Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw?"

Transcriptie

1 Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw? GO! Dag van het secundair onderwijs Brussel, 6/2/2015 Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW)

2 Een midlife crisis? SO van jaren Select publiek Industriële samenleving Rechtlijnige loopbanen Witte samenleving Democratisering SO van vandaag Alle jongeren Kennisdiensten, spitstechnologie Turbulente loopbanen Superdiversiteit Conflict 2

3 Daarom 1. Een langere en bredere basisvorming voor alle jongeren 2. Meer inzetten op STEM (en duaal leren) 3. Een meer positieve en geleidelijke studieoriëntering

4 Daarom (1) een langere en bredere basisvorming Jongeren voorbereiden op complexiteit van postmoderne samenleving Wereld beter begrijpen => kritisch-reflexief vermogen Kennissamenleving => meer parate kennis & vaardigheden (ICT, techniek, natuurwetenschappen ) Diversiteit en globalisering => meer talen en interculturele vaardigheden Levenslang leren => meer leervaardigheden en minder Geheugentraining (de computer onthoudt voor ons) Specialisatie (= taak voor HO en VWO)

5 Langere en bredere basisvorming in meer gemengde scholen => betere burgerschapsattitudes academische segregatie = schotten tussen studierichtingen, klassen, scholen waardoor groepen leerlingen langdurig van elkaar gescheiden worden o => onderlinge spanningen, ressentiment e.d. tussen leerlingen van verschillende onderwijsvormen en scholen o => op termijn: (verhoogd risico van) politiek cynisme, intolerantie, anti-politiek, extreem-rechtse attitudes In meer gemengde schoolsystemen zijn burgerschapsattitudes positiever 5

6 Academische (de)segregatie en burgerschap Democratische basiswaarden Mate van academische segregatie 6

7 Dé randvoorwaarde: anders omgaan met heterogene leerlingengroepen Huidige oplossing : curriculumdifferentiatie tussen / binnen scholen (met risico s vandien: divergente leertrajecten => sociale ongelijkheid uitvergroot) Toekomst: o o Differentiëren binnen de klas: Differentiatie-uren (verbreden, verdiepen, remediëren ) => kans op win-win situaties, maar opgelet voor verkapte curriculumdifferentiatie Differentiëren qua inhoud, proces, product binnen een vak positief gebruik maken van diversiteit: coöperatief leren, peer tutoring enz. 7

8 Daarom (2) meer inzetten op STEM en duaal leren In Vlaanderen studeren jaarlijks onvoldoende jongeren af met diploma s op gebied van exacte wetenschappen, toegepaste wetenschappen, ICT en techniek (STEM). De komende jaren zal deze problematiek zich nog scherper stellen door het toenemend aantal technici, ingenieurs en wetenschappers dat met pensioen gaat en zal moeten vervangen worden. Deze problematiek belemmert de economische groei en de verdere ontwikkeling van de kennismaatschappij in Vlaanderen. (van den Berghe & De Martelaere, Kiezen voor STEM, VRWI, 2012) 8

9 Hoezo: langere en bredere basisvorming meer techniek en wetenschappen? Techniek en wetenschappen in het gemeenschappelijke kerncurriculum voor iedereen (technologische geletterdheid) Dit zal hopelijk zorgen voor meer leerlingen in een sterker en aantrekkelijker TSO en BSO Als leerloopbanen langer worden is er tijd voor langere basisvorming zonder in te boeten op beroepsgerichte kennis

10 Dualisering in derde graad? Cf. succes van projecten alternerend leren in jaren 80 Duaal leren levert (nog) betere aansluiting op arbeidsmarkt dan voltijds T/BSO, maar houdt zelfde risico s in van werkloosheid in de latere loopbaan

11 Dualisering in derde graad? Cf. succes van projecten alternerend leren in jaren 80 Duaal leren levert (nog) betere aansluiting op arbeidsmarkt dan voltijds T/BSO, maar houdt zelfde risico s in voor de latere loopbaan => belang van goede sleutelvaardigheden i.f.v. LLL en inzetbaarheid op langere termijn => beperking van duaal leren tot derde graad = goede keuze indien dit betekent dat er meer ruimte is voor brede vorming in 2 e graad

12 Daarom (3) latere en meer geleidelijke oriëntering 12-jarigen hebben geen benul van studierichtingen en beroepenvelden => ouders en leerkrachten beslissen voor hen => meer sociaal vertekende oriëntering 16-jarigen kiezen rijper, meer zelfstandig en onafhankelijk van sociaal milieu 12

