ENERGIEZORG OP SCHOOL Opleidingsessie. Passiefbouw en zéér lage energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ENERGIEZORG OP SCHOOL Opleidingsessie. Passiefbouw en zéér lage energie"

Transcriptie

1 ENERGIEZORG OP SCHOOL Opleidingsessie Passiefbouw en zéér lage energie

2 Agenda Voorstelling AGIOn Context Energiebeleid koffiepauze Pilootproject Passiefscholen middagpauze Lessons learned koffiepauze Praktijkervaring door Bart Moors - VGBS Bilzen

3 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs missie In samenspraak met de gebruikers en in overleg met de voornaamste betrokken actoren staat AGIOn in voor het realiseren en ontwikkelen van een functionele en duurzame onderwijsinfrastructuur.

4 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs functionele onderwijsinfrastructuur ondersteunt het pedagogisch project biedt een stimulerende leeromgeving verzekert fysieke en psychologische veiligheid is aantrekkelijk en comfortabel maakt flexibel en multifunctioneel gebruik mogelijk is kostenefficiënt en onderhoudsvriendelijk

5 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs duurzame onderwijsinfrastructuur een gebouw dat blijvend in een open relatie kan staan met de haar omringende samenleving (sociaal) een gebouw van blijvende architecturale waarde (cultureel) een gebouw met een goede kosten-baten verhouding (economisch) een milieuvriendelijk gebouw op het gebied van bouwmaterialen en energie- en watergebruik (ecologisch)

6 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs realiseert en ontwikkelt door optimaal beheer van de financiële middelen regie van alternatieve financieringsmiddelen ontwikkelen van krachtlijnen inzake de bouw van onderwijsinfrastructuur coördineren van netoverschrijdende samenwerking ondersteunen en adviseren bij het plannen en uitvoeren van bouwprojecten opvolgen van de kwaliteit, het gebruik en het beheer van schoolgebouwen

7 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs subsidieert en financiert leerplichtonderwijs, internaten, CLB, CVO en hogescholen 70% voor kleuter/lager/basis, 60% voor secundair, CLB, internaten en CVO meerkost voor E70 à 100% meerkost voor passiefscholen in pilootproject à 100% nieuwbouw en verbouwingswerken aankoop + werken na aankoop eerste uitrusting (gevolg van subsidiabele werken)

8 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de reguliere financiering - voorwaarden erkende onderwijsinstelling vrij gesubsidieerd onderwijs (katholiek, methodescholen, nietconfessionele, ) officieel gesubsidieerd onderwijs (gemeentelijk en provinciaal) zakelijk recht (erfpacht/opstal, eigendom) fysische en financiële normen wetgeving overheidsopdrachten erkenning van aannemers

9 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de reguliere financiering - procedures Standaardprocedure voor alle werken en leveringen (wachttijd!) Afwijkingen van de chronologie (capaciteit, brandveiligheid internaten, stabiliteit, sanitair, aankoop, ) Verkorte procedure (nieuwbouw, verbouwings- of omgevingswerken < EUR, erg beperkte wachttijd) Spoedprocedure (overmacht, hoogdringendheid) Promotiebouw (wachttijd!)

10 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de alternatieve financiering - DBFM - basisprincipes PPS: D(esign) B(uild) F(inance) M(aintain) formule Terbeschikkingstelling gedurende 30 jaar Beschikbaarheidsvergoeding (BBV), projectspecifiek Zakelijk recht Fysische en financiële normen Outputspecificaties Duurzaam bouwen

11 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de alternatieve financiering - DBFM - subsidie Betoelaging BBV: 100% voor GO! VGO en OGO: Meerkost E70 / PHS aan 100% Onderhoudskosten aan 90% Overige kosten aan 81,5% (basisonderwijs) of 71,5 % (andere onderwijsniveaus en internaten) => Globaal subsidiepercentage tussen 75% en 86%

12 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de alternatieve financiering - DBFM - programma in cijfers Eerste oproep (2006) Bijkomende oproep VGO (2011) 165 DBFM-projecten m² VGO: 108 projecten m² GO!: 30 projecten m² OGO: 27 projecten m² Fysische en financiële normen 8 pilootprojecten (passiefscholen) 2 proefprojecten 27 modelprojecten

13 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs de alternatieve financiering - DBFM - programma in kaart

14 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs heeft een actieve ondersteunende en adviserende rol t.a.v. de scholen Opvolgen en begeleiden van pilootprojecten zoals de passiefscholen Onderzoek naar ruimtelijke vertaling Brede School IWT-projecten School voor de toekomst en Energiezuinig bouwen zonder meerkost, Kennispunt Scholenbouw (documentatiecentrum & advies op vraag) Samenwerking met andere actoren in het uitwerken van richtlijnen rond toegankelijkheid, binnenluchtkwaliteit, akoestiek, i.s.m.vlaams Bouwmeester, website met goede schoolvoorbeelden, publicaties, Instrument voor Duurzame Scholenbouw

15

16 Instrument voor duurzame scholenbouw door de juiste vragen te stellen, krijgt de duurzame school vorm 1. Geïntegreerd projectproces en beheer - wordt de school op een duurzame manier ontworpen en later beheerd? 2. Inplanting - staat de school op de juiste plaats? 3. Mobiliteit - is de school bereikbaar voor kinderen? 4. Natuurlijk milieu - krijgt de natuur een kans op de site? 5. Water - kunnen we het waterverbruik en de lozing van afvalwater beperken? 6. Grondstoffen en afval - hoe kiezen we materialen, wordt afval beperkt? 7. Energie - bouwen we een energiezuinige school? 8. Gezondheid, leefbaarheid en toegankelijkheid - bouwen we een prettige leef- en leeromgeving? 9. Samenleving en economie wordt dit een school met open mogelijkheden en interacties met de brede samenleving? 10.Innovatie - wordt deze school een voorbeeldgebouw?

