De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs"

Transcriptie

1 De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

2 Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend gedrag kinderen afnemende omgangsvaardigheden grote ordeproblemen in klassen moeilijk leerkrachten vinden in grote steden maatschappelijke zorg om jeugdcriminaliteit en geweld De Vreedzame School

3 Toename jeugdcriminaliteit De De Vreedzame School

4 Ontwikkelingen in de samenleving Gevolgen van toegenomen welvaart: Individualisering Democratisering en emancipatie Ontkerkelijking Migratie De Vreedzame School

5 Gevolgen in het algemeen: traditionele verbanden verdwijnen mensen minder afhankelijk van religieuze achtergrond wegvallen richtlijnen en regels sterk toegenomen vrijheid om eigen keuzes te maken mondige burgers geen erkenning van gezag De Vreedzame School

6 Gevolgen voor opvoeding: nadruk op individuele ontplooiing, mondigheid, persoonlijk geluk van de kinderen vertrouwde kaders waar kinderen en volwassenen elkaar ontmoeten zijn verdwenen (buurt, gezin, familie, kerk, jeugdorganisaties) verantwoordelijkheid opvoeding drukt zwaar op scholen en ouders De Vreedzame School

7 Gevolgen voor kinderen: kinderen veel meer dan vroeger zéér gewenst kind is mee-geëmancipeerd kinderen van nu nauwelijks verplichtingen; geen noodzaak meer voor gelijkwaardigheid; van gehoorzamen naar onderhandeling weinig grenzen, alles kan sterk besef van eigenwaarde, assertief en mondig, korte lontjes De Vreedzame School

8 Voordelen, maar ook: sterke eigenwaarde vraagt om zelfbeheersing meer vrijheid vraagt om verantwoordelijkheid individualisme vraagt om gemeenschapszin Waar en van wie leren kinderen: zelfbeheersing verantwoordelijkheid gemeenschapszin De Vreedzame School

9 Algemeen belang in opvoeding en onderwijs afgelopen decennia individueel belang centraal in opvoeding en onderwijs er is echter ook altijd een algemeen belang in opvoeding en onderwijs opvoeden tot een rol in de gemeenschap, sociale verantwoordelijkheid algemeen belang: in stand houden van democratie (Micha de Winter) democratische grondprincipes; democratic way of life: leven in pluriforme maatschappij acceptatie van verschillen vrijheid meningsuiting rechten en plichten democratie is niet vanzelfsprekend; bedreigingen van de democratie: doorgeschoten individualisering migratie code van de straat democratie niet op te leggen of af te dwingen; moet gecultiveerd worden

10 Onderzoek Amerikaanse tieners Gedrags- en emotionele problemen, en schooluitval komen minder voor als: ouders vaak beschikbaar zijn regelmatig activiteiten met kinderen ondernomen worden er hoge verwachtingen van kinderen zijn de kinderen een rol van betekenis spelen ('maakt het uit of ik er ben?') de school hen fair behandelt kinderen zich op school als persoon gewaardeerd voelen kinderen zich op school betrokken lid van schoolgemeenschap voelen. De Vreedzame School

11 Conclusies onderzoek: mensen hebben het nodig om nodig te zijn in een gemeenschap school speelt een rol hierin hoe meer sociale verbondenheid hoe minder probleemgedrag 2 De Vreedzame School

12 Wat moet er gebeuren? balans tussen steun en toezicht: grenzen stellen verdichting van de opvoeding: allemaal opvoeders kinderen het gevoel geven dat het uitmaakt dat ze er zijn kinderen serieus nemen: dialoog aangaan invloed laten uitoefenen op de inrichting van hun leefwereld kinderen actief aanspreken op hun verantwoordelijkheid een gevoel van sociale verbondenheid creëren De Vreedzame School

13 Uitgangspunten De Vreedzame School: kinderen hebben het nodig om nodig te zijn geef kinderen een stem en leer ze om die op een verantwoorde manier te gebruiken school niet zozeer voorbereiding op deelname aan samenleving, het is zelf een interessante samenleving hiermee twee vliegen in één klap: we nemen kinderen serieus, beschouwen ze als medeburger, én we laten ze leren door te doen De De Vreedzame School