13 Studieoriëntering naar socio-economisch deciel in huidig SO Bron: Hirtt, 2014

14 Daarom (3) latere en meer geleidelijke oriëntering 12-jarigen hebben geen benul van studierichtingen en beroepenvelden => ouders en leerkrachten beslissen voor hen => meer sociaal vertekende oriëntering 16-jarigen kiezen rijper, meer zelfstandig en onafhankelijk van sociaal milieu Oriëntering op 12 jaar veroorzaakt meer fouten => frustraties en demotivatie => onderpresteren en vroegtijdige uitval op 16 jaar meer trefzeker en gemotiveerd => meer inzet en succes 14

15 Negatieve studiekeuze en demotiegevoel in huidig SO Data: ICCS (burgerschapsopvoeding) Gepercipieerde neerbuigendheid omtrent mijn studiekeuze ,2 51,5 67,8 37,4 27,6 20,7 20,9 22,4 11,5 ASO (n: 938) TSO (n: 503) BSO (n: 380) (Helemaal) niet akkoord Tussen beide (Helemaal) akkoord Sterker demotie-gevoel naarmate moeder hoger geschoold is, een meer accidentele loopbaan achter de rug heeft en B-attesten heeft gekregen 15

16 Van demotie tot demotivatie 16

17 Hoe positief oriënteren? Meer (echte) gelijkwaardigheid van studierichtingen (bij voorkeur ook afschaffen van onderwijsvormen) Domeinscholen bouwen bruggen tussen verwante studierichtingen met doorstromings- en arbeidsmarktgerichte finaliteiten Criterium bekwaamheid in studiekeuzebegeleiding durven vervangen door belangstelling (waar nodig met ondersteuning - differentiatie) Leerlijn leren kiezen o Zelfkennis en keuzebekwaamheid in BaO o Experimenteer-ruimte in differentiatie-uren 1 e en 2 e graad o Kennis van studiegebieden en beroepenvelden o Onderhandelingsvaardigheden Een formatief attesteringsbeleid (attest als basis voor onderhandelde oriëntering )

18 Besluit De hervorming (modernisering) van het SO is niet alleen een verhaal van gelijke kansen. Het is een kwestie van Her-ijking van de maatschappelijke en economische functie van onderwijs Brede sleutelvaardigheden voor elke jongere: aanpassingsvermogen, levenslange leervaardigheden, zelfsturing, burgerschap, wetenschap en techniek Recht op zelfbestemming Leerplezier en motivatie

19 Bijlage: hervorming ten koste van neerwaartse nivellering? (Lavrijsen & Nicaise) 19

20 Comprehensief onderwijs: neerwaartse nivellering?

21 Voor meer wetenschappelijke zekerheid differences-in-differences methode Institutionele omgeving Andere onderwijskenmerken Institutionele omgeving Andere onderwijskenmerken Uitkomsten lager ond. Uitkomsten secundair ond. Vroege oriëntering 21

22 Effect van vroege oriëntering op leerwinst tussen 4 e lj basis- en 4 e lj secundair onderwijs: negatief

23 Vooral nefast voor zwakkere presteerders

24 Maar ook geen (duidelijke) baat voor sterke leerlingen

25 Algemeen besluit Brede basisvorming (comprehensieve onderbouw SO) Is op zich beter in postmoderne samenleving Is sociaal rechtvaardiger Leidt ook nog tot betere gemiddelde prestaties! (geen verliezers, alleen winnaars) Dit veronderstelt een investering in vaardigheden van leerkrachten / scholen om positief om te gaan met diversiteit 25

Waarom de hervorming broodnodig is

Waarom de hervorming broodnodig is Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Waarom de hervorming broodnodig is Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Mede namens Mieke Van Houtte, Bram Spruyt, Dimo Kavadias, Jan Ardies, Jelle Boeve-De

Nadere informatie

Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias

Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias Inhoud Voorwoord 11 Ides Nicaise, Bram Spruyt, Mieke Van Houtte, Dimokritos Kavadias Intermezzo 1. Worstelen om jezelf te blijven 17 Emma (oud-leerling) Hoofdstuk 1. Het onderwijsdebat: een tussenstand

Nadere informatie

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven www.steunpuntssl.be Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 Mijn mening is. 1. Het secundair onderwijs moet hervormd worden. o Ja o Neen 2. De schotten tussen de onderwijsvormen ASO BSO KSO TSO moeten worden afgeschaft.

