Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen"

Transcriptie

1 Datum Werken aan actief burgerschap & sociale integratie Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen Stevige mensen worden die ergens voor staan en voor gaan, die hun plek in de samenleving vinden en een positieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling van onze maatschappij. Dat is wat we al onze leerlingen gunnen. Maar hoe beïnvloeden we het sociale gedrag van leerlingen op school op een positieve manier? Hoe begeleiden we hen tot de verantwoordelijke mensen? Hoe beïnvloeden we het gedrag van jongeren buiten school? Hebben we daar als school wel greep op? Hoe betrekken we ouders en anderen bij die opdracht? Onze samenleving is de laatste decennia behoorlijk veranderd. Het multi-etnische en internationale karakter van onze samenleving leidde tot verschillende opvattingen over wat waardevol is. De rol van school in de ontwikkeling van waarden en normen is niet langer vanzelfsprekend. Tegelijkertijd twijfelt vrijwel niemand aan het belang ervan. De bevordering van actief burgerschap en sociale integratie op school dé oefenplaats voor de grote maatschappij biedt voor dit alles nieuwe aanknopingspunten. Op deze pagina s zetten we op een rij hoe je volgens KPC Groep die opdracht uitdagend en effectief kunt invullen. Participatie is daarin het sleutelwoord. Waarom? Beter functioneren door te participeren Jongeren ontwikkelen zich in samenspel met hun sociale omgeving, door met anderen mee te leven, mee te doen, mee te denken en mee te beslissen. Dat gaat meestal vanzelf. Door zich te verbinden met groepen in de samenleving leren jongeren om te gaan met de omgeving waarin ze opgroeien. Door te participeren staan ze minder snel aan de zijlijn. Participatie leidt tot sociale integratie. Participatie motiveert Leren participeren hoort bij opgroeien en persoonsvorming. Het bevorderen van participatie hoort daarmee bij opvoeding. Scholen moeten leerlingen veel meer kansen bieden om daadwerkelijk mee te doen, mee te denken en mee te beslissen. Nu lijkt het vaak alsof we jongeren buiten school serieuzer nemen dan op school. Denk maar eens aan alle inbreng van jongeren in het gezin, hun baantjes en aan hun betrokkenheid in allerlei communities op internet. Allemaal plekken waar ze een serieuze rol spelen. Daar spannen ze zich maximaal in, want je bent meer gemotiveerd als je meetelt, echt gehoord en gezien wordt en meer verantwoordelijkheid krijgt.

2 We hebben actieve, constructief kritische en democratische mensen nodig We hebben in onze maatschappij behoefte aan mensen die weten om te gaan met verschillende belangen en opvattingen. Mensen die goed geïnformeerd hun eigen opvattingen ontwikkelen. Mensen met een democratische houding. Mensen die zich breed ontwikkelen en hun talenten ook inzetten in het algemeen belang. Onze economie is gebaat bij optimaal ontwikkeld en flexibel inzetbaar talent. Het onderwijs bereikt alle jongeren en vervult daarom een sleutelrol in de opvoeding tot democratische burgers. Dat veronderstelt wel dat je als school een democratische leef-, leer- en werkgemeenschap bent waarin leerlingen volop ruimte krijgen om te oefenen. Je kunt immers pas volwaardig aan onze democratische maatschappij meedoen als je iets geleerd hebt over democratische processen. Grensoverschrijdend gedrag voorkomen Elk sociaal systeem drijft op verbondenheid. Dat geldt voor scholen, gezinnen en zeker ook voor de samenleving als geheel. Maar allerlei ontwikkelingen in onze samenleving hebben die verbondenheid ook minder vanzelfsprekend gemaakt. Het onderwijs speelde altijd al een cruciale rol in het creëren van een hechte samenleving. Toch kunnen scholen alleen niet alle problemen oplossen. Denk aan overlast in de buurt, asociaal gedrag in het openbaar vervoer, vormen van radicalisering en extremisme. Dat neemt niet weg dat de school hier een rol te vervullen heeft. Meer aandacht voor de brede persoonsvorming, burgerschap en sociale integratie, bieden bij uitstek mogelijkheden jongeren hun weg in onze complexe samenleving te laten vinden en er een actieve bijdrage aan te leveren. Omdat het moet Sinds 2006 is wettelijk bepaald dat scholen een concrete bijdrage moeten leveren aan de bevordering van actief burgerschap en sociale integratie. Sindsdien moet je kunnen aantonen hoe je school mede de basis legt voor de veiligheid en het sociale gezicht van de samenleving. Artikel 17 van de Wet op het Voortgezet Onderwijs: het onderwijs gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving; het onderwijs is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie; het onderwijs is er mede gericht op dat leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten. De Inspectie houdt toezicht op de manier waarop je school actief burgerschap en sociale integratie bevordert. Ze bekijkt je visie, of je die visie in praktijk brengt en ook of je het resultaat evalueert. Omdat het deel uitmaakt van de maatschappelijke en pedagogische opdracht van de school De bevordering van actief burgerschap en sociale integratie vergt aandacht voor de hele persoonsvorming van jongeren. Dat vergt meer dan alleen aandacht voor de verwerving van kennis en vaardigheden uit de kerndoelen of de exameneisen. Maar dan moet je wel weten wat je maatschappelijke en pedagogische opdracht is. Bezin je daarom met je school op die opdracht. Wat willen we bij onze leerlingen bereiken? Wat verwacht de samenleving van ons? Waar sta je als school voor en waar ga je voor? En bovendien: waar trekken we grenzen? Een concrete en efficiënte aanpak vereist een duidelijk standpunt. Pagina 2/5