14 Doelen van De Vreedzame School gezamenlijke besluitvorming conflicten oplossen open staan voor verschillen verantwoordelijkheid voor gemeenschap democratisch ABC basale sociaal-emotionele competenties intrapersoonlijk interpersoonlijk zelfvertrouwen empathie, inleven in ander zelfcontrole van perspectief kunnen wisselen inzicht effect eigen handelen open staan voor anderen De Vreedzame School: democratie moet je leren!

15 Doelen van De Vreedzame School gezamenlijke besluitvorming conflicten oplossen open staan voor verschillen verantwoordelijkheid voor gemeenschap democratisch ABC school en klas als oefenplaats voor democratisch burgerschap, met een positief sociaal en moreel klimaat, waarin: kinderen een stem krijgen kinderen zich gehoord en gezien voelen iedereen op een positieve manier met elkaar omgaat minder sprake is van handelingsverlegenheid bij leerkrachten De Vreedzame School: democratie moet je leren!

16 Wat leren kinderen in De Vreedzame School? gezamenlijke besluitvorming conflicten oplossen verantwoordelijkheid voor gemeenschap open staan voor verschillen democratisch ABC mening hebben argumenteren verplaatsen in mening ander compromissen sluiten respect voor minderheid kritisch denken win-win-oplossing onderhandelen mediatie van perspectief wisselen omgaan met boosheid verantwoordelijkheid voor elkaar zorgzaam behulpzaamheid initiatief nemen participatie samenwerken tolerantie vrijheid van meningsuiting respect voor andere culturen, levensbeschouwingen, religies principes van democratie verkiezingen vertegenwoordiging democratische instituties De Vreedzame School: democratie moet je leren!

17 Hoe doen we dat? Elke week een les in alle groepen Training leerkrachten toepassing in dagelijkse praktijk Coaching in de klas Activiteiten voor ouders Mediatie en leerlingmediatoren Gemeenschapstaken in klas, school en buurt Groepsvergaderingen en commissies De Vreedzame De Vreedzame School: democratie School moet je leren!

18 De lessenserie Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok 4 Blok 5 Blok 6 We horen bij elkaar - groepsvorming We lossen conflicten zelf op - conflicthantering We hebben oor voor elkaar - communicatie We hebben hart voor elkaar - gevoelens We dragen een steentje bij participatie (gr. 8: Democratisch ABC) We zijn allemaal anders diversiteit (gr. 8: Afscheid nemen) De Vreedzame De Vreedzame School: democratie School moet je leren!

19 Vernieuwingen: Meer democratisch burgerschap in alle lessen Zorgvuldige opbouw door de leerjaren heen Leerkrachtgedrag concreet: Na de les Woordenschat Coöperatieve werkvormen Ouders Volgsysteem sociale competentie en burgerschap Uitbreiding: SO, VO en Vreedzame Wijk De Vreedzame De Vreedzame School: democratie School moet je leren!

20 Voorbeeld opbouw methode: Blok 2, les 11 Groep 1/2: Leerlingen ervaren dat samenwerken een positief effect kan hebben Groep 3: Groep 4: Groep 5: Groep 6: Groep 7: Groep 8: Leerlingen leren het onderscheid tussen conflict en ruzie. Leerlingen denken na over ruzie en hoe je ermee om kunt gaan. Ze leren het verschil tussen ruzie maken en een conflict hebben Leerlingen inventariseren in de groep voorkomende conflicten. Ze denken na over het oplossen van erge conflicten. Leerlingen inventariseren drie soorten geweld. Ze leggen de relatie tussen geweld en pijn doen. Leerlingen leren beide kanten van een conflict te zien. Ze vergelijken conflicten in de groep met conflicten in de wereld buiten school. Leerlingen leren dat het belangrijk is om nee te kunnen zeggen (in situaties dat ze onder druk worden gezet), en hoe ze dat moeten doen. De Vreedzame De Vreedzame School: democratie School moet je leren!