Nadere informatie

Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs. Vlaams Parlement, 18 januari 2017

Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs. Vlaams Parlement, 18 januari 2017 Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs Vlaams Parlement, 18 januari 2017 Tussenkomst Jo De Ro (Open Vld) Maar vooral beste ouders en leerkrachten die thuis dit actueel debat aan t volgen zijn:

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 WAAROM? 27 VERBETERPUNTEN STERKTES BEHOUDEN 9 thema s basisonderwijs inhoudelijke aanpak secundair onderwijs structuur secundair onderwijs aansluiting onderwijs

Nadere informatie

Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! / Commissie Onderwijs 5 maart 2015

Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! / Commissie Onderwijs 5 maart 2015 Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! koen.bollaert@g-o.be / 0497 45 64 28 Commissie Onderwijs 5 maart 2015 Inhoud PPGO! Inleiding Partnerschap Succesfactoren Visie op onderwijs Deelcertificaten Belang

Nadere informatie

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs OLFA EDEGEM WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs Wat na het zesde leerjaar??? KIEZEN = PROCES gebeurt STAP VOOR STAP (boekje klas): ) ik denk na over kiezen ) ik leer mezelf

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs Starten in het secundair onderwijs Een overzicht Inleiding Structuur van het secundair onderwijs Wat verandert er in de toekomst? PAUZE Verhalen van kinderen Een goede schoolkeuze Waarmee rekening houden?

Nadere informatie

Op stap naarhet secundair onderwijs

Op stap naarhet secundair onderwijs Op stap naar het secundair onderwijs SO SLO Mariadal idl Hoegaarden Type 1 In de klas Thuis Keuzebegeleiding Op stap naarhet secundair onderwijs Bezoek scholen Klasgesprek Gesprekken ouders kind Brochures

Nadere informatie

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau

Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau Een exploratieve studie naar de relatie tussen geïntegreerd STEM-onderwijs en STEM-vaardigheden op secundair niveau dr. H. Knipprath ing. J. De Meester STEM Science Engineering Technology Mathematics 2

Nadere informatie

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Onderzoek naar de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2013 worden 1 jaar lang gevolgd (tot en met juni 2014) Succes wordt

Nadere informatie

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS http://www.klasse.be/tvklasse/ 12751-Naar-het-secundair DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS Hoe kiezen?

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Zeker weten dat je er al ergens van hoorde spreken: de vernieuwing van het secundair onderwijs. Tegen de achtergrond van een samenleving die grondig

Nadere informatie

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit 1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit School: Sint-Jozefinstituut Onderwijsvorm: Graad: Studierichting: 1ste graad 1 ste leerjaar A 2 de leerjaar Industriële wetenschappen

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

STEM monitor april 2015 RITA DUNON

STEM monitor april 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 30 april 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEM-opleidingen en richtingen

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool WATHOE LEREN KIEZEN Wat gebeurt er in de klas? Het werkboekje WATHOE leren kiezen WATHOE het secundair onderwijs Hoe ziet het secundair onderwijs eruit? Wat kan ik er leren? Het

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs

Modernisering Secundair Onderwijs Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Kabinet van Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Drie conceptnota s Eerste graad SO Tweede en derde graad SO Bestuurlijke

Nadere informatie

Oriëntatienota hervorming SO

Oriëntatienota hervorming SO VVKSO CODIS/DOC/10/26 2010-10-08 Oriëntatienota hervorming SO CODI-aso 28 september 2010 Structuur SO in de toekomst Voorstel kijkwijzer (bureau VVKSO 30-9-10) Gradenstructuur behouden Totale persoon vormen

Nadere informatie

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede

Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede Workshop 3: Vaardigheden, ongelijkheid en armoede PIAAC-studiedag 20/03/2014 Jeroen Lavrijsen & Ides Nicaise HIVA-KU Leuven www.steunpuntssl.be Vragen In welke mate worden de vaardigheden van de Vlaamse

Nadere informatie

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Tienen

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Tienen Op stap naar het secundair onderwijs VCLB Tienen Inhoud 1. Kiezen 2. Structuur van het secundair onderwijs 3. Kiezen van een richting 4. Kiezen van een school 5. Keuzebegeleiding door school en CLB 6.