3 Wat is belangrijk? Inspirerende visie op actief burgerschap en sociale integratie De maatschappelijke en pedagogische opdracht van je school krijgt kleur door je visie op de maatschappij, je levensbeschouwelijke grondslag en je pedagogische oriëntatie. Visie en grondslag bepalen de waarden en normen die op je school centraal staan. De pedagogische oriëntatie bepaalt hoe je de ontwikkeling en het leren van de jongeren vormgeeft. Hoe beter je weet wat voor gemeenschap je wilt zijn, hoe beter je school actief burgerschap en sociale integratie vorm kan geven en hoe beter je met je visie ook anderen kunt inspireren. Focus op persoonsvorming In de visie van KPC Groep betekent opgroeien ook leren participeren. Juist in een actieve interactie met anderen en je omgeving ontwikkel je je als persoon. Participatie stimuleren hoort daarom ook onlosmakelijk bij opvoeding en begeleiding van jongeren. En opvoeders en medeopvoeders dienen daarbij oog te hebben voor heel de persoon en diens persoonsvorming. Daadwerkelijke participatie staat echter op de meeste scholen nog in de kinderschoenen en wringt voor jongeren met de vrijheid en de mogelijkheden tot participatie daarbuiten. Weinig scholen erkennen dat er meer komt kijken bij de persoonsvorming van hun leerlingen en stimuleren van meet af hun zelfstandigheid, hun verantwoordelijkheidsgevoel of hun morele oordeelsvorming. Een echte participatiecultuur Participatie is niet iets wat erbij komt. De participatie van jongeren gedijt het beste in een cultuur waarin betrokkenheid en participatie van alle leden van de schoolgemeenschap vanzelfsprekend zijn: medewerkers, leerlingen en ouders. Uiteraard binnen de grenzen die de school daarvoor vanuit haar eigen (eind)verantwoordelijkheid vastlegt. Verbinding van school, gezins- en jongerencultuur Jongeren groeien op in soms heel verschillende leefwerelden. Hoe helpen we hen te begrijpen dat die verschillen horen bij een veelkleurige samenleving als de onze? Hoe leren we ze er goed mee om te gaan en een eigen positie te kiezen? Wie jongeren goed wil begeleiden moet op de hoogte zijn van de subculturen waarvan ze deel uitmaken. De school is bij uitstek de plaats om de verschillende leefwerelden van jongeren met elkaar te verbinden. Ze kunnen daarbij zelf een rol spelen maar het vraagt ook samenwerking met hun ouders en aanpalende organisaties. Door als partners samen te werken, creëren we betere condities voor de ontwikkeling en het leren van jongeren. Die samenwerking is in deze tijd meer dan ooit nodig. Het Afrikaanse gezegde It takes a whole village to raise a child heeft aan actualiteit nog niets verloren. Zeggen wat je doet en doen wat je zegt Het is één ding om een inspirerende visie te hebben op wat jongeren in deze tijd aan bagage nodig hebben om optimaal mee te kunnen doen in onze complexe en dynamische samenleving. Het is vaak nog een heel ander ding om daar ook naar te handelen in de schoolpraktijk. Tussen visie en praktijk zal soms een spanning bestaan, maar bij een productieve spanning groeien beide mettertijd naar elkaar. Pagina 3/5

