat in het teken van de investeringen. In hoofdstuk 4 wordt verslag gedaan van de ontwikkelingen en prestaties op de verschillende beleidsmatige inspanningen. Hoofdstuk 5 gaat in op de in de BBV verplichte paragrafen. Achtereenvolgens komen aan bod de lokale heffingen, weerstandsvermogen, onderhoud kapitaalgoederen, verbonden partijen, financiering, grondbeleid en bedrijfsvoering. Hoofdstuk 6 bevat tot slot de jaarrekening. Overal waar dat niet expliciet is aangegeven, wordt met de bijgestelde begroting de door uw raad vastgestelde Actualisatie begroting (10mnds) van november bedoeld. De bedragen in het jaarverslag zijn weergegeven in x 1.000, tenzij anders weergegeven. Leeswijzer pagina 3

4 Inhoudsopgave

5 Leeswijzer...pag 03 Hoofdstuk 1 Perspectief in hoofdlijnen...pag 07 Hoofdstuk 2 Financiële positie...pag Inleiding...pag Financieel resultaat...pag Ontwikkeling van de vermogenspositie...pag Financiële kengetallen...pag 16 Hoofdstuk 3 Investeringen...pag Inleiding...pag Investeringen...pag Meerjaren investeringsplanning...pag 24 Hoofdstuk 4 Programmaverantwoording...pag Inleiding...pag Bestuur en Dienstverlening...pag Algemene middelen...pag Cultuur, sport en recreatie...pag Veiligheid...pag Onderwijs...pag Volksgezondheid en zorg...pag Participatie...pag Ruimtelijke ontwikkeling en wonen...pag Verkeer en vervoer...pag Economie...pag Milieu en duurzaamheid...pag Fysiek beheer van de stad...pag 66 Hoofdstuk 5 Paragrafen...pag 73 Inleiding...pag Lokale heffingen...pag Weerstandsvermogen...pag Onderhoud kapitaalgoederen...pag Verbonden partijen...pag Financiering...pag Grondbeleid...pag Bedrijfsvoering...pag 120 Hoofdstuk 6 Jaarrekening...pag Waarderingsgrondslagen en grondslagen voor resultaatbepaling...pag Balans per 31 december...pag Toelichting op de balans per 31 december...pag Programmarekening...pag Toelichting op de programmarekening...pag Kasstroom overzicht...pag Verantwoording Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)...pag SISA verantwoording...pag 242 Controleverklaring...pag 250 Bijlagen...pag Bijlage: Baten en lasten per beleidsmatige inspanningen per product...pag Bijlage: investeringskredieten per beleidsveld...pag Bijlage: Overzicht realisatie projecten IFR realisatie...pag Bijlage: Overzicht grondexploitatie...pag Bijlage: Specificatie personeel...pag Bijlage: Rapportage motie 31...pag Bijlage: Integriteitmeldingen...pag 284 Colofon...pag 285 Inhoudsopgave pagina 5

6 Hoofdstuk 1

7 1. Perspectief in hoofdlijnen Het boekjaar is afgesloten met een positief saldo van 110,8 mln. Een deel van het resultaat (circa 57 mln) wordt direct bestemd voor verplichte doeleinden, waaronder 23,5 mln voor Individuele Voorzieningen en ruim 19 mln voor het participatiebudget. Het jaar was om meerdere redenen een bijzonder jaar. Op 15 mei droeg het College van PvdA, D66, VVD en CDA het stokje over aan een nieuw stadsbestuur van Leefbaar Rotterdam, D66 en CDA. Het was ook het eerste jaar waarin de 14 deelgemeentenbesturen in het politieke en bestuurlijke bestel van Rotterdam plaats maakten voor 14 gebiedscommissies. De gebiedscommissies zijn de ogen en oren van de Gemeenteraad in de wijk, en hebben een aantal belangrijke taken. Eén van die taken is het organiseren en faciliteren van participatie en het stimuleren van initiatieven van wijkbewoners. Hierbij worden zij ondersteund door de ambtelijke organisatie in het gebied. Ook adviseert de gebiedscommissie gevraagd én ongevraagd het stadsbestuur op alle onderwerpen die voor een gebied van belang zijn. Daarnaast zijn zij verantwoordelijk voor het opstellen van het gebiedsplan. De kracht van de gebiedscommissie is dat zij haar mandaat haalt uit het draagvlak onder buurtbewoners en niet uit formele bevoegdheden en budgetten. was een bijzonder succesvol jaar voor de stad Rotterdam. Met de opening van drie nieuwe iconen, het Centraal Station, De Rotterdam en de Markthal, toonde de stad haar nieuwe elan, zowel nationaal als internationaal. Het eensluidende commentaar in de media was: In Rotterdam zijn ze goed bezig. Dat nieuwe elan van de stad zit niet alleen in de stenen van deze drie iconen. Ook in de Rotterdamse buurten pakken veel Rotterdammers de handschoen op. Met grote en kleine ideeën. Doorbouwen op dit succes en op het voorzichtige economische herstel is de belangrijkste opgave voor de komende jaren. Een opgave voor de stad én het nieuwe stadsbestuur. Want Rotterdam moet sterker, veiliger, levendiger en gezelliger. Om de uitdagingen die voor ons liggen aan te gaan is lef, daadkracht en een open vizier nodig. Meer zeggenschap voor Rotterdammers en meer zuurstof voor het typisch Rotterdamse ondernemersbloed. Met deze jaarstukken verantwoorden we de realisatie van de begroting (van het vorige college) én verantwoorden we de accentverschuivingen (op de begroting) die het nieuwe stadsbestuur op basis van het coalitieakkoord Aan de slag vanaf de zomer heeft in- en doorgevoerd. Voor de inhoudelijke verantwoording van het beleid van het vorige stadsbestuur verwijzen wij naar de verantwoording die het vorige stadsbestuur in februari in de Gemeenteraad heeft afgelegd. Onder het vorige college is de afgelopen jaren de grootste bezuiniging uit de geschiedenis van Rotterdam gerealiseerd. Onder andere op de eigen organisatie en de subsidies aan het maatschappelijk middenveld. Het nieuw aangetreden stadsbestuur werd geconfronteerd met nieuwe financiële tegenvallers. Deze financiële tegenvallers zijn deels in opgelost door onder andere aanvullende besparingen binnen de organisatie en door het inzetten op een verlaging van het aantal bijstandsgerechtigden. Deze oplossingen zijn verwerkt in de begroting In bleek de economische tegenwind nog steeds niet geluwd en waren de gevolgen van de krimpende economie in Rotterdam en het huishoudboekje van de overheid voelbaar. Het aantal werkzoekenden bleef, ondanks een forse gerealiseerde uitstroom uit de bijstand, stijgen. Op de woningmarkt was in van een echt herstel nog geen sprake. Ook ontving Rotterdam beduidend minder geld uit Den Haag. In is met vallen en opstaan de organisatie klaargestoomd voor de taken, die sinds begin dit jaar, vanuit het Rijk naar de gemeente zijn gekomen. Deze enorme operatie mag een succes genoemd worden. Natuurlijk gingen er dingen mis, maar het algemene beeld is dat, ondanks alle complexiteit, de nieuwe taken naar behoren worden uitgevoerd. En dat met beduidend minder budget. Hoofdstuk 1 Perspectief in hoofdlijnen pagina 7