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs

Modernisering Secundair Onderwijs Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Kabinet van Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Drie conceptnota s Eerste graad SO Tweede en derde graad SO Bestuurlijke

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Vlaams Viceminister-president en Vlaams minister van Onderwijs, Hilde Crevits Waarom? Het goede koesteren en versterken waar nodig! te

Nadere informatie

DEEL I 1 ste Graad. 1 ste graad. Lessentabel: Complementaire uren worden aangegeven met *****(één voor elk lesuur)

DEEL I 1 ste Graad. 1 ste graad. Lessentabel: Complementaire uren worden aangegeven met *****(één voor elk lesuur) 1ste graad 1ste jaar B School: Graad: Studierichting: Heilig Hart van Maria-instituut s Gravenwezel Mater Dei-Instituut Brasschaat Sint-Cordula-instituut Schoten Sint-Jozefinstituut Schoten 1 ste graad

Nadere informatie

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen Menselijk niveau: Het is nodig dat het onderwijs NU massaal ICT hulpmiddelen integreert in het onderwijzen en leren om zo de kinderen voor te bereiden op de toekomst waarin creatieve en innovatieve vaardigheden

Nadere informatie

Hervorming van het secundair onderwijs: een mijlpaal in de democratisering? Verslag van de studienamiddag 14 mei 2009 - School+

Hervorming van het secundair onderwijs: een mijlpaal in de democratisering? Verslag van de studienamiddag 14 mei 2009 - School+ Hervorming van het secundair onderwijs: een mijlpaal in de democratisering? Verslag van de studienamiddag 14 mei 2009 - School+ Deze studiedag werd gewijd aan de Visietekst voor de hervorming van het secundair

Nadere informatie

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING Mijnheer de voorzitter, Beste collega s, Onze kinderen zijn het kostbaarste wat we hebben. Ieder van

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

Op stap naar. Het secundair onderwijs. Vrij CLB Roeselare Kattenstraat Roeselare

Op stap naar. Het secundair onderwijs. Vrij CLB Roeselare Kattenstraat Roeselare Op stap naar Het secundair onderwijs Onderwijsloopbaanbegeleiding een opdracht van het CLB Proces begeleiding Aanvullend aan de school Op vraag Kiezen roept veel vragen op 1. Vragen naar informatie 2.

Nadere informatie

Studiekeuze voor de leerlingen van 1A en 1B

Studiekeuze voor de leerlingen van 1A en 1B Studiekeuze voor de leerlingen van 1A en 1B Examenperiode voor de leerlingen van 1A Halve dag systeem Examenrooster: op smartschool + in agenda Mogelijkheid tot instuderen op school Projectperiode voor

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX Leerlingen BSO Slaagkansen hoger

Nadere informatie

Verloop infoavond. Een goede studiekeuze. Een goede studiekeuze. Een foute studiekeuze? 19/10/2016

Verloop infoavond. Een goede studiekeuze. Een goede studiekeuze. Een foute studiekeuze? 19/10/2016 Verloop infoavond Een goede studiekeuze Structuur van het secundair Schoolkeuze kiezer Inschrijvingen Vragen 1 Een goede studiekeuze Een goede studiekeuze Zelfkennis Zelfkennis Informatie Goede studiekeuze

Nadere informatie

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school De middenschool is ten einde Iedereen vertrekt naar een andere school Een stapsgewijs proces Een gezamenlijk proces Leerling Ouders School CLB STAP 1: werken aan keuzerijpheid Wie ben ik? Rapportonderzoek

Nadere informatie

3 De eerste graad van het secundair onderwijs

3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3.1 Situering De startende leerlingen in het secundair onderwijs verschillen sterk van interesses, talenten en mogelijkheden. Bovendien bevinden ze zich in

Nadere informatie

STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs

STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs STEM didactiek - een overzicht Vernieuwde didactiek voor wiskunde, wetenschappen en techniek in het Vlaamse secundair onderwijs Wim Dehaene KULeuven-ESAT-MICAS Wie ben ik prof. dr. ir. Wim Dehaene wim.dehaene@esat.kuleuven.be

Nadere informatie

Pijnpunten huidig secundair onderwijs

Pijnpunten huidig secundair onderwijs Onderwijshervorming 2013 Pijnpunten huidig secundair onderwijs Vlaanderen heeft een sterk secundair onderwijs, dat blijkt uit vele internationale rapporten. Maar toch werden er in diverse onderzoeken ook

Nadere informatie

Op Stap naar het SO 0

Op Stap naar het SO 0 Op Stap naar het SO 0 We staan stil bij Verandering troef! Een goede keuze maken De structuur van het secundair onderwijs Nieuwtjes Veranderen of overstappen? Op voorwaarde Een A-, B- of C-attest? Wat

Nadere informatie

We W lk l o k m Infoavond Op w e w g naar de t w t e w ede g ra r ad

We W lk l o k m Infoavond Op w e w g naar de t w t e w ede g ra r ad Welkom Infoavond Op weg naar de tweede graad De oriënteringsprocedure maart informeren leerlingen keuze leerling april informeren ouders keuze ouders De oriënteringsprocedure mei voorlopig advies klassenraad

Nadere informatie

Sessie 1: Vluchten kan niet meer, je vleugels uitslaan wel.