17 Instrument voor duurzame scholenbouw CONCEPT SMART BUILDING LOW TECHNIC ZERO EMISSION duurzaam concept slimme gebouwen zuinige technieken nul belasting SLIMME & DUURZAME GEBOUWEN conceptuele maatregelen - onderzoek, ontwerp - compact bouwen - compartimentering - zonering - oriëntatie bouwfysische maatregelen - isolatiegraad - winddichtheid - warmtecapaciteit - zonwering minder toestellen en efficiënte toestellen - mechanische ventilatie - zuinige verwarming - zuinige koeling - zuinige verlichting - zuinige toestellen - sturingsystemen nul belasting verminderde belasting - groene stroom - alternatieve energieopwekking (hernieuwbare energie) - waterzuivering MEEST EFFECTIEF MINST EFFECTIEF - lage kost - hoge kostprijs - hoogste besparing - kleinere besparing

18

19 Instrument voor duurzame scholenbouw

20

21

22

23

24 Instrument voor duurzame scholenbouw

25

26

27 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs volgt de kwaliteit, het beheer en het gebruik van de schoolinfrastructuur op door de schoolgebouwenmonitor (2008), vijfjaarlijks (2013) door onderzoek naar het scholenbouwbeleid en bestaande instrumenten (procedures, richtlijnen, ) via interviews stakeholders focusgroepen (architecten, scholen, leerlingen, ) rapportering in september 2012

28 AGIOn Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs meer info?

29 Energiebeleid achtergrond Europees Klimaatbeleid 20% primaire energiebesparing tegen 2020 significant besparingspotentieel in de bouwsector. Europese Energieprestatie Regelgeving Richtlijn 2002/91/EG betreffende energieprestatie van gebouwen (Energy Performance Building Directive) Richtlijn 2009/28/EG betreffende hernieuwbare energie Richtlijn 2010/31/EU betreffende energieprestaties van gebouwen (herziening van EPBD)

30 Energiebeleid richtlijn 2009/28/EG: ter bevordering van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen legt voor de verschillende lidstaten bindende doelstellingen vast voor het aandeel hernieuwbare energiebronnen in het energieverbruik. Voor België bedraagt dit 13% tegen nieuwe en ingrijpend gerenoveerde overheidsgebouwen moeten in het kader van hun voorbeeldfunctie al vanaf 2012 een minimumniveau van energie uit hernieuwbare bronnen putten.

31 Energiebeleid richtlijn 2010/31/EU: betreffende de energieprestaties van gebouwen Vanaf 2021 moeten alle nieuwe gebouwen bijna-energieneutrale gebouwen zijn. Vanaf 2019 mogen de overheden alleen nog nieuwe gebouwen in gebruik nemen die aan dat concept van bijna-energieneutrale gebouwen voldoen. Een bijna-energieneutraal (BEN) gebouw is een gebouw met een zeer hoge energieprestatie. Waarbij de dicht bij nul liggende of zéér lage energievraag, in zeer grote mate geleverd wordt uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse of dichtbij wordt geproduceerd. Haalbaarheid alternatieve energievoorziening onderzoeken Vastleggen energieprestaties renovaties gebouwschil

32 Energiebeleid Lidstaten stellen een actieplan op ter realisatie van de Europese doelstellingen Minimumeisen vastleggen voor de energieprestatie van gebouwen volgens kostenoptimale niveaus. Niet verplicht minimumeisen vast te stellen die niet kostenefficiënt zijn over de economische levensduur Europees ambitieniveau, parameters te bepalen per lidstaat (gewesten) Haalbaarheid alternatieve energievoorziening Doel: focus verplaatsen van initiële investering naar kost totale levenscyclus

33 Energiebeleid Vlaanderen kiest voor 2 parallelle pistes Lange termijnbeleid - transitie naar Bijna-Energieneutraal - Vlaams Actieplan maatregelen voor toename BEN-gebouwen stimuleren renovatie naar BEN Stapsgewijs verstrengen van EPB-wetgeving We verstrengen de energieprestatienormen voor gebouwen stapsgewijs. Daarbij houden we ondermeer rekening met de investeringskosten en de te realiseren energiebesparing. (Regeerakkoord en pact 2020)

34 Transitie naar BEN creëren van een voorlopersmarkt: vergroten aandeel gebouwen dat beter scoort dan het verplichtte E-peil het pad effenen voor het stapsgewijs verstrengen van de normen kloof overbruggen: verschuiving en toepassingsverbreding van technieken naar de mainstreammarkt

35 Verstrenging EPB-wetgeving (VL) de energiepresatieregelgeving werd oorspronkelijk gevormd door het EPB-decreet van 22 december 2006 houdende eisen en handhavingsmaatregelen op het vlak van de Energieprestaties en het Binnenklimaat van gebouwen en tot invoering van een energieprestatiecertificaat (werking) Dat verving het Energieprestatiedecreet van 7 mei 2004.(machtiging) het Besluit van de Vlaamse Regering van 11 maart 2005 tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestaties en het binnenklimaat van gebouwen