4 Hoe geef je burgerschap goed vorm? Werk aan een zelfbewuste schoolgemeenschap Een zelfbewuste schoolgemeenschap weet heel precies waarvoor ze staat en waarvoor ze gaat. Ze werkt met een inspirerend beleid waar medewerkers, jongeren en hun ouders warm voor lopen. Zo n school focust zich niet meer op incidenten maar pakt zaken structureel op. Het is een gemeenschap die haar pedagogische opdracht niet voor zich uit schuift ten gunste van andere dringende zaken maar aan oplossingen werkt vanuit een sterke visie, een open cultuur en een sterke sociale samenhang. Introduceer nieuwe leerlingen, ouders en medewerkers zorgvuldig Nieuwe leerlingen, medewerkers en ouders introduceer je met zorg in de schoolgemeenschap. Maak ze vertrouwd met je ambitie een democratische gemeenschap te zijn. Laat ook het speelveld zien en de do s en don ts. Steek in op verbondenheid van de hele schoolgemeenschap en ga periodiek na of die verbondenheid ook werkelijkheid is. Laat iedereen daadwerkelijk participeren Leerlingen, ouders en medewerkers brengen ongelofelijk veel talent en mogelijkheden met zich mee. Benut je dat allemaal en krijgen ze daardoor het gevoel dat ze er echt toe doen? Worden ze gezien en gehoord? Doen en denken ze mee? Kan iedereen ook werkelijk mee beslissen? Het is essentieel dat je als school je opvattingen niet oplegt, maar medewerkers, ouders en leerlingen constant uitdaagt mee te denken over die opvattingen en ze op basis daarvan eventueel te herformuleren of aan te passen. Als jongeren werkelijk (mede)verantwoordelijk worden voor hun leer- en ontwikkelingsproces dan pakken ze die ontwikkeling ook serieuzer op. Word oefenplaats voor de echte samenleving In de minimaatschappij van je school kunnen de leerlingen alle waarden, houding, kennis en vaardigheden in praktijk brengen die ook in de grote maatschappij van belang zijn. Je school biedt jongeren de plek al deze zaken te leren en de oefenplaats om ze begeleid toe te passen. Voorbeeldrollen van medewerkers en medeleerlingen zullen stimuleren dat jongeren gewenst gedrag ook buiten de school in praktijk brengen. Verbind binnen- en buitenschools op een slimme manier Jongeren maken buiten de school veel dingen mee die zich goed lenen voor onderwijsthema s: verschillen van mening, een andere kijk op de werkelijkheid, (loyaliteits)conflicten of morele dilemma s. Schep ruimte in het curriculum om met die ervaringen aan de slag te gaan. Jongeren doen ook veel ervaring op in de buitenschoolse leeromgeving waarvan ze deel uitmaken. Denk aan hun vakantie- en weekend baantjes. Ook de maatschappelijke stage biedt bruikbare aanknopingspunten om binnen- en buitenschools leren te verbinden. Bereid de stage op school voor en laat leerlingen er tussentijds en na afloop op reflecteren. Pagina 4/5 De scan Actief burgerschap en sociale integratie: wat doen we al en wat kunnen we nog meer doen? KPC Groep ontwikkelde een scan om een goed beeld te geven van wat je school al doet en nog kan doen om actief burgerschap en sociale integratie een prominente plek in het onderwijs te geven. De scan vloeit voort uit de begeleidingstrajecten die KPC Groep deed met scholen die werk maken van actief burgerschap en sociale integratie. Met onze ervaring helpen we je graag op weg om actief burgerschap en sociale integratie binnen je schoolgemeenschap te bevorderen. Om op die manier de leeromgeving te scheppen waarin leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen tot actieve en constructief kritische democratische burgers.

