Zo! Hoe? Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo. Leren vernieuwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zo! Hoe? Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo. Leren vernieuwen"

Transcriptie

1 Leren vernieuwen Hoe? Zo! Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo A

2

3 Hoe? 1 Wat is de aanleiding voor dit boekje? 4 2 Wat komt er op ons af? 6 3 Wie zijn er betrokken bij het proces? 12 4 Wat kan ik er nu al aan voorbereiden? 16 5 Wat komt er kijken bij de planning van de examens? 20 6 Wat komt er kijken bij de uitvoering van de examens? 24 7 Wat komt er kijken bij de nazorg en de correctie? 28 8 Wat betekent dat voor ruimtes en werkplekken? 32 9 Wat betekent dat voor ict-beheer en -ondersteuning? Wat gaat dat allemaal kosten? Kunnen we alle stappen nog een keer doornemen? Waar kan ik terecht voor meer informatie? 51 3

4 1 Wat is de aanleiding voor dit boekje? Aanleiding De centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen komen snel dichterbij. De invoering van het centrale examen heeft grote gevolgen voor mbo-instellingen. Niet alleen onderwijsinhoudelijk, maar ook op organisatorisch en ict-gebied zullen instellingen zich goed moeten voorbereiden. Daarbij moeten vragen worden beantwoord zoals: Hoeveel studenten gaan per jaar examen doen? Hoeveel computers moet ik daarvoor reserveren? Hoe moeten we de examenlokalen inrichten? Met welke examensoftware wordt gewerkt? In welke periodes vinden de examens plaats? Mogen studenten het examen maken op de eigen laptop? Hoe wordt de correctie geregeld? Op welke manier telt het resultaat mee voor diplomering? Een antwoord op deze vragen is niet altijd goed te vinden. Vandaar dat het College voor Examens, sambo~ict en Kennisnet gezamenlijk dit boekje hebben ontwikkeld. Over dit boekje Deze uitgave van Hoe? Zo! geeft antwoord op veel vragen over de invoering van de centraal ontwikkelde examens (coe s) binnen het mbo. We focussen daarbij op de organisatorische, logistieke en facilitaire problematiek. Vaak wordt er voor antwoorden verwezen naar externe informatiebronnen. Want over dit onderwerp is al het een en ander geschreven. Dit boekje brengt veel van die informatie bij elkaar en zorgt voor overzicht. Voor wie? Deze publicatie is bedoeld voor iedereen die betrokken is bij de organisatie en uitvoering van de centrale examens: onderwijsmanagers, examenbureaus, examinatoren, ict- en facilitair managers. Hoe? Zoals de titel doet vermoeden is dit boekje opgebouwd uit vragen. Aan de hand daarvan worden keuzemogelijkheden geschetst en tips gegeven. Dit boekje beschrijft soms hoe het moet, soms hoe het kan. Er is meestal niet één pasklaar antwoord: instellingen hebben keuzevrijheid en moeten hier zoveel mogelijk gebruik van maken. Dit boekje geeft de kaders en de keuzes die mogelijk van toepassing zijn. Niet alle zaken over de uitvoering van de coe s zijn al concreet uitgewerkt. Het is voor alle partijen nieuw en er zullen zeker nog zaken worden bijgesteld naar aanleiding van de pre-pilots die in februari 2011 zijn uitgevoerd. Maar dat mag geen reden zijn voor uitstel; we moeten er nu mee beginnen. Dit boekje kan helpen bij het zetten van de eerste stappen. 4

5 Door wie? Deze publicatie is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van drie partijen: het College voor Examens, sambo~ict en Kennisnet. Achterin is meer informatie te vinden over deze organisaties. Dit boekje is geschreven door Martijn Bijleveld, adviseur Onderwijs & ICT. Afstemming werkveld Het College voor Examens, het Steunpunt taal en rekenen mbo en de MBO Raad hebben in juni 2010 een werkconferentie Examinering taal en rekenen georganiseerd. In Utrecht en in Eindhoven zijn onderwijsinstellingen geïnformeerd en is met het mbo-werkveld gesproken over de invoering van de centrale examinering. Als vervolg hierop hebben sambo~ict en Kennisnet, in samen werking met het College voor Examens, in november 2010 een vraagsessie over de centraal ontwikkelde examens georganiseerd. De vragen die daarbij naar voren kwamen, zijn een belangrijke bron geweest voor de onderwerpen die we behandelen in dit boekje. De onderwerpen De Hoe? Zo!-reeks van Kennisnet is opgebouwd in de vorm van vragen en antwoorden. In deze uitgave over de centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen bespreken we achtereenvolgens de volgende vragen: Wat komt er op ons af? Wie zijn er betrokken bij het proces? Wat kan ik nu al voorbereiden? Wat komt er kijken bij de planning van de examens? Wat komt er kijken bij de uitvoering van de examens? Wat komt er kijken bij de nazorg en de correctie? Wat betekent dat voor ruimtes en werkplekken? Wat betekent dat voor ict-beheer en ondersteuning? Wat gaat dat allemaal kosten? Tot slot vatten we het proces nog een keer samen en zetten we de belangrijkste informatiebronnen overzichtelijk bij elkaar. 5

6 Hoe? Voor welke groepen studenten? Wanneer zijn de eerste examens? Wat betekenen die niveaus 2F en 3F? Welke periodes? Wat is de Wet Referentie niveaus? In hoeverre verdwijnt het instellingsexamen? 2 Wat komt er op ons af? Het mbo voert de komende jaren stapsgewijs centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in. Vanaf zal deze examinering voorwaardelijk zijn voor de diplomering op niveau 4. Wat komt er op de instellingen af en hoe kunnen zij zich hierop voorbereiden? 6

7 Zo! Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen Op 1 augustus 2010 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen in werking getreden. Vanaf cohort 2010 zijn daarmee de generieke taaleisen uit het brondocument Leren, Loopbaan en Burgerschap vervallen. De referentieniveaus taal en rekenen, zoals vastgelegd in de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen, komen hiervoor in de plaats. In het daarmee samenhangende Examenbesluit beroepsopleidingen WEB wordt een groot aantal zaken geregeld op het gebied van de uitvoering en examinering van Nederlandse taal en rekenen binnen het mbo. Een belangrijk aspect hierin is de centrale examinering. De centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen worden digitaal afgenomen. De hierboven genoemde documenten zijn, voorzien van een toelichting, te vinden op de website steunpunttaalenrekenenmbo.nl. Voor welke groepen studenten? De centrale examinering start in voor de niveau- 4-studenten. Een jaar later, vanaf , doen ook de niveaus 2 en 3 mee met de centraal ontwikkelde examens (coe s). Voor niveau-1-studenten is nog niet besloten op welke manier zij worden geëxamineerd. De niveau-1-groepen doen in principe wel mee aan de pilotexamens voor mbo 2 en 3. Welke examenonderdelen? Het centraal ontwikkeld examen Nederlandse taal voor mbo 4 bestaat uit een toets over de onderdelen lezen en luisteren. Daarnaast neemt de instelling een eigen examen af, waarbij de volgende onderdelen worden getoetst: spreken, gesprekken voeren, schrijven en begrippenlijst/taalverzorging. Het centraal ontwikkeld examen rekenen omvat alle onderdelen van rekenen (getallen, verhoudingen, meten en meetkunde, verbanden). Het instellingsexamen rekenen komt daarmee te vervallen. Hoeveel examenperiodes? Verspreid over het schooljaar worden vooralsnog drie periodes van elk twee weken aangewezen waarbinnen de digitale examens kunnen worden afgenomen. De planning voor deze examenperiodes stelt het College voor Examens (CvE) vast in overleg met het mbo-veld. Voor de pilotjaren , voor niveau 4, worden de periodes in mei 2011 bekendgemaakt. Voor niveau 2 en 3 een jaar later. Wat komt er kijken bij de digitale afname? De instelling is verantwoordelijk voor de faciliteiten die nodig zijn voor een correcte afname. Het is begrijpelijk dat daarover veel vragen ontstaan: hoeveel werkplekken heb ik daarvoor nodig, welke eisen worden er aan deze werkplekken gesteld, wat zijn de eisen voor de hardware, welke software wordt gebruikt, wat betekent 7