36 Verstrenging EPB-wetgeving (VL) vandaag is de energeprestatieregelgeving opgenomen in: het Energiedecreet van 8 mei 2009, omvat het kader voor het omzetten van de Europese Richtlijn de uitvoerings- en handhavingsmaatregelen het Energiebesluit van 19 november 2010, bepaalt de methode waarmee de energieprestatie wordt berekend; de eisen op het vlak van de energieprestaties en het binnenklimaat van gebouwen; de gebouwen of werkzaamheden waarvoor uitzondering, afwijking of vrijstelling van een of meer eisen mogelijk is; de invoeringsdatum van de energieprestatieregelgeving

37 Verstrenging EPB-wetgeving (VL) E-peil Woongebouwen E100 E80 E70 E60 Kantoren en scholen E100 E100 E70 E60 K-peil: K40 vanaf 2012 (ook industrie en gebouwen met andere specifieke bestemmingen) Verstrenging maximale U en minimale R-waarden (voor alle werkzaamheden) Haalbaarheidsstudie alternatieve energiebron voor elk nieuw gebouw Eisen renovatie gebouwschil uitwerken komende jaar Meer info op

38 Verstrenging EPB-wetgeving (VL) getoetst aan praktijk (haalbaarheidstudie)

39 Energiebeleid in BHG EPB-wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Ordonnantie houdende de energieprestatie en het binnenklimaat van gebouwen van 7 juni (OEPB) Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestatie en het binnenklimaat van gebouwen van 21 december Meer info op Luik Professionelen / Dossier Energieprestatie van gebouwen

40 Energiebeleid in BHG EPB-wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Bestemming Kantoren en diensten Onderwijs EPB-eisen vanaf max. K45 en maximale U of max. K45 en maximale U of 02/07/2011 minimale R-waarden minimale R-waarden max. E75 max. E75 EPB-eisenvanaf 2015 Primair energieverbruik Primair energieverbruik < (90-2,5*C)kWh/m².j (1) < (90-2,5*C)kWh/m².j (1) C=compactheid, de verhouding tussen het beschermd volume en de warmteverliesopp. n50<0,6/h netto energiebehoefte voor verwarming <15 kwh/m².j netto energiebehoefte voor koeling <15 kwh/m².j Overschrijding temperatuur van oververhitting (25 C) < 5% van gebruiksperiode/jaar n50<0,6/u netto energiebehoefte voor verwarming <15 kwh/m².j netto energiebehoefte voor koeling <15 kwh/m².j Overschrijding temperatuur van oververhitting (25 C) < 5% van gebruiksperiode/jaar

41 Energiebeleid voor scholen Energieprestaties gekoppeld aan subsidievoorwaarden decreet van 22 december 2006 betreffende energieprestaties en binnenklimaat van gebouwen (EPB-decreet) decreet van 7 december 2007 betreffende energieprestaties in scholen -> legt een verstrenging van de energieprestatie-eisen op voor gesubsidieerde werken die onder toepassing van het decreet 22 december 2006 vallen Alle nieuwbouw of verbouwingswerken waarvoor een maximaal peil van primair energieverbruik geldt, dienen een peil van primair energieverbruik te hebben dat niet hoger is dan een peil van E70.

42 Energiebeleid voor scholen AGIOn-dossiers ingebruikname in E70 <E70 >=E60 <E60 >=E50 <E50

43 Energiebeleid in scholen voor nieuwbouw, herbouw en zware renovatie Bestemming EPB-eisen vanaf 2010 EPB-eisen vanaf 2012 EPB-eisen vanaf 2014 wonen (internaten) max. K45 en max. U/min. R- waarden kantoor en school ASB (sporthallen) industrie (ateliers, werkplaatsen, ) max. K45 en max. U/min. R- waarden max. K45 en max. U/min. R- waarden max. K55 en max. U/min. R- waarden max. E80 max. E max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. E70 max. E max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. K40 en max. U/min. R- waarden max. E60 max. E max. netto energiebehoefte 70 kwh/m² - - -

44 Energiebeleid in scholen conclusies vanaf 1 januari 2012 is de verstrengde subsidie-eis E70 uitgebreid naar alle schoolgebouwen en internaten in het Vlaamse Gewest vanaf 1 januari 2014 worden de EPB- eisen nog verstrengd, voor alle scholen, internaten, kantoren en woongebouwen wordt dan een E60 geëist E70/E60 geldt daardoor ook voor schoolgebouwen waarvoor geen subsidies bij AGIOn worden aangevraagd ook de maximale U- en minimale R-waarden en het K-peil zijn verstrengd voor de gesubsidieerde scholen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest blijft de verstrengde subsidie-eis E70 (i.p.v. E75) gelden

45

46 Uitdagingen voor scholenbouw totale oppervlakte schoolgebouwenpark = ± 16 M m² 59% van de schoolgebouwen is gebouwd voor 1970 traag bouwproces: termijn initiatiefname -> ingebruikname +/- 5 jaar beperkte financiële middelen onderhoud- en beheerkosten losgekoppeld van investeringen

47 Renovatiebeleid in scholen actueel decreet van 22 december 2006 betreffende energieprestaties en binnenklimaat van gebouwen (EPB-decreet) decreet van 7 december 2007 betreffende energieprestaties in scholen -> legt een verstrenging van de energieprestatie-eisen op voor gesubsidieerde werken die onder toepassing van het decreet 22 december 2006 vallen Alle nieuwbouw of verbouwingswerken waarvoor een maximaal peil van primair energieverbruik geldt, dienen een peil van primair energieverbruik te hebben dat niet hoger is dan een peil van E70.