8 Hoofdstuk 2

9 2. Financiële positie 2.1 Inleiding Dit hoofdstuk geeft inzicht in de financiële positie en het financiële resultaat per beleidsmatige inspanning van de gemeente Rotterdam in. De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting worden verklaard. Verder komen de ontwikkeling van de vermogenspositie en de financiële kengetallen van de gemeente aan bod. 2.2 Financieel resultaat Het rekeningresultaat bedraagt 110,8 mln. Dit rekeningresultaat wordt veroorzaakt door diverse over- en onderschrijdingen op de verschillende beleidsvelden. Baten en lasten incl. reserveringen Beleidsveld: Bestuur en Dienstverlening Oorspronkelijke begroting Bijgestelde begroting Verschil Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Algemene middelen Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Cultuur, sport en recreatie Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Veiligheid Baten Lasten Saldo Vervolg tabel zie volgende pagina Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 9

10 Vervolg tabel vorige pagina Baten en lasten incl. reserveringen Beleidsveld: Onderwijs Oorspronkelijke begroting Bijgestelde begroting Verschil Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Volksgezondheid en zorg Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Participatie Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Verkeer en vervoer Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Economie Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Milieu en duurzaamheid Baten Lasten Saldo Beleidsveld: Fysiek beheer van de stad Baten Lasten Saldo Specificatie baten en lasten Concerntotalen Totaal resultaat na reserveringen Oorspronkelijke begroting Bijgestelde begroting Verschil Baten Lasten Saldo pagina 10 Jaarstukken Gemeente Rotterdam

11 Toelichting belangrijkste verschillen per beleidsveld 1. Bestuur en dienstverlening Besluitvorming en advisering College ( 2,3 mln) Op de beleidsmatige inspanning Besluitvorming en advisering college is er sprake van een onderbesteding van 2,3 mln als gevolg van sobere besteding en lagere kosten van het programma Organisatie & Financiën. Dienstverlening ( 2,3 mln) Op de beleidsmatige inspanning Dienstverlening vindt een onderbesteding plaats van 2,3 mln. Dit is met name het gevolg van hogere legesopbrengsten en lagere apparaatslasten als gevolg van minder personele bezetting. Concernhuisvesting ( 3,7 mln) Op de beleidsmatige inspanning Interne dienstverlening zit een onderbesteding van 3,7 mln. Dit wordt voor het grootste deel verklaard doordat er geen stortingen zijn geweest in een egalisatievoorziening voor de kosten van meerjaren onderhoudsprogramma s binnen Concernhuisvesting. Het vormen van deze voorziening heeft, op advies van de accountant, bij de controle op de jaarrekening 2013, niet plaatsgevonden. Daarnaast zijn er ook besparingen gerealiseerd op kosten van inhuur en overige huisvestingskosten, en zijn er huurinkomsten ontvangen die niet in de begroting waren opgenomen. Naast deze meevallers waren er ook overschrijdingen als gevolg van hogere kapitaallasten, hogere doorbelasting energie en doorbelaste zakelijke lasten. De realisatie van de Rotterdamse Serviceorganisatie is nagenoeg gelijk aan de begroting. 2. Algemene middelen Belastingen ( 12,8 mln) Voor Belastingen is sprake van een positief resultaat van 12,8 mln. Dit wordt met name veroorzaakt door een hogere opbrengst OZB ( 6,9 mln), extra dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren (- 6,5 mln), vrijval van de voorziening belastinggeschillen ( 11,6 mln) en hogere invorderingsopbrengsten ( 1 mln). Beheer Algemene Middelen ( 9,5 mln) Aan het positieve resultaat wordt bijna door alle producten een bijdrage geleverd: 5,8 mln op Financiering, Leningen en Garanties, Gemeentefonds 2,4 mln hogere baten, Verzekeringen 1,8 mln door een gunstig schadeverloop op verzekeringen, 0,5 mln bij het programma Van Werk naar Werk (VWNW) als gevolg van hogere baten uit detachering en ten slotte een post overig van 0,9 mln als gevolg van administratieve afwikkelingen en vrijval van de post onvoorzien. Daartegenover staan hogere lasten bij het product Deelnemingen van 1,9 mln als gevolg van een lagere waardering van de deelnemingen en hogere juridische lasten. 3. Cultuur, sport en recreatie Cultuur, sport en recreatie ( 1,3 mln) Het resultaat op de beleidsmatige inspanning Cultureel klimaat is nagenoeg gelijk aan de begrotingsstand. Voor Topsport en vergroten deelname sport en recreatie is sprake van een positief resultaat door het vrijvallen van een voorziening conform BBV-regelgeving. 4. Veilig Wijkveiligheid ( 2,5 mln) Het positieve resultaat op de beleidsmatige inspanning wijkveiligheid heeft diverse oorzaken: het project Inbraakpreventie was begroot als uitvoering met externe krachten, terwijl hiervoor in de praktijk uitsluitende eigen medewerkers (stadswachten) zijn ingezet, verder is er sprake van een eenmalige vrijval van kapitaallasten, de benodigde dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren is lager dan verwacht, het positieve resultaat wordt ook verklaard door het feit dat in het coalitieakkoord voor het behoud van het oorspronkelijk begrote aantal stadswachten structureel 2,9 mln is begroot vanaf. Na besluitvorming hierover is gestart met de werving van nieuwe stadswachten. Nadat eerst is gekeken naar de mogelijkheden om dit met interne kandidaten in te vullen, is direct na de zomer de externe werving gestart. Dit heeft vanaf oktober geresulteerd in maandelijkse instroom en opleiding van nieuwe medewerkers (doorloop instroom en opleiding naar 2015). Eind waren 40 nieuwe stadswachten geworven. Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 11

