De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming"

Transcriptie

1 De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies; Minke Bruning

2 Aanleidingen voor invoering Nieuwe ideeën over burgerschap: van statisch naar dynamisch Doorgeschoten individualisering ieder voor zich Gebrek aan cohesie: wat bindt de bewoners van dit land? 'multiculturele drama' en angst voor radicalisering: burgerschap als alternatief vragen over nationale identiteit (bijv. presentatie rapport WRR door Maxima, invoering van de cultuur- historische canon) Manier om te benadrukken dat brede vorming belangrijk is, naast taal en rekenen erkenning van socialiserende taak van het onderwijs: onderwijs is ook opvoeden! SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

3 Beleid (2006) wet actief burgerschap en sociale integratie Het onderwijs: (1) gaat er mede van uit dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving, (2) is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie, en (3) is er mede op gericht dat leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten. Toezichtkader Inspectie van het Onderwijs SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

4 Definities OR (2003) Minister (2005): De bereidheid en het vermogen deel uit te maken van de gemeenschap en daar een actieve bijdrage aan te leveren. OR (2012) Jongeren leren functioneren, vanuit eigen idealen, waarden en normen, in een pluriforme, democratische samenleving, en bij hen het vermogen ontwikkelen aan deze samenleving een eigen bijdrage te (willen) leveren SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

5 Toezicht Inspectie Indicator 1 kwaliteitszorg: zegt de school wat ze doet en doet ze wat ze zegt? Visie: expliciteren, delen Praktijk: verhelderen, uitlijnen, aanvullen SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

6 Toezicht inspectie (2) Indicator 2 invulling: Sociale competenties Gerichtheid op Nederlandse samenleving Basiswaarden van democratische rechtstaat School als oefenplaats SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

7 Advies Onderwijsraad (augustus 2012) Drie aanbevelingen: (1) zet in op steun aan de scholen en leraren; (2) stimuleer systematische kennisopbouw; en (3) biedt scholen een inhoudelijk kompas Inhoudelijke kern wordt gevormd door democratie en identiteitsontwikkeling De raad stelt voor om in de kerndoelen een explicietere relatie met burgerschap te leggen door een aantal kerndoelen voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs te herformuleren. Leg relatie met maatschappelijke stage SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

8 De plaats van burgerschap op school basiskennis, vakken projectmatig en vakoverstijgend Contexten voor actief burgerschap Schoolgemeenschap Schoolomgeving: wijk en samenleving SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

9 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

10 Essentie wet burgerschap (toegevoegd aan al bestaande kerndoelen) Nadruk op basiswaarden en beginselen: gelijkwaardigheid, diversiteit, vrijheid van meningsuiting, rechtstaat, democratie; Activiteiten vormen toegevoegde waarde; De school is oefenplaats; Uitgaan van context school: populatie, visie, huidige aanbod; Inhoudelijke kern kan goed worden samengevat in 3 inhoudelijke domeinen: democratie, participatie en identiteit SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

11 democratie Omgaan met diversiteit, verschillende opvattingen en conflicten Sociale vaardigheden: luisteren, mening uiten, omgaan met kritiek, dialoog, discussie, debat Inspraak en beïnvloeding grondrechten (vrijheid v. meningsuiting, gelijkwaardigheid) Rechtstaat, parlementaire democratie SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

12 Participatie Meedoen, meedenken in de klas, de school en daarbuiten Betrokken bij en verantwoordelijk voor (sociale, fysieke, emotionele) omgeving Soc. Competenties: rol in groepsproces, oplossingsgericht denken SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

13 identiteit Wie ben ik, waar wil ik bij horen, waar wil ik me voor inzetten Referentiekader voor democratie en participatie Mensbeeld, maatschappijbeeld, levensbeschouwing Horen bij een groep: wederzijdse beïnvloeding SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron

14 Doel student Leerdoelen waarvoor wil de student zich inzetten? welke leerdoelen houden daarmee verband? Stageplaats In wat voor instelling kan de student dit het beste leren? Stage activiteit Wat gaat de student in de stage doen? Voorbereiding Wat moet de student vooraf gedaan en geleerd hebben ter voorbereiding? (gerelateerd aan leerervaringen, geen praktisch-logistieke zaken) Waar en met wie? (school, les, thuis, mentor, stagemakelaar, docent) Reflectie Reflectie richt zich op de gestelde doelen en de mate waarin die in activiteiten voor kwamen. Welke vorm heeft de reflectie (verslag, verhaal, foto's etc) Wie spelen daarbij een rol (docent, mentor, medestudenten, stageplek)

15 Maatschappelijke stage Maatschappelijke stage kan een manier zijn om aan burgerschapsvorming te werken (participatie, identiteit en democratie). Belangrijk: Voorbereiding Uitvoering Reflectie Bieden jullie nu Maatschappelijke stages aan?