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen?

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen? OP WEG NAAR 00 Bijna-Energieneutrale gebouwen? Maarten De Groote Vlaams Energieagentschap 4 oktober 0 Brugge Inhoud Evolutie energieprestatie Vlaanderen Aanpassingen wetgeving EPB Aanpassingen wetgeving

Nadere informatie

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen?

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 125 van MERCEDES VAN VOLCEM datum: 27 november 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Isolatie schoolgebouwen Investeringen

Nadere informatie

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen?

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap Energiedag voor lokale besturen, 19 maart 2013, Gent Openbare gebouwen en EPB-vereisten

Nadere informatie

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN Inleiding programma Achtergrond: EPB-eisen Wat is BEN? Actieplan in 5 domeinen Innovatie Integraal kwaliteitskader Communicatie Financiering Energiebeleid BEN-advies voor

Nadere informatie

Het ABC van de energieprestatieregelgeving

Het ABC van de energieprestatieregelgeving Het ABC van de energieprestatieregelgeving De Vlaamse overheid streeft er naar dat alle gebouwen in Vlaanderen energiezuinig én comfortabel worden. Een van de middelen om dit te realiseren, is de energieprestatieregelgeving,

Nadere informatie

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst 15 juni 2011 VEA Jos Geijsels A. 5 jaar EPB in cijfers juni 2011 2 A. Geplande wijzigingen 1. Aantal EPB-aangiften; 2. Evolutie E-peil; 3. Evolutie

Nadere informatie

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 Vlaamse energieprestatieregelgeving sinds 2006 Nieuwbouw moet gezond

Nadere informatie

Subsidies en financieringen

Subsidies en financieringen Subsidies en financieringen To Simons Financiering Reguliere financieringsvormen Gemeenschapsonderwijs AGIOn Vrij, gemeentelijk, provinciaal Netbeheerders 1 Het G0! Afdeling infrastructuur Verhuur en verkoop

Nadere informatie

nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS

nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Schoolgebouwen Maatregelen inzake

Nadere informatie

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 1 EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INGRIJPENDE ENERGETISCHE RENOVATIE... 2 1.1 Definitie en eisen bij ingrijpende energetische

Nadere informatie

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens Vlaams Energieagentschap Overzicht presentatie Inleiding Eisen vanaf 2016 Eisen vanaf 2017 Inleiding De Europese

Nadere informatie

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen

EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen EER 2012/27/EU artikel 5: verplichtingen voor overheidsgebouwen Vastgoedforum 27 februari 2015 Ellen Moons Vlaams Energieagentschap Overzicht Inhoud artikel 5 Toepassingsgebied entiteiten - gebouwen Besparingsdoelstelling

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: De EPB-eisen vanaf 2015: hoe ze toe te passen? Leefmilieu Brussel Regelgevend kader: Welke evolutie mogen we verwachten vanaf 2015? Frederic LUYCKX, architect & onderzoeker Doelstelling(en)

Nadere informatie

Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen

Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen Infoavond VCB - 8 oktober 2008 Katrien De Baets Ingenieur VEA Inhoud 1. Regelgevend kader in Vlaanderen 2. EPB-eisen & uitzonderingen 3. Procedures & verantwoordelijken

Nadere informatie

Energie en comfort in duurzame gebouwen

Energie en comfort in duurzame gebouwen Energie en comfort in duurzame gebouwen Aluminium Experience Day 30 augustus 2011 Dr.ir.arch. Griet Verbeeck (PHL & K.U.Leuven) DUURZAME GEBOUWEN KLIMAATSVERANDERING UITPUTTING NATUURLIJKE RIJKDOMMEN DUURZAAMHEID

Nadere informatie

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne De BEN- woning : de woning van de toekomst Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@bouwunie.be 1 K45/E80 Nu bouwen met de eisen van de

Nadere informatie

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Tabel 1 Te respecteren thermische in het Waalse Gewest voor nieuwbouw ( 1 ). Warmteisolatie Energieprestatie max. K35 max. E w 80 max. E spec 130 kwh/m² Beperking van het risico op oververhitting Kantoor

Nadere informatie

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 1 Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. AANLEIDING TOT WIJZIGING VAN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING... 2 1.1 Revisie EPBD-richtlijn...

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD Publication conforme aux articles 472 à 478 de la loiprogramme du 24 décembre 2002 publiée au Moniteur belge du 31 décembre 2002. Le Moniteur belge peut être consulté

Nadere informatie

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest WG Energiezorg. Een zorg voor de toekomst Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Naar een rationeel energiebeleid De klimaatsverandering zet ons aan om maatregelen

Nadere informatie

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB)

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) Nieuwe ordonnantie aangenomen op 1 juni 2007, van kracht in de loop van 2008 1. WAAROM EEN ORDONNANTIE OVER EPB? In Europa is de bouw verantwoordelijk

Nadere informatie

Energie-efficiëntierichtlijn. Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent

Energie-efficiëntierichtlijn. Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent Energie-efficiëntierichtlijn Ann Collys Vlaams Energieagentschap - 13/02/2014 - VAC Gent Inhoud Algemene inleiding Artikel 5: Voorbeeldfunctie van de gebouwen van overheidsinstanties Standaardaanpak Alternatieve

Nadere informatie

Advies. Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen

Advies. Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen Brussel, 12 september 2007 091207 Advies besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energie Advies Besluit haalbaarheidsstudie alternatieve energiesystemen Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding en krachtlijnen...