12 Geweld- en (jeugd)overlast ( 1,8 mln) In de loop van is duidelijkheid ontstaan over het budget personeel dat voorheen vanuit de doeluitkeringen richting de deelgemeenten werd betaald en het materiële dan wel personele budget deelgemeenten op met name het terrein van DOSA activiteiten en jeugdoverlast. Gebleken is dat een aantal deelgemeenten budget heeft gereserveerd bovenop de doeluitkeringen. Daarnaast speelt een rol dat de regels van het concern met betrekking tot inhuur en tijdelijke arbeidscontracten strakker gehanteerd worden dan voor de deelgemeenten gold. 5. Onderwijs Onderwijshuisvesting ( 2 mln) Op onderwijshuisvesting is sprake van vrijval van een getroffen voorziening voor een dubieuze debiteur vanwege een betalingsregeling die is getroffen. Leertijduitbreiding ( 2,7 mln) Bij leertijduitbreiding is sprake van onderbesteding op een aantal terreinen. Dit wordt onder andere veroorzaakt door terugvordering van subsidies als prestaties niet geheel conform de verlening zijn behaald. 6. Volksgezondheid en zorg Volksgezondheid en zorg ( -137) Het resultaat op het beleidsveld Volksgezondheid en zorg is nagenoeg gelijk aan de begrotingsstand. Ook de onderliggende beleidsmatige inspanningen laten een geringe afwijking zien ten opzichte van de begroting. 7. Participatie Maatschappelijke participatie ( 31 mln) Bij de beleidsmatige inspanning Maatschappelijke participatie zijn de grootste plussen, zoals eerder al gemeld, gerealiseerd op Individuele Voorzieningen ( 23,8 mln), een onderbesteding op de participatiemiddelen van de gebiedscommissies ( 3,3 mln) en vanwege een langere doorlooptijd van het stadsinitiatief ( 1,5 mln). Arbeidsparticipatie ( 28,8 mln) oor de beleidsmatige inspanning Arbeidsparticipatie is het resultaat van 28,8 mln onderverdeeld in 5,4 mln op inkomensverstrekking, 2 mln op de sociale werkvoorziening en 21,4 mln op werk en re-integratie. De uitkeringslasten (algemene bijstand) zijn 2,3 lager dan geraamd, evenals de bedrijfsvoeringslasten voor de uitkeringsverstrekking ( 3,1 mln). De lagere uitkeringslasten resulteren in een lagere onttrekking ( 2,3 mln) uit de risicoreserve WWB, het restant van de reserve valt vrij. Vanwege gewijzigde rijksregelgeving mag het spaarsaldo van het Participatiebudget niet meer worden geactiveerd (t/m wel het geval), maar dient nu vrij te vallen in het resultaat ( 19,3 mln), waardoor het product werk en re-integratie een groot resultaat laat zien. De realisatie in ligt lager voor de begrote uitbestede werkzaamheden voor werk- en re-integratie en daarmee moet 5 mln van het Participatiebudget aan het Rijk terugbetaald worden, naast de 3,7 mln voor de afwikkeling van de loonkostensubsidie (DAAD). Bij de tweede bestuursrapportage is deze verantwoording van de loonkostensubsidies als risico gemeld. Armoedebestrijding ( 4,2 mln) De herijking van het armoedebeleid en een gunstige ontwikkeling in het wegwerken van achterstanden in de voorschotten zorgen voor een resultaat van 2,6 mln bij bijzondere bijstand. In de voorgaande jaren is een reservering gemaakt ten behoeve van nog af te handelen kwijtscheldingsverzoeken. Gedurende het afhandelen van de aanvragen is een deel van de reservering ( 1,8 mln) niet nodig gebleken. 8. Ruimtelijke ontwikkeling en wonen Resultaatnemingen grondexploitaties ( 6,5 mln) Het verschil tussen de begrote en gerealiseerde resultaatnemingen bedraagt 6,5 mln. Het betreft het totaal van wijzigingen in winstnemingen ( 15,4 mln), verliesnemingen ( 1,3 mln) en de voorzieningen (dotaties van 10,1 mln). Bijdragen deelgemeenten (- 2,9 mln) Binnen diverse projecten waren bijdragen voorzien van de deelgemeenten ter dekking van gemaakte kosten. Bij de invlechting van de deelgemeenten is gebleken dat verschillende bijdragen -ondanks formele besluitvorming daarover- niet meer beschikbaar waren. Hierdoor is een financieel verlies ontstaan binnen de grondexploitaties van 2,1 mln en op overige exploitatieprojecten van 770. pagina 12 Jaarstukken Gemeente Rotterdam

13 Onjuist begrote programmabaten en lasten (- 5,8 mln) Als gevolg van de nieuwe begrotingssystematiek in 2013 worden overige doorbelastingen (uren apparaat) verantwoord als negatieve lasten. Deze zijn in de begroting in de beleidsmatige inspanning ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling onterecht als opbrengsten opgenomen. Daarnaast zijn tevens programmabaten en lasten in de realiteit direct op andere beleidsmatige inspanningen terecht gekomen. Apparaatslasten en dekking tijdschrijven (- 6,7 mln) Binnen de beleidsmatige inspanning ruimtelijke ontwikkeling en gebiedsontwikkeling is een dekkingsverschil voor het apparaat gerealiseerd. Het verschil wordt enerzijds verklaard door kosten van herplaatsingskandidaten en medewerkers met maatwerkregelingen, anderzijds wordt dit voornamelijk veroorzaakt doordat medewerkers feitelijk op het maximum van de functionele schaal worden uitbetaald en personele toelagen krijgen. Toevoeging voorzieningen (- 2,9 mln) In zijn voorzieningen dubieuze debiteuren getroffen en extra voorzieningen ter dekking van exploitatietekorten van Grondbank en C2 Rotterdam BV. Ultimo is het depot C2-Deponie nog niet overgedragen aan de provincie Zuid-Holland, waardoor de lasten in 2015 voor rekening van de gemeente blijven. Groene Gordel (- 3,8 mln) In is binnen het project Groene Gordel, dat is overgenomen van deelgemeente Hoogvliet, een verlies ontstaan. Daarnaast is sprake van onzekerheden ten aanzien van de inning van subsidies, veroorzaakt door het intrekken van een subsidie en het niet kunnen leveren van voldoende onderbouwing van gemaakte kosten richting de subsidieverstrekkers. Voor deze onzekerheden is een voorziening gevormd ten laste van het exploitatieresultaat. WABO-leges ( 8,6 mln) De opbrengsten van de WABO-leges zijn hoger dan geraamd als gevolg van een aantal grote legesaanvragen die in de maanden november en december zijn ingediend door grote woningcorporaties. Een belangrijke verklaring hiervoor is de verlaging van de energieprestatiecoëfficiënt per 1 januari Dotatie voorziening dubieuze debiteuren (- 5,8 mln) Er is een voorziening opgenomen voor oninbare vorderingen voor het project Schiekadeblok. Deze voorziening is opgenomen omdat er sprake is van een onzekerheid rondom de continuering van de huidige erfpachtconstructie en ontwikkeling. Een mogelijke wijziging in de afspraken danwel bestemming in 2015 kunnen van grote invloed zijn op de financiële waardering zoals opgenomen in de jaarrekening en zal zonodig in jaarrekening 2015 worden verwerkt. 9. Verkeer en vervoer Verkeerslichten en parkeergeleiding ( 700) Door een gunstige aanbesteding zijn de kosten van het onderhoud van de verkeerslichten lager uitgevallen. Medio is gestart met de exploitatie van parkeergeleidingssystemen. Deze kosten zijn ook lager uitgevallen. Gratis OV ( 600) Voor gratis openbaar vervoer is minder uitgegeven doordat de afgesproken tarieven met RET gunstiger zijn uitgevallen dan begroot. 10. Economie Onderuitnutting budgetten ( 4,5 mln) Het resultaat voor Economie is positief uitgevallen. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een vrijval van 1,8 mln op het project Kansenzones en de vrijval op cofinancieringen Pieken in de Delta van 600. Tevens was sprake van lagere apparaatslasten ( 700) en onderuitputting van het programmabudget ( 1,4 mln). 11. Milieu en duurzaamheid Lagere interne lasten ( 1,9 mln) De realisatie van projecten binnen Regie Duurzaamheid is achtergebleven bij de begroting, omdat doorlooptermijnen van projecten aan de voorkant korter waren ingeschat. Hierdoor zijn ook de doorberekende lasten vanuit andere afdelingen lager uitgevallen. Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 13