16 Maatschappelijke stage landelijk beleid Wettelijk verplichte Maatschappelijke Stage afgeschaft per schooljaar Tot die tijd loopt de financiering gewoon door Financiering voor de MaS wordt ingetrokken per voor scholen, per 2015 voor gemeentes Mas wordt keuzevak Mas blijft onderwijstijd ( max 30 uur) Bij 30 uur vermelding op cijferlijst diploma

17 Consequenties landelijk beleid Komende tijd zoeken naar nieuwe vormen Mas. Gebruik ervaringen en creativiteit! Actie op verschillende terreinen: Scholen Organisaties Gemeentes makelaar En zoeken naar nieuwe samenwerkingsvormen!

18 Scholen Landelijk: veel scholen verder met (nieuwe) Mas. Waarom? Leeropbrengsten natuurlijk! Burgerschap blijft verplicht Mas mag onderwijstijd blijven Loopbaanoriëntatie Het ontstane netwerk rond de school blijven benutten voor ervaringsleren (school in de samenleving zijn)

19 Scholen Profilering van de school Passend bij de identiteit Kapitaalvernietiging voorkomen

20 Organisaties Ook veel organisaties gaan door met de Mas. Waarom? Ervaring opgedaan met jongeren als vrijwilliger in de organisatie Voordelen ontdekt van jongeren als vrijwilliger Bijdrage aan burgers van de toekomst Geïnvesteerd in de Mas Wissel uit in 4 tallen: wat betekent de Mas voor jullie organisatie?

21 Plannen scholen Wel/ niet verder met de Mas 30 uur of minder Hoe kan de Mas efficiënter en met minder middelen georganiseerd terwijl de leereffecten zoveel mogelijk overeind blijven?

22 Plannen scholen Projectmatig oppakken Knippenkaart Mas koppelen aan vakken ( bv aardrijkskunde, biologie) Mas dichter aansluiten bij de beroepsstages (bv. naast beroepsactiviteiten ook vrijwilligerswerk) Duurzame contacten behouden Contacten uit het Mas netwerk betrekken bij bestaande activiteiten

23 Organisaties Herbezinning door nieuwe vraag scholen: Wat kunnen wij jongeren/ scholen bieden? Wat kan wel/ wat niet ( grenzen)? Wat is voor ons tenminste van belang om stagebieder te kunnen blijven? Nieuwe samenwerkingsvormen/ stages

24 Gemeentes makelaar Gemeentes hebben te maken met transities (en ook met transitie budgetten): Transitie Jeugdzorg Transitie AWBZ, Decentralisatie Wmo (Jongeren) participatie belangrijk aandachtspunt Vandaaruit kan makelaarsfunctie mogelijk gefinancierd

25 Nieuw evenwicht Bekijk opnieuw de samenwerking/ contacten met de scholen en de makelaar: Wat zijn hun wensen? Wat zijn hun mogelijkheden en wensen, in relatie tot de wensen en mogelijkheden van jullie organisatie? Wat kan de toegevoegde waarde van de makelaar zijn na 2015? Ga op zoek naar een nieuw evenwicht

26 Wissel uit in 4 tallen Wat merk van veranderingen bij de scholen waar jullie contact mee hebben? Zijn er nieuwe vragen van scholen die je tegenkomt? Passen de vragen bij jou als organisatie? Hoe zou jouw organisatie scholen kunnen helpen de Mas met minder middelen te organiseren? Wat kan wel/ wat kan niet? Wat is tenminste nodig voor jullie organisatie om stagebieder te zijn (bv bijdrage school, uren van leerlingen, tijdstip etc)?

27 Nadere informatie Leerplanverkenning burgerschap: instrumenten voor schoolontwikkeling (SLO, 2009) Scholen voor burgerschap (Alliantie burgerschap, Uitgeverij Garant, 2010) `Verder met burgerschap in het onderwijs' (Onderwijsraad, 2012) SLO projectgroep burgerschap Jeroen Bron CPS onderwijsontwikkeling en advies; Minke Bruning

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014

Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 Actief Burgerschap op Eijkhagen 2013-2014 In de samenleving ontstaan nieuwe opvattingen over de manier waarop individuele burgers in de maatschappij behoren te staan: meer betrokken, meer gericht op het

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Inleiding Dit Wellant visiedocument beschrijft de algemene visie van Wellantcollege t.a.v.