8 het voor ict- beheer en -ondersteuning? Leidt de periodisering van de centraal ontwikkelde examens tot piekbelasting van de (examen) faciliteiten? Wat is de impact van de coe s op de planning en roostering van het onderwijs? Allemaal vragen die we in de volgende hoofdstukken gaan behandelen. Referentieniveaus De invoering van de centraal ontwikkelde examens voor Nederlandse taal en rekenen gaat gepaard met nieuwe referentieniveaus voor beide vakken. Hoewel dit boekje niet over de onderwijsinhoud gaat, hieronder toch enige achtergrondinformatie. De nieuwe referentieniveaus voor taal hebben betrekking op de volgende onderdelen: 1. Mondelinge taalvaardigheid gesprekken luisteren spreken 2. Lezen van zakelijke teksten 3. Schrijven 4. Begrippenlijst en taalverzorging Het centraal ontwikkeld examen Nederlandse taal omvat alleen de onderdelen luisteren en lezen van zakelijke teksten. De overige onderdelen worden getoetst door middel van een instellingsexamen. De mbo-instelling mag zelf bepalen hoe aan deze instellingsexamens vorm wordt gegeven. De referentieniveaus voor rekenen hebben betrekking op: 1. Getallen 2. Verhoudingen 3. Meten en meetkunde 4. Verbanden Het centraal ontwikkeld examen rekenen beslaat alle onderdelen en vervangt daarmee het instellingsexamen. De referentieniveaus 2F en 3F zijn beschreven in het Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen, dat is vast gesteld na een advies van de commissie Meijerink. Deze referentieniveaus vormen het kader voor de exameneisen. Voor zowel Nederlandse taal als rekenen is voor de niveaus 2F en 3F een syllabus uitgegeven. Hierin zijn de onderdelen die centraal worden geëxamineerd, specifieker beschreven. Zie hiervoor de site van het steunpunt: steunpunttaalenrekenenmbo.nl. 8

9 Schema fasering mbo 4 Schema fasering mbo 2/3 Schema fasering mbo 4 (3F) cursusjaar wanneer activiteit vanaf maart e pilotjaar e pilotjaar februari 2012 zomer 2012 najaar 2012 voorjaar 2013 zomer najaar 2013 oefenen met voorbeeld examens op alle onderwijs instellingen 1 e periode afname pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (substantieel aantal studenten)* 2 e periode afname pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (substantieel aantal studenten) 1 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 2 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 3 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 1 e periode verplichte afname coe s voor alle studenten * Dit betreft per onderwijsinstelling een beperkt aantal locaties. Schema fasering voor mbo (1) 2, 3 (2F) cursusjaar wanneer activiteit e pilotjaar e pilotjaar december 2011 januari 2012 vanaf februari 2012 najaar 2012 voorjaar 2013 zomer 2013 najaar 2013 voorjaar 2014 zomer najaar 2014 syllabus beschikbaar (zie Steunpunt taal en rekenen mbo) pre-pilot op beperkt aantal instellingen (ook mbo 1) oefenen met voorbeeld examens op alle onderwijs instellingen 1 e periode afname pilotexamens op onderwijsinstellingen (substantieel aantal studenten) 2 e periode afname pilotexamens op onderwijsinstellingen (substantieel aantal studenten) 3 e periode afname pilotexamens op onderwijsinstellingen (substantieel aantal studenten) 1 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 2 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 3 e periode pilotexamens op alle onderwijsinstellingen (met in principe alle studenten) 1 e periode verplichte afname coe s voor alle studenten van mbo-2 en 3 9

10 Beroepsgerichte taal- en rekenvaardigheden In veel kwalificatiedossiers zijn beroepsgerichte taal en/of rekenvaardigheden opgenomen. Deze worden niet centraal getoetst, maar blijven deel uitmaken van het beroepsgerichte instellingsexamen. Denk daarbij aan specifieke rekenvaardigheden voor de mbo-4- opleiding verpleegkundige (verhoudingen berekenen) of aanvullende taaleisen die worden gesteld binnen de mbo-4-opleiding juridisch medewerker (juridische teksten lezen). Zie voor meer informatie de Handreiking instellingsexamens mbo via het Steunpunt, steunpunttaalenrekenenmbo.nl. 10

11 11

12 Hoe? Wie is waarvoor verantwoordelijk? Welke rollen onderscheiden we in het proces? Wie heeft de regie? Wat verandert er voor het examenbureau, voor roostermakers en docenten? 3 Wie zijn er betrokken bij het proces? 12

13 Zo! Wie voert de regie? Omdat het om digitale examens gaat, zijn instellingen wellicht geneigd om de afdeling ict het voortouw te laten nemen bij de organisatie. Hoewel ict een belangrijke factor is in dit proces, is dat niet verstandig. Beleg het eigenaarschap van dit project bij het onderwijs. En zorg dat alle relevante partijen erbij worden betrokken. Welke rollen en verantwoordelijkheden? Belangrijke rollen bij de uitvoering van de coe's zijn: examencommissie examensecretaris examenbureau roostermaker docent/surveillant corrector medewerkers ict en facilitair De examensecretaris is verantwoordelijk voor de probleemloze afname van de examens. Hij zorgt voor het importeren van de studentgegevens in de examensoftware en het toewijzen van de juiste examens aan de juiste kandidaten. Het examenbureau is verantwoordelijk voor de logistieke afhandeling van het proces en biedt daarbij ondersteuning aan de examensecretaris. Ook de verwerking van de resultaten valt onder de verantwoordelijkheid van het examenbureau. Bij de invoering van de coe's krijgen de medewerkers te maken met nieuwe werkinstructies. De surveillant is verantwoordelijk voor het toezicht tijdens de afname van de examens. De surveillant controleert de identiteit van de kandidaten, voorkomt fraude en treedt op bij problemen. Zo nodig wordt contact gezocht met de examensecretaris. Per toetsruimte treedt een van de surveillanten op als toetsleider. De examencommissie is binnen de instelling verantwoordelijk voor de examinering. Zij is ook verantwoordelijk voor de examenreglementen en procedures. De examencommissie zal zich moeten bezighouden met aanpassingen van de reglementen in verband met de digitale afname van de coe s. Naast de voorgeschreven regelingen en procedures kunnen er mogelijk nog aanvullende regels worden gesteld. Bijvoorbeeld om de kandidaten te verplichten om een eigen (goedgekeurde) koptelefoon mee te nemen naar het examen. Zo zijn er meer voorbeelden te bedenken. De corrector is verantwoordelijk voor het corrigeren van de open vragen. Hij maakt daarvoor gebruik van een speciale softwaremodule die bij de examensoftware wordt geleverd. Het bevoegd gezag van de instelling bepaalt wie mag optreden als corrector. In principe kan dat elke bevoegd docent zijn, ook als deze in de dagelijkse praktijk niet wordt ingezet voor rekenonderwijs. 13

14 De roostermaker reserveert de ruimtes gedurende de examenperiode. Hij zal moeten meedenken over de programmering en planning van het onderwijs. Omdat de examenperiodes voor de coe s veelal gedurende reguliere schoolweken vallen, moet er goed worden nagedacht hoe deze examens efficiënt zijn in te passen. De afdelingen ict en facilitair zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning. Dat begint al bij de voorbereidingen. Denk daarbij aan: 1. huisvesting, ruimtes, inrichting werkplekken; 2. ict-systemen, netwerk, software-installatie en testen. Om tijdens de examenperiodes een vlekkeloze afname te kunnen garanderen, moet de helpdesk ict / facilitair voortdurend stand-by zijn. Op al deze aspecten gaan we verderop in dit boekje nog uitvoerig in. Wat is de rol van de docent? Docenten zullen bij de examinering worden betrokken in de rol van surveillant of corrector. Maar vergeet ook het voortraject niet: gedurende de pilotperiode, van 2011 tot 2013, hebben ze regelmatig te maken met de oefen- en pilotexamens en staan zij voor de uitdaging om hun niveau-4-studenten naar niveau 3F te brengen. Ook zullen zij deze studenten moeten blijven motiveren, want gezien het huidige instroomniveau houden we voorlopig rekening met tegenvallende resultaten. Naast de diagnostische waarde hebben de pilotexamens ook een praktische functie: de afname van de digitale examens verloopt logistiek gezien een stuk soepeler als de studenten er al ervaring mee hebben opgedaan. De examensecretaris De examensecretaris vervult een sleutelrol in de organisatie van de examens: als linking pin tussen het onderwijs, het examenbureau, de roosterkamer en de studentenadministratie. Hij importeert de studentgegevens en maakt de afnameplanning. Hij maakt daarvoor gebruik van speciale software (zie hoofdstuk 9). De examensecretaris is stressbestendig, flexibel, nauwkeurig, kan goed communiceren en kan lezen en schrijven met Excel. Enige ervaring met roostering en planning is een pre. Denk na welke medewerkers deze rol kunnen vervullen en train ze on the job. Daarvoor is in de aankomende periode volop gelegenheid, tijdens de oefen- en pilotexamens. 14