14 Pilot Botlek ( 800) Er heeft een onttrekking plaatsgevonden voor Pilot Botlek, een door het Rijk gefinancierd project om efficiënt en gebiedsgericht de bodem van het havenindustriecomplex te saneren, die (per abuis) niet eerder geraamd is. 12. Fysiek beheer van de stad Schoon ( 7,7 mln) Het resultaat op de beleidsmatige inspanning Schoon bestaat uit 4,6 mln meer baten en 3,1 mln lagere lasten. De hogere baten hebben betrekking op: hogere belastingopbrengsten bedrijfsreinigingsrecht, afvalinzamelingscontracten en afvalstoffenheffing (groter aantal huishoudens), een éénmalige vrijval uit de voorziening ingediende bezwaren, niet begrote bijdragen Nedvangvergoeding uit 2013 en, een niet begrote vergoeding voor de begeleiding tot 1 juni van de Werkloonttrajecten. De werkloont trajecten worden nu vanuit Werk & Inkomen begeleid en Stadsbeheer heeft hier arealen voor opgesteld, extra opbrengsten Piekfijnketen. De lagere lasten hebben betrekking op: een voorspoedige uitrol van de bestuursopdracht Reiniging (verkleinen van de organisatie, besluit begroting 2013). Extra inhuur was door de gelijkmatige uitstroom niet nodig. Daarnaast is gedurende het jaar geïnvesteerd in machinaal reinigen, lagere kapitaallasten doordat de zoutloods nog niet gerealiseerd is. Heel (- 2,9 mln) Het negatieve resultaat op de beleidsmatige inspanning H eel komt met name door meer lasten in het onderhoud van wegen, water, groen en openbare verlichting. Dit heeft onder andere te maken met het hoge aantal werkbare dagen in de laatste maanden van het jaar, waardoor meer werk kon worden uitgevoerd dan waarmee was gerekend. Verder bleken enkele projecten die deelgemeenten nog hadden opgedragen duurder uit te vallen dan de daarvoor overgedragen bestemmingsreserves van de deelgemeenten. 2.3 Ontwikkeling van de vermogenspositie In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkeling van de gemeenschappelijke vermogenspositie. Dit doen we aan de hand van de vaste passiva, te weten het eigen vermogen en de langlopende passiva (inclusief voorzieningen, langlopende schulden en gepassiveerde afkoopsommen) Ontwikkeling van het eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het resultaat na bestemming volgens de programmarekening (saldo van de rekening). Het eigen vermogen is gestegen van mln naar mln. Eigen vermogen Mutatie Toevoeging Onttrekking Vrijval Algemene reserve Bestemmingsreserves Saldo van de rekening Totaal Mutaties In heeft de invlechting van de deelgemeenten in het concern plaatsgevonden. Dit leidt bij de reserves in bovenstaand overzicht tussen de eindstand van 2013 en de beginstand van tot een totale mutatie van 83,9 mln. Daarnaast is het resultaat 2013 van 127,3 mln verdeeld over de reserves. Algemene reserve De algemene reserve is bedoeld als buffer voor tegenvallers. Dit zijn de vrij aanwendbare middelen die voor het concern worden ingezet wanneer zich onvoorziene financiële risico s voordoen. In heeft de begrote toevoeging van 18,4 mln plaatsgevonden. pagina 14 Jaarstukken Gemeente Rotterdam

15 Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn reserves waaraan door de raad een specifieke bestemming is gegeven. De toevoegingen en onttrekkingen zijn geoorloofd als de raad dit heeft besloten. Onttrekkingen zijn daarnaast uitsluitend toegestaan als dit past binnen het specifieke doel van de reserve. De omvang van de bestemmingsreserves is gestegen van 855 mln naar 920 mln. De grootste onttrekkingen hebben plaatsgevonden in de bestemmingsreserves Investeringsfonds Rotterdam IFR ( 39 mln), Infrastructuur ( 36 mln) en Krimp ( 31,3 mln). In hoofdstuk 6 is onder de toelichting op de balans (paragraaf 6.3.7) per bestemmingsreserve met een eindsaldo boven de 5 mln een toelichting opgenomen. Zie voor de toelichtingen van de overige bestemmingsreserves de bijlage inzake de vermogensspecificaties van de bestemmingsreserves bij het jaarverslag Ontwikkeling van het vreemd vermogen Ontwikkeling voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen of verwachte verliezen of risico s. Aan voorzieningen kleeft een verplichting. Hierdoor zijn ze onderdeel van het vreemd vermogen en niet vrij aanwendbaar voor de raad. Voorzieningen Toevoeging Onttrekking Vrijval Voorziening Pensioenen gebieden Voorziening Garantstelling Grondbank Zuidplaspolder Voorziening Rioolheffing Voorziening Pensioenen Bestuurders Voorziening Belastinggeschillen Voorziening Verlegregeling Overige voorzieningen Totaal voorzieningen De totale omvang van voorzieningen is afgenomen van 121 mln naar 111 mln. In hoofdstuk 6 is onder de toelichting op de balans (paragraaf 6.3.8) per voorziening met een eindsaldo boven de 5 mln een toelichting opgenomen Zie voor de toelichtingen van de overige bestemmingsreserves de bijlage inzake de vermogensspecificaties van de bestemmingsreserves bij het jaarverslag. Ontwikkeling langlopende schulden In is de langlopende schuld toegenomen. De nieuw aangetrokken langlopende schuld (exclusief gepassiveerde afkoopsommen) was groter dan de aflossingen op de bestaande vaste schuld. Schuldrestant per Stortingen in Aflossingen in bedragen x 1 mln. Schuldrestant per Langlopende schuld Gepassiveerde afkoopsommen In het boekjaar 2011 is met terugwerkende kracht een correctie doorgevoerd voor de waardering van de erfpachtgronden en de wijze waarop de ontvangen afkoopsommen worden verantwoord. De ontvangen koopsommen worden niet meer direct als opbrengst verantwoord maar op de balans onder de langlopende passiva opgenomen,. Vervolgens vallen de gepassiveerde afkoopsommen gedurende 50 jaar ten gunste van de het resultaat vrij. bedragen x 1 mln. Schuldrestant per Toevoeging Vrijval Schuldrestant per Afkoopsommen erfpacht Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 15

