Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector"

Transcriptie

1 Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector Den Haag, 6 december 2010 Opdrachtgever Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Directie Jeugdsector Referentie VWS Auteurs Krijn Pons Laurens Waling Robert Kroon 2010 Alares

2 Right to copy Wij hechten bij innovatie trajecten veel belang bij het delen van kennis. Alares is een open 2.0 organisatie met verbonden kenniswerkers. Die openheid voeren we door in onze rapporten en publicaties. Daarom vervangen we het gangbare, maar beschermende, copyright graag voor een nieuwe wereldwijde standaard: 'right to copy'. Alle content onder de 'right to copy' standaard mag zonder voorafgaande toestemming van de gebruiker verveelvoudigd, geremixt en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, offset, fotokopie, microfilm, PDF, LinkedIn, Facebook, Twitter, Hyves, Wikipedia en/of andere wiki's en welk ander bestaand en/of toekomstig uit te vinden medium. Deze standaard is speciaal met bijbehorend symbool door Alares ontworpen en voortaan zetten we dit in het kader van open kennisdeling in. Zo kan de content vrij worden aangevuld en verbeterd en blijft het actueel in een snel veranderende verbonden wereld. Alares 2

3 Samenvatting Succesvolle technische innovatie vereist vooral kennis en sociale innovatie Technische innovatie vergroot de doelmatigheid van de jeugdsector. Toch is het niet altijd vanzelfsprekend om hiermee aan de slag te gaan. We constateren in dit onderzoek dat er veel initiatieven zijn, maar de mate van succes door de aanwezige kansen en belemmeringen varieert sterk. Aan de hand van voorbeeldinnovaties laten we zien wat deze randvoorwaarden zijn. Vijf kansen voor technische innovatie Kwaliteit: meer zelfredzaamheid en een verbeterde relaties Regeldruk: verlaging van administratieve lasten en verbeterde coördinatie Bereik: eerder opsporen, laagdrempeliger en meer contact Samenwerking: betere communicatie en afstemming Meer werkplezier: inspelen op wensen van medewerkers Vijf belemmeringen voor technische innovatie Financieringsstructuur remt innovatie Negatieve beeldvorming Gebrek aan kennis van aanwezige technische innovaties Vernieuwing en innovatie zijn geen onderdeel van het werk Onbekendheid met regelgeving over privacy Op basis van deze analyse komen we tot dertien aanbevelingen om technische innovatie te stimuleren. Aanbevelingen voor technische innovatie 1. Financier online klantcontact 2. Stimuleer substitutie cliëntcontact via online contact waar mogelijk 3. Stimuleer samenwerken financieel 4. Stimuleer zoeken naar externe financiering 5. Eén gedeelde visie op technische innovatie als onderdeel van algemeen kwaliteitsbeleid in de jeugdsector 6. Meer (wetenschappelijk) onderzoek naar de toegevoegde waarde van technische innovatie 7. Stimuleer koplopers 8. Schep duidelijkheid over welke technische innovaties er zijn en toegevoegde waarde ervan 9. Verbind actief initiatieven en organisaties 10. Begin bij opleidingen 11. Geef de professional de ruimte om te innoveren 12. Duidelijkheid in privacy mogelijkheden door kennis delen We zien dat er onderliggend aan deze aanbevelingen een sterke vraag bestaat om kennis over technische innovaties beter te delen. De jeugdsector vraagt zich af: wat is er mogelijk, wat is er nodig en welke oplossingen zijn al bedacht? Er is behoefte aan een kennisomgeving. De uitdaging is vervolgens niet alleen de kennisuitwisseling online en offline te faciliteren, maar ook tot een andere houding (open staan voor nieuwe ontwikkelingen) en gedrag (het ook gaan doen) op het gebied van technische innovatie te komen. Het verlangen naar meer sociale innovatie komt als rode draad uit dit onderzoek naar voren. Sociale innovatie en technische innovatie versterken elkaar en bepalen de toekomst van de jeugdsector. Alares 3

4 Inhoud SAMENVATTING... 2 INHOUD INLEIDING METHODE Deskresearch vanuit netwerk van Alares Interviews met innovatoren Enquête Interactieve afsluitende bijeenkomst met deelnemers STAND VAN ZAKEN De longlist De tien cases Beeld: innovatoren ploeteren KANSEN Kwaliteit Regeldruk Bereik Samenwerking Werkplezier KNELPUNTEN Financieringsstructuur remt innovatie Beeldvorming: technische innovatie bedreigt de kwaliteit Gebrek aan kennis van aanwezige technische innovaties Vernieuwing en innovatie zijn geen onderdeel van het werk Onbekendheid met regelgeving over privacy AANBEVELINGEN Schep ruimte in financiering Beeldvorming technische innovaties verbeteren Geef een overzicht van technische innovaties Maak innoveren onderdeel van het werk Schep duidelijkheid in mogelijkheden van privacywetgeving REFLECTIE: WAT IS ER NODIG? BIJLAGE 1 BETROKKENEN BIJ DIT ONDERZOEK BIJLAGE 2 - LONGLIST TECHNISCHE INNOVATIES BIJLAGE 3 CASES Alares 4

5 1. Inleiding Wat heeft technische innovatie de jeugdsector te bieden? Innovatie in informatie- en communicatietechnologie (ICT) biedt nieuwe mogelijkheden in de manier waarop wij samenwerken en leven. Deze technische innovaties zijn ook voor de jeugdsector 1 een kans om te verbeteren en te innoveren. Logischerwijs willen we daarom de ontwikkeling, implementatie en toepassing van deze innovaties stimuleren. Dit kan alleen bij een goed beeld van de succesfactoren van deze technische innovaties en de knelpunten die de ontwikkeling hiervan afremmen. Onder technische innovaties in de jeugdzorg verstaan wij de mogelijkheden die voor de jeugdzorg ontstaan vanuit de voortschrijdende informatie- en communicatietechnologie (ICT) gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de hulpverlening en de efficiëntie van werken in de jeugdzorg. Alares onderzocht in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de technische innovaties in de jeugdsector. Met dit onderzoek doen we aanbevelingen om de kansen die technische innovatie biedt optimaal te benutten. In deze rapportage beantwoorden we de volgende onderzoeksvragen Wat is de huidige stand van zaken binnen de jeugdsector op het gebied van technische innovatie? (hoofdstuk 3) 2. Welke kansen bieden technische innovaties? (hoofdstuk 4) 3. Wat zijn de knelpunten binnen de sector voor technisch innoveren? (hoofdstuk 5) 4. Hoe kan de jeugdsector de kansen die technische innovaties bieden beter benutten? (hoofdstuk 6) Ten slotte reflecteren we (hoofdstuk 7) op de resultaten uit het onderzoek en adviseren we twee stappen om technische innovatie te stimuleren. 1 In dit onderzoek zijn de volgende onderdelen van de jeugdsector meegenomen: lokale zorg voor jeugd; provinciale jeugdsector; jeugd-ggz. 2 Het onderzoek is inventariserend van aard. VWS noch Alares doen uitspraken over de kwaliteit van deze technische innovaties ten opzichte van andere, soortgelijke initiatieven. Alares 5

6 2. Methode Kennis via netwerk van tien innovaties en online enquête verzameld Om een goed beeld te krijgen van de mate waarin innovaties worden toegepast, de kansen en de knelpunten voerden wij een kwalitatief onderzoek uit. Het onderzoek richtte zich voornamelijk op de innovatoren in de sector; mensen en organisaties die op dit moment technisch innoveren Deskresearch vanuit netwerk van Alares. We startten met (online) deskresearch en het benaderen van ons netwerk. Wij inventariseerden online en offline de ontwikkelingen in het veld. Dit leverde een longlist van technische innovaties op (zie bijlage 2 en de tabel in hoofdstuk 3). Deze longlist is slechts een kleine greep uit het grote aantal technische innovaties die nu in ontwikkeling zijn, maar geeft een goed beeld van de huidige stand van zaken in de jeugdsector Interviews met innovatoren Uit de longlist selecteerde wij tien cases. De cases vertegenwoordigden innovaties voor cliënten en voor professionals in verschillende fasen van ontwikkeling. Vervolgens zijn de vertegenwoordigers van de cases geïnterviewd. Het doel van de interviews was om een kwalitatieve verdiepingsslag te maken op de technische innovaties waarvan zij de pionier zijn. Wij vroegen hen: Wat is de toegevoegde waarde van de innovatie, Hoe hielp het de cliënten of professionals in hun werk, en waar liep je tegenaan? Ook voerden wij gesprekken met experts van de jeugdsector werkzaam bij ZonMW, het NIP en het NJI. Door deze gesprekken kregen wij zicht op de visie zoals die leeft bij de experts op technische innovaties in de jeugdsector en de kansen die zij zien Enquête Om de ontwikkelingen in het veld breder te toetsen, stelden we een online enquête op voor professionals. Ongeveer 100 respondenten vulde deze online enquête in. Wij vroegen of er in de sector voldoende gebruik wordt gemaakt van technische innovaties en hoe deze kansen die er zijn, beter konden worden benut. De uitkomsten van de enquête leverden direct input voor het beantwoorden van de onderzoeksvragen Interactieve afsluitende bijeenkomst met deelnemers De resultaten uit de gesprekken en de enquête presenteerden we (gezamenlijk met VWS) tijdens een interactieve bijeenkomst. Alle geïnterviewden waren uitgenodigd bij het Ministerie om de bevindingen uit het onderzoek te toetsen. Hierbij werd dieper ingegaan op de kansen die in de sector liggen door technische innovaties toe te passen. Alares 6