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

Voor de aanvragen tot stedenbouwkundige vergunning ingediend van 1/7/2011 tot 31/12/2013

Voor de aanvragen tot stedenbouwkundige vergunning ingediend van 1/7/2011 tot 31/12/2013 Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 21 december 2007 tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestatie en het binnenklimaat van gebouwen - officieus gecoördineerde versie

Nadere informatie

Nulenergie in Brussel: perspectieven?

Nulenergie in Brussel: perspectieven? Nulenergie in Brussel: perspectieven? Seminarie Duurzaam Gebouw 22 maart 2013 Ir. Ismaël Daoud Politiek adviseur, Duurzaam bouwen en Energie Kabinet d'evelyne Huytebroeck, Brussels Minister voor Leefmilieu,

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas Het ABC van EPB voor startende architecten 17 september 2013 Sint-Niklaas Programma EPB -nu en in de toekomst arch. Benny Craenhals(energieconsulent NAV) -Een kort overzicht van de EPB-eisen van Vlaanderen

Nadere informatie

RICHTLIJNEN VOOR EEN GEÏNTEGREERDE HAALBAARHEIDSSTUDIE

RICHTLIJNEN VOOR EEN GEÏNTEGREERDE HAALBAARHEIDSSTUDIE RICHTLIJNEN VOOR EEN GEÏNTEGREERDE HAALBAARHEIDSSTUDIE 1. CONTEXT In het kader van de Ordonnantie houdende de energieprestatie en het binnenklimaat van gebouwen van 7 juni 2007 dient een geïntegreerde

Nadere informatie

Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB»

Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB» Voor-ontwerp van de ordonnantie betreffende de energieprestatie en het binnenklimaat van de gebouwen (EPB) Omzetting van de Europese Richtlijn 2002/91/EG Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB»

Nadere informatie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie 1 Energieprestatieregelgeving - Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. NIEUWE EPB-EIS: MINIMUMAANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE... 2 2. WANNEER VAN TOEPASSING?... 2

Nadere informatie

www.wyckaert.eu DUURZAAM BOUWEN STANDPUNT VAN DE AANNEMER

www.wyckaert.eu DUURZAAM BOUWEN STANDPUNT VAN DE AANNEMER www.wyckaert.eu DUURZAAM BOUWEN STANDPUNT VAN DE AANNEMER www.wyckaert.eu Standpunt van de aannemer waarom duurzaam bouwen duurzaam bouwen en de rol van de aannemer 2 case studies nieuwe afdeling kleuterschool

Nadere informatie

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen

Advies. Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop en verhuur van niet-residentiële gebouwen Brussel, 10 september 2008 Advies besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Advies Besluit energieprestatiecertificaat bij verkoop Inhoud 1. Situering... 3 2. Advies... 4 2.1. Neem maatregelen om

Nadere informatie

NIEUW ENERGIEPRESTATIEDECREET - STAND VAN ZAKEN goedgekeurd door het VVSG-directiecomité op 27.03.2006 (doc.nr. 2006/81) Het energieprestatiedecreet (7 mei 2004) voert een energieprestatiecertificaat in

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Bouwen

Seminarie Duurzaam Bouwen Seminarie Duurzaam Bouwen Leefmilieu Brussel Brusselse stadswoningen gerenoveerd tot passiefhuizen: Voorbeeldgebouwen Camille DE SMET LEEFMILIEU BRUSSEL/ DPMT PROMOTIE DUURZAAM BOUWEN Doelstellingen van

Nadere informatie

Energie in 21 e eeuw. Overzicht

Energie in 21 e eeuw. Overzicht Energie in 21 e eeuw Arch. Energieconsulent Luc Dedeyne Overzicht Bestaande gebouwen Energie renovatie programma 2020 Dakisolatie (dakisolatiepremie) Hoogrendementsglas Hoog rendement verwarming Energie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel TERTIAIRE GEBOUWEN: (R)EVOLUTIE VOORBEELDGEBOUWEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Anne-Laure MAERCKX CENERGIE Doelstellingen

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Jan Vereecke Vlaams Energieagentschap Energiecongres 2007 Assises de l énergie -

Nadere informatie

Vlaamse toekomstvisie EPB. Wina Roelens 21 april 2016

Vlaamse toekomstvisie EPB. Wina Roelens 21 april 2016 Vlaamse toekomstvisie EPB Wina Roelens 21 april 2016 Inhoud 1. Review EPBD 2. EPB-evaluatie 3. Methodiek 1. Review EPBD 2010/31/EU Review : 1. Evaluatie afgerond 2. Analyse van opties loopt 3. Voorstel

Nadere informatie

DE ADVISEUR EN DE CERTIFICATEUR IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDEIJK GEWEST (<< BHG >>) TWEE VERSCHILLENDE ROLLEN MET AFZONDERLIJKE SPECIFIEKE VOORWAARDEN

DE ADVISEUR EN DE CERTIFICATEUR IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDEIJK GEWEST (<< BHG >>) TWEE VERSCHILLENDE ROLLEN MET AFZONDERLIJKE SPECIFIEKE VOORWAARDEN DE ADVISEUR EN DE CERTIFICATEUR IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDEIJK GEWEST (>) TWEE VERSCHILLENDE ROLLEN MET AFZONDERLIJKE SPECIFIEKE VOORWAARDEN > Hoe komt men tot een Energie Prestatie Binnenklimaat