16 2.4 Financiële kengetallen Achtergrond houdbare gemeentefinanciën In onze optiek spreken we over houdbaar als een gemeente in het geval van slecht weer nog voldoende vrij beschikbare middelen heeft om klappen op te kunnen vangen. Dit betekent dat de gemeente voldoende flexibel moet zijn en dus niet teveel (financiële, juridische en bestuurlijke) verplichtingen moet hebben die langer dan 5 jaar vastliggen. Deze verplichtingen zijn bijvoorbeeld onze schuldverplichtingen (rente en aflossing van opgenomen geldleningen), kapitaallasten, apparaatslasten, beheer- en onderhoudslasten enzovoort. De gemeente moet wendbaar zijn om snel te kunnen reageren. Enerzijds organisatorisch om goed in te kunnen spelen op uitbreiding of inkrimping van het takenpakket. Anderzijds door financieel de begroting op orde te hebben en een grotere financiële buffer aan te houden. Flexibiliteit en weerbaarheid zijn in dit verband belangrijke termen en vormen de pijlers voor het spelregelkader Pijler weerbaarheid De eerste pijler gaat over de vraag of er, zowel structureel als incidenteel, voldoende buffers zijn om de geïnventariseerde risico s en/of andere onvoorziene tegenvallers op te vangen. Een exact sluitende begroting zonder financiële buffers betekent dat elke financiële tegenvaller dwingt tot direct ingrijpen in de begroting. En dus ook het gemeentelijke beleid. De begroting moet immers sluiten. Als indicator voor de weerbaarheid gebruiken we het weerstandsvermogen en de weerstandsratio. Het weerstandsvermogen is het totaal van de algemene reserve, de financieringsreserve en de kredietrisicoreserve. De weerstandsratio drukt de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit uit, en geeft daarmee inzicht in de robuustheid van de begroting. De beschikbare weerstandscapaciteit is het geheel van middelen en mogelijkheden om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen. De benodigde weerstandscapaciteit is afhankelijk van de risico s die de gemeente loopt. Het gaat hierbij om risico s die niet goed kwantificeerbaar en regulier zijn. Voor de overige risico s worden beheersmaatregelen genomen, voorzieningen getroffen of verzekeringen afgesloten. De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald op basis van een risicoanalyse. In de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is het concernresultaat opgenomen. Over de bestemming van het concernresultaat moet nog besluitvorming plaatsvinden. De brief Voorlopige Rekening geeft aan dat er bestemmingsvoorstellen zijn. Er is rekentechnisch uitgegaan van het scenario dat alle bestemmingsvoorstellen zullen worden gehonoreerd én dat er in alle gevallen juridische verplichtingen op rusten. Vanuit de beschikbare weerstandscapaciteit bezien is dat een worst case scenario. Het betreft daarom een behoedzame raming. De paragraaf weerstandsvermogen bevat een nadere toelichting. Weerstandsvermogen Algemene reserve Financieringsreserve Kredietrisicoreserve Totaal Weerstandsratio Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio 2,5 De norm voor de weerstandsratio is door de gemeente bepaald op 1,4. Aan deze norm wordt voldaan. pagina 16 Jaarstukken Gemeente Rotterdam

17 2.4.3 Pijler flexibiliteit De centrale vraag bij de pijler flexibiliteit is in hoeverre ombuigingen in het geval van een slecht weer scenario relatief snel en gemakkelijk kunnen plaatsvinden. De indicatoren van de pijler flexibiliteit delen we op in drie categorieën, te weten: A Sluitende begroting B Schuld (kasgeldlimiet en renterisiconorm) C Investeringen (EMU-saldo) A Sluitende begroting Conform BBV zijn gemeenten gehouden aan de plicht om jaarlijks een minimaal sluitende begroting neer te leggen. De begroting moet niet alleen formeel boekhoudkundig, maar ook materieel, in evenwicht zijn. Dit houdt in dat de structurele lasten, en de daar tegenoverstaande structurele baten, met elkaar in evenwicht zijn. Bij de jaarrekening wordt alleen gekeken wat de afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn. En welke onvoorziene incidentele baten en lasten er zijn opgetreden. Hierbij gaat het om de grote afwijkingen. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de incidentele baten en lasten die deel uitmaken van het resultaat van de jaarrekening. Incidentele baten en lasten begroting realisatie Totaal baten Beleidsveld Structureel Incidenteel Opbrengst grondverkopen + Winsten uit grondexploitaties Ruimtelijke ontwikkeling en wonen 2. Bijzondere ontvangen subsidies en (specifieke) uitkeringen Ruimtelijke ontwikkeling en wonen, Economie 3. Tariefsverlaging rioolheffing Fysiek beheer van de stad 4. Dividenden Algemene middelen Totaal lasten Structureel Incidenteel Verliezen uit grondexploitaties Ruimtelijke ontwikkeling en wonen 2. Incidentele personeelslasten/ tijdelijke inhuur Algemene middelen 3. Incidenteel beleid/ project Ruimtelijke ontwikkeling en wonen, Verkeer en vervoer, Milieu en duurzaamheid 4. Investeringen met maatschappelijk nut tlv reserves Divers 5. WWB Participatie Onttrekking aan reserves Algemene reserve Structureel Incidenteel Toevoeging aan reserves Algemene reserve Structureel Incidenteel Saldo na reserveringen De realisatie over laat zien dat de begroting in materieel opzicht meer dan in evenwicht is geweest. Uit bovenstaande tabel blijkt dat de structurele lasten ( 3,03 mld) volledig door de structurele baten ( 3,09 mld) worden gedekt. Bij deze berekening worden de structurele toevoegingen aan de reserves bij de lasten meegenomen en de onttrekkingen bij de baten. B Schuld Kasgeldlimiet De gemeente kan haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren. In de Wet Fido is de kasgeldlimiet, waarmee een maximum wordt gesteld aan de netto kortlopende schuld, opgenomen. Als de gemiddelde liquiditeitspositie van drie achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet overschrijdt, dan dient de gemeente de provincie, met daarbij een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet, over te berichten. Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 17