Nadere informatie

Vorm en inhoud geven aan burgerschap. MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013

Vorm en inhoud geven aan burgerschap. MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013 Vorm en inhoud geven aan burgerschap MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013 Inhoud Inleiding Bespiegelingen burgerschap Praktische middelen: - Kijk in mijn wijk - Geen grapjes

Nadere informatie

Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016

Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016 Notitie burgerschapszin en sociale integratie Juni 2016 Voorwoord Actief burgerschap en sociale integratie is bij uitstek een thema waarover het openbaar onderwijs kleur dient te bekennen. Kenmerkend voor

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie

Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie Jenaplanbasisschool De Oostpoort Burgerschapsvorming en sociale integratie 1 1. Inhoudsopgave: pagina 2. Visie op burgerschapsvorming en sociale integratie 3 3. Populatie van de Oostpoort 5 4. Beleid 5

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord

Maatschappelijk Verantwoord Maatschappelijk Verantwoord Instrument voor zelfevaluatie actief burgerschap en sociale Integratie SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Maatschappelijk Verantwoord Instrument voor zelfevaluatie

Nadere informatie

Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Edam-Volendam

Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Edam-Volendam Partijen: Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Edam-Volendam Gemeente: Gemeente Edam-Volendam, vertegenwoordigd door mevrouw G. Kroon-Sombroek, portefeuillehouder Welzijn. Voortgezet onderwijs: Atlas

Nadere informatie

DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS

DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS TE UTRECHT INHOUD Uitkomst onderzoek Democratische School Utrecht te Utrecht 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen

Werken aan actief burgerschap & sociale integratie. Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen Datum Werken aan actief burgerschap & sociale integratie Tekst: Daan Fens, Lieke Eijsackers, Cees de Wit en Detje de Kinderen Stevige mensen worden die ergens voor staan en voor gaan, die hun plek in de

Nadere informatie

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel

Presentatie VTOI 8 april 2016. Paul Schnabel Presentatie VTOI 8 april 2016 Paul Schnabel Visie Ingrediënten voor het eindadvies Resultaten dialoog Wetenschappelijke inzichten Internationale vergelijkingen Huidige wet- en regelgeving en onderwijspraktijk

Nadere informatie

Burgerschap in kaart gebracht

Burgerschap in kaart gebracht SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern van onze expertise betreft

Nadere informatie

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl 2013 Actief burgerschap 0 Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Hoofdstuk 1 : 3 Hoofdstuk 2 : : een doel en een middel

Nadere informatie

Toezicht op Burgerschap en Integratie

Toezicht op Burgerschap en Integratie Toezicht op Burgerschap en Integratie Inhoudsopgave Voorwoord 2 1. Inleiding 3 2. Wat is burgerschap 4 3. Toezicht op burgerschap en integratie 6 4. Meer informatie over burgerschap en integratie 12 Bijlage

Nadere informatie

Wat is burgerschap? Een inleiding

Wat is burgerschap? Een inleiding Wat is burgerschap? Een inleiding Dhr. C.G.R. Ledes Wat gaan we doen? Introductie & kennismaken Absenties opnemen Afspraken maken Verwachtingen en planning van deze periode Wat is burgerschap? - opdracht

Nadere informatie

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen

logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon geen logoocw De heer prof. dr. F. P. van Oostrom Den Haag Ons kenmerk 26 mei 2005 ASEA/DIR/2005/23876 Onderwerp Taakopdracht voor de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon Bijlage(n) geen Geachte heer Van

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 16 december 2013 Burgerschap in het onderwijs

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA..DEN HAAG. Datum 16 december 2013 Burgerschap in het onderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Dit document is opgesteld door: Het Ministerie van OCW, het Ministerie van VWS en de MBO Raad in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs en JOB.

Nadere informatie

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren

Hoofdlijn advies. Wat vind jij? Laat het ons weten op: Persoonlijke ontwikkeling. Basiskennis en -vaardigheden. Vakoverstijgend leren Hoofdlijn advies Taalvaardig Rekenvaardig Digitaal vaardig Sociaal vaardig Persoonlijke ontwikkeling Basisvaardigheden Basiskennis en -vaardigheden Natuur & technologie Mens & maatschappij Taal & cultuur

Nadere informatie

Burgerschapsvorming op CCZ

Burgerschapsvorming op CCZ Burgerschapsvorming op CCZ Visie Een groot deel van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs zit op het VMBO. Jonge mensen met verschillende achtergronden, capaciteiten, culturen en leerstijlen. Zij

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE 1 ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE OP DE VALKENHEUVEL De wetgever schrijft scholen in Nederland voor om zich actief in te spannen om het besef van kinderen

Nadere informatie

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document.