Sessie 1: Vluchten kan niet meer, je vleugels uitslaan wel. Sessie 1: Vluchten kan niet meer, je vleugels uitslaan wel. Werkgroep: 2 Werkgroepbegeleider: Jan Bonne Verslaggever: Marjolein Lassuyt Inleiding Tijdens het eerste referaat brengt Simon Boone ons op de

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN

DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN VAKGROEP SOCIOLOGIE ONDERZOEKSGROEP CUDOS DE GEVOLGEN VAN EEN HIËRARCHISCH SECUNDAIR ONDERWIJS VOOR KEUZES VAN JONGEREN Mieke Van Houtte STRUCTUUR VAN HET VLAAMSE ONDERWIJSSYSTEEM 1 Rigide onderwijsvormen

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding quiz. Specifieke vakken binnen HW VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN. Situering Humane Wetenschappen binnen SO

Inhoud. Inleiding quiz. Specifieke vakken binnen HW VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN. Situering Humane Wetenschappen binnen SO Inhoud VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN Inleiding quiz Situering HW binnen SO Specifieke vakken binnen HW Lessentabel Profiel leerlingen Vervolgopleidingen Jaarplan Ruben Delafontaine Inleiding quiz Surf

Nadere informatie

WIE IS VVKSO? VVKSO. Juridische/administratieve/pedagogischdidactische ondersteuning van scholen/sb en SG

WIE IS VVKSO? VVKSO. Juridische/administratieve/pedagogischdidactische ondersteuning van scholen/sb en SG OVERZICHT Wie is VVKSO? Uitgangspunt en vaststellingen SG KSLeuven..een sterk merk SG KSLeuven..knipperlichten Doelstelling van een toekomstig SO Kritische succesfactoren Wat is de finaliteit van SO? 2

Nadere informatie

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar Starten in het Secundair onderwijs 6 de leerjaar p. 1 De grote stap! De grote stap p. 2 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1 3 de graad 2 de graad 1 ste graad p. 3 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1??

Nadere informatie

Cetin Özkan Algemeen Directeur

Cetin Özkan Algemeen Directeur Cetin Özkan Algemeen Directeur Slechts 17 à 20 % van de allochtone studenten slagen in hun eerste jaar hoger onderwijs. Ondervertegenwoordiging van de allochtone studenten in ASO en TSO. Oververtegenwoordiging

Nadere informatie

ONDERWIJS & ONDERNEMEN

ONDERWIJS & ONDERNEMEN ONDERWIJS & ONDERNEMEN Zuurstof voor ons onderwijs Zuurstof voor onze toekomst DUAAL LEREN Beste collega-ondernemer, Goed gevormd talent is het basisingrediënt van economische groei en vooruitgang. Jongeren

Nadere informatie

CD&V ONDERWIJS 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST. Sterker onderwijs, Sterkere toekomst ONS 3D PLAN ONDERWIJS

CD&V ONDERWIJS 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST. Sterker onderwijs, Sterkere toekomst ONS 3D PLAN ONDERWIJS CD&V 3 D PLAN STERKER ONDERWIJS, STERKERE TOEKOMST ONDERWIJS DE AANPAKKERS VAN MORGEN ZITTEN VANDAAG IN MIJN KLAS. ONS VLAAMS ONDERWIJS IS TOP! PARTICIPATIE VAN KINDEREN VANAF 3 JAAR IN HET ONDERWIJS HEEFT

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/ Op stap naar het secundair onderwijs met accent op Kennismaking met onze BaSo-fiche Ba = basisonderwijs So = secundair onderwijs Document met alle relevante informatie over het kind om zo vlot de overgang

Nadere informatie

Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie

Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie Screening van de studierichtingen in het studiegebied Fotografie in het voltijds secundair onderwijs 23 april 2015 Inhoudstafel Inleiding... 4 1 Beeld van

