3 De eerste graad van het secundair onderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3 De eerste graad van het secundair onderwijs"

Transcriptie

1 3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3.1 Situering De startende leerlingen in het secundair onderwijs verschillen sterk van interesses, talenten en mogelijkheden. Bovendien bevinden ze zich in de overgangsfase van kind naar adolescent. In die fase ervaren de leerlingen heel wat lichamelijke, cognitieve, psychische en sociale veranderingen. Die veranderingen ontwikkelen zich bij elke leerling op een ander tempo en zijn soms vrij spectaculair. In de eerste graad is het de bedoeling dat alle leerlingen via een brede algemene vorming verder op ontdekking gaan naar die domeinen waarin zij specifiek begaafd zijn. Daarbij zullen naast de persoonskenmerken en talenten, ook het abstractievermogen en transfervaardigheid een belangrijke rol spelen. Door een goede observatie vanuit de brede algemene vorming kan na de eerste graad een keuze gemaakt worden voor een passend studiedomein en voor een geschikte studierichting in de tweede graad. In het huidig reglementair kader bestaan er geen onderwijsvormen in de eerste graad, wel wordt een onderscheid gemaakt tussen het eerste leerjaar A en het eerste leerjaar B, het tweede leerjaar van de eerste graad en het beroepsvoorbereidend leerjaar (BVL). Het eerste leerjaar B is bestemd voor leerlingen die behoefte hebben aan een aangepast onderwijs waar specifiek wordt ingegaan op de leemtes in de kennis en vaardigheden van leerlingen die de doelstellingen van het basisonderwijs niet, niet helemaal of amper hebben gehaald. In het BVL krijgen de leerlingen onder andere beroepenvelden aangeboden. Dit zijn combinaties van technische disciplines waardoor een bredere observering van de talenten mogelijk is en waardoor de leerlingen beter kunnen georiënteerd worden. 3.2 Vaststellingen vanuit de analyse van de huidige A-stroom en B-stroom Bij de analyse van de huidige eerste graad en bij het uittekenen van pistes voor een toekomstige eerste graad wordt steeds de leerling als invalshoek genomen. Er wordt dus niet vertrokken vanuit het aanbod van scholen. De analyse van de A-stroom toont aan dat de keuze voor een eerste leerjaar van de eerste graad hoofdzakelijk wordt bepaald door de studieresultaten in het basisonderwijs en door sociaal-economische achtergronden. Intrinsieke interesse speelt een duidelijk kleinere rol. In de perceptie van velen zijn het eerste leerjaar en de basisopties 7 van het tweede leerjaar rechtstreeks gelinkt aan studierichtingen in de tweede graad. De eerste graad wordt zelfs dikwijls bepaald door de bovenbouw waarmee die eerste graad is verbonden. 7 Een basisoptie bestaat uit een groep leervakken waarvoor een goedgekeurd leerplan verplicht is en die een bredere observatie en oriëntatie van de leerling mogelijk maakt. 31

2 Het tweede leerjaar van de eerste graad telt 15 basisopties, waarbij ongeveer 70 % van de leerlingen kiest voor de volgende drie: Latijn, Grieks-Latijn en Moderne wetenschappen. Cognitief sterke leerlingen komen bijna automatisch in de basisopties Grieks-Latijn of Latijn terecht. Dat betekent niet meteen dat die leerlingen allemaal bijzonder taalgevoelig zijn of een sterke interesse vertonen voor de historischculturele aspecten van onze samenleving, maar wel dat de basisopties gelinkt zijn aan een bepaald abstractieniveau. Wie zich meer interesseert voor economie of de sociale sector krijgt in die twee basisopties niet meteen de kans om die terreinen explicieter te verkennen. Het aantal leerlingen dat vanuit die basisopties kiest voor economisch, sociaal of technisch georiënteerde studierichtingen in de tweede graad is dan ook erg klein. Een kleine 50 % van de 13-jarigen kiest voor de basisoptie Moderne wetenschappen. Die optie wordt ruim verspreid aangeboden en ze kent een leerlingengroep met een erg divers leerlingenprofiel. De ruim leerlingen die jaarlijks in het katholiek onderwijs voor die basisoptie kiezen, volgen een lessentabel die in termen van de Europese sleutelcompetenties de breedste invulling biedt. De basisvorming wordt in het optiegedeelte aangevuld met een economische en menswetenschappelijke component via het vak sei (socio-economische initiatie). Uit de analyse blijkt dat binnen de optie Moderne wetenschappen vaak weinig wordt gedifferentieerd ondanks het groot aantal aanwezige leerlingen met verschillende talenten. Een bijkomende vaststelling is dat binnen de STEM-component 8 de relatie met en de interesse voor techniek in haar volle breedte (van abstract naar erg concreet) in onvoldoende mate wordt geprikkeld. De kleine groep leerlingen die doorstroomt naar andere dan richtingen aso kent echter wel succes. Dat toont aan dat de brede vorming in Moderne wetenschappen leerlingen in staat stelt om in een bredere groep van domeinen in de tweede graad in te stappen. Die stap naar richtingen tso wordt gezet door ongeveer een kwart van de leerlingen. Het nog relatief geringe aantal illustreert dat hier kansen onbenut blijven om bij een groter aantal leerlingen een breder spectrum van talenten aan te spreken. De overige 30 % van de leerlingen situeert zich in 12 basisopties. Uit verschillende peilproeven blijkt dat basisopties die gelinkt worden aan studierichtingen tso bevolkt zijn door cognitief minder sterke leerlingen. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de instroom en de output in die studierichtingen tso die hoge intellectuele inspanningen vergen. Daarmee wordt nogmaals duidelijk dat een bepaald abstractieniveau verankerd zit aan een keuze voor een basisoptie. De problematische realisatie van de eindtermen basisvorming bij vele leerlingen van deze groep duidt op de nood aan ondersteuning. Vaak wordt nochtans juist in die basisopties weinig tijd besteed aan die extra ondersteuning. Het gevolg daarvan is dat die leerlingen de hiaten voor aspecten van de basisvorming soms hun hele schoolcarrière meedragen. Verschillende van die technische basisopties richten zich op de specifieke vorming, waardoor de leerlingen bijna uitsluitend doorstromen naar aansluitende richtingen in de tweede graad. De keuze wordt hier met andere woorden ook al in de eerste graad gemaakt. Die basisopties kunnen daardoor hun initiële doelstelling (namelijk via een groep leervakken een bredere observatie en oriëntatie van de leerling mogelijk maken) niet echt realiseren. 8 STEM = Science, Technology, Engineering and Maths 32