5 De scan sluit aan bij een poster van een mindmap die duidelijk maakt wat er allemaal komt kijken bij de bevordering van actief burgerschap en sociale integratie. Scan en mindmap bestrijken de thema s die in deze toelichting naar voren kwamen. Eindredactie: Rens Oosthoek Pagina 5/5

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis IDENTITEITS- BEWIJS ' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis 2 Onderwijs draait om mensen Als wij in onze onderwijsinstelling iets willen bereiken, dan

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

Piter Jelles Strategisch Perspectief

Piter Jelles Strategisch Perspectief Piter Jelles Strategisch Perspectief Strategisch Perspectief Inhoudsopgave Vooraf 05 Piter Jelles Onze missie 07 Onze ambities 07 Kernthema s Verbinden 09 Verbeteren 15 Vernieuwen 19 Ten slotte 23 02 03

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT Alphons Laudyschool Plaats : Amsterdam BRIN nummer : 14UA OKE 02 VSO Onderzoeksnummer : 254088 Datum onderzoek : 16-17 december 2013 Datum vaststelling : 20 februari 2014

Nadere informatie

Nieuwsgierigheid is de basis van alle leren. 5 werelden.

Nieuwsgierigheid is de basis van alle leren. 5 werelden. Nieuwsgierigheid is de basis van alle leren. 5 werelden. AGORA is dé plaats voor Roermond en omstreken waar de ontwikkeling van kinderen tussen 12 en 18 jaar volop kansen en ruimte krijgt. Op een natuurlijke

Nadere informatie

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 In de samenleving ontstaan nieuwe opvattingen over de manier waarop individuele burgers in de maatschappij behoren te staan: meer betrokken, meer gericht op het

Nadere informatie

identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord

identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord 1 identiteitsbewijs identiteitsbewijs onderwijsgroep noord identiteitsbewijs onderwijsgroep noord I Zijn wie je bent. Dat is geluk. I Erasmus 2 Onderwijs draait om mensen Als we met elkaar in het onderwijs

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT DE SBL competenties COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leef- en werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl 2013 Actief burgerschap 0 Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Hoofdstuk 1 : 3 Hoofdstuk 2 : : een doel en een middel

Nadere informatie

Visie Missie. De missie van onze stichting is de volgende: wie je morgen bent creëer je vandaag met de som van gisteren

Visie Missie. De missie van onze stichting is de volgende: wie je morgen bent creëer je vandaag met de som van gisteren Visie Missie De Jan Ligthartscholen van de Jan Ligthartgroep Tilburg hebben een duidelijk doel voor ogen: het onderwijs dusdanig inrichten dat het de basis vormt van het levenslang leren dat een mens doet.

Nadere informatie

In gesprek over de inhoud van het onderwijs van de toekomst

In gesprek over de inhoud van het onderwijs van de toekomst In gesprek over de inhoud van het onderwijs van de toekomst Leraar Schoolleider Bestuurder Doe mee en praat mee! Antwoord of reactie op deze vraag? Dé landelijke dialoog over ons onderwijs en de toekomst.

Nadere informatie

Van gedragsregulering naar opvoeding

Van gedragsregulering naar opvoeding Van gedragsregulering naar opvoeding Over het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag Gebruikelijke benadering van gedragsproblemen: een kindgerichte blik (factoren in het kind) Leidt tot classificatie

Nadere informatie

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren Hoofdlijn advies Taalvaardig Rekenvaardig Digitaal vaardig Sociaal vaardig Persoonlijke ontwikkeling Basisvaardigheden Basiskennis en -vaardigheden Natuur & technologie Mens & maatschappij Taal & cultuur

Nadere informatie

Koersplan - Geloof in de toekomst

Koersplan - Geloof in de toekomst Koersplan - Geloof in de toekomst Storytelling als innerlijk kompas De s8ch8ng hanteert het verhaal van Springmuis voor draagvlak en gemeenschappelijke taal. Springmuis gaat op reis naar het onbekende.