15 Rollen, verantwoordelijkheden Alleen benoemde contactpersonen rollen en zaken die moeten gebeuren, zijn TBV matrix [Kader] TBV matrix Communiceer de rollen en verantwoordelijkheden overzichtelijk bij elkaar te brengen in een TBV-matrix (taken, zodat iedereen binnen de organisatie weet bij wie bevoegdheden en verantwoordelijkheden). kan voor vragen enper opmerkingen. Dathij kanterecht bijvoorbeeld per deelproject, locatie of per team. Spreekeen ookvoorbeeld af wie er de instelling als Hieronder vannamens zo n TBV-matrix. contactpersoon optreden voor CvE, Cito en het Steunpunt. Expertgroep T&R Onderwijskundige Examensecretaris Roostermaker ICT / Falicitair Alet / Benno Martin / Jacco Esther / Marc Monique Inventarisatie aantal examankandidaten Basisonderwijsprogramma Onderzoek rooster systematiek Maken simulatierooster Simulatie afnameplanning Feedbacksessies met docententeam Inventarisatie bestaande computerruimtes bevoegd en verantwoordelijk 15 meedenken Alle benoemde rollen en zaken die moeten ge beuren, zijn overzichtelijk bij elkaar te brengen in een TBV-matrix (taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden). Dat kan bijvoorbeeld per deelproject, per locatie of per team. Hieronder een voorbeeld van zo n TBV-matrix. meewerken Joop / Fred

16 Hoe? Wat moet ik aanpassen aan mijn onderwijsprogrammering? Wat moet ik in mijn examenreglementen aanpassen? Wat moet ik in mijn roostering regelen? Wat moet ik in mijn administratieve organisatie aanpassen? Kunnen we de software testen? Wie moeten er voor de organisatie van het coe worden geschoold? Kan ik studenten laten oefenen? Wie moet ik informeren over deze ontwikkelingen? 4 Wat kan ik nu al voorbereiden? Wanneer zijn de pilotexamens? 16

17 Zo! Het is belangrijk om het hele proces eens goed te doorlopen. Hieronder zetten we de belangrijkste aspecten op een rij. Voor alle zaken geldt: u kunt er nu al mee beginnen! Allereerst: zorg voor een goede communicatie. Iedereen in de organisatie docenten en studenten moeten weten wat er op hen af komt. Begin daar nu mee, want ze krijgen waarschijnlijk dit schooljaar, uiterlijk volgend schooljaar, met de voorbeelden pilotexamens te maken. Zorg voor scholing van de directbetrokkenen. Het gaat daarbij om de examensecretaris, de surveillanten en de correctoren. Het College voor Examens organiseert vanaf september 2011 instructiesessies voor examensecretarissen en correctoren. Op de site van het Steunpunt is hierover meer informatie te vinden: steunpunttaalenrekenenmbo.nl. De instructie van de surveillanten moet de instelling zelf verzorgen. Bereid het instructie materiaal goed voor en gebruik èn evalueer dit telkens na de proef- en pilotexamens. Verdere voorbereidingen kunnen worden onderverdeeld in: 3. taken, verantwoordelijkheden; 4. administratieve organisatie; 5. examenreglementen; 6. onderwijsprogrammering; 7. onderwijslogistiek; 8. ict en facilitair. Op organisatorisch vlak heeft de invoering van de coe s een grote impact. Het is belangrijk dat de taken en verantwoordelijkheden goed zijn belegd. Zie hiervoor ook het vorige hoofdstuk. Communiceer wie waarvoor verantwoordelijk is. De invoering van de centraal ontwikkelde examens maakt veel los in de organisatie en medewerkers moeten weten waar zij terecht kunnen met vragen, suggesties en eventuele problemen. De invoering van centraal ontwikkelde examens gaat ook gepaard met nieuwe procedures op administratief gebied. Zorg ervoor dat de administratieve organisatie hierop is ingericht. Zorg voor goede werkinstructies voor het examenbureau en test deze tijdens de pilotperiode. In hoofdstuk 7 gaan we daar nader op in. De bestaande examenreglementen moeten worden aangepast in verband met de centraal ontwikkelde examens. Sommige zaken laten geen ruimte voor eigen interpretatie, andere zaken kan de instelling zelf regelen. In beide gevallen moeten ze worden vastgelegd in het examenreglement. Doe dat nu, want het huidige cohort niveau-4-studenten heeft er straks mee te maken! Raadpleeg hiervoor het Examenbesluit beroepsopleidingen WEB en het protocol, gepubliceerd door het CvE, op de website steunpunttaalenrekenenmbo.nl. Verder moet de instelling goed nadenken hoe deze centraal georganiseerde examens zijn in te passen in de bestaande onderwijs programma s. De periodisering van de coe s zal daarbij 17

18 een knelpunt vormen. Hoofdstuk 5 gaat in zijn geheel over de planningsproblematiek in samenhang met de centraal ontwikkelde examens. Als het moment van afname dichterbij komt, moeten de examenroosters worden gemaakt. Hoe pakt je dat onderwijslogistiek aan? Worden de examens centraal geroosterd, worden kandidaten door hun docenten aangemeld of kunnen zij zichzelf inschrijven? En wat is daarvoor nodig aan kennis, kunde en software? Mogelijk moeten de roostermakers overgaan naar een andere systematiek van roosteren. Het is verstandig om daar nu goed over na te denken, zodat het straks te organiseren is. Zie hiervoor hoofdstuk 5 en 6. En ten slotte speelt nog de vraag wat dit allemaal betekent voor ict en facilitair. De examens worden digitaal afgenomen en dat stelt eisen aan ruimtes, werkplekken, systemen en het netwerk. Wat is de impact op de bestaande investerings- en huisvestingsplannen? En wat betekent dit op het gebied van de ict-ondersteuning? Meer hierover in hoofdstuk 8 en 9. Examenreglement De inhoud van het examenreglement is voor een belangrijk deel voorgeschreven. Voor deze digitale examens is dat niet anders: hiervoor geldt het protocol voor afname, opgesteld door het College voor Examens. In dit protocol wordt geregeld hoe de organisatie moet omgaan met de (vertrouwelijke) examenbestanden, de organisatie van het examen, hoe te handelen bij afwezigheid of te laat komen van kandidaten, regelingen met betrekking tot herkansingen enzovoort. Het protocol is te vinden op de website van het Steunpunt: steunpunttaalenrekenenmbo.nl. Naast deze, van overheidswege vastgestelde kaders, kan een instelling zelf aanvullende bepalingen opnemen in het examenreglement. Denk na welke zaken u aanvullend wilt vastleggen en verwerk deze in het examenreglement. Bedenk dat de huidige instroom aan niveau-4-studenten er al mee te maken krijgt! Tip: kijk ook eens bij een v(mb)o school! De v(mb)o scholen hebben al veel ervaring opgedaan met het afnemen van digitale examens. Hoewel de problematiek niet voor 100 procent overeenkomt, is er veel kennis en ervaring te halen. Maak daar gebruik van! 18

19 Voorbeeld- en pilotexamens Voordat de centraal ontwikkelde examens voor alle mbo-studenten verplicht worden, worden ze eerst getest. In februari 2011 zijn op een aantal instellingen prepilot examens afgenomen, met een zeer beperkte groep studenten. De examens van de prepilot zijn beschikbaar als voorbeeldexamens. Deze kunnen alle instellingen op willekeurige momenten als oefenmateriaal gebruiken. In en worden binnen alle instellingen pilotexamens afgenomen. Deze pilotexamens zijn bedoeld om te testen of het niveau van het examen goed is en of de voorbereiding en afname soepel verloopt. De condities moeten zoveel mogelijk overeenkomen met de echte examens in De pilot examens voor Nederlandse taal mogen worden gebruikt als instellingsexamen voor de onderdelen lezen en luisteren. Is het onderwijs zèlf al zover? Veel instellingen maken zich zorgen over de te verwachten resultaten voor de centrale examinering, zowel voor Nederlandse taal als voor rekenen. De centraal ontwikkelde examens kunnen wat dat betreft confronterend zijn. Het is heel belangrijk dat studenten en docenten ervaring opdoen met de examens om in te kunnen schatten waar zij staan ten opzichte van de referentieniveaus. De voorbeeld- en pilotexamens zijn in dat licht bezien dus ook heel waardevol als diagnostisch instrument. Tot slot kennen we nog de proef-op-de-somtoets. Deze toets hoort bij de voorbereiding van de examinering en wordt uitgelegd in de gebruikershandleiding Examentester 2.9, zie de website: coe.cito.nl. 19