7 3. Stand van zaken Potentieel prachtige projecten ploeteren in het innovatieveld van de jeugdsector Wie onderzoek doet naar technische innovaties in de jeugdsector heeft geen moeite deze te vinden. Maar wat zegt de hoeveelheid technische innovaties over de stand van zaken in het innovatieveld? 3.1. De longlist Uit het vooronderzoek kwam een longlist van bijna 50 innovaties. Onderstaande tabel toont de belangrijkste innovaties die wij voor dit onderzoek in overweging namen. We nemen deze tabel op omdat het een mooi overzicht geeft van wat er zoal aan innovaties in de jeugdsector speelt. In bijlage 2 staat de volledige longlist. Tabel 1: Longlist van innovaties Innovatie Omschrijving Maak je eigen dossier Jongere maakt eigen digitale dossier Mijnkindonline.nl Informatie voor ouders over internetgebruik van kinderen Hulpmix.nl Informatie, chat en fora over verschillende onderwerpen Pratenonline.nl Anoniem chatten bij depressieve klachten Eetprobleemdebaas.nl Online behandeling bij eetproblematiek GGZ Begeleiding met Twitter Laagdrempelig contact voor ambulante cliënt Cardea Internet Jeugdsector Online platform voor contact met cliënt Joo.nl Online ondersteuningsomgeving voor Overijsselse jeugdsector Mindmaster.nl Preventie en informatie bij psychosociale klachten Proud2bme.nl Online tegenhanger voor pro-anorexiasites Contact met biologische ouders Via webcam in contact komen met moeilijk bereikbare ouders De kindertelefoon Anonieme chat met vrijwilligers Fier Fryslân Online behandeling bij geweld in afhankelijkheidsrelaties IPod en IPad inzetten in de behandeling Onder andere bij autisten en moeilijk lerende kinderen Serious Games in de Zorg (Stichting E-hulp) Spelenderwijs nieuwe vaardigheden aanleren Samenkeuzesmaken.nl Hulpverlener en cliënt geven samen online behandeling vorm Patient1 Online persoonlijk zorgdossier bijhouden Regelhulp.nl Web loket voor zorg, hulp en financiële steun Informatie project Wajong Kannerhuis Verschillende projecten gericht op autisten (o.a. met video coaching) '361 graden respect' Jongeren zetten films over respect op You Tube Digitale Dossiers Efficiënter werken door digitale registratie Samenwerken met Google Sites Online platform voor samenwerking en kennis delen Digitaal Schrijven Alles wat men schrift wordt digitaal op de pen opgeslagen I wish there was Platform voor uitwisseling over verbetering van zorg Jeugdsector 2.0 Het verbinden van pioniers in de sector jeugd Icom Kennisnetwerk voor e-mental health Mentalshare Preventie en behandeling van psychische problemen BergOp Online effectonderzoek in de jeugdsector en het onderwijs Digitale koffer Mobiele uitrusting voor jeugdwerkers Bantopa Nieuwe samenwerkingsvormen voor ketenpartners Het Yes-forum Informatie-uitwisseling over ontwikkelingen in de jeugdsector Hulpverlener Centraal Meer bottom-up organiseren van de zorg Eigen-kracht Besluitvormingsmodel waarbij ouders en kind zelf verantwoordelijk zijn Alares 7

8 3.2. De tien cases Samen met het Ministerie van VWS selecteerden wij tien cases. Deze voorbeeld innovaties waren dusdanig uitgekozen dat zij de breedte van de sector en de verschillende type innovaties besloegen. Ook verschilde het stadium waarin de innovatie zich bevond, waardoor we een representatief overzicht creëren. De tien cases die wij nader onderzochten introduceren we hier kort en zijn verder toegelicht in de bijlage. Digitaal schrijven In de toekomst worden papieren dossiers vervangen voor digitale dossiers. Vaak is het echter niet wenselijk om met een laptop voor de cliënt zitten. Ook ondervindt men problemen met (mobiele) internet verbindingen en het verschil met de traditionele manier van werken. Digitaal schrijven staat voor een digitale pen die schrijfbewegingen omzet in digitale data voor in het digitale dossier. Digitaal schrijven biedt een oplossing voor waar het een brug slaat tussen online werken en gewoon schrijven. GGZ Begeleiding met Twitter Bij deze innovatie vindt begeleiding van de cliënt door de professional plaats door middel van Twitter. Dit wordt toegepast bij een organisatie in de langdurige GGZ. De cliënt laat iedere dag vóór uur weten dat hij is opgestaan, dat hij heeft gegeten en wat zijn plannen zijn voor die dag. Dit is laagdrempeliger dan en en/of bloggen. Voor de cliënt is het eenvoudig statusupdates te geven en voor de hulpverlener is het eenvoudig deze te volgen. De frequentie van fysieke bezoeken neemt hierdoor af terwijl de hulpverlener een veel actueler beeld heeft in de voortgang van de cliënt. Cardea Internet Jeugdsector Cardea ontwikkelde een online platform voor jeugdsector ter versterking van en aanvulling op het bestaande zorgaanbod. Jongeren kunnen, terwijl ze nog op de wachtlijst staan, zich al aanmelden op het (afgesloten?) platform. Hierop hebben ze alvast contact met professionals en worden ze eerder en vaker geholpen. Op het moment dat ze de echte afspraak hebben, is er al een contact geweest en een relatie ontstaan. Dit scheelt tijd en verhoogt de kwaliteit. Webcamcontact met biologische ouders Deze zomer is door e-hulp.nl een pilot afgerond waarin kinderen die bij een pleeggezin zijn geplaatst via de webcam weer in contact werden brachten met hun biologische ouders. Zo hebben ze wel persoonlijk contact, maar is het minder belastend dan wanneer ze fysiek bij elkaar in de buurt zijn. Contact via de webcam is laagdrempeliger omdat het plaatsvindt vanuit de vertrouwde thuissituatie van het pleeggezin. Momenteel wordt nagedacht over eenzelfde pilot voor kinderen van gedetineerde moeders, voor wie een bezoek aan de gevangenis erg belastend is. De Kindertelefoon: chatten Het Landelijk Bureau Kindertelefoon, onderdeel van MOgroep Jeugdsector, maakt sinds 2003 gebruik van chatten met kinderen. Kinderen maken hier veel gebruik van. In 2009 zijn ruim gesprekken via de chat gevoerd. Ook de vrijwilligers van de Kindertelefoon ervaren het gebruik van de chatfunctie positief. Deze technische innovatie heeft het bereik van de kindertelefoon aanzienlijk vergroot. Bovendien voelen kinderen zich online meer op hun gemak, dan met ouderwets telefoneren. Samenwerken met Google Sites Google sites biedt een digitaal samenwerkingsplatform waarop mensen berichten kunnen uitwisselen, documenten kunnen delen en gedeelde agenda s in kunnen zien, geïntegreerd op één website. Op dit Alares 8