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document. SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAP Inleiding Een school maakt deel uit van de maatschappij en bouwt mee aan de vorming van jonge burgers. Een groot deel van de dag, brengen jongeren door op school. Zij krijgen

Nadere informatie

Maatschappelijke stage

Maatschappelijke stage scholen Maatschappelijke stage Informatie voor scholen Leerlingen midden in de maatschappij dankzij maatschappelijke stage Via de maatschappelijke stage maken jongeren tijdens hun middelbare schooltijd

Nadere informatie

Actief Burgerschap. OBS Prinses Wilhelmina. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau-

Actief Burgerschap. OBS Prinses Wilhelmina. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau- OBS Prinses Wilhelmina Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau- Inhoud INLEIDING... 3 VISIE OP ACTIEF BURGERSCHAP... 3 1) BURGERSCHAP... 4 DRIE DOMEINEN... 4 2) ACTIEF BURGERSCHAP:

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Haarlemmermeer

Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Haarlemmermeer Convenant Maatschappelijke Stage Gemeente Haarlemmermeer Partijen: Gemeente: Gemeente Haarlemmermeer, vertegenwoordigd door Steffe Bak, portefeuillehouder Welzijn. Voortgezet onderwijs: Haarlemmermeer

Nadere informatie

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap De KNVB gelooft in de maatschappelijke meerwaarde van voetbal. Voetbal brengt de samenleving in beweging. Zo n 300.000 vrijwilligers zijn in Nederland actief bij

Nadere informatie

Kernleerplan actief burgerschap en sociale integratie

Kernleerplan actief burgerschap en sociale integratie SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern van onze expertise betreft

Nadere informatie

2015-2016 Beleidsplan Maatschappelijke stage OSG Willem Blaeu

2015-2016 Beleidsplan Maatschappelijke stage OSG Willem Blaeu 2015-2016 Beleidsplan Maatschappelijke stage OSG Willem Blaeu 1 Missie/visie OSG Willem Blaeu wil bevorderen dat leerlingen participeren in school en samenleving. Zij wil stimuleren dat de leerlingen de

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE Visie Actief Burgerschap & Sociale Integratie Zuukerschool Epe Januari 2010 Hoofdstuk 1, Kenmerken van de omgeving en de leerlingen De Zuukerschool is een landelijk

Nadere informatie

Toezichtkader actief burgerschap en sociale integratie

Toezichtkader actief burgerschap en sociale integratie OCW Toezichtkader actief burgerschap en sociale integratie Inspectie van het Onderwijs Utrecht, mei 2006 1. Inleiding Met ingang van 1 februari 2006 is de opdracht van het onderwijs om jonge mensen voor

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Brondocument. - Burgerschap - Leren & loopbaan. in het MBO. Versie Juni 2009

Brondocument. - Burgerschap - Leren & loopbaan. in het MBO. Versie Juni 2009 Brondocument - Burgerschap - Leren & loopbaan in het MBO Versie Juni 2009 JFA/113807/2009 1 Inleiding Dit brondocument is een herziene versie van het brondocument LL&B van april 2007. Hierin staan de kwalificatie-eisen

Nadere informatie

Handreiking bij kerndoelen burgerschap. Pieter Vos. Burgerschap, de nieuwste hype uit Den Haag?

Handreiking bij kerndoelen burgerschap. Pieter Vos. Burgerschap, de nieuwste hype uit Den Haag? Handreiking bij kerndoelen burgerschap Pieter Vos Burgerschap, de nieuwste hype uit Den Haag? Het zou kunnen zijn dat de nieuw gestelde doelen rond 'actief burgerschap en sociale integratie' niets anders

Nadere informatie

Actief Burgerschap. JPS de Wiekslag. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau-

Actief Burgerschap. JPS de Wiekslag. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau- JPS de Wiekslag Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau- Inhoud INLEIDING... 3 VISIE OP ACTIEF BURGERSCHAP... 3 1) BURGERSCHAP... 4 DRIE DOMEINEN... 4 2) ACTIEF BURGERSCHAP: HOE