20 Hoe? Hoe lang duurt een examen? Hoe kan ik de coe s inpassen in mijn onderwijsprogramma? Inschrijven of indelen? In of naast het reguliere rooster? Wanneer vallen de examen periodes? Wat is het effect op de flexibiliteit in het onderwijs proces? Hoeveel examenperiodes per schooljaar? 5 Wat komt er kijken bij de planning van de examens? Kan ik nog flexibel diplomeren? 20

21 Zo! Drie periodes van elk twee weken Per schooljaar worden er drie periodes van elk twee weken vastgesteld waarbinnen de centraal ontwikkelde examens voor Nederlandse taal en rekenen kunnen worden afgenomen. De exacte data stelt het CvE vast, na overleg met het mbo-veld. Aan het onderwijs de opdracht om dit in te passen in de bestaande planning. Dit vormt een uitdaging voor het mbo-veld omdat de examenperiodes voor de coe s waarschijnlijk niet parallel zullen lopen met de binnen de instelling gebruikelijke onderwijs periodes, buffer- en toetsweken. Niveau 2 en 3 In schooljaar wordt begonnen met de niveau-4-examens. Een jaar later wordt dit uitgebreid met niveau 2 en 3. Er is nog niet besloten of de coe s voor niveau 2 en 3 in dezelfde periodes worden afgenomen als de niveau-4-examens. Het CvE overweegt om verschillende periodes te kiezen om piekbelasting binnen de onderwijsorganisatie te voorkomen. De duur van het examen Voor niveau-4-studenten geldt dat het examen Nederlandse taal 120 minuten duurt en het examen rekenen 90 minuten. Voor niveau 2 en 3 is de duur van beide examens vastgesteld op 90 minuten. Geldigheidsduur resultaat Vanuit de gedachte dat taal en rekenvaardigheden moeten worden onderhouden en de waarde van het examenresultaat na verloop van tijd afneemt, wordt de geldigheidsduur van de examenresultaten voor de coe s Nederlandse taal en rekenen mogelijk beperkt. Een definitief besluit hierover wordt verwacht bij het nieuwe Examenbesluit, waarover de instellingen in juni 2011 worden geïnformeerd. Planning en roostering De examenperiodes voor de coe s zullen vaak in reguliere schoolweken vallen. Dat is een uitdaging op het gebied van planning en roostering, Welke keuzemogelijkheden zijn er? In of naast het reguliere lesrooster? Worden de toetsmomenten meegeroosterd in het reguliere lesrooster, of werk je met een separaat toetsrooster? Indelen of inschrijven? Wijst de onderwijsorganisatie een examenmoment toe of kan de student zich inschrijven? In de eerste plaats de vraag: in of naast het reguliere lesrooster? Onderzoek de mogelijkheid om de coe s mee te roosteren in het reguliere lesrooster, rekening houdend met de gangbare tijdrasters. De verantwoordelijke docent geeft aan welke (groepen) studenten in aanmerking komen voor het betreffende examen en de roostermakers verwerken dit in het rooster. De computerlokalen worden gereserveerd voor de examens. De taal- en/of rekenlessen kunnen in de betreffende examenperiode vervallen. Bedenk dat deze manier van werken een goede communicatie tussen de docent/ arrangeur en de roostermaker vereist. Daarbij vraagt het veel kennis, ervaring en flexibiliteit van de roostermakers. 21

22 Als het niet haalbaar is om de examens in het reguliere rooster op te nemen, zal er gewerkt worden met een separaat toetsrooster, naast het reguliere rooster. Dit toetsrooster prevaleert en de deelname aan de examens zal in veel gevallen leiden tot (geoorloofde) afwezigheid ten opzichte van het reguliere lesrooster. Het voordeel van deze aanpak is dat het eenvoudig te plannen is. Nadeel is echter het daaruit voortvloeiende verzuim en de grote hoeveelheid administratieve handelingen in verband met de aan- en afwezigheidsregistratie. Bij een separaat toetsrooster is het mogelijk te kiezen voor het scenario dat de student zichzelf inschrijft voor een toetsmoment. Dit lijkt aantrekkelijk, maar bedenk dat deze mogelijkheid niet is ingebouwd in de gebruikte examensoftware. Dit proces van inschrijven gebeurt dus offline en de onderwijsinstelling moet dat zelf organiseren, al dan niet via een geautomatiseerd systeem. Een inschrijfmodule voor examens legt de verantwoordelijkheid voor deelname aan het examen bovendien bij de student. Durft je dat aan? Hoe ga je om met studenten die zich niet inschrijven? Hoe voorkom je inschrijvingen van studenten die nog niet klaar zijn voor examinering? Houd verder rekening met een lage bezettingsgraad op impopulaire momenten. Tot slot is ook een combinatie van scenario s mogelijk. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de eerste poging en de herkansingen van toetsen uit voorgaande examenperiodes. Het eerste toetsmoment wordt voor de student ingepland en opgenomen in het lesrooster. De herkansingen gaan via een systeem van inschrijvingen, waarbij in een separaat toetsrooster de overgebleven toetsmomenten worden aangeboden. We hebben hierboven een aantal keuzemogelijkheden geschetst. Elke instelling moet hier zijn eigen afwegingen maken. Wat bij de een goed werkt, is bij de ander wellicht onwerkbaar. Mogelijk dat de scenario s binnen een instelling per domein of per locatie kunnen verschillen. Coe s en flexibel diplomeren Hoe verhouden de coe s zich tot de wens om flexibel te kunnen diplomeren? Op z n minst op gespannen voet! De beperking zit m vooral in de drie examenperiodes per schooljaar. Vervolgens moet je nog rekening houden met herkansingen. Hoe voorkom je dat de diplomering moet worden uitgesteld, omdat er nog een examen taal of rekenen moet worden afgenomen? Om dit risico te beperken, kan het verstandig zijn om de coe s voor taal en rekenen iets eerder in de opleiding af te nemen. 22

Zo! Hoe? Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo. Let op: Errata. Leren vernieuwen

Zo! Hoe? Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo. Let op: Errata. Leren vernieuwen Leren vernieuwen Hoe? Zo! Centraal ontwikkelde examens Nederlandse taal en rekenen in het mbo Let op: Errata A Hoe? 1 Wat is de aanleiding voor dit boekje? 3 2 Wat komt er op ons af? 5 3 Wie zijn er betrokken

Nadere informatie

naar centraal ontwikkelde examens nederlandse taal en rekenen in het mbo

naar centraal ontwikkelde examens nederlandse taal en rekenen in het mbo naar centraal ontwikkelde examens nederlandse taal en rekenen in het mbo 1 2 kijk voor actuele informatie op www.steunpunttaalenrekenenmbo.nl 3 Waarom deze brochure? De mbo-instellingen maken zich op voor

Nadere informatie

Examineren bij derden Servicedocument betreffende de afname van centrale examens met ExamenTester buiten de eigen mbo-instelling

Examineren bij derden Servicedocument betreffende de afname van centrale examens met ExamenTester buiten de eigen mbo-instelling Examineren bij derden Servicedocument betreffende de afname van centrale examens met ExamenTester buiten de eigen mbo-instelling Dit servicedocument voor het mbo gaat over de procedurele, organisatorische

Nadere informatie

Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011

Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011 Rekenen in het mbo: Stand van zaken regelgeving Rekenconferentie Je kunt rekenen op de rekendocent 6 december 2011 Rianne Reichardt Onderwerpen Algemene regelgeving Rekenen in het mbo Invoering referentieniveaus

Nadere informatie

1. 2. 3. 4. 5. Pagina 1 van 13

1. 2. 3. 4. 5. Pagina 1 van 13 1. 2. 3. 4. 5. Pagina 1 van 13 1 o o 1 Indien het examen in meerdere ruimtes wordt afgenomen dienen de examenopgaven, vanwege de fraudegevoeligheid, door minimaal 2 door de directeur aangewezen personen

Nadere informatie

Activiteitenplanning 2014 flexibele en digitale centrale examens algemene vakken BB en KB BB- en KB-flex