9 samenwerkingsplatform kunnen de medewerkers procesinformatie over coördinatie van de zorg om het kind en/of gezin met elkaar delen. Dit gebeurt beveiligd met een wachtwoord. Online ondersteuning van de eigen Kracht Conferentie De eigen kracht conferentie wordt online door een platform (projectpagina) ondersteund en zelfs mogelijk gemaakt. De hulpvragers bepalen zelf wie toegang heeft tot het gevolgde actieplan. Voorheen werden statusupdates altijd persoonlijk afgehandeld. Sinds een jaar gebeurt dit online waar iedere Eigen Krachtconferentie een eigen online projectruimte krijgt. Grip op je Dip De Grip op je Dip website is bedoeld voor jongeren van 16 tot 25 jaar met depressieve klachten. De website bevat informatie over symptomen van depressie en hoe men hiermee kan omgaan. De website geeft tips in tekst en film: de zogenoemde dip tips. De site biedt een chatbox en mailservice voor jongeren. Zij zetten eigen verhalen op de website en delen deze met anderen. Daarnaast is er een zelf test onderdeel. Dit is de zogenaamde depressievragenlijst. Alles is volledig anoniem te gebruiken. Grip op je Dip is niet bedoeld voor de zwaardere gevallen van depressie. OV-applicatie voor autistische jongeren De OV applicatie op de ipod geeft steun aan autistische jongeren in de vorm van een elektronische vraagbaak (OV-app). De OV-app werkt door middel van een vraag en antwoord systeem. Ieder antwoord op een vraag leidt weer tot een vervolgvraag totdat er een goed en passend antwoord voor de situatie gevonden is (denk aan de help functie bij word). De meest voorkomende situaties zijn in de applicatie gedekt. De OV-coach is een altijd beschikbare, niet stigmatiserende digitale coach voor mensen met autisme, waardoor de mogelijkheden tot deelname aan de maatschappij toenemen. Samenwerkingsplatform Joo! Joo! is een online ondersteuningsomgeving voor de Overijsselse jeugdsector (Jeugdsector Overijssel Online, Doel van dit platform is informatie verschaffen en interactie creëren via de termen zoek, vraag en deel tussen jongeren, ouders en zorgverleners (met behulp van nieuwe media). Een ander onderdeel van de website is dat jongeren en ouders een eigen plan beheren via een gesloten systeem. Hierdoor wordt de participatie van deze doelgroep verhoogd Beeld: innovatoren ploeteren Wij zien een mooie lijst met technische innovaties in de jeugdsector. De gesprekken met de innovatoren waren inspirerend en de voorbeelden innovatief. Zij gaven wel aan dat het veel moeite kost om hun techniek te ontwikkelen en te implementeren. Het beeld wat we hierdoor van de jeugdsector krijgen is dat er weliswaar veel pogingen tot innovatie zijn, maar dat de doorlooptijd vaak onnodig lang is en het relatief veel inspanningen vergt. Technische innovatie heeft randvoorwaarden voordat deze van een klein initiatief tot breed gebruik kan worden opgeschaald en de innovatoren gaven aan dat het aan de juiste randvoorwaarden ontbreekt. We staan in de komende hoofdstukken stil bij de kansen en belemmeringen hiervoor. Alares 9

10 4. Kansen Technische innovaties en hun kansen in kwaliteit, regeldruk, bereik, samenwerking en werkplezier Wat is de mogelijke meerwaarde van technische innovaties? We geven in dit hoofdstuk aan op welke wijze technische innovatie kan bijdragen aan betere en efficiëntere zorg. Hiervoor definieerden wij een betere en efficiëntere zorg (doelmatigheid) in vijf categorieën: kwaliteit, regeldruk, bereik, samenwerking en werkplezier. Per categorie lichten we toe hoe de onderzochte cases hieraan bijdragen Kwaliteit De kwaliteit van de jeugdsector is van primair belang. Uit het onderzoek blijkt dat de juiste inzet van technische innovaties deze kwaliteit kan verbeteren. Een juiste inzet zorgt voor: Zelfredzaamheid van de cliënt Technische innovaties kunnen kansen bieden om de autonomie van cliënten te vergroten. De cliënt gaat zelf online aan de slag. Hij of zij werkt zelfstandig, maakt zijn of haar eigen successen en kan zelf bepalen wanneer er een (technisch) steuntje in de rug nodig is. Bij de OV coach bewegen autistische jongeren zich zelfstandiger in de maatschappij doordat zij met behulp van ondersteuning van de OV coach bijvoorbeeld zelf naar school reizen met het openbaar vervoer (OV). Het idee van het beschikbaar hebben van de coach geeft vaak genoeg vertrouwen om zelfstandig met het OV te reizen. De cliënt die gebruik maakt van Twitter in de thuiszorg kan overal, op een laagdrempelige manier, de status van de dag doorgeven. Ook heeft de cliënt zijn dagschema zelf in de hand en is verantwoordelijk voor zijn eigen acties. Deze vergrote zelfstandigheid die de techniek biedt, bevordert de zelfredzaamheid en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn. Participatie van de cliënt Een actieve bijdrage en participatie van de cliënt in het eigen hulpverleningsproces is effectief bewezen. De betrokkenheid bij de hulpverlening is groter en de cliënt wordt meer eigenaar van zijn eigen problemen en oplossingen. Grip op je Dip is een laagdrempelige manier van hulpverlening die de participatie ten opzichte van traditionele manieren van hulp sterk vergroot. Ook de online hulpverlening van Cardea heeft als belangrij doel het vergroten van de participatie; en het werkt! De techniek maakt betere en bredere participatie met de doelgroep mogelijk. Constructieve relatie tussen hulpverlener en cliënt Door een goede combinatie van face-to-face contacten en contacten via bijvoorbeeld Twitter in de thuiszorg ontstaat er een constructievere relatie tussen hulpverlener en cliënt. Face-to-face contact is in sommige gevallen te persoonlijk en indringend. De afstand die gepaard gaat bij online communicatievormen kan ook juist een positieve uitwerking hebben op de kwaliteit van de zorgverlening. Tijdsintensieve face-to-face contacten zijn dan niet altijd nodig. Relatie tussen ouders en kind In sommige gevallen is persoonlijk (fysiek) contact tussen ouders en kind niet gewenst. Dit kan het geval zijn bij contact tussen biologische ouders (met bijvoorbeeld een verslavingsproblematiek) en hun kinderen die in een pleeggezin zijn geplaatst. Toch wil je contact tussen pleegkinderen en hun ouders Alares 10

11 behouden. Contact via de webcam (Skype met biologische ouders van pleegkinderen) is een middenweg hierin. Non-verbale communicatie komt ondanks de fysieke afstand goed over Regeldruk Er zijn technische innovaties die de administratieve lasten verlagen en zorgen voor simpele afstemming tussen zorgverleners, waardoor de ervaren regeldruk wordt verlaagd. Minder (onnodige) registraties Traditioneel is het verminderen van de regeldruk een belangrijk doel van (technische) innovatie. Door registraties te automatiseren blijft er meer tijd over, die ingezet kan worden voor de hulpverlening. Het verkorten van registratietijden is essentieel in de jeugdsector, met het oog op de hoge werkdruk. Digitale dossiers vormen een voorbeeld van technische innovatie die het werken in de sector efficiënter en effectiever kunnen maken. Vaak zijn daar planningsmodules aan gekoppeld wat het inplannen van cliënten flink vereenvoudigt en in een aantal gevallen geheel automatiseert. Een uitdaging is het voorkomen van dubbele, onnodige registraties. Digitaal Schijven is een technische innovatie die dit kan voorkomen en zo onnodige bureaucratie tegengaat. De techniek ondervangt een deel van het secundaire proces, waardoor de professional meer tijd heeft voor de primaire taak. Vereenvoudigde zorgcoördinatie tussen jeugdsectorpartners Binnen Centra voor Jeugd en Gezin (CJG s) werken organisaties samen gericht op de ondersteuning van gezinnen bij opgroei- en opvoedvraagstukken. In deze CJG s werken de organisaties vaak samen met behulp van een zorgcoördinatiedocument. Door deze online te plaatsen en bewerkbaar te maken voor iedereen via Google Sites (Google Docs) wordt de zorgcoördinator verlicht in administratieve handelingen. De medewerkers houden nu zelf de informatie bij waardoor een continu zicht bestaat op de actuele coördinatie. Bij Twitter in de thuiszorg gebruiken ze ook Google Docs om een dagschema te delen. Het document staat online en de cliënt houdt deze zelf bij Bereik Je wilt jongeren die echt hulp nodig hebben in een zo vroeg mogelijk stadium bereiken. Dit vergroot de doelmatigheid van de zorg op (middel)lange termijn. Wij zien twee kansen die technische innovaties bieden om het bereik van de zorg te vergroten: de anonimiteit van een technische innovatie en de aansluiting op de (online) leefwereld van jongeren. Anonimiteit vergroot het bereik In sommige gevallen willen jongeren zo laagdrempelig mogelijk hun vragen neerleggen bij een hulpverlener. Anonimiteit kan hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Een zelfanalyse van de kindertelefoon wijst uit dat kinderen met serieuzere problemen minder makkelijk durven te bellen, maar wel contact zoeken via de chat. Via de chat worden vaak meer intensieve en zwaardere gesprekken gevoerd dan via de telefoon. Anoniem contact via de telefoon en internet verlaagt de drempel om van hulpverlening gebruik te maken, waardoor er een preventieve werking vanuit gaat. Toch heeft deze anonimiteit wel als nadeel dat je hier als hulpverlener aan gebonden bent. Je kunt niet makkelijk ingrijpen als het dreigt mis te lopen. Dit is dus tevens een beperking van deze wijze van hulpverlening die op ethische bezwaren zou kunnen leiden voor professionals. Aansluiting op de (online) leefwereld van jongeren vergroot bereik Het sociale leven van jongeren speelt zich meer en meer online af. 78 procent van de Nederlandse jongeren is actief in sociale netwerken. Het online benaderen van jongeren vergroot naast de kwaliteit ook het bereik van de jeugdsector. De kindertelefoon zag dit in 2005 en ontwikkelde een chatfunctie Alares 11