Nadere informatie

Gelijk onderwijskansenbeleid: op zoek naar meer resultaat

Gelijk onderwijskansenbeleid: op zoek naar meer resultaat Gelijk onderwijskansenbeleid: op zoek naar meer resultaat Ides Nicaise (HIVA / PPW) (m.m.v. M. Vandeputte, K. Bellens, E. Ooghe, J.P. Verhaeghe e.a., I. Glorieux, I. Laurijssen, O. Sobczyk) www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Ides Nicaise HIVA / Dept Ped. Wet. (K.U. Leuven) www.steunpuntssl.be Downloadbaar van www.steunpuntssl.be 9-4-2015 2 Historiek Onderwijsvoorrangsgebiedenbeleid

Nadere informatie

Onderwijshervorming: lucht opgehelderd?

Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? Nicaise I. (2014), Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? De Gids op Maatschappelijk Gebied, sept. 2014, 105(7), p.17-22 Onderwijshervorming: lucht opgehelderd? Ides Nicaise - KU Leuven (HIVA / PPW) Het

Nadere informatie

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen)

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen) >VERSLAG OP DE KOFFIE MET JOS Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 Algemeen Aanwezig: 70 deelnemers Moderator: Jeff (Vlaamse Scholierenkoepel) Experts/toehoorders: Evy Verdyckt (kabinet onderwijsminister

Nadere informatie

secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen

secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen SECUNDAIR ONDERWIJS secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen 2 december 2013. De eerste halte in de Ronde van Vlaanderen is Mechelen. Het VVKSO heeft zich voorgenomen om het denkwerk dat

Nadere informatie

Dag SO Workshop brede eerste graad. Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem

Dag SO Workshop brede eerste graad. Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem Dag SO Workshop brede eerste graad Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem 6 februari 2015 Workshop brede eerste graad Dag SO Workshop brede eerste graad 3 De workshop Wat verwacht je van deze workshop?

Nadere informatie

Een structuur voor het secundair onderwijs in scholen (gemeenschappen)

Een structuur voor het secundair onderwijs in scholen (gemeenschappen) Een structuur voor het secundair onderwijs in scholen (gemeenschappen) Visietekst van het GO! 3 juli 2015 onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 2 Samenvatting In zijn Memorandum 2014 benadrukt het GO! dat

Nadere informatie

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders Beste ouder De school neemt vandaag een belangrijke plaats in in het leven van je kind. School en opleiding hebben bovendien een grote

Nadere informatie

Middenschool Sint-Gertrudis

Middenschool Sint-Gertrudis KATHOLIEK ONDERWIJS LANDEN Middenschool Sint-Gertrudis Groenendael 2A www.kolanden.be Informatienamiddag Zondag 15 maart 2015 om 14 uur In de feestzaal van de school Eerste leerjaar A Godsdienst + KEUZE

Nadere informatie

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen

Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Opleiding van leraren in de informaticawetenschappen Studienamiddag Informaticawetenschappen in het leerplichtonderwijs Paleis der Academiën, Brussel, 2015-04-29 Bern Martens Lerarenopleiding Sec. Onderwijs

Nadere informatie

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL

Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen!

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Wat we hier schrijven is gebaseerd op heel goed cijfermateriaal; niet op theorieën

Nadere informatie

VCLB Leuven informeert ouders. Inhoud. Informatie opzoeken. Structuur van het secundair onderwijs. Op stap naar het secundair onderwijs

VCLB Leuven informeert ouders. Inhoud. Informatie opzoeken. Structuur van het secundair onderwijs. Op stap naar het secundair onderwijs Op stap naar het secundair onderwijs VCLB Leuven informeert ouders 2012-201 Marc Vanderlocht / Kim Goossens 1 2 Inhoud 1. Wegwijs in het secundair onderwijs 2. Kiezen van een richting. Kiezen van een school.