Nadere informatie

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel Presentatie VTOI 8 april 2016 Paul Schnabel Visie Ingrediënten voor het eindadvies Resultaten dialoog Wetenschappelijke inzichten Internationale vergelijkingen Huidige wet- en regelgeving en onderwijspraktijk

Nadere informatie

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30 Inhoud 9 aanraders 1. Een kader voor voicing 04 2. Voicing: oog voor dialoog 12 3. Voicing in leren en presenteren 26 4. Voicing en participeren 40 5. Voicing en creëren 50 6. Voicing en je innerlijke

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen!#!! We!doen!alleen!nog!maar!wat!goed!is!voor!kinderen!!Dat!lijkt!een!open!deur,!niets!is!

We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen!#!! We!doen!alleen!nog!maar!wat!goed!is!voor!kinderen!!Dat!lijkt!een!open!deur,!niets!is! We#doen#alleen#nog#maar#wat#goed#is#voor#kinderen# WedoenalleennogmaarwatgoedisvoorkinderenDatlijkteenopendeur,nietsis echterminderwaarinonshuidigeonderwijsbestel,datvelenvanons,waaronderikzelf veelgoedsgebrachtheeft.voorafhechtikeraanomtevermeldendatallemensendie

Nadere informatie

Ontdek jezelf, ontdek je toekomst - Schoolplan

Ontdek jezelf, ontdek je toekomst - Schoolplan Vastgesteld in het schoolleidersoverleg d.d. 19 september 2016 Vastgesteld door de MR d.d. 3 oktober 2016 Vastgesteld door het bestuur van Stichting Achterhoek VO d.d. 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Ontdek

Nadere informatie

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019 Stichting H 3 O 1 Bijzonder Wat is het bijzondere van H 3 O? Waarin onderscheidt H 3 O zich, wat maakt het verschil? En wat wil H 3 O waarmaken?

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Smartphone of tablet? Open de browser en ga naar:

Smartphone of tablet? Open de browser en ga naar: Smartphone of tablet? Open de browser en ga naar: http://etc.ch/vkrr Toetsen van de Toekomst Saskia Wools manager prototyping, Cito Agenda Onderwijs 2032 Hoger Onderwijs in 2032 Q&A Smartphone of tablet?

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE 1 ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE OP DE VALKENHEUVEL De wetgever schrijft scholen in Nederland voor om zich actief in te spannen om het besef van kinderen

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof

Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof Mediawijsheid protocol Basisschool Op t Hof Helga Bongers & Kim van Dooijeweert Tricht, 2013 'Mediawijsheid is niet gewoon belangrijk. Het is absoluut cruciaal. Mediawijsheid bepaalt of kinderen een instrument

Nadere informatie

Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016

Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016 Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016 Voorwoord Actief burgerschap en sociale integratie is bij uitstek een thema waarover het openbaar onderwijs kleur dient te bekennen. Kenmerkend voor

Nadere informatie

Meerwerf basisschool. De Dijk. www.meerwerf.nl. Sportief en ondernemend

Meerwerf basisschool. De Dijk. www.meerwerf.nl. Sportief en ondernemend Meerwerf basisschool De Dijk www.meerwerf.nl Sportief en ondernemend GGezond en een goede mentaliteit Op De Dijk vormen gedegen taal- en rekenonderwijs de basis in iedere klas. We maken elke dag tijd vrij

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pedagogisch project

Inhoudsopgave Pedagogisch project Inhoudsopgave ogisch project 1.1.1. Visie... 2 A. Pijlers... 2 B. Algemene doelen en waarden die de school wil realiseren... 2 C. Ligging... 3 1.1.2. Levensbeschouwing... 3 A. Karakter van de school...

Nadere informatie

Agenda. Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau

Agenda. Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau Kanaleneiland 1 Agenda Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau 2 Lotje Stremmelaar Cynthia van Lieshout Ed van der Hooft

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

Onderwijs. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Onderwijs. Omdat een andere blik je leven verrijkt Onderwijs vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt Omarm diversiteit Voor de samenleving is diversiteit zeer waardevol. Het is essentieel voor het verhogen van de creativiteit en het verbeteren

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Alle diensten hebben tot doel te stimuleren dat gebruikers meedoen aan de samenleving en het opruimen van eventuele participatieblokkades.