21 Na de les Hieronder vindt u activiteiten om de kennis en vaardigheden uit deze les in de praktijk te brengen. Leerkracht: Herhaal nieuwe regels regelmatig. Geef opstekers aan leerlingen die zich aan de regels houden. Stel, als daar aanleiding voor is, één regel centraal gedurende bijvoorbeeld een week. Woordmuur De woorden die na deze les opgehangen worden, zijn: de regel In een regel staat wat wel en niet mag. Aan regels moet je je houden de afspraak Iets dat je met elkaar overeenkomt om te gaan doen. Je belooft elkaar dat je je aan de afspraak houdt. De Vreedzame School: democratie moet je leren!

22 Invoering Stuurgroep in school Training leerkrachten Lessenserie in alle groepen (wekelijks) Toepassing in dagelijkse praktijk Klassenbezoeken en coaching Mediatoren (leerlingen bovenbouw) Activiteiten met ouders De Vreedzame De Vreedzame School: democratie School moet je leren!

23 Vreedzame Wijk Vervolgmodule Module Groepsvergadering Gedragsproblemen LVS democratisch speelveld basislessen tweewekelijkse groepsvergadering training voorzitters oefensuggesties Basiscurriculum sociale competentie en democratisch burgerschap Quickscan De Vreedzame School: democratie moet je leren!

24 De Vreedzame Wijk it takes a village to raise a child De De Vreedzame School Wijk

25 vrije tijd straat kind thuis school De Vreedzame Wijk

26 vrije tijd straat kind thuis school De Vreedzame Wijk

27 Doelstellingen van De Vreedzame Wijk Op het niveau van de kinderen: vreedzame vaardigheden toe laten passen in andere contexten kinderen betrekken bij hun omgeving Op het niveau van de opvoeders: allemaal opvoeders verminderen handelingsverlegenheid van opvoeders eenduidig pedagogisch beleid van wijkinstellingen Op wijkniveau: een veilig, positief sociaal klimaat pedagogisch net rondom kinderen in basisschoolleeftijd. De Vreedzame Wijk

28 De Vreedzame Wijk De De Vreedzame School Wijk

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap

De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap Congres Leve het jonge kind! 2011 Deelsessie Democraatjes in de dop? Mirjam van der Ven, Eduniek Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame

Nadere informatie

Agenda. Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau

Agenda. Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau Kanaleneiland 1 Agenda Spoorboekje. Binnenkomer. Vreedzame School op kindniveau. Vreedzame School op ouderniveau. Vreedzame school op wijkniveau 2 Lotje Stremmelaar Cynthia van Lieshout Ed van der Hooft

Nadere informatie

Van Vreedzame School naar Vreedzame Wijk. De Vreedzame School

Van Vreedzame School naar Vreedzame Wijk. De Vreedzame School Van Vreedzame School naar Vreedzame Wijk Doelen Vreedzame School Essentie: kinderen krijgen een stem leren die op een verantwoorde manier gebruiken voelen zich gehoord en gezien krijgen meer verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie Obs de Bouwsteen Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN 1. Wat is actief burgerschap? Actief burgerschap is: de bereidheid en het vermogen om deel uit te kunnen maken van een

Nadere informatie

Werken aan sociale veiligheid

Werken aan sociale veiligheid Werken aan sociale veiligheid Hét Congres 25 november 2016 Presentatie door: Hélène Dongelmans en Fernanda de Hoop Agenda Welkom, binnenkomer Agenda bespreken De eisen die de overheid stelt aan sociaal

Nadere informatie

Een Vreedzame school:

Een Vreedzame school: Een Vreedzame school: Een school met een hart en educatieve partners! Peter te Riele peterteriele@hotmail.com Maandag 3 juni 2013 19.30 21.30 uur ouders school opvoeding onderwijs ouders school opvoeding