Nadere informatie

Basisschool Nazareth. EPB verslaggeving 20/11/2013

Basisschool Nazareth. EPB verslaggeving 20/11/2013 STUDIEBURO DE KLERCK N.V. Verwarming Sanitair Elektriciteit Liften Brandbeveiliging btw : 435.975.210 DE KLERCK ENGINEERING N.V. Studieburo Burgerlijke Bouwkunde Verwarming Sanitair Elektriciteit Oud-Strijderslaan

Nadere informatie

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Inhoud Regelgeving: hernieuwbare energie Theoretische voorbeelden Denkpistes BEN of E60 Praktijk voorbeeld

Nadere informatie

TERTIAIRE NZEB-GEBOUWEN

TERTIAIRE NZEB-GEBOUWEN TERTIAIRE NZEB-GEBOUWEN Ing. STEFAN VAN LOON - TECHNISCH ADVISEUR PASSIEFHUIS-PLATFORM VZW INHOUD bouwstandaarden comfort lessons learned INHOUD bouwstandaarden comfort lessons learned ENERGIEPOSITIEF

Nadere informatie

DE ENERGIEPRESTATIE EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB)

DE ENERGIEPRESTATIE EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) DE ENERGIEPRESTATIE EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) Nieuwe ordonnantie, aangenomen op 7 juni 2007, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 11 juli 2007, van kracht op 2 juli 2008 1. WAAROM EEN

Nadere informatie

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 jan. 2014 1 Verplicht aandeel HE met PV Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

IN_A00. Scholenbouw met steun van de Vlaamse Gemeenschap EERSTE INLICHTINGEN 1 SCHOLENBOUW MET STEUN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 2

IN_A00. Scholenbouw met steun van de Vlaamse Gemeenschap EERSTE INLICHTINGEN 1 SCHOLENBOUW MET STEUN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 2 INFORMATIEMODULE DIKO IN_A00 aantal pagina's : 8 laatste update : november 2008 Scholenbouw met steun van de Vlaamse Gemeenschap EERSTE INLICHTINGEN 1 SCHOLENBOUW MET STEUN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 2

Nadere informatie

Briefadvies van 3 juni 2004

Briefadvies van 3 juni 2004 m i l i e u - e n n a t u u r r a a d v a n v l a a n d e r e n Briefadvies van 3 juni 2004 over het Voorontwerp van besluit tot vaststelling van de eisen op het vlak van de energieprestaties en het binnenklimaat

Nadere informatie

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen Marijke De Meulenaer Vlaams Energieagentschap 29/09/2014 06/10/2014 Huidige eisen nieuwbouw Toekomstige evoluties Eisen bij renovatie 2 Huidige eisen nieuwbouw

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest Vlaams Energieagentschap Luc Peeters, administrateur-generaal Inhoud: 1. Inleiding & definitie 2. Nieuwbouw 3. Publieke gebouwen 5. Niet-residentiële

Nadere informatie

Gerben Pauwels KBC Bank. Alain De Clercq KBC Lease. Martine Celis KBC Bank. Samen naar 2020: duurzaam bouwen, juridisch en financieel bekeken

Gerben Pauwels KBC Bank. Alain De Clercq KBC Lease. Martine Celis KBC Bank. Samen naar 2020: duurzaam bouwen, juridisch en financieel bekeken Welkom Duurzaam bouwen Sessie 2: Samen naar 2020: duurzaam bouwen, juridisch en financieel bekeken Gerben Pauwels KBC Bank Alain De Clercq KBC Lease Martine Celis KBC Bank Duurzaam bouwen Sessie 2: Samen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT. COMMISSIEVERGADERING HANDELINGEN Commissie voor Onderwijs en Gelijke Kansen 26 maart 2013 Uittreksel

VLAAMS PARLEMENT. COMMISSIEVERGADERING HANDELINGEN Commissie voor Onderwijs en Gelijke Kansen 26 maart 2013 Uittreksel VLAAMS PARLEMENT COMMISSIEVERGADERING HANDELINGEN Commissie voor Onderwijs en Gelijke Kansen 26 maart 2013 Uittreksel Vraag om uitleg van mevrouw Elisabeth Meuleman tot mevrouw Freya Van den Bossche, Vlaams

Nadere informatie

EPB-SOFTWARE BRUSSEL

EPB-SOFTWARE BRUSSEL EPB-SOFTWARE BRUSSEL INLEIDING De software EPB-software Brussel werd ontwikkeld in het raam van de ordonnantie van 7 juni 2007 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest houdende de energieprestatie en het

Nadere informatie

80126 MONITEUR BELGE 21.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD

80126 MONITEUR BELGE 21.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD 80126 MONITEUR BELGE 21.12.2009 BELGISCH STAATSBLAD VLAAMSE OVERHEID Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed [C 2009/36133] 26 NOVEMBER 2009. Ministerieel besluit tot wijziging van het ministerieel

Nadere informatie

Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest. Stand van zaken

Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest. Stand van zaken Energieprestatiecertificaten (EPC) in het Vlaamse Gewest Stand van zaken Inhoud presentatie I. Situering van de context II. Energieprestatiecertificaat voor nieuwbouw of vernieuwbouw III. Energieprestatiecertificaat

Nadere informatie

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Discussienota Tertiaire Sector BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Katleen Briffaerts 1 Inhoud Inleiding Aannames Beleidsdoelstellingen

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016)

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) AGENDA 19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB 19:10u Inleiding VCB energieconsulenten 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) 19:50u WTCB (Verstrenging E-peil, STS en & TV s) 20:20u