Alle diensten hebben tot doel te stimuleren dat gebruikers meedoen aan de samenleving en het opruimen van eventuele participatieblokkades. Welzijn is meedoen. Alle diensten hebben tot doel te stimuleren dat gebruikers meedoen aan de samenleving en het opruimen van eventuele participatieblokkades. Kwetsbare inwoners worden gedefinieerd als:

Nadere informatie

Educatief partnerschap met ouders

Educatief partnerschap met ouders Maartje Reitsma en Mireille Wagener Educatief partnerschap met ouders Pedagogisch Leiderschap: Van Controle naar Visie CNV Schoolleiders, 7 november 2013 Wie zijn wij? Wie bent u? Waarom bent u hier? Optimale

Nadere informatie

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Ontwikkeling van Talent door ontwikkeling van eigen Kracht Hardenberg, 27 januari 2015 1 Inleiding Nadat

Nadere informatie

Werkgevers Ondernemers. In gesprek over de inhoud van het onderwijs

Werkgevers Ondernemers. In gesprek over de inhoud van het onderwijs Werkgevers Ondernemers In gesprek over de inhoud van het onderwijs 1 Algemeen Doe mee en praat mee! Antwoord of reactie op deze vraag? Dé landelijke dialoog over ons onderwijs en de toekomst. Deel gedachten,

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Onderwijs. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Onderwijs. Omdat een andere blik je leven verrijkt Onderwijs vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt Omarm diversiteit Voor de samenleving is diversiteit zeer waardevol. Het is essentieel voor het verhogen van de creativiteit, verbeteren

Nadere informatie

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN Op weg naar 2020 Dit is het verhaal van de NUOVO scholengroep. Verantwoordelijk voor voortgezet onderwijs aan ruim 5.000 leerlingen in de stad Utrecht. Tien openbare scholen bieden samen een breed aanbod:

Nadere informatie

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd

Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving. Breed Welzijn s-hertogenbosch. Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Nieuwe combinaties in een nieuwe tijd Iedereen in s-hertogenbosch doet volwaardig mee in de samenleving Breed Welzijn s-hertogenbosch Juvans Maatschappelijk Werk en Dienst verlening // Welzijn Divers //

Nadere informatie

Professionele leeromgeving. Inleiding

Professionele leeromgeving. Inleiding Professionele leeromgeving Het onderwijs aan studenten is gebaat bij betrokken en professionele onderwijsteams. Het bieden van professionele ruimte geeft teams de gelegenheid om het onderwijs op een optimale

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Onderwijs2032. Uw feedback op het advies!

Onderwijs2032. Uw feedback op het advies! Onderwijs2032 Uw feedback op het advies! Doel van deze bijeenkomst Ophalen van feedback vanuit schoolbestuurders en schoolleiders op het hoofdlijn advies van het platform Onderwijs2032 tbv de reactie van

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT UNIEK? WAAROM De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool in Nederland een grote mate van

Nadere informatie

Samen... opgroeien in Rotterdam

Samen... opgroeien in Rotterdam KindeRdam Samen... opgroeien in Rotterdam 2011-2014 Van inventarisatie tot borging 2013: hebben een stem 2012: Bij mij thuis Welkom bij KindeRdam 2011: Het Fundament Oriëntatie en inventarisatie door alle

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAAROM DE VRIJESCHOOL De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool

Nadere informatie

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs

Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Beeldtaal in toekomstgericht onderwijs Eind januari bracht het Platform Onderwijs2032 het eindadvies uit met hun visie op toekomstgericht onderwijs. Het rapport bevat veel bruikbare ideeën en aandacht

Nadere informatie

OPBRENGSTEN LEERLINGENZORG

OPBRENGSTEN LEERLINGENZORG OPBRENGSTEN 1 De opbrengsten liggen op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. K.A. 11 De resultaten van de leerlingen liggen ten minste op het niveau dat