Nadere informatie

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT Alphons Laudyschool Plaats : Amsterdam BRIN nummer : 14UA OKE 02 VSO Onderzoeksnummer : 254088 Datum onderzoek : 16-17 december 2013 Datum vaststelling : 20 februari 2014

Nadere informatie

Beleidsplan Burgerschap & Integratie

Beleidsplan Burgerschap & Integratie Beleidsplan Burgerschap & Integratie 1. Inleiding 1.1 Wetgeving Eind 2005 is een (onderwijs)wet aangenomen die scholen vraagt aandacht te besteden aan 'actief burgerschap en sociale integratie'. Centraal

Nadere informatie

Actief Burgerschap. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen

Actief Burgerschap. Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen Actief Burgerschap Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen OBS De Hobbitstee Leerdam 2010 Met open vizier.. 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Hoofdstuk 1 : Actief Burgerschap: een nadere kennismaking

Nadere informatie

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Een instrument voor de analyse van hoe seksualiteit en seksuele diversiteit voorkomt in leermiddelen voor leerlingen van 4 tot 15 jaar Inleiding

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK VRIJE SCHOOL KENNEMERLAND

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK VRIJE SCHOOL KENNEMERLAND RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK VRIJE SCHOOL KENNEMERLAND School : Vrije School Kennemerland Plaats : Haarlem BRIN-nummer : 09DF Onderzoeksnummer : 88261 Datum schoolbezoek : 6 november 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

RAPPORT ONAANGEKONDIGD KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL MISTE/CORLE

RAPPORT ONAANGEKONDIGD KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL MISTE/CORLE RAPPORT ONAANGEKONDIGD KWALITEITSONDERZOEK BASISSCHOOL MISTE/CORLE School : Basisschool Miste/Corle Plaats : Winterswijk Miste BRIN-nummer : 18ZG Onderzoeksnummer : 101822 Datum schoolbezoek : 17 oktober

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Checklist Afspraken met elkaar maken voor scholen en stagebieders

Checklist Afspraken met elkaar maken voor scholen en stagebieders Rondom: Hoe werk je samen aan een goed begeleide stage? Checklist Afspraken met elkaar maken voor scholen en stagebieders Deze checklist is voor scholen en (potentiële) stagebieders die elkaar beter willen

Nadere informatie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie LOB matrix KWC afdeling SMS Noteer in onderstaand schema alle activiteiten die jij als professional of binnen de afdeling waar je werkzaam bent mee gewerkt wordt. Dit kunnen losse instrumenten zijn zoals

Nadere informatie

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2008/2009

ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2008/2009 RAPPORT ONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2008/2009 THERESIALYCEUM School/instelling/vestiging:Theresialyceum Afdeling: havo Plaats: Tilburg BRIN-nummer: 21EX Onderzoeksnummer: 110742 Datum

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK SCHOOL MET DE BIJBEL

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK SCHOOL MET DE BIJBEL RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK SCHOOL MET DE BIJBEL School : School met de Bijbel Plaats : Gouderak BRIN-nummer : 04PJ Onderzoeksnummer : 93993 Datum schoolbezoek : 16 mei 2007 Datum vaststelling : 28 juni

Nadere informatie

Format Actief Burgerschap

Format Actief Burgerschap Format Actief Burgerschap Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen -Thé Lau- Inhoud INLEIDING... 3 VISIE OP ACTIEF BURGERSCHAP... 3 1) BURGERSCHAP... 4 DRIE DOMEINEN... 4 ) ACTIEF BURGERSCHAP:

Nadere informatie

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30

Inhoud. 9 aanraders. Meer weten? 97 Reeds verschenen 99. TIB Tool_nr.12.indd 3 09-07-15 09:30 Inhoud 9 aanraders 1. Een kader voor voicing 04 2. Voicing: oog voor dialoog 12 3. Voicing in leren en presenteren 26 4. Voicing en participeren 40 5. Voicing en creëren 50 6. Voicing en je innerlijke

Nadere informatie

Maatschappelijke stage op het Trias 1. Verschil tussen maatschappelijke stage en beroepsoriënterende stage 2. Tips voor ouders 3

Maatschappelijke stage op het Trias 1. Verschil tussen maatschappelijke stage en beroepsoriënterende stage 2. Tips voor ouders 3 Inhoudsopgave Maatschappelijke stage op het Trias 1 Verschil tussen maatschappelijke stage en beroepsoriënterende stage 2 Tips voor ouders 3 Stageboekje (deze gebruiken de leerlingen) 4 Maatschappelijke

Nadere informatie

Instrumenten duurzame ontwikkeling van kinderen

Instrumenten duurzame ontwikkeling van kinderen Instrumenten duurzame ontwikkeling van kinderen Burgerschapsontwikkeling ( sociale competence ): Vragenlijst Burgerschapscompetenties Bron: Ledoux, G., Geijsel, F., Dam, G. ten & Reumerman, R. (2010).