Nadere informatie

Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie

Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie 1 1. Inhoudsopgave: pagina 2. Visie op burgerschapsvorming en sociale integratie 3 3. Populatie van de Oostpoort 5 4. Beleid 5

Nadere informatie

De Vreedzame Wijk. Een praktische gids voor een samenhangend opvoedklimaat in de wijk. Leo Pauw

De Vreedzame Wijk. Een praktische gids voor een samenhangend opvoedklimaat in de wijk. Leo Pauw De Vreedzame Wijk Een praktische gids voor een samenhangend opvoedklimaat in de wijk Leo Pauw De Vreedzame Wijk Een praktische gids voor een samenhangend opvoedklimaat in de wijk Leo Pauw met medewerking

Nadere informatie

Vreedzame school Groningen

Vreedzame school Groningen Vreedzame school Groningen Dorien Petri Annelies Kassenberg December 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Vergelijking scholen A, B, C, D en E... 4 3. Conclusie... 7 2 1. Inleiding De Vreedzame school

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Info-avond De Vreedzame School Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Binnenkomer Food, Family, Fun. Agenda Binnenkomer Kernwaarden de Hoeksteen De Vreedzame School Voorbeelden uit de

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Blok 1 We horen bij elkaar Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat

Nadere informatie

Democratisch burgerschap in de basisschool

Democratisch burgerschap in de basisschool Sinds 1 februari 2006 zijn scholen verplicht aandacht te besteden aan actief burgerschap en sociale integratie. Actief burgerschap wordt door het ministerie van OCW omschreven als de bereidheid en het

Nadere informatie

Serooskerkestraat maandag 1 september uur - alle groepen

Serooskerkestraat maandag 1 september uur - alle groepen Communicatie Dit schooljaar zal er wat veranderen met de verschijningsfrequentie van de nieuwsbrief van De Evenaar. Steeds meer groepsgebonden informatie wordt door de leerkrachten via digiduif aan de

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen

Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen Datum Werken aan actief burgerschap & sociale integratie Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen Stevige mensen worden die ergens voor staan en voor gaan, die hun plek in de

Nadere informatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie & Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie E HO DIT T RK AL E W ITA? G I D IER H CA mens & maatschappij specifieke visie van leerlijn naar methodiek van methodiek naar leerlijn

Nadere informatie

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Een nieuw sociaal paradigma voor opvoeding, onderwijs en jeugdbeleid MICHA DE WINTER Jeugdzorg-problemen zijn niet oplosbaar binnen de jeugdzorg Stelselherziening

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE 1 ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE OP DE VALKENHEUVEL De wetgever schrijft scholen in Nederland voor om zich actief in te spannen om het besef van kinderen

Nadere informatie

Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats

Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Vreedzame BSO Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats Good practice van SKH, Stichting Kinderopvang Hoorn Januari 2013 Het project

Nadere informatie

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de als democratische oefenplaats Het beleid van SKH is gebaseerd op de visie van Mischa de Winter, met name wat betreft de opvang

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

Omgangsreglement De Rank 2011-2015. Inhoud

Omgangsreglement De Rank 2011-2015. Inhoud Omgangsreglement De Rank 2011-2015 Inhoud 1. De gezondheid en de veiligheid van de kinderen... 2 2. Een veilige school voor iedereen... 3 Uitgangspunt... 3 Aanpak probleemgedrag... 3 3. Aanpak grensoverschrijdend

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

De stem verheffen. Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging

De stem verheffen. Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging De stem verheffen Leerlingparticipatie als pedagogische uitdaging Prof.dr. Micha de Winter Faculty of Social Sciences Dept. of Education Utrecht, the Netherlands Participatie: hype, hyperbool,of hyperbelangrijk?

Nadere informatie

Jongerencoaching Raster

Jongerencoaching Raster Jongerencoaching Raster School is de plek waar jonge mensen kennis en vaardigheden ontwikkelen, maatschappelijk toegerust worden tot verantwoordelijke burgers en ondersteund worden hun talenten te ontwikkelen.