Nadere informatie

Cultuur op school; een hele kunst

Cultuur op school; een hele kunst G:\Beleid & Regelingen\Beleid\Cultuur op school een hele kunst.doccultuur op school; een hele kunst - 1 - ONDERWIJSPR PR1MAIR Openbaar Primair Onderwijs Krimpenerwaard, Montfoort & Oudewater Cultuur op

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009

Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009 Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid (better schools through health) 17 juni 2009 Vilnius resolutie: betere scholen door gezondheid 17 juni 2009 Inleiding Onderwijs en gezondheid hebben een

Nadere informatie

Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap

Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap Maartje Reitsma, 23 november 2011 Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap Partnerschap met ouders, school en buurt Programma 1. Thema onderzoeken - Verkenning - Inspirerende

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

Krachten bundelen voor De toekomst van Zwolle

Krachten bundelen voor De toekomst van Zwolle Krachten bundelen voor De toekomst van Zwolle Samenvatting Ontwikkelagenda passend onderwijs en jeugdhulp 12-12-2016 1 Passend onderwijs en jeugdhulp: 2 stukjes van dezelfde puzzel Aantal 0-19 jarigen

Nadere informatie

LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS

LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS TE DEURNE INHOUD Uitkomst onderzoek LOS te Deurne 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 11 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen

SWOT-ANALYSE. 1 Interpersoonlijk competent. 1.1 Eisen. 1.2 Mijn ontwikkelpunten. 1.3 Mijn leerdoelen SWOT-ANALYSE Met een SWOT-analyse breng ik mijn sterke en zwakke punten in kaart. Deze punten heb ik vervolgens in verband gebracht met de competenties van en leraar en heb ik beschreven wat dit betekent

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID

PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID PROCESDOEL 2 MOREEL DENKEN TEGEN ONVERSCHILLIGHEID, VOOR BETROKKENHEID Bijzondere procesdoelen 2.1 Exploreren, verkennen en integreren van waarden 2.2 Ontdekken van morele problemen 2.3 Ontwikkelen van

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN

VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN VAKOVERSCHRIJDEND: ACTIEF LEREN Kernteam actief leren voor alle leraren 1 Actief Leren Bij de start van dit nieuwe schooljaar leggen we met ons kernteam het accent op Actief Leren. Actief leren omvat zeer

Nadere informatie

Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent!

Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent! De missie van onze school: Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent! De visie van onze school: A: Goed onderwijs, opbrengstgericht Door middel van een gevarieerd lesaanbod

Nadere informatie

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Aan geadresseerde Den Haag, Ridderkerk, Voorburg, Zwolle, 28 juni 2006 Ons kenmerk: 60626119.HL/vhl Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Geachte heer, mevrouw, Nederland staat

Nadere informatie

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd. OBS de Bongerd Elke leerling leert anders Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.info leerling elke leert anders Onze school is een gemeenschap

Nadere informatie

JENAPLANSCHOOL DE PANDELAAR. samen in gesprek spelen werken vieren

JENAPLANSCHOOL DE PANDELAAR. samen in gesprek spelen werken vieren JENAPLANSCHOOL DE PANDELAAR samen in gesprek spelen werken vieren Uw kind naar onze jenaplanschool De Pandelaar Waarom? De Pandelaar is een basisschool die open staat voor alle kinderen en hun ouders,

Nadere informatie

Visie en missie. Voorwoord. De Wingerd, samen groeien

Visie en missie. Voorwoord. De Wingerd, samen groeien Samen groeien door Visie en missie De Wingerd, samen groeien Vanuit de christelijke identiteit ontmoeten we elkaar, luisteren we naar elkaar, inspireren we elkaar, zijn we nieuwsgierig en gaan we de dialoog

Nadere informatie

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag Landelijk debat Ons Onderwijs 2032 28 mei 2015 Colofon Juni 2015 Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag 070 315 41 00 info@edventure.nu www.edventure.nu

Nadere informatie

In de wet is opgenomen, dat scholen actief bezig moeten zijn met burgerschapszin.