Activiteitenplanning 2014 flexibele en digitale centrale examens algemene vakken BB en KB BB- en KB-flex Activiteitenplanning flexibele en digitale centrale examens algemene vakken BB en KB BB- en KB-flex versie 2, februari Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het

Nadere informatie

Format projectplan t.b.v. COE s Nederlandse Taal en Rekenen in het mbo

Format projectplan t.b.v. COE s Nederlandse Taal en Rekenen in het mbo Format projectplan t.b.v. COE s Nederlandse Taal en Rekenen in het mbo Hoofdstuk 1. Opzet structuur COE-organisatie 1.1. Richt een projectorganisatie in Neem een besluit over een centrale of decentrale

Nadere informatie

Actualiteit taal en rekenen mbo

Actualiteit taal en rekenen mbo Actuele ontwikkelingen Actualiteit taal en rekenen mbo Themaochtend taal en rekenen - BTG esb&i Januari 2011 Karin Lukassen Inhoud Beleid en wetgeving Implementatie: landelijk Implementatie: mbo-instellingen

Nadere informatie

Activiteitenplanning rekentoets VO 2015

Activiteitenplanning rekentoets VO 2015 Activiteitenplanning rekentoets VO 2015 versie 1, oktober 2014 Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Toetsen en Examens. Leeswijzer Deze activiteitenplanning

Nadere informatie

Actualiteit taal en rekenen

Actualiteit taal en rekenen Actuele ontwikkelingen Actualiteit taal en rekenen MBO Taalcoach Academie 27 mei 2011 Karin Lukassen Agenda 1. Actualiteit beschikbare producten vanuit Steunpunt 2. Actualiteit examinering taal en rekenen

Nadere informatie

Activiteitenplanning 2011 CBT-examens op een vast moment

Activiteitenplanning 2011 CBT-examens op een vast moment Activiteitenplanning CBT-examens op een vast moment versie 1, september Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Examens. Leeswijzer Deze activiteitenplanning

Nadere informatie

Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014

Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014 Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014 versie 1, september Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Examens. Leeswijzer Deze activiteitenplanning

Nadere informatie

Evaluatie (pre-)pilot COE januari 2012

Evaluatie (pre-)pilot COE januari 2012 Evaluatie (pre-)pilot COE januari 2012 Samenvatting In dit evaluatieverslag maakt het CvE de eerste balans op van de pilotafname COE die plaats gevonden heeft in januari-februari 2012. Dit betrof voor

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Nederlands Engels Rekenen. De inhoud van deze tweede nieuwsbrief: (Pre-)pilots Nederlands en rekenen januari/februari 2012

Nieuwsbrief. Nederlands Engels Rekenen. De inhoud van deze tweede nieuwsbrief: (Pre-)pilots Nederlands en rekenen januari/februari 2012 april 0 Deze nieuwsbrief beoogt om alle docenten Nederlands, Engels en rekenen uit eerste hand te informeren over ontwikkelingen en regelgeving met betrekking tot de drie vakken. De nieuwsbrief kent geen

Nadere informatie

Toevoeging talen 29-9-2010 1

Toevoeging talen 29-9-2010 1 Inleiding In het schooljaar 2009-2010 zijn er veel (landelijke) ontwikkelingen geweest op het gebied van AVO. Dit memo is niet volledig maar geeft de belangrijkste besluiten aan m.b.t. de examinering van

Nadere informatie

op weg naar centraal ontwikkelde examens taal en rekenen in het mbo pilotjaar 2012-2013 Centrale examens taal en rekenen mbo

op weg naar centraal ontwikkelde examens taal en rekenen in het mbo pilotjaar 2012-2013 Centrale examens taal en rekenen mbo op weg naar centraal ontwikkelde examens taal en rekenen in het mbo pilotjaar 2012-2013 Centrale examens taal en rekenen mbo Schema fasering mbo 4 (3F) cursusjaar wanneer activiteit 2009 2010 maart 2010

Nadere informatie

Rapportage centraal digitaal examineren taal en rekenen. Procesbeschrijving (centraal)examineren

Rapportage centraal digitaal examineren taal en rekenen. Procesbeschrijving (centraal)examineren Rapportage centraal digitaal examineren taal en rekenen Procesbeschrijving (centraal)examineren Aanleiding In het cursusjaar 2013/2014 zullen, voor zover nu bekend, de verplichte centrale digitale examens

Nadere informatie

(aangevulde versie in verband met de brief aan de scholen van 9 januari 2012)

(aangevulde versie in verband met de brief aan de scholen van 9 januari 2012) Wijziging van het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB vanwege o.a. examinering referentieniveaus mbo-2 en mbo-3 en herziening inrichting kwalificatiestructuur (aangevulde versie in verband

Nadere informatie

Functionaliteiten Facet

Functionaliteiten Facet Functionaliteiten Facet Examens afnemen door middel van de computer ontwikkelt zich sterk. Computerexamens worden momenteel afgenomen door middel van ExamenTester. Om digitale afnamemogelijkheden te moderniseren,

Nadere informatie

www.cve.nl Centraal ontwikkelde examens mbo: Nederlandse taal, rekenen en Engels pilotjaar 2013-2014 College voor Examens info@cve.

www.cve.nl Centraal ontwikkelde examens mbo: Nederlandse taal, rekenen en Engels pilotjaar 2013-2014 College voor Examens info@cve. Centraal ontwikkelde examens mbo: Nederlandse taal, rekenen en Engels pilotjaar 2013-2014 College voor Examens info@cve.nl www.cve.nl Centrale examens taal en rekenen mbo FACET - COMPUTEREXAMENSYSTEEM

Nadere informatie

COE S REKENEN 2F EN 3F

COE S REKENEN 2F EN 3F COE S REKENEN 2F EN 3F Alles over de examens Jan Paul de Vries Maart 2014 REGELGEVING 1. Er zijn referentieniveaus (wet en besluit referentieniveaus): generiek rekenen (2F/3F) die gelden voor alle mbo-opleidingen;

Nadere informatie

2. CEVO/CvE 3. Coe voor niveau 4 4. Niveau 1, 2 en 3 5. Verkenning vanuit voorbeelden vmbo

2. CEVO/CvE 3. Coe voor niveau 4 4. Niveau 1, 2 en 3 5. Verkenning vanuit voorbeelden vmbo Taal en rekenen in het mbo Op weg naar centraal ontwikkelde examens GDW kennisdelingsconferentie 16 april 2009 Jan Paul de Vries/Mia van Boxel Centraal ontwikkelde examens taal & rekenen mbo 1. Coe t&r

Nadere informatie

Examenprotocol 2013-2014

Examenprotocol 2013-2014 Examenprotocol 2013-2014 In het Examenbesluit beroepsopleidingen WEB 1 staat het volgende: Artikel 6 Taken College voor examens, lid 1, onderdeel j. Het college is belast met het bij regeling vaststellen

Nadere informatie

Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo

Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo Ontwikkelingen wet- en regelgeving Moderne vreemde talen in mbo Examenwerk Oosterbeek donderdag 24 april Alet van Leeuwen Onderwerpen OCW beleid Engels examinering invoering CE Engels niveau 4 pre-pilot

Nadere informatie

Servicedocument (versie 3) ExamenTester MBO 2.10

Servicedocument (versie 3) ExamenTester MBO 2.10 Servicedocument (versie 3) ExamenTester MBO 2.10 ICT-helpdesk Telefoon rechtstreeks: 026 352 52 52 e-mail ICTBB@cito.nl Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling Arnhem (2012) Niets uit dit werk

Nadere informatie

Bijeenkomst Instruct

Bijeenkomst Instruct Nederlands, Engels en rekenen mbo - actualiteit Bijeenkomst Instruct Woensdag 10 december Hilversum Alet van Leeuwen Onderwerpen rol en taak Steunpunt invoeringsjaren (centrale) examens en diploma eisen

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen. Netwerkbijeenkomst Contactpersonen COE. Welkom

Actuele ontwikkelingen. Netwerkbijeenkomst Contactpersonen COE. Welkom Actuele ontwikkelingen Netwerkbijeenkomst Contactpersonen COE Welkom 16 april 2013 Programma Actuele ontwikkelingen 13.00 Stand van zaken regelgeving 13.15 Terugblik pilotexamen COE periode 3 en 4 13.30

Nadere informatie

- 1 - Gelet op de artikelen 3, vijfde lid en 19, vijfde lid, van het Examen- en Kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB;