18 Het doel van de kasgeldlimiet is om het renterisico op de korte schuld te beperken. Voorkomen moet worden dat een onverwachte stijging van de korte rente het begrotingsevenwicht in gevaar brengt. De kasgeldlimiet is gelijk aan een bepaald percentage (8,5%) van het begrotingstotaal ( 3,8 mld) en bedroeg in 321 mln. Gemiddeld bedroeg over heel de netto korte schuld 331 mln. In onderstaande tabel wordt de gemiddelde kortlopende schuld per kwartaal vergeleken met de kasgeldlimiet. Alleen het eerste kwartaal is de kasgeldlimiet overschreden, de overige kwartalen zijn we onder de kasgeldlimiet gebleven. Hoewel de gemiddelde netto korte schuld over hoger was dan de kasgeldlimiet, hebben we, omdat er drie achtereenvolgende kwartalen geen sprake is van overschrijding, voldaan aan de vereisten uit de wet Fido. bedragen x 1 mln. Toets kasgeldlimiet Q1 Q2 Q3 Q4 Grondslag: omvang begroting Kasgeldlimiet (8,5% van grondslag) Gemiddelde korte schuld Gemiddelde korte middelen Gemiddelde netto korte schuld Ruimte (+) / overschrijding (-) Renterisiconorm Bij het aantrekken van langlopende geldleningen houden we rekening met toekomstige renterisico s. Een renterisico doet zich voor wanneer nieuwe leningen moeten worden aangetrokken of voor bestaande leningen een renteherziening aan de orde is. In beide gevallen kan de dan geldende rente afwijken van de in de begroting geraamde rente. Voorkomen moet worden dat er in enig jaar een te grote concentratie plaatsvindt van aflossingen en renteherzieningen. In de Wet Fido is de renterisiconorm opgenomen met als doel het toekomstig renterisico op de lange financiering te beperken. Bij de toetsing aan deze norm moet een aantal jaren vooruit worden gekeken. Dit renterisicobedrag wordt berekend als de som van de renteherzieningen en de aflossingen. Dit bedrag mag niet groter zijn dan 20% van het begrotingstotaal. In bedroeg de renterisiconorm 755 mln. Het renterisicobedrag op de langlopende schuld kwam in uit op 460 mln en bleef ruim onder de gestelde norm. Ook in de komende jaren blijft het totale bedrag, waarover renterisico wordt gelopen, ruim onder de norm. bedragen x 1 mln. Toets renterisiconorm Grondslag: omvang begroting Renterisiconorm (20% van grondslag) Renteherzieningen Aflossingen Renterisico op langlopende schuld Ruimte (+) / overschrijding (-) C Investeringen (EMU-saldo) Het effect van de meerjarige investeringen op het EMU-saldo is belangrijk in het kader van de Wet Houdbare Overheids- Financiën (Wet Hof). In dit wetsvoorstel is bepaald dat lokale overheden een gemaximeerd aandeel mogen hebben in het toegestane EMU-tekort, uitgedrukt in procenten van het BBP. Hiermee komt Nederland tegemoet aan de begrotingsregels die door Europa gesteld zijn. Het wetsvoorstel bepaalt dat niet alleen het Rijk maar ook het lokale bestuur zich moet houden aan de strengere begrotingsregels en sanctiemogelijkheden. Het aandeel van de lagere overheden in de norm van 3% van het BBP is op dit moment 0,5% van het BBP. Het aandeel van de gemeenten is 0,32% van het BBP. De referentiewaarde van Rotterdam voor is bepaald op 148 mln. Dat betekent dat het EMU-saldo niet lager mag zijn dan mln. Wanneer we het (gerealiseerde) EMU-saldo afzetten tegen de individuele referentiewaarde, leidt dat tot het volgende beeld: bedragen x 1 mln. EMU-saldo EMU-saldo begroot (stand 2 e bestuursrapportage) -244 EMU-saldo gerealiseerd -32 Individuele referentiewaarde -148 Over- / onderschrijding 116 pagina 18 Jaarstukken Gemeente Rotterdam

19 In hebben we een onderschrijding op het EMU-saldo gerealiseerd van 115 mln. Hiermee zijn we ruim onder de norm gebleven. Uit bovenstaande tabel blijkt tevens dat het begrote EMU-saldo (stand 2 e bestuursrapportage) en de uiteindelijke realisatie met 211 mln. afwijkt. De lastig te ramen posten die relevant zijn voor het EMU-saldo zijn de voorzieningen, investeringen en de aan- en verkopen van grond. De afwijking wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een toename van het exploitatiesaldo (voor reserves): 173 mln waarvan een groot deel als gevolg van het positieve rekeningresultaat en het overige door planningsoptimisme investeringen. De beheersing van het EMU-saldo heeft ook de aandacht van het Rijk. De Ministeries van BZK en Financiën zijn een werkgroep gestart voor de beheersing van dat EMU-saldo in het begrotingsproces. In het verleden is gebleken dat de raming van het EMU-saldo van de decentrale overheden sterk afwijkt van de uiteindelijke realisatie van het EMU-saldo. Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat de begroting op basis van baten en lasten is opgesteld en de berekening van het EMU-saldo op kasbasis. Het sturen op beiden is complex. In het rapport van de Commissie Depla over de vernieuwing van de BBV, is geadviseerd om bij begroting (en bij jaarrrekening) een kasstroomoverzicht op te nemen. Dit maakt een raming met het EMUsaldo gemakkelijker Conclusie financiële positie Op basis van de realisatiecijfers van bovenstaande kengetallen is de financiële positie van Rotterdam in voldoende op orde geweest. Eind zijn er voldoende buffers om de risico s en/of andere onvoorziene tegenvallers op te vangen. Zowel het weerstandsvermogen als de weerstandsratio zijn ruim boven de norm. Daarnaast is de rekening in reëel opzicht meer dan sluitend. Dit betekent dat de structurele lasten volledig gedekt zijn door de structurele baten. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm zijn binnen de normen gebleven. Het risico dat het begrotingsevenwicht in gevaar kan komen als gevolg van grote fluctuaties in de korte en lange rente is daarmee zeer beperkt geweest. Tot slot is een onderschrijding op het EMUsaldo gerealiseerd van 115 mln. Hiermee zijn we ruim onder de norm gebleven. Hoofdstuk 2 Financiële positie pagina 19

20 Hoofdstuk 3

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Danny Ederveen Peggy van Gemert RA/AA Mei 2014 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Provincie Zuid Holland Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Versie GS 26 mei 1 1. Inleiding en achtergrond Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de provincie

Nadere informatie

Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders. VBG 3 oktober 2012 Staf Depla

Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders. VBG 3 oktober 2012 Staf Depla Financiële positie: sturen op stabiliteit, flexibiliteit, weerbaarheid en wettelijke kaders VBG 3 oktober 2012 Staf Depla Begroting helder en op orde Baas over je eigen prioriteiten Alleen dan geld voor

Nadere informatie

Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010.

Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010. Overzicht vragen en antwoorden rekeningcommissie gehouden op 10 mei 2010. A. Hiemstra (Algemene Waterschapspartij) Jaarrekening 1. Vraag: In 2009 is het aantal ingevulde fte s 314, in de begroting van

Nadere informatie

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Hoofdstuk I Artikel 1 Hoofdstuk II Artikel 2 Artikel 3 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Hoofdstuk III Artikel 8 Artikel

Nadere informatie

Uitgangspunten stresstest

Uitgangspunten stresstest Uitgangspunten stresstest Hoofdzakelijk op basis van openbare bronnen: Begroting Jaarrekening CBS-statistieken Atlas van de lokale lasten Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden

Nadere informatie

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar:

Simpelveld. Advies aan burgemeester en wethouders. Onderwerp: jaarstukken 2014. gemeente. Behandelend ambtenaar: Advies aan burgemeester en wethouders gemeente Simpelveld Datum advies: 6 mei 2015 Financiële consequenties: Afdeling: Bedrijfsvoering Zaakkenmerk: 47584 Openbare besluitenlijst: ja Behandelend ambtenaar:

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE AB 3 JULI 2015 IJM/2015-518979893 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR NATUUR EN RECREATIESCHAP IJSSELMONDE Onderwerp : Jaarstukken 2014 Kenmerk : IJM/ 2015-518979893 Bijlagen : -3- Besluitdatum : 3 juli 2015 Voorbereid

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Gevraagd besluit Samenvattend stellen wij u voor de Alternatieve Begroting 2016 vast te stellen.