12 voor hulpverlening. Deze functie neemt nu een prominente plaats in tussen de diensten van de kindertelefoon. Ook het platform Joo! is een initiatief om meer aan te sluiten op de online leefwereld van jongeren, evenals de site Grip op je Dip. Het aansluiten op deze nieuwe leefwereld vergroot het bereik. Sommige jongeren maken als onderdeel van hun hulpverleningsproces gebruik van dagelijkse technische ondersteuning. Als deze technische hulpmiddelen zoveel mogelijk zijn afgestemd op het normale gebruik van andere apparaten, dan worden meer jongeren bereikt. De OV App voor de ipod, ontwikkeld door het dr. Leo Kannerhuis, is hier een voorbeeld van. Een ipod is een maatschappelijk geaccepteerd apparaat; het is zelfs populair. Niemand merkt dat de jongere hulp heeft. De zorg kan zo meer cliënten motiveren voor hun behandeling Samenwerking Het delen van kennis, ervaringen en middelen verbetert de slagkracht en effectiviteit van de jeugdsector. Technische innovaties bieden kansen als het gaat om beter samen te werken, vooral op het gebied van het delen van kennis. Online samenwerken tussen hulpverleners Samenwerken en kennis delen is een belangrijk middel voor het CJG om een samenhangend zorgaanbod te realiseren. Het CJG in Alphen aan den Rijn gaat gebruik maken van Google Sites om de kennis te delen. Door online zorg te coördineren, ervaringen en kennis uit te wisselen, discussies te voeren en agenda s te delen wordt het onderling delen van kennis versterkt. Ook het samenwerken tussen zorgpartners is belangrijk. Iedere partner heeft een stukje zorg dat bij aaneenschakeling grotere effecten teweegbrengt. Het platform Joo! is een initiatief dat verschillende partners laat samenwerken in de zorg rond de jeugd. De Eigen Krachtcentrale gebruikt een online platform om hun behandel methode (werken vanuit eigen sociale netwerk) kracht bij te zetten. De platforms zijn laagdrempelig in gebruik en bieden de mogelijkheid om op een eenvoudige manier mensen te betrekken bij de hulpverlening Werkplezier Het verhogen van het werkplezier draagt bij aan een hogere kwaliteit van de dienstverlening en lagere kosten door het terug dringen van het (hoge) ziekteverzuim in deze sector. Technische innovaties kunnen ingaan op de wens van de hulpverleners om beter aan te sluiten op het primaire werkproces: de hulpverlening. Aansluiting op het primaire werkproces Het aansluiten van technische innovaties op het primaire proces van de jeugdsector kan men verhogen omdat het verbeteringen kan leveren voor het primaire werkproces. De invoering van digitale dossiers levert flinke weerstand op doordat het qua gevoel afstand neemt van het primair proces: hulpverlening. Het Digitaal Schrijven slaat een brug tussen de gebruikelijke werkprocessen en het nieuwe digitale dossier. De acceptatiegraad is erg groot onder de gebruikers, omdat de innovatie aansluit op het primair werkproces. Denk ook aan het gebruik van Twitter in de thuiszorg, waarbij de techniek het primaire proces verbetert en (dus) leuker maakt. Deze innovatie vergroot daarmee het werkplezier van de hulpverlener. Aansluiten op de wensen van nieuwe hulpverleners De jeugdsector lijkt aantrekkelijker voor jonge mensen te worden als er innovatiever gewerkt wordt en er sneller verandering en ontwikkeling mogelijk is. De nieuwe hulpverleners werken zelf in Alares 12

13 privésferen vaak al met technische innovaties en zien hier ook de toegevoegde waarde van (chat, online hulpverlening, etc.). Als de sector hier in mee gaat wordt de aansluiting meer gevonden op de wensen van nieuwe hulpverleners. Twitter in de thuiszorg geeft aan dat hun werk met de cliënt leuker geworden is door de inzet van technische innovaties. Alares 13

14 5. Knelpunten Technische innovaties hebben last van de financieringsstructuur, beeldvorming, gebrek aan kennis over en focus op de aanwezige innovaties Zicht op de knelpunten in de ontwikkeling van technische innovaties biedt zicht op hoe we de kansen sneller en beter kunnen benutten. In de gesprekken met het veld, de experts en tijdens de interactieve bijeenkomst gingen we hier dieper op in. Hieronder een opsomming van knelpunten die tijdens dit onderzoek naar voren kwamen Financieringsstructuur remt innovatie Problemen rond de financiering werden vaak als eerste genoemd. De manier hoe de financiering in de jeugdsector is georganiseerd en de gevolgen die dit heeft op de samenwerking in de sector zijn twee belangrijke knelpunten voor technische innovaties. De financiering van de jeugdsector zet niet aan tot innovatie De innovatoren die wij spraken vroegen niet om meer subsidies, maar om een financieringsstructuur die (technisch) innoveren mogelijk maakt. Voor sommige innovaties geen structurele vergoeding mogelijk, waardoor het moeilijk is een goede business case te maken. Het toepassen van technische innovaties die zorgen voor minder cliëntcontacten bij een zelfde kwaliteit, leveren de innovator vaak minder op. In de jeugdsector wordt men gefinancierd op basis van deze cliëntcontacten. Samenwerken is niet lonend Organisaties die samenwerken leren van elkaar te leren en hebben meer slagkracht. Uit het onderzoek blijkt dat binnen de jeugdsector organisaties nog zeer beperkt samenwerking zoeken om technische innovaties te ontwikkelen. Op verschillende plekken ontstaan hierdoor vergelijkbare ideeën, met beperkte slagkracht. Een belangrijke reden is dat het financieel niet altijd aantrekkelijker is om samen te werken met andere instellingen. Daarnaast liggen (financiële) belangen vaak uiteen: organisaties zien elkaar in sommige gevallen als concurrent Beeldvorming: technische innovatie bedreigt de kwaliteit Wij zien dat het beeld van technische innovaties in de jeugdsector met betrekking tot kwaliteit vaak negatief is. Dit negatieve beeld houdt de implementatie en doorontwikkeling van technische innovaties vaak tegen. In de gesprekken die wij in het veld voerde, de enquête en de interactieve bijeenkomst zijn wij hier op in gegaan. Hier kwamen twee factoren uit die aan de basis van deze negatieve attitude staan. Technische innovaties uit het verleden hadden niet altijd het gewenste effect Resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst; maar zo zien mensen dat wel. De ICT is relatief nieuw en naast succesvolle technische innovaties zijn er ook een aantal ingevoerd die de kwaliteit niet altijd ten goede kwam. De meer positieve technische innovaties vallen minder op. Het gevolg is dat hulpverleners technische innovaties zien als veranderingen die leiden tot meer registraties, hogere werkdruk en lagere kwaliteit van dienstverlening. En dit terwijl uit ons onderzoek naar voren komt dat een juiste inzet van technische innovaties leidt tot een verhoging van kwaliteit. Alares 14