- 1 - Gelet op de artikelen 3, vijfde lid en 19, vijfde lid, van het Examen- en Kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB; - 1 - Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van..., nr. MBO/524955, houdende vaststelling onderdelen gedeeltelijke centrale examinering voor het examenonderdeel Nederlandse taal

Nadere informatie

Taal en rekenen: van centraal ontwikkelde examens tot beroepsspecifieke examens

Taal en rekenen: van centraal ontwikkelde examens tot beroepsspecifieke examens Taal en rekenen: van centraal ontwikkelde examens tot beroepsspecifieke examens Een publicatie naar aanleiding van de leg-uit-bijeenkomst op 3 juni 2014 van het Servicepunt examinering mbo in samenwerking

Nadere informatie

maak kennis met Het College voor examens

maak kennis met Het College voor examens maak kennis met Het College voor examens College voor Examens 030 28 40 700, info@cve.nl Postbus 315, 3500 AH Utrecht www.cve.nl Het is enorm belangrijk dat de focus altijd gericht blijft op de leerling

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen. Mbo Taalacademie 16 mei 2014. Alet van Leeuwen

Actuele ontwikkelingen. Mbo Taalacademie 16 mei 2014. Alet van Leeuwen Actuele ontwikkelingen Mbo Taalacademie 16 mei 2014 Alet van Leeuwen Onderwerpen Grip op taal Van improviseren naar organiseren extra voorbeeldexamens diploma eisen mbo 4 vanaf komend schooljaar examinering

Nadere informatie

Cohortenschema s m.b.t. kaders en regelgeving examinering Nederlands, rekenen, Engels en overige moderne vreemde talen 09-01-2012

Cohortenschema s m.b.t. kaders en regelgeving examinering Nederlands, rekenen, Engels en overige moderne vreemde talen 09-01-2012 1 Cohortenschema s m.b.t. kaders en regelgeving examinering Nederlands, rekenen, Engels en overige moderne vreemde talen 09-01-2012 In dit overzicht vindt u schema s die betrekking hebben op: Mbo niveau

Nadere informatie

Memo examinering taal en rekenen, september 2012

Memo examinering taal en rekenen, september 2012 Memo examinering taal en rekenen, september 2012 Inleiding In deze memo zijn de actuele eisen aan examinering beschreven voor Nederlands, Engels, Duits en rekenen. Deze informatie geldt voor zowel BOL-

Nadere informatie

HANDBOEK COE. Centraal Ontwikkelde Examens Nederlandse taal en rekenen MBO 2F/3F. Pilotjaar 2012-2013

HANDBOEK COE. Centraal Ontwikkelde Examens Nederlandse taal en rekenen MBO 2F/3F. Pilotjaar 2012-2013 HANDBOEK COE Centraal Ontwikkelde Examens Nederlandse taal en rekenen MBO 2F/3F Pilotjaar 2012-2013 Versie 2, oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Leeswijzer... 3 2 Inleiding... 4 2.1 Fasering implementatietraject...

Nadere informatie

CENTRALE EXAMINERING ENGELS & NEDERLANDS

CENTRALE EXAMINERING ENGELS & NEDERLANDS CENTRALE EXAMINERING ENGELS & NEDERLANDS Ameling Algra Jan Paul de Vries 29-10-2014 centrale examinering MBO 29-10-2014 WAAR GAAT HET OVER? Centrale examinering NL 3F dit jaar verplicht; NL 2F nu nog pilot,

Nadere informatie

Handreiking instellingsexamens Nederlandse taal en rekenen in het mbo 2010-2011. Deel 1. De regelgeving. Steunpunt Taal & R ekenen mbo

Handreiking instellingsexamens Nederlandse taal en rekenen in het mbo 2010-2011. Deel 1. De regelgeving. Steunpunt Taal & R ekenen mbo Handreiking instellingsexamens Nederlandse taal en rekenen in het mbo 2010-2011 Deel 1 De regelgeving Steunpunt Taal & R ekenen mbo Inhoud Inleiding 3 Generiek versus beroepsgericht 5 Het geleidelijke

Nadere informatie

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt

Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010. Rianne Reichardt Taal en Rekenen - Wat gebeurt er allemaal? Btg MEI 23 april 2010 Rianne Reichardt Wet- en regelgeving Taal- en rekenniveau omhoog Invoering referentiekader Meijerink Invoering centrale examinering taal

Nadere informatie

De COE op het goede spoor. Wim Arendse - Zadkine Kees van Ginkel - Xebic Onderwijs BV

De COE op het goede spoor. Wim Arendse - Zadkine Kees van Ginkel - Xebic Onderwijs BV De COE op het goede spoor Wim Arendse - Zadkine Kees van Ginkel - Xebic Onderwijs BV Agenda COE, wat is het? Aanpak en Concept Zadkine Gegevensstromen Functie en werking OnTrac Demo OnTrac 2 Agenda COE,

Nadere informatie

VOORLICHTINGSBROCHURE. Pilot rekentoets VO voorjaar 2012. vmbo (2F) havo/vwo (3F)

VOORLICHTINGSBROCHURE. Pilot rekentoets VO voorjaar 2012. vmbo (2F) havo/vwo (3F) VOORLICHTINGSBROCHURE Pilot rekentoets VO voorjaar 2012 vmbo (2F) havo/vwo (3F) Versie 1.0, september 2011 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding (specifiek pilot rekentoets VO)... 3 3 Activiteiten

Nadere informatie

FACET COMPUTEREXAMENSYSTEEM

FACET COMPUTEREXAMENSYSTEEM FACET - COMPUTEREXAMENSYSTEEM 1 FACET COMPUTEREXAMENSYSTEEM VOOR DIGITALE CENTRALE EXAMENS en toetsen FACET - COMPUTEREXAMENSYSTEEM 2 Deze brochure is een uitgave van: College voor Examens Postbus 315

Nadere informatie

examenstof zie syllabus 2014 NB de syllabus is leidend (niet de educatieve methode)

examenstof zie syllabus 2014 NB de syllabus is leidend (niet de educatieve methode) wiskunde - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2014 Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Examens (CvE) (zie Examenblad.nl). Alle leerwegen: BB, KB

Nadere informatie

1. Centraal Examenreglement Beroepsopleidingen ROC Mondriaan

1. Centraal Examenreglement Beroepsopleidingen ROC Mondriaan 1. Centraal Examenreglement Beroepsopleidingen ROC Mondriaan Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Regeling van de examens Het examen Herkansen van examens

Nadere informatie

Uitbesteding examinering taal en rekenen. Henk Plessius, 10/15 mei 2012 1

Uitbesteding examinering taal en rekenen. Henk Plessius, 10/15 mei 2012 1 Uitbesteding examinering taal en rekenen [ Henk Plessius, 10/15 mei 2012 1 Even voorstellen Henk Plessius Pheidis, Dé Ketencompany 2 Voorgeschiedenis 2011: opdracht sambo-ict: Het onderzoeken naar en inventariseren

Nadere informatie

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016 vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

Voor centrale examens heeft de leerling het wettelijke recht op één herkansing.

Voor centrale examens heeft de leerling het wettelijke recht op één herkansing. Aan : Van : Betreft : Datum : Examencommissies, docenten en leerlingenn MBO Jan Boerman Examenregeling talen en rekenen maart 2011 (cohorten 2007-2008 t/m 2010-2011) 28-02-20111 Vaststelling, ingangsdatum

Nadere informatie

CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS

CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS STUDIEJA AR 2015-2016 Centrale examens taal en rekenen mbo Inhoud Inleiding 4 1 2 3 4 5 6 7 8 Rekenen 7 3F 9 Engels mbo-4 10 Deelnemers

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Op weg met de instellingsexamens taal Regiobijeenkomst op weg met de instellingsexamens taal Alet van Leeuwen Steunpunt taal en rekenen mbo Rol Steunpunt taal en rekenen mbo onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Opleidingsplan. Medewerker ICT. Uitstromen : Crebo nummer :95060. Leerweg :BOL, Niveau 2. Cohort :2011-2012. Medewerker ICT 95060

Opleidingsplan. Medewerker ICT. Uitstromen : Crebo nummer :95060. Leerweg :BOL, Niveau 2. Cohort :2011-2012. Medewerker ICT 95060 Versie 24-10-11 Opleidingsplan Medewerker ICT Crebo nummer :95060 Leerweg :BOL, Niveau 2 Sector Afdeling :TECHNIEK :ICT-LYCEUM Cohort :2011-2012 Uitstromen : Medewerker ICT 95060 TE-IC-95060-BOL-2011-medewerker