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Voorwoord. Voorwoord

Voorwoord. Voorwoord Voorwoord Voorwoord Sinds 1 januari 2006 is in Vlaanderen de isolatieregelgeving vervangen door de 'Energieprestatieregelgeving voor gebouwen'. Deze syllabus bespreekt de nieuwe regelgeving. In een eerste

Nadere informatie

Vlaams gewest. Aard van het document. Administratieve geldboete van 500 tot 5.000. Enkel volle eigendom 5.000

Vlaams gewest. Aard van het document. Administratieve geldboete van 500 tot 5.000. Enkel volle eigendom 5.000 Overzicht Vlaams gewest Decreet houdende algemene bepalingen betreffende energiebeleid (energiedecreet) van 8 mei 2009. Belgisch Staatsblad: 07.07.2009 Van kracht sinds: 01.01.2011 Besluit van de Vlaamse

Nadere informatie

RENOVATIEPACT vergadering 18 maart 2015

RENOVATIEPACT vergadering 18 maart 2015 RENOVATIEPACT Werkgroep BEN-definitie renovatie - verslag vergadering 18 maart 2015 1. Inleiding Het VEA gaf een korte inleiding over de werkzaamheden van de voorbije werkgroepen en lichtte het doel van

Nadere informatie

Belfius Smart City Award 2015

Belfius Smart City Award 2015 Belfius Smart City Award 2015 «Stadslab2050 Energie voor het Antwerpse hart» Stad Antwerpen Stadslab2050 (http://stadslab2050.be/) is een stedelijk laboratorium dat de omslag naar een duurzaam Antwerpen

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

Hierbij meld ik u dat ik akkoord ga met de subsidiëring van bovenvermelde opdracht met uitsluiting van:

Hierbij meld ik u dat ik akkoord ga met de subsidiëring van bovenvermelde opdracht met uitsluiting van: Brussel, 7/05/2014 VZW Sint-Ludgardisschool Merksem Du Chastellei 48 2170 MERKSEM Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) V.20380 5 Vragen naar E-mail Telefoonnummer Valerie De Slegte Valerie.DeSlegte@agion.be

Nadere informatie

2 ENERGIEPRESTATIE EN BINNEN- KLIMAAT

2 ENERGIEPRESTATIE EN BINNEN- KLIMAAT In het kader van de Europese richtlijn van 16 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen, zagen het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zich ertoe verplicht hun reglementering

Nadere informatie

BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM

BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM BOUW VAN HET NIEUWE ADMINISTRATIEF CENTRUM VAN DE GEMEENTE ETTERBEEK Technisch rapport betreffende de energie- en milieuprestatie-indicatoren Juni 2015 Verspreiding: Jaspers-Eyers Architects Bureau d Architecture

Nadere informatie

Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB VEA

Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB VEA Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB VEA Inhoud: 1. Europees beleid: 1. Europees beleid inzake energie; 2. Europese richtlijn energieprestaties van

Nadere informatie

ACTIEPLAN BIJNA-ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN

ACTIEPLAN BIJNA-ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN ACTIEPLAN BIJNA-ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN VLAAMS ENERGIEAGENTSCHAP (uitvoering van artikel 9 van richtlijn 2010/31/EU van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen) UPDATE JUNI 2012 INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw

Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw Toekomstige ontwikkelingen omtrent hernieuwbare energie in de bouw Wim Lameire energie@vlaanderen.be Agenda. Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie in de bouwvoorschriften Voortraject Inhoud van

Nadere informatie

I Ventilatiesystemen principes :

I Ventilatiesystemen principes : I Ventilatiesystemen principes : Types A, B, C van ventilatie technieken: Ventilatiesysteem A : Het natuurlijke ventilatieconcept, genaamd ventilatiesysteem A, gebruikt het schoorsteenprincipe om de luchtstroming

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 1.1 Inleiding LENTE 2013 Stéphan Truong Beheerder van de opleiding voor rekening van Leefmilieu Brussel TRAINING.IBGEBIM@ecorce.be 2 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Installatie eisen bij renovatie

Installatie eisen bij renovatie Installatie eisen bij renovatie minimale eisen voor de nieuw geplaatste installaties of de vernieuwde installaties bij i ti renovaties en functiewijzigingen 2015 Patrik De Paep pdepaep@depaep.be Achtergrond

Nadere informatie

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn. Programma Energiebesparing & Betonkernactivering Energiebesparing Europa Nederland Besparingspotentieel Specialisten gevraagd? Betonkernactivering Publicatie Leergang Kees Arkesteijn 1 2 Energiebesparing

Nadere informatie

Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE»

Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE» Opleiding «Duurzaam gebouw : ENERGIE» PROGRAMMA Plaats : Brussel Voor iedereen, in functie van de gebouwbestemming : OF MODULE «ENERGIE IN INDIVIDUELE OF COLLECTIEVE HUISVESTING (< 10 EENHEDEN)» (6 dagen)

Nadere informatie

Voorwoord. Voorwoord

Voorwoord. Voorwoord Voorwoord Voorwoord In Vlaanderen wordt op 1 januari 2006 de isolatieregelgeving vervangen door de 'Energieprestatieregelgeving voor gebouwen'. Deze syllabus bespreekt de nieuwe regelgeving. In een eerste

Nadere informatie

Brussel, 6 februari 2008 080205_Advies_afwijkingen EPB. Advies. Besluit afwijkingen en vrijstellingen energieprestatieregelgeving

Brussel, 6 februari 2008 080205_Advies_afwijkingen EPB. Advies. Besluit afwijkingen en vrijstellingen energieprestatieregelgeving Brussel, 6 februari 2008 080205_Advies_afwijkingen EPB Advies Besluit afwijkingen en vrijstellingen energieprestatieregelgeving Advies vrijstellingen en afwijkingen EPBeisen Inhoud Krachtlijnen van het

Nadere informatie

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?'