In de wet is opgenomen, dat scholen actief bezig moeten zijn met burgerschapszin. 03-2007 Pagina 1 van 10 Inleiding In de wet is opgenomen, dat scholen actief bezig moeten zijn met burgerschapszin. In de wet op het p.o. staat, dat het onderwijs er van uitgaat dat leerlingen opgroeien

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s HET FUNDAMENT Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s Omdat we met diversiteit opgroeien in Rotterdam, wil dat nog niet zeggen dat we er vanzelf mee

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie

Samen de Wereld Kleuren. Pedagogische visie Samen de Wereld Kleuren Pedagogische visie 2 SWK-Kinderopvang Samen de Wereld Kleuren Samen de Wereld Kleuren SWK-Kinderopvang: Samen de Wereld Kleuren Onze kinderopvangorganisaties hebben aandacht voor

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Open huis. Verrassend nieuw onderwijs voor vmbo-t/havo leerlingen

Open huis. Verrassend nieuw onderwijs voor vmbo-t/havo leerlingen Open huis zaterdag 16 januari 10.00-13.00 uur Verrassend nieuw onderwijs voor vmbo-t/havo leerlingen Gaat uw kind vanaf augustus 2016 naar het voortgezet onderwijs? Kies dan voor de Nieuwe Thermen, een

Nadere informatie

samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018

samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018 samen onderwijs maken BEDRIJFSPLAN 2015-2018 WOORD VOORAF De titel zegt alles. Samen onderwijs maken. Elke dag weer, samen met onze medewerkers, leerlingen en de regio. Daarin spelen wij als opleider een

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Kwaliteit Spiritualiteit Gemeenschapszin

Kwaliteit Spiritualiteit Gemeenschapszin wij zijn de BMS BMS,ONDERWIJS MET KLEUR Uw kind maakt binnenkort de stap naar de basisschool, een grote stap die u weloverwogen wilt nemen. De BMS biedt uitstekend onderwijs op scholen waar kinderen zich

Nadere informatie

Actief Burgerschap. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen

Actief Burgerschap. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen Actief Burgerschap Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen OBS De Hobbitstee Leerdam 2010 Met open vizier.. 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Hoofdstuk 1 : Actief Burgerschap: een nadere kennismaking

Nadere informatie

LUMIAR VOOR PRIMAIR ONDERWIJS

LUMIAR VOOR PRIMAIR ONDERWIJS BIJLAGE: UITKOMST ONDERZOEK LUMIAR VOOR PRIMAIR ONDERWIJS TE VIANEN INHOUD 1. Uitkomst onderzoek Lumiar te Vianen 5 2. en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 7 3. Samenvattend oordeel 13 Bijlage

Nadere informatie

De krachtgerichte methodiek

De krachtgerichte methodiek Het Centrum Voor Dienstverlening is u graag van dienst met: De krachtgerichte methodiek Informatie voor samenwerkingspartners van het CVD Waar kunnen we u mee van dienst zijn? Centrum Voor Dienstverlening

Nadere informatie

Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap

Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap Maartje Reitsma, Meesterklas 2012 Moderne vormen van effectieve communicatie, samenwerking en medezeggenschap Partnerschap met ouders, school en leerlingen Kennismaking Wie bent u? Ervaringen en vraagstukken

Nadere informatie

De leermeester/leraar levensbeschouwelijke vakken neemt hierdoor een brede humane taak op zich.

De leermeester/leraar levensbeschouwelijke vakken neemt hierdoor een brede humane taak op zich. Functiebeschrijving leermeester/leraar (m./v.) levensbeschouwelijke vakken (Godsdienst - N.C. Zedenleer) goedgekeurd door alle Erkende Instanties/Vereniging Deze functiebeschrijving bevat een bijlage met

Nadere informatie

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Onderdeel van: Pagina 1 van 5 Inleiding In het pedagogisch kader staan onze uitgangspunten en basisdoelen die ten grondslag liggen aan ons pedagogisch handelen.

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

www.keiinde maatschappij.nl

www.keiinde maatschappij.nl LOGBOEK MAATSCHAPPELIJKE STAGE www.keiinde maatschappij.nl Inleiding Wat is het verschil tussen stagelopen en maatschappelijke stage? Een gewone stage bereidt je voor op een beroep of beroepskeuze. Maatschappelijke

Nadere informatie