Gevraagd besluit Samenvattend stellen wij u voor de Alternatieve Begroting 2016 vast te stellen. Rotterdam, 28 oktober 2015 Aan de Gemeenteraad Onderwerp Alternatieve Begroting 2016 Gevraagd besluit Samenvattend stellen wij u voor de Alternatieve Begroting 2016 vast te stellen. Waarom dit voorstel

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : T.J. Boersma AB VERGADERING D.D. : 24 juni 2014 NUMMER : WM/MFI/NKu/8247 OPSTELLER : N. Kuper, 0522-276740 FUNCTIE : Afdelingshoofd Financiën VERGADERING MT

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting

Haarlem, 23 augustus 2011. Onderwerp: Begroting 2012. Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting Haarlem, 23 augustus 2011 2011 77 Onderwerp: Begroting 2012 Bijlagen: ontwerpbesluit, begroting 1 Inleiding De voor u liggende begroting 2012-2015 is de eerste begroting van het nieuwe college na de verkiezingen

Nadere informatie

Onderstaand treft u de balans aan per 31 december 2014. Na de balans volgt een korte toelichting op de belangrijkste wijzigingen in de balans.

Onderstaand treft u de balans aan per 31 december 2014. Na de balans volgt een korte toelichting op de belangrijkste wijzigingen in de balans. FINANCIEEL BELEID Financiële positie op balansdatum Onderstaand treft u de balans aan per 31 december 2014. Na de balans volgt een korte toelichting op de belangrijkste wijzigingen in de balans. Activa

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport 2011

Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport 2011 NOTA VOOR DE RAAD Datum: 15 mei 2012 Nummer raadsnota: BI.0120051 Onderwerp: Jaarverslag en jaarrekening 2011 Portefeuillehouder: Peters Bijlagen: 1. Jaarverslag en jaarrekening 2011 2. Accountantsrapport

Nadere informatie

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van

Nadere informatie

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015

Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Raadsvoorstel Raadsvoorstel Voorstelnummer: 2015-075 Houten, 29 september 2015 Onderwerp: Tweede bestuursrapportage 2015 Beslispunten: 1. De begroting 2015 te wijzigen op basis van de sheet "Financiële

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer 1. Inleiding In 2008 heeft Aniek Geerts, student Master of Business Administration met begeleiding vanuit de Rijksuniversiteit Groningen door de heer B.J.W.Pennink

Nadere informatie

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008

Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9. Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 RAADSVOORSTEL Vergadering d.d.: 14 mei 2009 agendapunt: 9 Onderwerp: Vaststelling jaarverslag/jaarrekening 2008 Portefeuillehouder: College datum: 6 mei 2009 Samengevat voorstel 1. Het jaarverslag 2008

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : T.J. Boersma AB VERGADERING D.D. : 25 juni 2013 NUMMER : WM/MFI/NKu/7725 OPSTELLER : N. Kuper, 0522-276740 FUNCTIE : Afdelingshoofd Financiën VERGADERING MT

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer Jaarrekening Grondslagen Deze jaarrekening is in opdracht van het bestuur van de Stichting Hageveld Beheer en de Onderwijsstichting College Hageveld opgesteld door de Stichting Regionaal Onderwijsbureau

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

DOEL EN OMVANG RESERVES EN VOORZIENINGEN

DOEL EN OMVANG RESERVES EN VOORZIENINGEN R1 9111001 Algemene Reserve Algemene buffer voor de exploitatie en voor de opvang van (negatieve) rekeningssaldi. Rekeningsvoordelen. In de afgelopen jaren is het rekeningsresultaat toegevoegd /onttrokken.

Nadere informatie

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld;

b e s l u i t : 1 Inleidende bepaling 2 Begroting en verantwoording Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; Nr: 07-104a De raad van de gemeente Barneveld; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders, nr. 07-104; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet; overwegende dat de verordening op de uitgangspunten

Nadere informatie

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2010 3 -Resultatenrekening 2010 5 -Kasstroomoverzicht per 31 december 2010 6 -Toelichting op de Balans per 31 december 2010 7-13

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Begroting 2015. Gemeenschappelijke regeling reinigingstaken Borsele-Goes

Jaarverslag 2013. Begroting 2015. Gemeenschappelijke regeling reinigingstaken Borsele-Goes Jaarverslag 2013 Begroting 2015 Gemeenschappelijke regeling reinigingstaken Borsele-Goes Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 1 INHOUDSOPGAVE... 2 JAARREKENING 2013... 3 BALANS... 4 WAARDERINGSGRONDSLAGEN...

Nadere informatie

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen Datum : 16 december 2013 Van : College Bijlagen : Onderwerp : Financiën Kulturhus Haaften Zaak- / Docnummer : 06/09892 KENNISNEMEN VAN: Financiële tussenstand Kulturhus Haaften Inleiding Op 11 februari

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Nota Reserves en voorzieningen Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland 2015 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Begripsbepalingen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding.

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. In de praktijk blijkt het moeilijk te zijn investeringskredieten te beheersen. Het is weerbarstiger dan de regelgeving doet vermoeden. Investeringskredieten

Nadere informatie

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Vaststelling jaarstukken 2013 Datum voorstel 29 april 2014 Datum raadsvergadering 10 juni 2014 Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Ter inzage

Nadere informatie

Raadsvoordracht. Onderwerp: Vierde kwartaalbrief 2012. Datum: 6 november 2012 Perry van den Blink

Raadsvoordracht. Onderwerp: Vierde kwartaalbrief 2012. Datum: 6 november 2012 Perry van den Blink Raadsvoordracht Onderwerp: Vierde kwartaalbrief 2012 Datum: 6 november 2012 Steller: Portefeuillehouder: Perry van den Blink A.J.M. Scholten Gevraagde beslissing 1. In te stemmen met de volgende begrotingswijzigingen

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel.

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Gedeputeerde Staten van Fryslan Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Datum 18 december 2014 Betreft Begroting

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk Bijlagen De gemeenteraad Renske van der Tempel 5 oktober 2012 Beantwoording technische raadsvragen begroting 2013-2016 Het college 120102

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939 Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 provincie 14ink18939 De Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem telefoonnummer

Nadere informatie

Ontwerp- 5 e begrotingswijziging 2013

Ontwerp- 5 e begrotingswijziging 2013 Ontwerp- 5 e begrotingswijziging 2013 Inleiding Medio 2013 heeft u de 3 e begrotingswijziging 2013, met als bijlage de herziene begroting 2013, van de Veiligheidsregio Zeeland vastgesteld. Deze begroting

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007.