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD VOORTGEZET ONDERWIJS LIBERTAD TE BREDA

UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD VOORTGEZET ONDERWIJS LIBERTAD TE BREDA UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD VOORTGEZET ONDERWIJS LIBERTAD TE BREDA School/vestiging: Libertad Plaats: Breda BRIN-nummer: 31AB Datum uitvoering onderzoek: 27 november 2015 Datum vaststelling

Nadere informatie

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 In december 2007 hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Beleidsdocument Actief Burgerschap Clusius College Alkmaar

Beleidsdocument Actief Burgerschap Clusius College Alkmaar Beleidsdocument Actief Burgerschap Clusius College Alkmaar Clusius College Alkmaar Versie 24-05-11 1 INLEIDING: Scholen zijn vanaf 1 februari 2006 verplicht om in hun onderwijs aandacht te besteden aan

Nadere informatie

Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie

Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie Beleid Actief burgerschap & Sociale integratie 1. Inleiding 1.1 Wetgeving Eind 2005 is een (onderwijs)wet aangenomen die scholen vraagt aandacht te besteden aan 'actief burgerschap en sociale integratie'.

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK PCB PRINSES JULIANA

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK PCB PRINSES JULIANA RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK PCB PRINSES JULIANA School : PCB Prinses Juliana Plaats : Gouda BRIN-nummer : 08VP Onderzoeksnummer : 89264 Datum schoolbezoek : 24 november 2006 Datum vaststelling : 16 januari

Nadere informatie

Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo

Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo Beleidsnotitie Maatschappelijke stages in Hengelo Hengelo, maart 2009 282843 conceptnotitie Maatschappelijke Stages.doc Pagina 1 van 6 03-06-2009 1. Inleiding Dit document vormt de beleidsvisie van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 289 Voortgezet Onderwijs Nr. 85 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

BURGERSCHAP IN HET MBO. Docenten in burger. november 2013

BURGERSCHAP IN HET MBO. Docenten in burger. november 2013 BURGERSCHAP IN HET MBO Docenten in burger Auteurs Ellen Verheijen, Expertisecentrum Beroepsonderwijs november 2013 Als mbo-docent leid je studenten op voor een beroep. Maar niet alleen dat. Je taak is

Nadere informatie

Forum: 13.15 14.45 uur

Forum: 13.15 14.45 uur Forum: Peter de Vries, principal consultant CPS Hans Christiaanse, Projectleider ExpertisePunt Ouderbetrokkenheid Gerda Op het Veld, Jeugd, sport en onderwijs NOC*NSF Gerard van Uunen, Sylvia Visser en

Nadere informatie

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers

Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Kwetsbare gemeenten, ondernemende burgers Een nieuw sociaal paradigma voor opvoeding, onderwijs en jeugdbeleid MICHA DE WINTER Jeugdzorg-problemen zijn niet oplosbaar binnen de jeugdzorg Stelselherziening

Nadere informatie

OBS De Hobbitstee Leerdam

OBS De Hobbitstee Leerdam BELEIDSPLAN ACTIEF BURGERSCHAP 2014-2018 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen OBS De Hobbitstee Leerdam Met open vizier.. 2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING pagina 4 HOOFDSTUK 1 ACTIEF BURGERSCHAP:

Nadere informatie

Evaluatie. De MaS. Start jaar 2008/2009 tot en met 2012

Evaluatie. De MaS. Start jaar 2008/2009 tot en met 2012 Evaluatie De MaS Start jaar 2008/2009 tot en met 2012 Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina Inleiding 3 1. Maatschappelijke stage (MaS) 4 1.1. Te bereiken resultaat 4 1.2 Taak van de gemeente op het gebied van

Nadere informatie

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17 Inhoud Deel 1 Over het wat en hoe 15 1 Over het wat 17 Alles is sociaal: sociale competentie in schema 17 De activiteiten 19 Geen methode, maar een methodiek 19 De opzet van het boek 21 2 Over het hoe

Nadere informatie

Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst

Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst Stappenplan en checklist convenant / samenwerkingovereenkomst Met dit stappenplan en deze checklist legt u de basis voor een samenwerkingsovereenkomst tussen alle samenwerkingspartners in uw regio. Wat