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage

Onderzoeksrapportage Onderzoeksrapportage Voorbereiden op verschillen Weboriëntatie Primair Onderwijs gemeente Hoorn 2015 Alkmaar, oktober 2015 Femke Broeze, onderzoeker Art.1 NHN Inhoud Samenvatting... 2 1. Inleiding... 3

Nadere informatie

Van. s o c i a a l- e m o t i o n e l e o n t w i k k e l i n g & b e g e l e i d i n g

Van. s o c i a a l- e m o t i o n e l e o n t w i k k e l i n g & b e g e l e i d i n g s o c i a a l- e m o t i o n e l e o n t w i k k e l i n g & b e g e l e i d i n g team Van Vreedzame School Over de auteur Leo Pauw is als projectleider van De Vreedzame School verbonden aan Eduniek (Maartensdijk)

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan O2A5. De dialoog als beleid

Strategisch beleidsplan O2A5. De dialoog als beleid Strategisch beleidsplan O2A5 De dialoog als beleid Bij de tijd, open, boeiend en passend, dat zijn zowel het onderwijs als de werkwijze van O2A5. We hebben dan ook gekozen voor een vernieuwende en eigentijdse

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10 Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? 15 Les 3. Oneindigheid Hoeveel is oneindig + 1? 19 Les 4. Democratie

Nadere informatie

Van gedragsregulering naar opvoeding

Van gedragsregulering naar opvoeding Van gedragsregulering naar opvoeding Over het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag Gebruikelijke benadering van gedragsproblemen: een kindgerichte blik (factoren in het kind) Leidt tot classificatie

Nadere informatie

Bijlage: pestprotocol

Bijlage: pestprotocol Bijlage: pestprotocol Pestprotocol Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen

Nadere informatie

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17 Inhoud Deel 1 Over het wat en hoe 15 1 Over het wat 17 Alles is sociaal: sociale competentie in schema 17 De activiteiten 19 Geen methode, maar een methodiek 19 De opzet van het boek 21 2 Over het hoe

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30 Inhoud 9 aanraders 1. Een kader voor voicing 04 2. Voicing: oog voor dialoog 12 3. Voicing in leren en presenteren 26 4. Voicing en participeren 40 5. Voicing en creëren 50 6. Voicing en je innerlijke

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject

Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Competenties van leerkrachten in scholen met een katholiek geïnspireerd opvoedingsproject Deze lijst is het onderzoekresultaat van een PWO-traject binnen de lerarenopleidingen van de KAHO Sint-Lieven,

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Obs Het Palet Javastraat 5 2405 CS Alphen aan den Rijn 0172 472380 www.obs-palet.nl info@obs-palet.nl

Obs Het Palet Javastraat 5 2405 CS Alphen aan den Rijn 0172 472380 www.obs-palet.nl info@obs-palet.nl Datum: 18 februari 2016 Obs Het Palet Javastraat 5 2405 CS Alphen aan den Rijn 0172 472380 www.obs-palet.nl info@obs-palet.nl Vakantie Komende week hebben de kinderen Voorjaarsvakantie. Het team van Het

Nadere informatie

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 In de samenleving ontstaan nieuwe opvattingen over de manier waarop individuele burgers in de maatschappij behoren te staan: meer betrokken, meer gericht op het

Nadere informatie

Schoolveiligheidsplan Versie 1.0

Schoolveiligheidsplan Versie 1.0 Schoolveiligheidsplan Versie 1.0 1. Inleiding In dit schoolveiligheidsplan wordt aan de hand van de visie van Educatis op het gebied van sociale veiligheid gestalte gegeven aan het veiligheidsbeleid op

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

Bijlage 20 Zelfassessment adequaat samenwerken met ouders

Bijlage 20 Zelfassessment adequaat samenwerken met ouders Bijlage 20 Zelfassessment adequaat samenwerken met ouders Deze bijlage hoort bij hoofdstuk 4.9 en 4.11. Dit zelfassessment is ontwikkeld door Barbara de Boer, adviseur bij CPS. Zij maakte daarbij gebruik

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE Visie Actief Burgerschap & Sociale Integratie Zuukerschool Epe Januari 2010 Hoofdstuk 1, Kenmerken van de omgeving en de leerlingen De Zuukerschool is een landelijk

Nadere informatie

Als pesten optreedt, moeten leerkrachten (in samenwerking met de ouders) dat kunnen signaleren en duidelijk stelling nemen.