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Aan de Raad, Heerhugowaard, Beknopt voorstel Het jaarverslag 2005 van de

Nadere informatie

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur

Algemeen Bestuur. De commissie heeft geadviseerd het voorstel door te geleiden voor besluitvorming in het Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur Onderwerp: Jaarstukken 2014 Portefeuillehouder: B. de Jong Vertrouwelijk: nee Vergaderdatum: 8 juli 2015 Afdeling: MO Medewerker: A Peek Dossiernummer: 927419 versie 7 Behandeld in Datum

Nadere informatie

Jaarverslaggeving 2014. Stichting Steun Thuis in West

Jaarverslaggeving 2014. Stichting Steun Thuis in West Jaarverslaggeving 2014 Stichting Steun Thuis in West Inhoudsopgave Bladzij Onderwerp 1 Bestuursverslag 2 Vaststelling van het jaarverslag 3 Balans 4 Rekening van baten en lasten 5 Kasstroomoverzicht 6

Nadere informatie

Aan Verenigde Vergadering JAARREKENING 2010. Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 30-6-2011

Aan Verenigde Vergadering JAARREKENING 2010. Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 30-6-2011 agendapunt B.01 927470 Aan Verenigde Vergadering JAARREKENING 2010 Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 30-6-2011 1. De jaarrekening 2010 vast te stellen. 2. Het tekort van 18.240.832 van de taak watersysteembeheer

Nadere informatie

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend

Aan de Raad. BV - Financiën / SH Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 6b Onderwerp: Jaarverslag 2012 Kenmerk: Status: BV - Financiën / SH Besluitvormend Kollum, 28 mei 2013 Samenvatting Het jaar 2012 wordt door de gemeente Kollumerland c.a. afgesloten

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 2 e tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op

Nadere informatie

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter.

Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Vraag Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Mondelinge vragen gesteld op de begrotingsmarkt. Gevraagd is om een overzicht van alle risico s en de aannames/berekeningen hierachter. Overzicht alle risico s Zoals ook in de paragraaf weerstandsvermogen

Nadere informatie

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening

Bijlage 4. WORDT WAS Verschillen. Financiële verordening Gemeente Ridderkerk 2014 Ridderkerk 2012. Financiële verordening Hoofdstuk 1 inleidende bepalingen Artikel 1. Definities art. 1 Niet meer opgenomen: - afdeling - Administratieve organisatie - Financieel beheer Deze definities hebben betrekking op de GR-BAR en zijn daarom

Nadere informatie

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006)

Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Gemeenteblad Nijmegen Jaartal / nummer 2006 / 85 Naam Financiële verordening Gemeenschappelijke Regeling Bijsterhuizen (2006) Publicatiedatum 25 oktober 2006 Opmerkingen - Vaststelling van de verordening

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout

Nadere informatie

Commentaar op tussenrapportage EY bij conceptjaarrekening 2015

Commentaar op tussenrapportage EY bij conceptjaarrekening 2015 Commentaar op tussenrapportage bij conceptjaarrekening 2015 Hoofdstuk/paragraaf rapportage Aanbiedingsbrief 2 Kernpunten uit onze rapportage Kernpunten uit onze rapportage Is in verband met de status van

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01885 Dossiernummer 12.44.651 30 oktober 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen (overige domeinen) Inleiding Om te kunnen sturen op onze

Nadere informatie

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020 September 2014 1.

Nadere informatie

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Drs. F. ten Have Drs. P.G.M.J. Jussen RA Drs. R.M.J. van Vugt RA Drs. F.J. Wijnstok RA Rotterdam 23 januari 2015 2 Voorwoord

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Stichting Openbare Bibliotheek Waterland

Jaarrekening 2014. Stichting Openbare Bibliotheek Waterland Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Waterland Purmerend, april 2015 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2014 Staat van baten en lasten 2014 Algemene toelichting 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

Stichting Manege voor Gehandicapten Amsterdam, Amsterdam Rapport inzake jaarstukken 2013

Stichting Manege voor Gehandicapten Amsterdam, Amsterdam Rapport inzake jaarstukken 2013 Stichting Manege voor Gehandicapten Amsterdam, Amsterdam Rapport inzake jaarstukken 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 1 1. Opdracht 2 2. Resultaat 3 3. Vermogenspositie Jaarstukken 2013 Jaarrekening

Nadere informatie

./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie aan de commissie Financiën inzake de eerste triaalrapportage per 30 april 2007.

./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie aan de commissie Financiën inzake de eerste triaalrapportage per 30 april 2007. DB 21-05-2007 Agendapunt: o16 Sittard, 15 mei 2007 AAN HET DAGELIJKS BESTUUR Onderwerp: Eerste triaalrapportage per 30 april 2007; 7e begrotingswijziging 2007./. Hierbij doe ik u toekomen een concept-notitie

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Stichting Bibliotheek De Groene Venen

Jaarrekening 2014. Stichting Bibliotheek De Groene Venen Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Groene Venen Moordrecht, juni 2015 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2014 Staat van baten en lasten 2014 Algemene toelichting 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen De auteurs van deze publicatie zijn: Drs. F. ten Have Drs. P.G.M.J. Jussen RA Drs. R.M.J. van Vugt RA Drs. F.J. Wijnstok

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening 2013. Stichting Den Haag onder de Hemel. Den Haag

Verkorte jaarrekening 2013. Stichting Den Haag onder de Hemel. Den Haag Verkorte jaarrekening 2013 Stichting Den Haag onder de Hemel Den Haag (Ontleend aan het Jaarverslag en Jaarrekening 2013, zoals op 27 maart 2014 door het bestuur goedgekeurd en vastgesteld en van een goedkeurende

Nadere informatie

Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015. RAD Hoeksche Waard

Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015. RAD Hoeksche Waard Nota reserves, weerstandsvermogen en solvabiliteit 2015 Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding Risicomanagement... 4 Doel risicomanagement Stappen risicomanagement Risicobeheersing Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

4.2 Weerstandsvermogen

4.2 Weerstandsvermogen 4.2 Weerstandsvermogen 4.2.1 Inleiding Deze paragraaf handelt over de hoogte van de algemene reserve en andere weerstandscapaciteit waarover de gemeente Spijkenisse beschikt om calamiteiten en andere tegenvallers

Nadere informatie

Stichting Instituut Fondsenwerving. gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de Jaarrekening 2014

Stichting Instituut Fondsenwerving. gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de Jaarrekening 2014 Stichting Instituut Fondsenwerving gevestigd te Utrecht Rapport inzake de Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Bestuursverslag 3 Jaarrekening Balans per 31 december 2014 5 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

Financiën Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Hollandse Eilanden (GGD ZHE)

Financiën Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Hollandse Eilanden (GGD ZHE) Aan burgemeester en wethouders ingekomen: reg.nr.: datum: 11 augustus 2009 sector/stafafdeling: samenleving portefeuillehouder: W. A. J. Borgonjen ontworpen door: J. Laurs-Breur par. par. afd.hfd. par.

Nadere informatie