Nadere informatie

Maatschappelijke stage

Maatschappelijke stage scholen Maatschappelijke stage Informatie voor scholen Leerlingen midden in de maatschappij dankzij maatschappelijke stage Via de maatschappelijke stage maken jongeren tijdens hun middelbare schooltijd

Nadere informatie

Burgerschap op het Willem Blaeu

Burgerschap op het Willem Blaeu Burgerschap op het Willem Blaeu 1. Vooraf Voor u ligt het plan burgerschapsvorming van OSG Willem Blaeu. Het plan bevat een korte beschrijving van de school. Vervolgens formuleren wij onze onderwijsvisie

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG PO, VO, MBO, HO&S IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/2008

KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/2008 RAPPORT KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/2008 DE HOLTHUIZEN School: De Holthuizen Plaats: Haaksbergen BRIN-nummer: 12YQ Onderzoeksnummer: 103463 Datum uitvoering onderzoek:

Nadere informatie

Actief Burgerschap. De Brummelbos Erica 2015-2016. In een wereld leven van, voor en met elkaar!

Actief Burgerschap. De Brummelbos Erica 2015-2016. In een wereld leven van, voor en met elkaar! Actief Burgerschap De Brummelbos Erica 2015-2016 In een wereld leven van, voor en met elkaar! 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1 : Actief Burgerschap Hoofdstuk 2 : Actief Burgerschap: een doel en een

Nadere informatie

Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional

Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional Interdisciplinaire samenwerking in de wijk: de T-shaped professional Groningen, 11 november 2013 Lies Korevaar, lector Rehabilitatie e.l.korevaar@pl.hanze.nl Overzicht Inleiding Interdisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012

Morele Ontwikkeling van Jongeren. Hanze Jeugdlezing 2012 Morele Ontwikkeling van Jongeren Hanze Jeugdlezing 2012 Wiel Veugelers Universiteit voor Humanistiek Universiteit van Amsterdam Opbouw verhaal Wat is morele ontwikkeling? Wat leert onderzoek over morele

Nadere informatie

UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS WINFORD UTRECHT BASISONDERWIJS TE UTRECHT. Winford Utrecht Basisonderwijs

UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS WINFORD UTRECHT BASISONDERWIJS TE UTRECHT. Winford Utrecht Basisonderwijs UITKOMST KWALTEITSONDERZOEK NIET BEKOSTIGD PRIMAIR ONDERWIJS WINFORD UTRECHT BASISONDERWIJS TE UTRECHT School: Winford Utrecht Basisonderwijs Plaats: Utrecht BRIN-nummer: 30UG Datum uitvoering onderzoek:

Nadere informatie

Visie samenwerkingsverband vo passend onderwijs noordlimburg. (31.01)

Visie samenwerkingsverband vo passend onderwijs noordlimburg. (31.01) Visie samenwerkingsverband vo passend onderwijs noordlimburg. (31.01) (groeidocument) (mei 2013) Uitgangspunten. Passend onderwijs voor alle leerlingen. Elke leerling heeft recht op passend onderwijs.

Nadere informatie

Jonge burgers in het praktijkonderwijs

Jonge burgers in het praktijkonderwijs Jonge burgers in het praktijkonderwijs Een basis voor burgerschap SLO nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling Jonge burgers in het praktijkonderwijs Een basis voor burgerschap Colofon 2006

Nadere informatie

VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE VISIESTUK ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE SBO de Regenboog Drunen SBO de Regenboog kwaliteitszorg burgerschap 18-12-2014 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Kenmerken van onze leerlingen en risico s.

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP. Op CDS t Kompas

ACTIEF BURGERSCHAP. Op CDS t Kompas ACTIEF BURGERSCHAP Op CDS t Kompas ACTIEF BURGERSCHAP Voorwoord Kinderen voorbereiden op hun rol van burger in de samenleving is al eeuwenlang een taak van het onderwijs. In de Wet op Primair Onderwijs

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Kenmerken van onze leerlingen, ouders, omgeving en risico s.