Als pesten optreedt, moeten leerkrachten (in samenwerking met de ouders) dat kunnen signaleren en duidelijk stelling nemen. Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen en volwassenen, als er zich ongewenste

Nadere informatie

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Christelijke identiteit De Koningin Julianaschool is een open christelijke basisschool. Dat wil zeggen: iedereen is welkom. Daarbij is acceptatie van en respect

Nadere informatie

Beleid Burgerschapsvorming

Beleid Burgerschapsvorming Beleid Burgerschapsvorming 1 Inhoud Inleiding p. 3 1. Actief burgerschap en sociale integratie: kernleerplan p. 4 2. De Vreedzame School p. 6 3. Brandaan p. 9 4. Meander p. 10 5. Activiteiten Brede School

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie

Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie 1. Inleiding 1.1 Wetgeving Eind 2005 is een (onderwijs)wet aangenomen die scholen vraagt aandacht te besteden aan 'actief burgerschap en sociale integratie'.

Nadere informatie

De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en de ander.

De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en de ander. Burgerschapsvorming en sociale integratie De visie van de school We zijn een openbare basisschool. We werken volgens de richtlijnen en doelstellingen zoals beschreven in de Wet Primair Onderwijs. Het doel

Nadere informatie

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values Leertekst: materialisme en postmaterialisme, modernisme en postmodernisme Geert Hofstede laat zien hoe culturen dus op die 5 dimensies van elkaar verschillen en/of overeenkomen. Er zijn natuurlijk ook

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren GEDRAGSPROTOCOL (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren Mei 2014 Gedragsprotocol de Boomgaard I. Doel van dit gedragsprotocol: Alle kinderen van De Boomgaard moeten zich veilig voelen, zodat

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Inleiding Dit Wellant visiedocument beschrijft de algemene visie van Wellantcollege t.a.v.

Nadere informatie

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl 2013 Actief burgerschap 0 Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Hoofdstuk 1 : 3 Hoofdstuk 2 : : een doel en een middel

Nadere informatie

Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag

Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag Bijlage schoolgids 2014-2015 obs Den Aldenhaag Inhoudsopgave: Organisatie 1.1. Indeling van de groepen 1.2 Personeel Onderwijskundig 2.1 Vreedzame school 2.2. Engels Ouders 3.1 Activiteiten Commissie 3.2

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Aanbod burgerschap en sociale integratie

Aanbod burgerschap en sociale integratie Aanbod burgerschap en sociale integratie 1 Kanjertraing Dronenplein 7 2411 HE Bodegraven www.d4w.nl/prinses-beatrixschool 2 Visie Levensbeschouwelijke visie: Wij zijn een open Protestants Christelijke

Nadere informatie

Welkom. Informatieavond schooljaar

Welkom. Informatieavond schooljaar Welkom Informatieavond schooljaar 2015-2016 Afgelopen jaar Intensivering technisch lezen Invoering nieuwe veilig leren lezen. ICT ontwikkelingen in gang gezet. Invoering nieuwe methodes geschiedenis, natuur

Nadere informatie

De Vreedzame School. Blok 4 We hebben hart voor elkaar. Wij starten met de lessen uit:

De Vreedzame School. Blok 4 We hebben hart voor elkaar. Wij starten met de lessen uit: De Vreedzame School Blok 4 We hebben hart voor elkaar Wij starten met de lessen uit: Algemeen Dit blok gaat over gevoelens. Om kunnen gaan met gevoelens is van groot belang voor een positief klimaat in

Nadere informatie

Pestprotocol. Plagen en pesten. Pesten op school, hoe gaan we er mee om?