Nadere informatie

SINT-JORISINSTITUUT Bazel SINT-JORISINSTITUUT SINT-JORISINSTITUUT

SINT-JORISINSTITUUT Bazel SINT-JORISINSTITUUT SINT-JORISINSTITUUT 2013-2014 Kruibekestraat 55a - 9150 tel. 03 740 03 30 fax 03 744 02 90 e-mail: sint.joris@sintjorisinstituut.be www.sintjorisinstituut.be Directeur: Karl Fievez Adjunct-directeur: Annelies Van Roo SCHOLENGEMEENSCHAP

Nadere informatie

Talen in het curriculum van de toekomst

Talen in het curriculum van de toekomst Talen in het curriculum van de toekomst SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Jornada de formación para profesores de español como lengua extranjera, Utrecht 16 enero 2017 Daniela Fasoglio,

Nadere informatie

Infoavond Op stap naar de tweede graad

Infoavond Op stap naar de tweede graad Infoavond Op stap naar de tweede graad Programma 1. Welkom 2. Uitleg door een klassenleraar 2A over het project: Op stap naar de tweede graad 3. Onderscheid tussen doorstroomrichting en finaliteitsrichting

Nadere informatie

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 EERSTE GRAAD Eerste leerjaar Algemene vorming (moderne) Klassieke studiën ( of CLIL-) Tweede leerjaar Grieks- Moderne wetenschappen (SEI of CLIL-SEI) ASO TWEEDE

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Structuur rapport Krijtlijnen van vernieuwing

Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Structuur rapport Krijtlijnen van vernieuwing Kwaliteit en kansen voor elke leerling Een visie op de vernieuwing van het secundair onderwijs Kwaliteit en kansen voor elke leerling Visie op secundair onderwijs Commissie aangesteld door dhr minister

Nadere informatie

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS STOF 12/11/2014 De hervorming Secundair Onderwijs in een notendop Studentenoverlegforum (STOF) 12 november 2014 2 3 1. De hervorming: een inleiding Het regeerakkoord van

Nadere informatie

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Integratie - Populariteit (sociale ontwikkeling) heeft

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs

Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs Vlor & Artevelde: Zin in wetenschappen wiskunde en techniek publicatie april 2013(zie actieplan STEM thema 2, OD 1) Vlor: reflectie-/screeningsinstrument voor

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni 2008-299- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

Samen tegen armoede, ook in het onderwijs: onderwijs. Bert D hondt, medewerker politiek beleid welzijnszorg

Samen tegen armoede, ook in het onderwijs: onderwijs. Bert D hondt, medewerker politiek beleid welzijnszorg Samen tegen armoede, ook in het g onderwijs: Een drietrapsraket voor het Een drietrapsraket voor het onderwijs Bert D hondt, medewerker politiek beleid welzijnszorg Even situeren Welzijnszorg: sociaal

Nadere informatie

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Onderwijs en vorming Samenvatting 73.609 leerlingen (2012) 16.981 kleuters 26.537 kinderen in het lager

Nadere informatie

Standpunt van Ovds (Oproep voor een democratische school) rond het voorstel-monard voor de hervorming van het secundair onderwijs

Standpunt van Ovds (Oproep voor een democratische school) rond het voorstel-monard voor de hervorming van het secundair onderwijs Standpunt van Ovds (Oproep voor een democratische school) rond het voorstel-monard voor de hervorming van het secundair onderwijs Voor een algemene (wetenschappelijk en kritisch) en polytechnische vorming

Nadere informatie

Stelsel van leren en werken. Carl Lamote Departement Onderwijs en Vorming Afdeling Secundair Onderwijs en Leerlingenbegeleiding

Stelsel van leren en werken. Carl Lamote Departement Onderwijs en Vorming Afdeling Secundair Onderwijs en Leerlingenbegeleiding Stelsel van leren en werken Carl Lamote Departement Onderwijs en Vorming Afdeling Secundair Onderwijs en Leerlingenbegeleiding Inhoud Historiek van leren en werken Decreet betreffende het stelsel van leren

Nadere informatie

Een goede opleiding werkt baanbrekend

Een goede opleiding werkt baanbrekend Een goede opleiding werkt baanbrekend Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2007-2008 Persconferentie 19 mei 2009 Een goede opleiding werkt baanbrekend Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen

Nadere informatie

Overgang SO-HO: Van selectietesten naar oriënteringstraject

Overgang SO-HO: Van selectietesten naar oriënteringstraject VLHORA-congres 9 februari 2015 Overgang SO-HO: Van selectietesten naar oriënteringstraject Erna Nauwelaerts & Sarah Doumen contact: erna.nauwelaerts@uhasselt.be Inhoud Niet toelaten/afraden voor een opleiding

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt Teveel fricties, of te hoge verwachtingen?

Onderwijs en arbeidsmarkt Teveel fricties, of te hoge verwachtingen? Onderwijs en arbeidsmarkt Teveel fricties, of te hoge verwachtingen? Luc Sels Decaan Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Luc.Sels@kuleuven.be @LucSels Een goede aansluiting realiseren is cruciaal.