15 Onbekend maakt onbemind en verandering roept weerstand op Dit is in de jeugdsector niet anders. De digitale vaardigheden onder hulpverleners en bestuurders in de jeugdsector gaan hand en hand met een beperkte affiniteit met techniek. Verschillende respondenten uit de enquête geven dit aan en ook uit de gesprekken met de innovatoren kwam dit duidelijk naar voren. Het gebrek aan affiniteit met en kennis van technische mogelijkheden kan leiden tot een behoudende cultuur die een rem vormt op de ontwikkeling van technische innovaties in de sector Gebrek aan kennis van aanwezige technische innovaties Er zijn veel mooie en goede technische innovaties die de doelmatigheid van de jeugdsector kunnen verbeteren. Hulpverleners en organisaties in de jeugdsector krijgen geen grip op de innovaties die er zijn en die zich al hebben bewezen. Dit komt onder andere naar voren in de interviews met de sleutelfiguren en interactieve bijeenkomst die wij organiseerden. Dit beperkte overzicht van kansen en mogelijkheden van technische innovaties werken niet bevorderend voor de verspreiding en opschaling van deze innovaties. Het leereffect voor de sector is daarom vaak matig Vernieuwing en innovatie zijn geen onderdeel van het werk Hulpverleners zien vaak innovatie niet als een primair onderdeel van het werk. De beste innovaties ontstaan juist vanuit het primair proces. De hulpverlener is degene die weet hoe de hulpverlening anders en slimmer kan. Wij zien twee factoren die ten grondslag liggen aan deze houding in het veld. Opleidingen gaan niet in op innoveren en vernieuwen Uit de gesprekken die wij voerden komt duidelijk naar voren dat opleidingen primair ingaan op het leveren van een hoogwaardige jeugdsector. Het innoveren en vernieuwen is een aparte competentie. Het betekent altijd op zoek zijn naar vernieuwing en verbetering, maar ook het op poten kunnen zetten van nieuwe werkwijzen. Competenties zoals overtuigen en ondernemerszin verdienen aandacht en kunnen een sector in zijn geheel innovatiever maken. Hulpverleners worden niet gestimuleerd om te innoveren In klassieke (jeugdsector) organisaties is er vaak weinig ruimte voor innovatie vanuit de werkvloer. Het wordt niet gestimuleerd, niet gewaardeerd en vaak zelfs afgestraft binnen organisatiestructuren. Er ligt een (te) grote nadruk op werken vanuit de huidige structuur. Verandering komt vaak van boven Onbekendheid met regelgeving over privacy Het ontwikkelen van online-hulpverlening en informatie-uitwisseling gaat steevast gepaard met discussies over privacy. Onzekerheden over wat wel en wat niet kan en mag maken het lastig besluiten te nemen over technische innovaties. Vaak is het niet zozeer de wetgeving die tegen werkt, maar een gebrek aan duidelijkheid over wat bij wet is toegestaan. Ook zien we een onzekerheid door een beperkt inzicht in de wensen van jongeren en ouders over welke informatie gedeeld mag worden. Alares 15

16 6. Aanbevelingen Verwijder knelpunten; faciliteer en benut technische innovatie Dit onderzoek toont de toegevoegde waarde van technische innovatie voor de jeugdsector. Wat kunnen we doen om technische innovatie in de jeugdsector te stimuleren? Uit het onderzoek halen wij de volgende concrete aanbevelingen. We formuleren ze in algemene zin; wie de schoen past trekt hem aan Schep ruimte in financiering De financieringsstructuur bevat op dit moment elementen die technische innovaties in de jeugdsector remmen. De business case kan simpelweg niet worden gemaakt. Wanneer financiering meer ruimte biedt aan innovatieve ontwikkelingen stimuleert dit de verspreiding van innovaties. Aanbeveling 1. Financier online klantcontact Online hulpverlening blijkt aan de ene kant laagdrempeliger en kan daarmee effectiever zijn in termen van kwaliteit, terwijl het aan de andere kant vaak tot efficiëntievoordelen leidt. Organisaties die betaald krijgen op basis van cliënt contact tijd (in de sector aangeduid als CCT), dienen ook online contact als volwaardige hulpverlening vergoed te krijgen. Wellicht zelfs met financiële stimulans, indien daadwerkelijk de beoogde kwaliteitswinst kan worden behaald. Aanbeveling 2. Stimuleer substitutie cliëntcontact via online contact waar mogelijk We merken dat de ervaringen met online hulpverlening nog beperkt zijn. Daar waar serieuze stappen worden ondernomen komen echter verrassend goede resultaten naar boven. Dit vraagt om het verder stimuleren van online contact waar mogelijk. Uiteraard blijft toegevoegde waarde in face-to-face contact bestaan, maar het besef dat er ook toegevoegde waarde in online contact zit mag nog breder bekend worden. Verder onderzoek hiernaar en het verspreiden van kennis is onderdeel van deze aanbeveling, evenals het inbedden van de nieuwe vaardigheden die online cliëntcontact vergen in opleiding en training. Aanbeveling 3. Stimuleer samenwerken financieel Het belonen van organisaties die tezamen innovatie projecten initiëren verdient ook aanbeveling. Het is weinig effectief als iedereen zelf het wiel uitvindt, maar in de praktijk lijkt samenwerking minstens zo veel energie te kosten. Een stimulans voor samenwerking, door dit praktisch en met middelen te ondersteunen is een duwtje in de rug voor technische innovaties. Aanbeveling 4. Stimuleer zoeken naar externe financiering In ons onderzoek vonden wij verschillende mooie voorbeelden van publiek-private samenwerking die een technische innovatie mogelijk maakte. De technische innovatie kan kosteloos worden aangeboden voor de mogelijkheid van een aanbieder tot een proeftuin. Dit raakt ondernemen. Voorwaarde hierbij is dat innovators de boer op gaan, dat zij de meerwaarde van hun innovaties actief onder de aandacht brengen van beroepsorganisaties, brancheorganisaties en alle mogelijke soorten financiers. Alares 16

17 6.2. Beeldvorming technische innovaties verbeteren Technische innovaties leveren een positieve bijdrage aan de kwaliteit van de jeugdsector. Het vaak negatieve beeld (bijvoorbeeld de gedachte dat online hulpverlening minder effectief is dan gesprekken) over de toegevoegde waarde van technische innovaties op de kwaliteit van de jeugdsector moet realistischer. Aanbeveling 5. Eén gedeelde visie op technische innovatie als onderdeel van algemeen kwaliteitsbeleid in de jeugdsector Doe dit met alle betrokkenen, maar vooral ook met professionals. Door deze visie op te stellen wordt prioriteit gegeven aan het thema technische innovatie (agendasetting) en wordt het belang en de toegevoegde waarde benadrukt. In deze visievorming dient ook aandacht zijn voor beroepsethische aspecten die technische innovatie met zich meebrengt. Aanbeveling 6. Meer (wetenschappelijk) onderzoek naar de toegevoegde waarde van technische innovatie Om online hulpverlening in geaccepteerde behandelmethoden te borgen moet de werkzaamheid aangetoond zijn. We zien de jeugdhulpverlening al steeds meer evidence based worden. Een grote kans zit daarbij in het leggen van een structurele verbinding tussen de uitvoering en de wetenschappelijke toetsing. Het uitvoeren van het onderzoek naar effectiviteit en de terugkoppeling van de onderzoeksresultaten aan de uitvoeringspraktijk is essentieel. Er dient sprake zijn van tweerichtingsverkeer. Aanbeveling 7. Stimuleer koplopers De koplopers (innovatoren) zijn de mensen in de sector die vooruit willen en die kansen pakken. Zij zijn in veel gevallen ook de vaandeldragers. Deze vaandeldragers dragen een positieve boodschap uit op het gebied van technische innovaties. We moeten de drive die deze mensen hebben benutten om andere hulpverleners, managers en bestuurders te enthousiasmeren. Het faciliteren van deze koplopers is een kans om de beeldvorming positief te beïnvloeden Geef een overzicht van technische innovaties Aanbeveling 8. Schep duidelijkheid over welke technische innovaties er zijn en toegevoegde waarde ervan Dit kan in de vorm van een centraal (online) registratiepunt. Een grote diversiteit aan innovaties kan de kwaliteit van technische innovaties ten goede komen. De kwaliteit wordt groter als men op zoek kan naar goede voorbeelden en synergie tussen de verschillende innovaties. Een goed overzicht van de technische innovaties en de daar bijbehorende kwaliteitsverbetering is hierbij gewenst. Daarnaast bestaat een sterke wens om op basis van de technische innovaties meer kennis te delen. Het uitwisselen van tips en ervaringen kunnen andere innovaties versneld realiseren. Aanbeveling 9. Verbind actief initiatieven en organisaties Het stimuleren van samenwerking tussen partijen in de jeugdsector is een kans voor het versnellen van de ontwikkeling van technische innovatie. Een eerste kans voor het stimuleren van samenwerken in de Alares 17