Pestprotocol. Plagen en pesten. Pesten op school, hoe gaan we er mee om? Pesten op school, hoe gaan we er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen willen zien en op onze school serieus willen aanpakken. Plagen en

Nadere informatie

De mediawijze adolescent

De mediawijze adolescent De mediawijze adolescent Amber Walraven, 12 november 2014 ITS, Radboud Universiteit Nijmegen 1 Inhoud Wat kunnen adolescenten wel op het gebied van mediawijsheid? Wat kunnen adolescenten niet op het gebied

Nadere informatie

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012 Morele Ontwikkeling van Jongeren Hanze Jeugdlezing 2012 Wiel Veugelers Universiteit voor Humanistiek Universiteit van Amsterdam Opbouw verhaal Wat is morele ontwikkeling? Wat leert onderzoek over morele

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

PAULUSPRAAT 1. Augustus 2016

PAULUSPRAAT 1. Augustus 2016 PAULUSPRAAT 1 Augustus 2016 Inhoudsopgave - Van de directie - Aanmelding nieuwe leerlingen - Nieuws van de ouderraad - Roald Dahl week - Kinderboekenweek - Voorleesexpres - Korting op schoolreisje - Agenda

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

Leo Pauw Caroline Verhoeff

Leo Pauw Caroline Verhoeff Handboek De Vreedzame Wijk (capita selecta) Leo Pauw Caroline Verhoeff De Vreedzame Wijk is mede mogelijk gemaakt door steun van de Gemeente Utrecht, ZonMw en het VSBfonds. De totstandkoming van dit Handboek

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst Pedagogische Meerstemmigheid

Inspiratiebijeenkomst Pedagogische Meerstemmigheid Datum: Locatie: Spreker: Notulist: Aanwezigen: Organisatie: 14 december Kralingen Ilias El Hadioui Majda Battaï 23 deelnemers Stichting Attanmia i.s.m. Stichting Buurtwerk Kralingen-Crooswijk De besproken

Nadere informatie

Antipest protocol. Om veiligheid voor elke leerling binnen school mogelijk te maken, zijn regels of onderlinge afspraken noodzakelijk.

Antipest protocol. Om veiligheid voor elke leerling binnen school mogelijk te maken, zijn regels of onderlinge afspraken noodzakelijk. Antipest protocol Inleiding Op onze school vinden we het belangrijk dat leerlingen op zorgvuldige manier met andere leerlingen omgaan, op zorgvuldige manier met materialen omgaan en dat zij zich binnen

Nadere informatie

We spreken van leerlingbemiddeling of peer mediation

We spreken van leerlingbemiddeling of peer mediation Ervaringen met leerlingbemiddeling Leo Pauw en Carla van Eldik Thieme schreven met medewerking van Roos Havelaar en Marlies Sneller het boek Leerlingbemiddeling, de kracht van leeftijdgenoten. Op weg naar

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vreedzaam Gouda

Nieuwsbrief Vreedzaam Gouda Nieuwsbrief Vreedzaam Gouda Januari 2014 Contact redactie nieuwsbrief (Wilma Neefjes): vreedzaamgouda@gmail.com 11/2011 Symposium In november 2011 maakt Gouda tijdens een symposium kennis met de pedagogische

Nadere informatie

Werken aan sociale veiligheid

Werken aan sociale veiligheid team Fernanda de Hoop Fernanda de Hoop is werkzaam bij de CED-Groep in Rotterdam. Zij is lid van het ontwikkelteam van De Vreedzame School en begeleidt scholen voor (speciaal) basisonderwijs en scholen

Nadere informatie

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden

Pedagogisch fundament. handboek ikc leeuwarden Pedagogisch fundament handboek ikc leeuwarden pedagogisch fundament Inhoud Moreel kader IKC Leeuwarden Dit handboek is een hulpmiddel te komen tot een pedagogisch fundament voor een IKC s. Uitgangspunt