Nadere informatie

Dag secundair onderwijs 5 februari 2016

Dag secundair onderwijs 5 februari 2016 Dag secundair onderwijs 5 februari 2016 Inhoud 1. Stand van zaken en planning 2016-2017 Duaal = streven naar 60% leren op werkplek Gericht op onderwijskwalificatie: algemene vorming & beroepskwalificatie

Nadere informatie

BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016

BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016 BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016 1 Situering Fusies op bestuurlijk niveau ( inrichtende machten ) vroegere bisschoppelijk college, congregatie Sint- Vincentius en de vakschool fusies van scholen

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei A-STROOM

Alle ruimte. voor jou w groei A-STROOM Alle ruimte voor jou w groei A-STROOM Campus Het Spoor Mol 02 Leerlingen leren door te doen, te ondervinden, mee te maken,. Ze beleven met hun zintuigen, verstand en gevoel, alleen of in groep. Ervaringen

Nadere informatie

VCLB Leuven informeert ouders. Inhoud. Informatie opzoeken. Structuur van het secundair onderwijs. ASO: Algemeen secundair onderwijs

VCLB Leuven informeert ouders. Inhoud. Informatie opzoeken. Structuur van het secundair onderwijs. ASO: Algemeen secundair onderwijs Op stap naar het secundair onderwijs VCLB Leuven informeert ouders 2010 Marc Vanderlocht 1 2 Inhoud 1. Wegwijs in het secundair onderwijs 2. Kiezen van een richting. Kiezen van een school. Keuzebegeleiding

Nadere informatie

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen.

Het is dan ook belangrijk dat jongeren bewust kiezen voor STEM-opleidingen. VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 219 van 14 januari 2013 van ANN BRUSSEEL Geïntegreerde lerarenopleiding Aandacht

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

De kinderen zijn het middelpunt van het leerproces. Hun ervaring en belangstelling vormen het uitgangspunt van de educatieve aanpak.

De kinderen zijn het middelpunt van het leerproces. Hun ervaring en belangstelling vormen het uitgangspunt van de educatieve aanpak. Met respect voor de geldende wetgeving en in het bijzonder voor het Decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 en het Besluit van de Vlaamse Regering houdende de codificatie betreffende het secundair

Nadere informatie

Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso

Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso RAAD SECUNDAIR ONDERWIJS 7 april 2011 RSO-RSO-JVR-ADV-012 Advies over het voorstel van specifieke eindtermen voor de optie Sportwetenschappen aso Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210 Brussel

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN TWEEDE GRAAD 2011-2012 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE TWEEDE GRAAD

Nadere informatie

I Voorsprong op de lesbanken VOORSPRONG IN TOEKOMSTGERICHTHEID. Kleuteronderwijs - Vervroegde leerplicht. Lager onderwijs - Vakspecialisten

I Voorsprong op de lesbanken VOORSPRONG IN TOEKOMSTGERICHTHEID. Kleuteronderwijs - Vervroegde leerplicht. Lager onderwijs - Vakspecialisten COMMISSIE 5: VOORSPRONG IN TOEKOMSTGERICHTHEID Het Vlaamse onderwijs staat voor de opdracht op te voeden voor morgen, om onze Vlaamse jeugd een rugzak fundamenten mee te geven voor het vervolg van hun

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Maatschappelijk debat eindtermen Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Inhoud Inleiding... 2 Gewoon lager onderwijs... 2 Kleuteronderwijs... 2 Gewoon secundair onderwijs... 3 Buitengewoon onderwijs... 4 Overzichtstabel...

Nadere informatie

GV 1V SJ - 2015/2016 GV GV SJ - 2015/2016 GV GV ZALMPROJECT CLW: Ingrid Scheldeman en Raf Van Gogh POA: Gerd Van Den Broeck CVO: Erik Peeten Onderzoeksmedewerkers: Pieter Depessemier (Artesis Plantijn

Nadere informatie

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO BSO KSO TSO

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO BSO KSO TSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO BSO KSO TSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO BSO KSO TSO 1 STRUCTUUR VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS + 18 jaar VERDER STUDEREN WERK 12-17 jaar SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLICHT

Nadere informatie

Studeren in België Ilse Van Rompaey België, een federale staat 1 federale staat: buitenlandse zaken, nationale veiligheid en defensie, justitie, financiën, sociale zekerheid 3 regio s: grondgebied-gerelateerde

Nadere informatie