18 sector ligt in het ontwikkelen van samenwerkingscompetenties en het bieden van ruimte voor externe oriëntatie. Denk aan een team zogenoemde innovatie makelaars. Deze zijn in andere sectoren aanjagers (bijvoorbeeld vanuit de provincie naar de sector woningbouw) een beproefd concept, met positief resultaat. Het overzicht hebben en houden, het koppelen van initiatieven en het verbinden van organisaties stimuleert (technische) innovaties Maak innoveren onderdeel van het werk Aanbeveling 10. Begin bij opleidingen Innoveren is een mooi palet aan competenties. Het betekent altijd op zoek zijn naar vernieuwing en verbetering, maar ook het op poten kunnen zetten van nieuwe werkwijzen. Competenties zoals overtuigen en ondernemerszin verdienen aandacht en kunnen een sector in zijn geheel innovatiever maken. Deze competentie breed invoeren in de jeugdsector betekent het faciliteren van laagdrempelige cursussen en door innovatie competenties op te nemen in de beroepsopleidingen. Aanbeveling 11. Geef de professional de ruimte om te innoveren Organisaties hebben nogal eens de neiging om nieuwe gedachten in de kiem te smoren, door te streng te wijzen op risico s op bijvoorbeeld het gebied van privacy. Beloon de tijdsinvestering van medewerkers om processen te verbeteren en hulpverlening te optimaliseren. Daarnaast kunnen medewerkers in veel gevallen ook meer aangestuurd worden op de verantwoordelijkheid om de kwaliteit jeugdsector te verbeteren. Het stimuleren van verantwoordelijkheden voor technische innovatie bij de hulpverlener is een kans, wanneer dit gecombineerd wordt met aanpassingen in structuur, aansturing en beloning Schep duidelijkheid in mogelijkheden van privacywetgeving Aanbeveling 12. Duidelijkheid in privacy mogelijkheden door kennis delen Bied meer inzicht in de do s en don t s rond het uitwisselen van gegevens. Duidelijkheid over privacy en het delen van informatie over cliënten neemt voor de hulpverlener een barrière weg om technisch te innoveren. Hulpverleners zoeken duidelijkheid vanuit wet- en regelgeving: wat mag wel en wat mag niet. Het is een kans voor de sector. Geef handvaten over hoe hulpverleners meer inzicht krijgen in de wensen van jeugdigen en hun ouders rondom privacy en informatiedeling ten behoeve van het hulpverleningsproces. Er is nog onvoldoende grip op deze kant van het verhaal. Dit is dan ook gelijk een grote kans. Alares 18

19 7. Reflectie: wat is er nodig? Technische innovaties bieden grote kansen voor de doelmatigheid van de jeugdsector. Een flinke groep koplopers ontwikkelt nieuwe technische innovaties en pakt deze kansen. Maar innovatie in de jeugdsector gaat met horten en stoten. In het vorige hoofdstuk gaven we 12 aanbevelingen om de innovatiekracht van de jeugdsector te versterken. Wanneer we reflecteren op deze aanbevelingen zien wij, naast een traject waarin de financieringsstructuur wordt aangepast en de aandacht voor scholing groter wordt, grote kansen op het gebied van: kennis, houding en gedrag. Door in te zetten op kennis delen en sociale innovatie kunnen we integraal technische innovatie stimuleren. Stap 1. Ontwikkel een kennisomgeving voor innovaties in de jeugdsector Het delen van kennis over innovaties gebeurt anno 2010 zowel online als offline al intensief. Faciliteer deze kennisuitwisseling met een gecombineerde aanpak en jaag zo de innovatie aan. Deze kennisomgeving heeft twee elementen, een online kennisportal en een aanpak om mensen te bereiken. De online kennisportal stelt informatie overal, altijd en snel beschikbaar. De kennisportal brengt professionals met hun kennis en ideeën bij elkaar. Hun netwerk breidt zich met de portal uit en zo verspreiden bepaalde (technische) innovaties zich sneller en efficiënter. Men is op de hoogte van de nieuwste informatie. De kennisportal zorgt voor een kwaliteitsverbetering van de dienstverlening. Om de mensen te bereiken zien wij een aanpak via bijeenkomsten en social media. We benaderen de kennispartners; denk aan koepelorganisaties (GGD Nederland, ActiZ, MOgroep) of kennisspecialisten (Trimbos Instituut, Nederlands Jeugdinstituut, Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie), opdrachtgevers (Ministerie, VNG, IPO) of andere belanghebbenden (werknemersorganisaties, financiers). Ontsluit hun kennis over dit onderwerp via bijeenkomsten aan organisaties. Zodat deze kennis daardoor kan stromen naar de innovatoren en vise versa. Zet parallel aan deze traditionele lijn van kennis delen ook de kracht van online kennisnetwerken in. Stap 2. Het optimaal benutten van technische innovatie vraagt sociale innovatie Uiteraard is kennis slechts een voorwaarde, en gaat het om de stap van weten naar doen. Een verandering in houding en gedrag, ook wel aangeduid met mooie woorden als een cultuuromslag of sociale innovatie. Gelukkig leren we ook hier steeds beter mee om te gaan en zien we theorieën over early adopters, followers en communities-of-practice. Ook hebben we het klimaat mee, want door de hele maatschappij bestaat er een sterke trend naar het gewoon doen. Steeds meer ZZP ers, enthousiastelingen en een hele generatie nieuwe werkers willen hun krachten inzetten voor daadwerkelijke veranderingen, in plaats van het praten over, zonder het te mogen doen. Netwerken worden belangrijker dan organisaties. Kenmerkend voor deze trend die ook wel als 2.0 wordt aangeduid, is dat individuen het verschil maken. Een ontwikkeling die ook in de jeugdsector doorzet en kansen biedt. Het delen van kennis en het aanwakkeren van sociale innovaties zijn twee basis voorwaarden om tot meer technische innovatie te komen. Mooi om te zien is dat het juist ook de technische innovaties zijn die de sociale innovatie aanwakkert. Technische innovatie en sociale innovatie gaan daarmee net als yin en yang hand in hand. Tijd om hier slim gebruik van te gaan maken. Alares 19

20 Bijlage 1 Betrokkenen bij dit onderzoek Geïnterviewden Naam Innovatie/organisatie Betrokkenheid Jan den Hartogh Digitaal Schrijven Innovator Rob van Pagée Eigen Kracht Centrale Innovator Emile de Roy van Zuydewijn Twitter in thuiszorg Innovator Michael Burghout Online hulpverlening Innovator Rianne van der Zanden Grip op je Dip Innovator Maartje van Zant Chatfunctie Kindertelefoon Innovator Birgit Waarts Chatfunctie Kindertelefoon Innovator Ton Stroucken Samenwerkingsplatform Joo! Innovator Edwin van den Hof Ipod gebruik autistische jongeren Innovator Wouter Wolters Webcamcontact biologische ouders Innovator Felix Dronkers NIP Sleutelfiguur Tom van Yperen NJI Sleutelfiguur Karin van Gorp ZonMW Sleutelfiguur Aanwezigen bij de interactieve bijeenkomst Naam Betrokkenheid Aart van Veen Innovator: Digitaal Schrijven Rob van Pagée Innovator: Eigen Kracht Centrale Emile de Roy van Zuydewijn Innovator: Twitter in thuiszorg Michael Burghout Innovator: Online hulpverlening Rianne van der Zanden Innovator: Grip op je Dip Monique Westerlaken Innovator: Google Sites in het CJG Edwin van den Hof Innovator: Ipod gebruik autistische jongeren Felix Dronkers Sleutelfiguur: kinder- en jeugdpsycholoog-specialist NIP Sander Band Ministerie VWS: Afdelingshoofd lokale jeugdsector Yvonne Wijnands Ministerie VWS: Afdelingshoofd Jeugd en Gezin Youp van Zorge Ministerie VWS: Directie lokale jeugdsector Marloes Driedonks Ministerie VWS: Directie Jeugd en Gezin Krijn Pons Alares: Innovatie- en organisatieadviseur Robert Kroon Alares: Projectleider Laurens Waling Alares: Senior adviseur en procesbegeleider Alares 20

Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector

Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector Technische innovaties Kansen voor de jeugdsector Den Haag, 5 januari 2011 Opdrachtgever Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Directie Jeugdsector Referentie 110105VWS Auteurs Krijn Pons Laurens

Nadere informatie

Online hulpverlening = Hulpverlening + internet? frank.schalken@e-hulp.nl

Online hulpverlening = Hulpverlening + internet? frank.schalken@e-hulp.nl Online hulpverlening = Hulpverlening + internet? frank.schalken@e-hulp.nl Programma In het nieuws Stand van zaken: cijfers 2010 Onderzoek succesfactoren Waarom kiezen mensen voor online hulp? In het nieuws

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

De (digitale) toekomst van de gezonde wijk

De (digitale) toekomst van de gezonde wijk De (digitale) toekomst van de gezonde wijk Janine van Oosten-Bake en Gerco Buijk-Dijkstra De publieke sector staat aan de vooravond van verschillende transities, dit zorgt voor grote uitdagingen bij burgers,

Nadere informatie

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant!