Nadere informatie

E X A M E N R E G E L I N G M B O T A L E N & R E K E N E N

E X A M E N R E G E L I N G M B O T A L E N & R E K E N E N E X A M E N R E G E L I N G M B O T A L E N & R E K E N E N geldend voor de cohorten t/m cohort 2014-2015 regeling talen&rekenen cohorten 07-08 t/m 14-15, vastgesteld CEC 26-06-2014. Pagina 1 van 19 Aan

Nadere informatie

NETWERK CONTACTPERSONEN COE

NETWERK CONTACTPERSONEN COE NETWERK CONTACTPERSONEN COE Jan Paul de Vries 15 april 2014 1. Techniek, Logistiek & organisatie 2. Resultaten 3. Rapportages I TERUGBLIK P2/P3 Ad 1: Weinig meldingen vanuit techniek; EX is stabiel; CRM

Nadere informatie

Slimme en haalbare oplossingen voor het Instellingsexamen

Slimme en haalbare oplossingen voor het Instellingsexamen Slimme en haalbare oplossingen voor het Instellingsexamen APS Hella Kroon Alie Kammenga Ellis Eerdmans 8 oktober 2012 Ede In deze masterclass Als ik het voor het zeggen had dan De kaders van het instellingsexamen

Nadere informatie

Examenplan Doktersassistente 2014-2017 1.Overzicht

Examenplan Doktersassistente 2014-2017 1.Overzicht Examenplan Doktersassistente 2014-2017 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht : Doktersassistente Niveau 4 3 jarig Crebocode: 91310 Dossiercode: Dossierjaar: 2012-2013 Leerweg: BOL Cohort:

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling Inhoud Inhoud... 1 Inleiding... 2 De opleiding... 3 Leren op school... 3 Leren in de praktijk (LIP)... 3 Leren in het bedrijf... 3 Onderwijstijd... 4 Beroepspraktijkvorming...

Nadere informatie

09-10 Nederlands. 1 t/m 3) en

09-10 Nederlands. 1 t/m 3) en Aan Van Betreft Datum : Examencommissies, docenten en leerlingen MBO : Jan Boerman : Examenregeling talen en rekenen 01-08-2011 (cohorten 07-08 t/m 11-12 : 12-01-2012 Vaststelling, ingangsdatum en doelgroep

Nadere informatie

NEDERLANDS en REKENEN

NEDERLANDS en REKENEN NEDERLANDS en REKENEN INHOUD Voorwoord Nederlands Rekenen Voorwoord Je beseft het misschien niet, maar de hele dag ben je met taal bezig. Om in de maatschappij en in je vak waarvoor je wordt opgeleid je

Nadere informatie

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015 vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

Examenplan Sociaal-cultureel Werker

Examenplan Sociaal-cultureel Werker Examenplan Sociaal-cultureel Werker 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Sociaal-cultureel Werker niveau 4 3 jarig Crebocode: 91370 Leerweg: bol Cohort: 2014-2017 Sector: GW&S

Nadere informatie

TOA: Toolkit én schatkist

TOA: Toolkit én schatkist TOA: Toolkit én schatkist Ruim 1,7 miljoen toetsen afgenomen. Wat weten we nu? Taal en rekenen 2 jaar onderweg en wat heeft ons dit nu gebracht? Bekijk de resultaten van 2 jaar meten. Bureau ICE is in

Nadere informatie

Examen Reglement 01-06-15. Postbus 744 9700 AS Groningen www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373.3838. Datum

Examen Reglement 01-06-15. Postbus 744 9700 AS Groningen www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373.3838. Datum 01-06-15 Examen Reglement Onderwerp Examenreglement VWO, HAVO, VMBO Openbaar Onderwijs Groep Groningen Definitief Bezoekadres Postadres L. Springerlaan 39 9727 KB Groningen Postbus 744 9700 AS Groningen

Nadere informatie

Protocol eerste en tweede correctie Centrale examens vmbo, havo en vwo 2012

Protocol eerste en tweede correctie Centrale examens vmbo, havo en vwo 2012 Protocol eerste en tweede correctie Centrale examens vmbo, havo en vwo 2012 Vooraf Het protocol eerste en tweede correctie gaat uit van de wet- en regelgeving zoals die is verwoord in het Eindexamenbesluit

Nadere informatie

Toetsprotocol. leerjaar 1, 2 en 3H/V

Toetsprotocol. leerjaar 1, 2 en 3H/V Toetsprotocol leerjaar 1, 2 en 3H/V Inleiding In voorliggend toetsprotocol zijn de rechten en plichten van zowel leerling als docent vastgelegd met betrekking tot voorbereiding, afname en beoordeling van

Nadere informatie

Hoe zit het ook al weer met de examens generieke vakken?

Hoe zit het ook al weer met de examens generieke vakken? Hoe zit het ook al weer met de examens generieke vakken? De examinering van de generieke vakken is voor mij een typisch gevalletje door de bomen het bos niet meer zien. Dit komt onder andere doordat ik

Nadere informatie

Taalblokken congres Malmberg

Taalblokken congres Malmberg Ontwikkelingen wet- en regelgeving Engels Taalblokken congres Malmberg 20 november 2014 Alet van Leeuwen Onderwerpen OCW beleid Engels Diploma eisen mvt verschillende cohorten Examinering mvt Invoering

Nadere informatie

Gebruikershandleiding toetsleider. ExamenTester MBO 2.9.8

Gebruikershandleiding toetsleider. ExamenTester MBO 2.9.8 Gebruikershandleiding toetsleider EamenTester MBO 2.9.8 ICThelpdesk Telefoon rechtstreeks: 026 352 52 52 email ICTBB@cito.nl Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling Arnhem (2011) Niets uit dit

Nadere informatie

maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015

maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015 maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015 Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Toetsen Examens (het CvTE) (zie Examenblad.nl).

Nadere informatie

Toets en Examenplan MBO Verpleegkundige COHORT 2015-2019 Crebo 95520

Toets en Examenplan MBO Verpleegkundige COHORT 2015-2019 Crebo 95520 Toets en examenplan Leeswijzer In het toets- en examenplan is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen toetsen ( ontwikkelingsgericht) per fase en de examens van de startbekwame fase. Beroepstaak D neemt

Nadere informatie

NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP. Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016.

NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP. Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016. NIVEAU 4 TUIN, PARK & LANDSCHAP Startjaar: 2015-2016 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 4 Versie: 2015-2016 Naam uitstroom: Manager natuur en recreatie Crebo-code: 97090 BEROEPSGERICHTE EISEN

Nadere informatie

Onderwerp Kenmerk datum Oefenen met invoeren N-term in CitoTester CEVO 08.0320 5 maart 2008

Onderwerp Kenmerk datum Oefenen met invoeren N-term in CitoTester CEVO 08.0320 5 maart 2008 Muntkade 8 3531 AK Utrecht Postbus 8128 3503 RC Utrecht tel. 030 2840700 fax. 030 2840709 e-mail: info@cevo.nl De scholen die deelnemen aan de digitale centrale examens algemene vakken BB 2008 t.a.v. de

Nadere informatie

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt. Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.