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan Uit&Thuis

Pedagogisch beleidsplan Uit&Thuis Pedagogisch beleidsplan Uit&Thuis Gastouderopvang is een kwestie van vertrouwen. Ouders moeten de zekerheid hebben dat hun kind ook in hun afwezigheid een verantwoorde opvoeding in een veilige omgeving

Nadere informatie

3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Ontstaan vreedzame wijk

3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Ontstaan vreedzame wijk 3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Petra Jongerius is sociaal makelaar en werkt vanuit welzijn. Ze is verbonden aan de Brede School Overvecht. Ontstaan vreedzame wijk Vreedzame

Nadere informatie

Charter van de Vlaamse Interlevensbeschouwelijke Dialoog

Charter van de Vlaamse Interlevensbeschouwelijke Dialoog Charter van de Vlaamse Interlevensbeschouwelijke Dialoog I. Preambule Levensbeschouwingen zijn waardevol in onze samenleving. Ze zijn een belangrijke zingever voor mensen en dragen bij aan de gemeenschapsvorming.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Basisschool De Springschans

NIEUWSBRIEF Basisschool De Springschans Tweewekelijkse NIEUWSBRIEF Basisschool De Springschans 7-1-2016 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Lessen in geluk voor groep 7 en 8. www.gelukskoffer.nl

Lessen in geluk voor groep 7 en 8. www.gelukskoffer.nl Lessen in geluk voor groep 7 en 8 www.gelukskoffer.nl Ontstaan Gelukskoffer Vanuit Bedrijfsleven Gebaseerd op leidinggeven aan jezelf 1,5 jaar wetenschappelijk literatuuronderzoek Pilots op diverse scholen

Nadere informatie

Onderwijsinspectie. Opbrengstgericht werken! Socialiseringsfunctie scholen Sociale cohesie en burgerschap

Onderwijsinspectie. Opbrengstgericht werken! Socialiseringsfunctie scholen Sociale cohesie en burgerschap Staat van het Nederlandse onderwijs WERKEN MET GROEPSPLAN GEDRAG Dr. Kees van Overveld @kvoverveld Beleid OCW Terug naar de kern: taal en rekenen Opbrengstgericht werken Excellentie Passend onderwijs (Pesten)

Nadere informatie

Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme

Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme Hand out Voorkomen en oplossen van pesten bij kinderen met autisme In deze hand-out vindt u een korte samenvatting terug van de deelonderwerpen die Helen Wildeboer, trainer van de Stichting Omgaan met

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Nieuwsbrief. o.b.s. De Zwarm. Vreedzame School. Wat doen we in blok 4? o.b.s. De Zwarm: Samen werkt beter! 1.

Nieuwsbrief. o.b.s. De Zwarm. Vreedzame School. Wat doen we in blok 4? o.b.s. De Zwarm: Samen werkt beter! 1. Nieuwsbrief Vreedzame School o.b.s. De Zwarm www.dezwarm.nl In deze editie: We hebben hart voor elkaar Wat doen we in blok 4? Inhoud van de lessen Wat hebben we geleerd in blok 3? Ouderavond 12 april Tips

Nadere informatie

Kinderwerk op school

Kinderwerk op school Kinderwerk op school Raster In de afgelopen jaren is de samenwerking tussen het onderwijs en het Kinderwerk van Raster sterk ontwikkeld. Waar we in het begin van de samenwerking nog voorzichtige stappen

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE SBO de Regenboog Drunen SBO de Regenboog kwaliteitszorg burgerschap 18-12-2014 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Kenmerken van onze leerlingen en risico s.

Nadere informatie

Burgerschap in kaart gebracht

Burgerschap in kaart gebracht Burgerschap in kaart gebracht SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern

Nadere informatie

RKBS De Banier. Schooljaarplan

RKBS De Banier. Schooljaarplan RKBS De Banier Schooljaarplan 2017-2018 Directeur Mw. M. Wielage Adres De Blokken 16 Plaats Zwartemeer Telefoon 0591 313193 E-Mail monique.wielage@primenius.nl Datum 3-7-2017 RKBS De Banier Schooljaarplan

Nadere informatie