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant! Mhealth-strategie Bekijk het van de andere kant! Wie zijn wij? Marco Boonstra, Senior Communicatieadviseur Sjoerd van Dekken Communicatieadviseur Inhoud Wat is mhealth? Eerste ervaringen met mhealth Implementatierisico

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games.

Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games. Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games. 2015 Nederlands Jeugdinstituut Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Eerder en Dichtbij. Projectplan

Eerder en Dichtbij. Projectplan Eerder en Dichtbij Projectplan Bussum, augustus september 2012 1. Inleiding De pilot Eerder en Dichtbij is een verlening van de eerste pilot Meer preventie minder zorg. Het doel van de pilot was oorspronkelijk

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

Digitale kansen voor de Brabantse Jeugdzorg Deskresearch en behoefteonderzoek

Digitale kansen voor de Brabantse Jeugdzorg Deskresearch en behoefteonderzoek Digitale kansen voor de Brabantse Jeugdzorg Deskresearch en behoefteonderzoek K2 Adviesbureau voor Jeugdvraagstukken S. Abrahams MSc Drs. C. Kneepkens F. Salih B. Wesseldijk MSc Januari 2012 Colofon Digitale

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg REGIE Informatie over Regie, dé app voor de zorg INHOUDS OPGAVE 03 04 05 06 09 10 11 12 Waarom de zorgapp Regie? Wat is Regie? De meerwaarde van Regie Wie gebruiken Regie? Voordelen van Regie Technische

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Innovatieve oplossingen in de zorg

Innovatieve oplossingen in de zorg Innovatieve oplossingen in de zorg Zoekt u E-Health oplossingen die op korte termijn inzetbaar zijn binnen het primaire zorgproces? Of die uw medewerkers ontlasten in de dagelijks registratieverplichtingen?

Nadere informatie

Werken met. ESAR werkt! Werken met ESAR werkt! betere en snellere hulp

Werken met. ESAR werkt! Werken met ESAR werkt! betere en snellere hulp Werken met esar@almere.nl Werken met ESAR werkt! ESAR werkt! betere en snellere hulp Almeerse professionals over hun ervaringen met het Elektronisch Signaleringssysteem Alle Risicojeugd Telefoon 14 036

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Visie op TripiO 2014-2017

Visie op TripiO 2014-2017 Visie op TripiO 2014-2017 Met de transitie worden verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de geïndiceerde jeugdzorg naar de gemeentes overgeheveld. Naast de taken die gemeenten al hebben op het terrein

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

5 ARGUMENTEN OM NIET AAN E-HEALTH TE BEGINNEN

5 ARGUMENTEN OM NIET AAN E-HEALTH TE BEGINNEN 1 5 ARGUMENTEN OM NIET AAN E-HEALTH TE BEGINNEN E-HEALTH en BEHANDELING ROB VAN DE KAMP VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST GGZ Introductie HBO-V (1991) Verpleegkundig Specialist GGZ (2012) Persoonlijkheidsstoornissen

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei Centrum voor Jeugd en Gezin Bouwstenen voor de groei Moduleaanbod Stade Advies Centrum voor Jeugd en Gezin; Bouwstenen voor de groei Hoe organiseert u het CJG? Plan en Ontwikkelmodulen: Module Verkenning

Nadere informatie

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit

Is uw klantervaring consistent? CSB voert na zomer cross channel onderzoek uit Is uw klantervaring consistent? De kanalen waarlangs klanten en organisaties met elkaar in verbinding staan ontwikkelen zich snel en worden steeds diverser. lenen zich in toenemende mate voor gebruik in

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie

White Paper Content Marketing. In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie White Paper Content Marketing In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie In 10 stappen naar een succesvolle contentmarketingstrategie Contentmarketing is hot. Dit komt omdat je hiermee

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant

Jaarplan 2014. Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant. Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant Jaarplan Netwerk Palliatieve Zorg Regio Zuidoost Brabant Netwerk Palliatieve Zorg Zuidoost Brabant 1 Aansluitend op de doelstellingen van het beleidsplan van het netwerk staan de volgende activiteiten

Nadere informatie

10 Innovatielessen uit de praktijk 1

10 Innovatielessen uit de praktijk 1 10 Innovatielessen uit de praktijk 1 Geslaagde gastoudermeeting levert veel ideeën op voor innovatie! Wat versta ik onder innoveren? Innoveren is hot. Er zijn vele definities van in omloop. Goed om even

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Resultaten Gezondheidszorg

Resultaten Gezondheidszorg Resultaten Gezondheidszorg Conclusies Onbekendheid social media in de gezondheidszorg is groot; treffend is een quote van een zorggebruiker die stelt dat als je als patiënt nog niet of nauwelijks met een

Nadere informatie

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN

RESULTAATGERICHT ORGANISEREN RESULTAATGERICHT ORGANISEREN Hoe de beste resultaten te halen uit uw organisatie, managers en medewerkers. Wat is resultaatgericht organiseren? Resultaatgericht organiseren heeft als doel om organisaties

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Jongerenhulp op het wereld wijde web. een rough guide

Jongerenhulp op het wereld wijde web. een rough guide Jongerenhulp op het wereld wijde web een rough guide Jongeren Advies Centrum zo laagdrempelig mogelijk informatie, advies en begeleiding jongeren van 12 tot 25 jaar gratis en anoniem, beroepsgeheim Jongeren

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen.

Het college van burgemeester en wethouders geeft in zijn reactie aan de conclusies van de rekenkamer te herkennen. tekst raadsvoorstel Inleiding Vanaf januari 2015 (met de invoering van de nieuwe jeugdwet) worden de gemeenten verantwoordelijk voor alle ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en opvoeders.

Nadere informatie

CJG4kracht: De krachten gebundeld! Centrum voor Jeugd en Gezin Apeldoorn

CJG4kracht: De krachten gebundeld! Centrum voor Jeugd en Gezin Apeldoorn CJG4kracht: De krachten gebundeld! Centrum voor Jeugd en Gezin Apeldoorn 1 Programma 1. Opening wethouder Paul Blokhuis 2. Transitie en transformatie, Monique te Wierik 3. CJG4kracht, Saskia Blom 4. De

Nadere informatie

Nieuwe kansen voor intermediairs

Nieuwe kansen voor intermediairs 1 Bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidsbeperking Nieuwe kansen voor intermediairs De komende jaren is het aan werk helpen van werkzoekenden met een arbeidsbeperking een groot thema. In 2026 moet

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger Een betere buurt met mijnbuurtje www.mijnbuurtje.nl Vroeger 1 Nu 1 op de 3 huishoudens bezit een tablet 2 Nu Nu 3 In alle Nederlandse gemeentes: Bezuinigingen Zelfredzaamheid Stimuleren bewoners Meer verantwoordelijkheid

Nadere informatie

4. Het optimaliseren van behandelduur

4. Het optimaliseren van behandelduur - 1-4. Het optimaliseren van behandelduur Inleiding Het optimaliseren van de behandelduur is om twee redenen van belang: - Cliënten in de jeugdzorg hebben baat bij een goede en efficiënte, dus zo kort

Nadere informatie

plan van aanpak opschaling e- health

plan van aanpak opschaling e- health plan van aanpak opschaling e- health Matthijs Jantzen Projectleider E-health GGz Centraal even voorstellen Historicus Informatiemanager Webmaster Stafmedewerker historie e-health GGz Centraal 2008 eerste

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010)

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) AH 740 2010Z13219 Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) 1 Bent u bekend met nieuw onderzoek van Michigan State University

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2015 Betreft Inzet huishoudelijke hulp toelage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2015 Betreft Inzet huishoudelijke hulp toelage > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Beter samenwerken. Minder regeldruk, meer tijd voor jeugdzorg

Beter samenwerken. Minder regeldruk, meer tijd voor jeugdzorg Beter samenwerken Minder regeldruk, meer tijd voor jeugdzorg Colofon Dit is een gezamenlijke uitgave van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het ministerie van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Welkom. Stelling 1. Project Opvoedmix. online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders

Welkom. Stelling 1. Project Opvoedmix. online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders Welkom Project Opvoedmix online opvoedingsondersteuning voor Marokkaans-Nederlandse ouders Stelling 1 Als je opvoedingsondersteuning laagdrempeliger wilt maken, betekent dat dat je geen gegevens kunt registreren

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen STRATEGISCHE VISIE BBOG zomer 2010 WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen 1. BBOG Het BBOG staat voor Buurtcentra Besturen

Nadere informatie

TESTVRAAG: Bent u rechts-of linkshandig?