Nadere informatie

Cesuur. bij variantenn. Omzettingstabellen. van de. Nieuw is

Cesuur. bij variantenn. Omzettingstabellen. van de. Nieuw is Utrecht, 7 maart 2014 Toelichting bij omzettingstabellen en vaardigheidsscore pilott COE 3F (februari 2014) Cesuur Dit is het derde pilotjaar van de COE s 3F. Vanwege de pilotfase waarin de COE s zich

Nadere informatie

Activiteitenplanning centrale examens en rekentoets vo 2016

Activiteitenplanning centrale examens en rekentoets vo 2016 Activiteitenplanning centrale examens en rekentoets vo Onderstaande activiteitenplanning bevat datums uit het tijdschema centrale examens en de activiteiten uit de activiteitenplanningen BB en en rekentoets

Nadere informatie

Toets en Examenplan MBO Verpleegkunde GGZ Leerplan COHORTEN 2013-2017 Crebo 95520

Toets en Examenplan MBO Verpleegkunde GGZ Leerplan COHORTEN 2013-2017 Crebo 95520 Toets en examenplan Leeswijzer In het toets- en examenplan is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen toetsen ( ontwikkelingsgericht) per fase en de examens van de startbekwame fase. Beroepstaak D neemt

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum Centrale examinering taal en rekenen mbo

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum Centrale examinering taal en rekenen mbo a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

FACET. Nynke de Boer Manager computerexamens College voor Examens

FACET. Nynke de Boer Manager computerexamens College voor Examens FACET Nynke de Boer Manager computerexamens College voor FACET Nodig voor alle computerexamens die onder verantwoordelijkheid vallen van het College voor Centrale examens VO Centraal ontwikkelde examens

Nadere informatie

Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015

Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015 Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015 Afdeling vmbo GT / vmbo KB / vmbo BB Examen 2015 1 REGELING EXAMENS EXAMEN 2015 Voor u liggen de algemene regels schoolexamens van het

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon

PROTOCOL DYSLEXIE Colofon PROTOCOL DYSLEXIE Colofon Uitgave : MBO Amersfoort Vastgesteld College van Bestuur : 7 januari 2014 Kenmerk CvB vastgesteld : MBOA-15-331 Afkomstig van : Afdeling O & O Inhoudsopgave Inleiding.......3

Nadere informatie

Onderwerp: KZA-onderzoek ExamenTester

Onderwerp: KZA-onderzoek ExamenTester KZA-onderzoek ExamenTester Onderwerp: KZA-onderzoek ExamenTester Datum: Mei 2012 Aanwezigen: Gerard Krajenbrink Classificatie: Definitief Aanleiding Vanaf schooljaar 2013-2014 geldt er voor MBO 4 (3F)

Nadere informatie

Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA)

Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA) Visie geeft uitslag! Beroepsgerichte context in bestaande toetsen (TOA) Moeten deelnemers die in 2009/2010 zijn ingeschreven voor een opleiding geëxamineerd worden volgens de referentieniveaus van Meijerink?

Nadere informatie

COE @ Zadkine. Starten en begeleiden van een afname Informatie voor afnameleiders. 11 oktober 2012. Erno de Korte

COE @ Zadkine. Starten en begeleiden van een afname Informatie voor afnameleiders. 11 oktober 2012. Erno de Korte COE @ Zadkine Starten en begeleiden van een afname Informatie voor afnameleiders 11 oktober 2012 Erno de Korte Inleiding Binnen het COE @ Zadkine project zijn er diverse rollen gedefinieerd voor de verschillende

Nadere informatie

SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013

SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013 SYSTEEMEISEN VOOR FACET FEBR. 2013 Het nieuwe computerexamensysteem Facet kan zowel offline als online gebruikt worden. Bij een online-afname worden de opgaven rechtstreeks ingelezen via het internet van

Nadere informatie

Opleidingsplan. Crebo uitstroom 95060 Cohort : 2014-2016 Niveau : 2

Opleidingsplan. Crebo uitstroom 95060 Cohort : 2014-2016 Niveau : 2 Opleidingsplan Opleiding Crebo opleiding Uitstroomdifferentiaties Crebo uitstroom 95060 Cohort : 2014-2016 Niveau : 2 Leerweg : BBL : Medewerker ICT : n.v.t. : Medewerker ICT Hoe ziet je opleiding eruit

Nadere informatie

ExamenTester versus Facet. Overeenkomsten en verschillen

ExamenTester versus Facet. Overeenkomsten en verschillen ExamenTester versus Facet Overeenkomsten en verschillen ExamenTester versus Facet even voorstellen Jan Kruijs is werkzaam bij het Deltion College. Ik ben rekencoördinator en verantwoordelijk voor gehele

Nadere informatie

Verslag informatiebijeenkomst centraal examen Duits havo op de computer

Verslag informatiebijeenkomst centraal examen Duits havo op de computer Verslag informatiebijeenkomst centraal examen Duits havo op de computer Donderdag 27 november 2008 vond de eerste informatiebijeenkomst over Duits havo examens op de computer plaats. Een groep van ongeveer

Nadere informatie

Cohortenschema s Kaders en regelgeving examinering generieke eisen Nederlands, rekenen en Engels April 2013

Cohortenschema s Kaders en regelgeving examinering generieke eisen Nederlands, rekenen en Engels April 2013 Cohortenschema s Kaders en regelgeving examinering generieke eisen Nederlands, en Engels April 2013 Mbo niveau Cohort Studiejaar diplomering Schema Mbo 1 Vanaf 2010 Vóór 2014-2015 A Niveau 2 en 3 Cohorten

Nadere informatie

Afnamereglement centraal ontwikkelde examens (COE)

Afnamereglement centraal ontwikkelde examens (COE) Afnamereglement centraal ontwikkelde examens (COE) Bronnen: - Examenprotocol centrale examinering in het mbo - Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB - Stroomschema: afhandeling onregelmatigheden

Nadere informatie

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO maart 2012 Voortgezet onderwijs Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO 2 Deze brochure beschrijft de stand van

Nadere informatie

Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format

Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format Format OER voor 2011 competentiegerichte opleidingen in het nieuwe format A. Basisgegevens Kwalificatie Naam Metaalbewerker Cohort 2011 Crebocode 94300 Versie van het 1-12-2010 Kwalificatiedossier Studie

Nadere informatie

Subnetwerkbijeenkomsten. maart 2010

Subnetwerkbijeenkomsten. maart 2010 Subnetwerkbijeenkomsten maart 2010 3 bijeenkomsten Subnetwerk Zuid-West 2 maart 2010 Markiezaat College, Bergen op Zoom Subnetwerk Noord 3 maart 2010 Drenthe College, Assen Subnetwerk Zuid-Oost 4 maart

Nadere informatie

Examenplan Doktersassistente 2012-2015 1.Overzicht

Examenplan Doktersassistente 2012-2015 1.Overzicht Examenplan Doktersassistente 2012-2015 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Doktersassistente Niveau 4 2,5 jarig Crebocode: 91310 Dossiercode: Dossierjaar: 2012-2013 Leerweg: DTBOL/BBL

Nadere informatie

Startjaar: 2014-2015 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 3 Versie: 2014-2015 Vakbekwaam medewerker groenvoorziening Crebo-code: 97252

Startjaar: 2014-2015 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 3 Versie: 2014-2015 Vakbekwaam medewerker groenvoorziening Crebo-code: 97252 NIVEAU 3 TUIN, PARK & LANDSCHAP Startjaar: 2014-2015 Kwalificatiedossier: Natuur en groene ruimte 3 Versie: 2014-2015 Naam uitstroom: Vakbekwaam medewerker groenvoorziening Crebo-code: 97252 BEROEPSGERICHTE

Nadere informatie

HANDREIKING REKENEN 2F MBO

HANDREIKING REKENEN 2F MBO HANDREIKING REKENEN 2F MBO TEN BEHOEVE VAN REKENONDERWIJS CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS pagina 2 van 24 Inhoud 1 Voorwoord 5 2 Algemeen 6 3 Domein getallen 7 4 Domein verhoudingen 9 5 Domein Meten en Meetkunde

Nadere informatie

Examenreglement voor beroepsopleidingen van Drenthe College

Examenreglement voor beroepsopleidingen van Drenthe College Examenreglement voor beroepsopleidingen van Drenthe College Inhoud DE REGELING VAN HET EXAMEN 3 EXAMENCOMMISSIE 3 BEKENDMAKING 3 TOEGANG EN TOELATING 3 EXAMENPLAN 3 VRIJSTELLING 4 AFWIJKENDE EXAMINERING

Nadere informatie

EXAMENREGLEMENT Qualified Controller HOFAM

EXAMENREGLEMENT Qualified Controller HOFAM EXAMENREGLEMENT Qualified Controller HOFAM ARTIKEL 1. BEGRIPSBEPALINGEN In dit examenreglement wordt verstaan onder NIVE Opleidingen: HOFAM: Examencommissie: Voorzitter: Dagvoorzitter: Corrector: Examinator:

Nadere informatie

Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Examens (zie Examenblad.nl).

Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Examens (zie Examenblad.nl). Frans - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2014 Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Examens (zie Examenblad.nl). alle leerwegen: BB, KB en GL/TL

Nadere informatie

EXAMENREGLEMENT CASH MANAGEMENT (QCM)

EXAMENREGLEMENT CASH MANAGEMENT (QCM) EXAMENREGLEMENT CASH MANAGEMENT (QCM) ARTIKEL 1. BEGRIPSBEPALINGEN In dit examenreglement wordt verstaan onder: NIVE Opleidingen: Cash Management: Examencommissie: Voorzitter: Dagvoorzitter: Corrector:

Nadere informatie