Hoofdstuk 1: Kenmerken van onze leerlingen, ouders, omgeving en risico s. Hoofdstuk 1: Kenmerken van onze leerlingen, ouders, omgeving en risico s. Driestromenland ligt in Lelystad Zuidoost in de deelwijk Waterwijk. De school is een afspiegeling van de wijk. Kenmerken van de

Nadere informatie

Toekomst Maatschappelijke Stage Rapportage ledenpeiling oktober 2013

Toekomst Maatschappelijke Stage Rapportage ledenpeiling oktober 2013 Toekomst Maatschappelijke Stage Rapportage ledenpeiling oktober 2013 Ledenpeiling Besturenraad Toekomst Maatschappelijke Stage pag. 1 Inleiding Sinds 2011 is de Maatschappelijke Stage verplicht voor scholen.

Nadere informatie

Maatschappelijke stage

Maatschappelijke stage stagebieders Maatschappelijke stage Informatie voor stagebieders Vanaf 2011-2012 zoeken zo n 195.000 leerlingen per jaar een leuke, leerzame en zinvolle stageplaats Wij voelen ons maatschappelijk verantwoordelijk

Nadere informatie

gemeenten Gemeenten en de maatschappelijke makelaarsfunctie

gemeenten Gemeenten en de maatschappelijke makelaarsfunctie gemeenten Gemeenten en de maatschappelijke makelaarsfunctie De makelaarsfunctie voor vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage Sinds 2008 ontvangen gemeenten extra geld voor het opzetten van een maatschappelijke

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK UNIE NOORD, THEATER HAVO/VWO AFDELINGEN HAVO EN VWO Plaats: Rotterdam BRIN-nummer: 02VG-19 Registratienummer: 3482644 Onderzoek uitgevoerd op: 6 december 2012

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS TE EINDHOVEN INHOUD Uitkomst onderzoek DOE040 VO te Eindhoven 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage

Nadere informatie

Talen in het curriculum van de toekomst

Talen in het curriculum van de toekomst Talen in het curriculum van de toekomst SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Jornada de formación para profesores de español como lengua extranjera, Utrecht 16 enero 2017 Daniela Fasoglio,

Nadere informatie

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 4: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema 1 Introles De leerling oriënteert zich op

Nadere informatie

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values Vrijwilligerswerk 1. Beantwoord de volgende vragen voor jezelf: - Doe jij vrijwilligerswerk? Zo ja, wat doe je en waarom? Zo niet, waarom doe je het niet en wat zou je eventueel wel willen doen? - Ken

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar H HAVO 4. Pleinschool Helder

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar H HAVO 4. Pleinschool Helder Schooljaar 2014-2015 Pleinschool Helder 1415 Vak: Nederlands SE01 1401 P4 Debat T M 10 H4 periode 4 SE02 1402 Gemiddelde van toetsen H4, niet zijnde SE-toetsen T 10 2 1415 Vak: Engels SE01 1401 Gemiddelde

Nadere informatie

1. Met toepassing van artikel 169, tweede lid, van de Gemeentewet delen wij u het volgende mede.

1. Met toepassing van artikel 169, tweede lid, van de Gemeentewet delen wij u het volgende mede. ^^^H Datum - 3 JULI 2008 Nr. Van Aan Kopie aan Het college van B&W De raads- en duoburgerleden Contactpersoon: Theeuw Ambagts Email: M.A.A.M.Ambagts@bergenopzoom.nl Tel: 0164-277305 Onderwerp Maatschappelijke

Nadere informatie

Maatschappelijke stage

Maatschappelijke stage stagebieders Maatschappelijke stage Informatie voor stagebieders Vanaf 2011-2012 zoeken zo n 195.000 leerlingen per jaar een leuke, leerzame en zinvolle stageplaats Wat is dat eigenlijk, de maatschappelijke

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS DE MEANDER

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS DE MEANDER RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OBS DE MEANDER School : OBS De Meander Plaats : Delfgauw BRIN-nummer : 28CZ Onderzoeksnummer : 90721 Datum schoolbezoek : 16 januari 2007 Datum vaststelling : 7 mei 2007 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Handleiding Coaching/stagereflectie

Handleiding Coaching/stagereflectie Fontys Hogeschool Pedagogiek Coaching/Intervisie Minor Forensische Orthopedagogiek 2013-2014 Studiejaar 3 Handleiding Coaching/stagereflectie Voor studenten voltijd Minor Forensische Orthopedagogiek Studiejaar

Nadere informatie

KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/2008

KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/2008 RAPPORT KWALITEITSONDERZOEK IN HET KADER VAN HET ONDERWIJSVERSLAG 2007/ P.C.B.S. DE KLISTER School: p.c.b.s. De Klister Plaats: Nieuw Buinen BRIN-nummer: 05RC Onderzoeksnummer: 107525 Datum uitvoering

Nadere informatie