TESTVRAAG: Bent u rechts-of linkshandig? Programma Thema: Hoe onderzoek je of de transformatie van de jeugdzorg werkt? Onderzoek G4-rekenkamers 1. Eigen kracht 2. Risicomanagement 3. Leren 4. Monitoring en sturing 5. Vervolgonderzoek www.sendsteps.com

Nadere informatie

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken Ervaringen uit het veld Overzicht programma Wie ben ik: - Philip Stein - masterstudent sociologie - afgerond A&O-psycholoog Programma: - half uur presentatie,

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik online hulp

Onderzoek naar gebruik online hulp Onderzoek naar gebruik online hulp Amsterdam, 9 november 2011 Netwerk Online Hulp p/a Van Diemenstraat 88 1013 CN Amsterdam Frank Schalken 06-43541970 frank.schalken@e-hulp.nl 1. Over het Netwerk Online

Nadere informatie

NME en Digitale Media

NME en Digitale Media NME en Digitale Media Een goeie combinatie! Workshop voor de Wisselwerkdag van het NME op 22 juni 2010 in Zeist Kennismaken Christel Otto en Anneke Groen Geen digitale media experts, wel enthousiast over

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W.nr. 08.1145, d.d. 25 november 2008 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Sluiten samenwerkingsconvenant 'Veerkracht' in het kader van preventie van depressie bij ouderen in Leiden Zuidwest BESLUITEN Behoudens

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M Zorginnovatie bij CZ D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M Durft u zich te onderscheiden? Dan zijn wij bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën voor innovatie in de zorg! Het zijn woelige tijden

Nadere informatie

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Een geslaagde transformatie & transitie? Vanaf januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor het preventieve en curatieve jeugdbeleid. Hieronder

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify E-health modules voor de Basis-GGZ Optimale zorgzwaarte met Karify E-health voor een hogere kwaliteit van de zorg De GGZ in Nederland krijgt een ander gezicht. Niet alleen veranderen de budgetten, de wetgeving

Nadere informatie

Samenvatting Het draait om het kind

Samenvatting Het draait om het kind Samenvatting Het draait om het kind Visie op monitoring in de opvoedingsvariant van pleegzorg Inleiding Aangezien de pleegzorg een onvoldoende geobjectiveerd overzicht heeft van hoe het met de jeugdige

Nadere informatie

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Inleiding Bij de start van de regionale invoering van Triple P in 2010 1 als integrale werkmethodiek bij opvoedingsondersteuning hebben gemeenten

Nadere informatie

Samenwerken. kwaliteit

Samenwerken. kwaliteit Beter voorkomen Kwaliteitsprogramma preventie Samenwerken Doe mee met aan het landelijke kwaliteitsprogramma kwaliteit Samenwerken aan kwaliteit Het kwaliteitsprogramma Beter voorkomen heeft tot doel de

Nadere informatie

Onderzoek bij een ambulancedienst

Onderzoek bij een ambulancedienst THEMA Sibrenne Wagenaar & Joitske Hulsebosch Hoe kan communicatietechnologie organisaties ondersteunen? Onderzoek bij een ambulancedienst In ons privéleven is technologie overal binnengedrongen. We gaan

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik online hulp

Onderzoek naar gebruik online hulp - onder embargo tot 9 november, 19.40 uur- Onderzoek naar gebruik online hulp Achtergrondinformatie voor pers Amsterdam, 9 november 2011 Netwerk Online Hulp Van Diemenstraat 88 1013 CN Amsterdam Frank

Nadere informatie

Centrale helpdesk voor gemeenten. Samenwerken voor de jeugd

Centrale helpdesk voor gemeenten. Samenwerken voor de jeugd Centrale helpdesk voor gemeenten Samenwerken voor de jeugd Inhoud Woord vooraf 3 1. Meer preventie en meer opvoedondersteuning 5 Centrum voor Jeugd en Gezin 5 Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg 6 Digitaal

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Nb: vragen en antwoorden worden verzonden aan College, MT en alle raadsleden.

SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Nb: vragen en antwoorden worden verzonden aan College, MT en alle raadsleden. SCHRIFTELIJKE VRAGEN AAN HET COLLEGE Nb: vragen en antwoorden worden verzonden aan College, MT en alle raadsleden. Pag 1 INDIENING Vragensteller: Ida Sabelis, Co Leuven, GroenLinks Onderwerp: Decentralisatie

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen

De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen De gezamenlijke (innovatie) agenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen 2016-2018 De gezamenlijke (innovatie)agenda Pagina 1 Inhoud Inhoud Aanleiding en opdracht Procesaanpak Uitkomsten Vervolg De

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke De spin in het web Handreiking voor werkers die direct aan de slag willen met de sociale netwerken van mensen met verstandelijke beperkingen Anne Wibaut, Willy Calis Ad van Gennep Inleiding Wij hebben

Nadere informatie

Bijlage 1: Informatie per functie voor collectieve gemeentelijke financiering

Bijlage 1: Informatie per functie voor collectieve gemeentelijke financiering Bijlage 1: Informatie per functie voor collectieve gemeentelijke financiering Hieronder informatie per functie, op volgende onderdelen: - Wat wordt er uitgevoerd in het kader van deze functie, en in welke

Nadere informatie

kwaliteit van leven E-inclusie, hoe organiseer je dat?

kwaliteit van leven E-inclusie, hoe organiseer je dat? E-inclusie, hoe organiseer je dat? Door ICT meer kwaliteit van leven Als je ICT effectief inzet bij de ondersteuning van cliënten, vergroot je hun kwaliteit van leven aanzienlijk. Het zorgt voor meer eigen

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Ik sta er niet meer alleen voor!

Ik sta er niet meer alleen voor! Ik sta er niet meer alleen voor! Zelfredzaamheid en eigen kracht zijn centrale begrippen in onze participatiesamenleving. Eén gezin, één plan, één hulpverlener is al uitgangspunt van beleid. Daaraan wordt

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst Richtlijnen Jeugdzorg

Netwerkbijeenkomst Richtlijnen Jeugdzorg Netwerkbijeenkomst Richtlijnen Jeugdzorg Karlijn Stals Utrecht 29 september 2014 Welke richtlijnen zijn ontwikkeld? Wat zijn bevindingen vanuit proefinvoeringen? Wat betekenen de richtlijnen voor de organisatie?

Nadere informatie

Het organiseren van een Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (AMHK)

Het organiseren van een Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (AMHK) Vragenlijst Inhoud: 1. In hoeverre is er een gedeelde visie in de regio over wat er op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau dient te worden ingekocht en georganiseerd? Er vindt al goede samenwerking

Nadere informatie

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl Slim leven Motiveren tot een gezonde leefstijl Grip op het eigen leven Elke jongere verdient de kans om zich te ontwikkelen. Om uit te groeien tot een zelfstandig individu met ambities, doelen en perspectief.

Nadere informatie

CrowdAboutNow Crowdfunding platform voor starters BROCHURE CROWDABOUTNOW. Brochure.indd 1 08-12-11 07:50

CrowdAboutNow Crowdfunding platform voor starters BROCHURE CROWDABOUTNOW. Brochure.indd 1 08-12-11 07:50 CrowdAboutNow Crowdfunding platform voor starters BROCHURE CROWDABOUTNOW Brochure.indd 1 08-12-11 07:50 Brochure.indd 2 08-12-11 07:50 CrowdAboutNow Crowdfunding platform voor starters CrowdAboutNow; wat

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify

E-health modules voor de SGGZ. Alle cliënten online met Karify E-health modules voor de SGGZ Alle cliënten online met Karify Nieuwe eisen aan de zorg De zorg in Nederland verandert in een hoog tempo. Bestuurders, politici en verzekeraars stellen nieuwe eisen op het

Nadere informatie