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' 'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' https://www.youtube.com/watch?v=ttbsiwy4jow Onze partners EcoNation referenties (1) RETAIL & VOEDING LOKALE BESTUREN

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening

Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening Inhoud Stijgend belang van energiezuinig bouwen Kostprijsberekening E-zuinig bouwen basisprincipes Stijgend belang E-zuinig bouwen Europese regelgeving en richtlijnen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Stimuli en hinderpalen voor doeltreffende renovaties Leefmilieu Brussel GEDETAILLEERD VOORBEELD VAN EEN RENOVATIE Voorbeeldgebouwen [047] Stuckensstraat Madeline DEMOUSTIER Fhw

Nadere informatie

(Levenscyclus) kost van energiezuinige g gebouwen

(Levenscyclus) kost van energiezuinige g gebouwen (Levenscyclus) kost van energiezuinige g gebouwen A2M A Versele Johan Van Dessel, Jeroen Vrijders, Ruben Decuypere Afdeling Duurzame Ontwikkeling en Renovatie www.wtcb.be LCC - PRINCIPES LCC principes

Nadere informatie

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN

GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN MONITEUR BELGE 11.05.2007 BELGISCH STAATSBLAD 25883 GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE ET DE REGION GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GEMEINSCHAFTS- UND REGIONALREGIERUNGEN VLAAMSE GEMEENSCHAP COMMUNAUTE FLAMANDE

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank 1 BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD/INLEIDING... 2 1. BEN-EISEN... 2 2. BEN-EISEN IN DE EPB-SOFTWARE 3G... 2 3. BEN-EISEN IN DE FORMULIEREN...

Nadere informatie

DBFM Programma Scholen van Morgen

DBFM Programma Scholen van Morgen DBFM Programma Scholen van Morgen Infosessie Gezonde scholen - 28 november 2013 Agenda 1. Voorstelling DBFM-programma Scholen van Morgen 2. Status van het programma 3. Voordelen van het programma AG Real

Nadere informatie

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Versie februari 2013 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. PROCEDURES... 2 1.1 Aantal ingediende startverklaringen...

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

VERSLAG. 2013 AGIOn info@agion.be Koning Albert II laan 35, bus 75 1030 Brussel Tel. 02 221 05 11, Fax. 02 221 05 31

VERSLAG. 2013 AGIOn info@agion.be Koning Albert II laan 35, bus 75 1030 Brussel Tel. 02 221 05 11, Fax. 02 221 05 31 2013 AGIOn info@agion.be Koning Albert II laan 35, bus 75 1030 Brussel Tel. 02 221 05 11, Fax. 02 221 05 31 AGIOn a. Woord vooraf b. Situering AGIOn c. De opdracht d. De missie e. De organisatiestructuur

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN

OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN LENTE 2012 Pierre WILLEM écorcesprl team@ecorce.be www.ecorce.be OPLEIDING DUURZAME PASSIEF-EN (ZEER) LAGE- ENERGIEGEBOUWEN Dag 1 Inleiding Muriel

Nadere informatie

Advies. Evaluatie en aanpassing EPB-regelgeving. Brussel, SERV, 25 februari 2011 Brussel, Minaraad, 24 februari 2011

Advies. Evaluatie en aanpassing EPB-regelgeving. Brussel, SERV, 25 februari 2011 Brussel, Minaraad, 24 februari 2011 Advies Evaluatie en aanpassing EPB-regelgeving Brussel, SERV, 25 februari 2011 Brussel, Minaraad, 24 februari 2011 SERV_ADV_20110225_EPB Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat 34-36, 1040 Brussel

Nadere informatie

promotiebouw & investeringen in schoolgebouwen maart 2009 diko Dienst voor Investeringen van het Katholiek Onderwijs

promotiebouw & investeringen in schoolgebouwen maart 2009 diko Dienst voor Investeringen van het Katholiek Onderwijs promotiebouw & investeringen in schoolgebouwen maart 2009 diko Dienst voor Investeringen van het Katholiek Onderwijs 1. SAMENVATTING Op 19 september 2003 keurde de raad van bestuur van de D.I.G.O. het

Nadere informatie

rergiepresteuecertificaat

rergiepresteuecertificaat rergiepresteuecertificaat straat Bloemenveldstraat nummer 4 bus bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1900 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (klalh/m 2jaar 588 De energiescore

Nadere informatie

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker 16 oktober 2006 Vorming Energieadviseur Woonsector Procedure van de energieaudit Spreker Nicodème Lonfils Energieadviseur Brussels Energie Agentschap (ABEA) De Stadswinkel vzw Wettelijk kader Europese

Nadere informatie

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015

Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Gezamenlijk briefadvies Wijziging energieprestatieregelgeving 2015 Wijziging Energiebesluit met diverse bepalingen inzake de energieprestatieregelgeving Datum van goedkeuring Minaraad 3 september 2015

Nadere informatie

Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015

Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015 Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015 EPB-regelgeving alsmaar strenger 2012 2014 2015 2016 2018 2020 2021 * E-peil E70 E60 E60 E50 E40 E35 E30 K-peil K40 K40 K40 K40

Nadere informatie