3 De huidige instroom in 1B en BVL is erg heterogeen. Zowel leerlingen die doorstromen uit de onthaalklas anderstalige nieuwkomers, leerlingen met doorverwijzing naar het buitengewoon onderwijs, leerlingen met schoolse vertraging als leerlingen die instromen op basis van leeftijd vanuit een vierde of vijfde leerjaar basisonderwijs zijn hier terug te vinden. Minder dan 3 % van de leerlingen vindt zijn weg naar de A-stroom en dat toont duidelijk aan dat die oorspronkelijke doelstelling amper wordt gerealiseerd. Het aandeel van de beroepenvelden in BVL is erg groot zodat er voor sommige leerlingen te weinig tijd over blijft om gericht in te zetten op de ontwikkeling van functionele geletterdheid. Anderzijds kunnen leerlingen tot in het voorlaatste leerjaar ook uit andere onderwijsvormen of studiegebieden in een studierichting bso instromen en gekwalificeerd uitstromen. Er kunnen dus vragen gesteld worden bij de zin van vroegtijdige ruime specifieke invulling in de B-stroom. 3.3 De eerste graad van het secundair onderwijs in de toekomst Alle leerlingen moeten in de eerste graad maximale aandacht en kansen krijgen om hun totale persoonlijkheid te ontplooien en om keuzevaardig te worden. De belangstelling en de talenten van elke leerling moeten worden geprikkeld. Dat betekent dat elke leerling voldoende uitdaging vindt en dat er tegelijkertijd indien nodig voldoende ondersteuning is om een brede algemene vorming te verwerven. De fundamentele elementen (voor de eerste graad: het pedagogisch project en de sleutelcompetenties) die de algemene vorming gestalte geven, werden besproken in punt 2.2. De eerste graad blijft haar observerende en oriënterende rol vervullen. Niet alleen elke leerling, maar ook de andere actoren (lerarenteam, ouders, CLB ) doen er voldoende ervaring en informatie op om een gefundeerde keuze te kunnen maken voor een studierichting in een studiedomein van de tweede graad. Omdat na de eerste graad de keuze voor om het even welk studiedomein mogelijk moet zijn, gebeurt er dus geen voorafname in de eerste graad. De studierichtingen van de tweede graad bevinden zich op een doorlopende lijn, een continuüm, en de keuze voor een studierichting wordt bepaald door de plaats van die studierichting op dat continuüm. Elk studiedomein van de tweede graad bevat verschillende studierichtingen die de continuümgedachte op basis van de hieronder aangegeven criteria gestalte geven. Dat betekent dat een leerling na de eerste graad niet om het even welke studierichting in een studiedomein kan aanvatten. algemeen specifiek abstract concreet transferabel gericht toepasbaar 33

4 3.3.1 De A-stroom 9 Uit de analyse (zie punt 3.2) blijkt dat het erg wenselijk is om in de eerste graad de vorming voor alle leerlingen breed te houden en waar nodig de aandacht te richten op een voldoende realisatie van de brede algemene vorming in functie van het abstractieniveau van de leerling, zijn interesse en de voorkeur en aanleg voor het meer of minder contextgericht werken. Daarmee wordt tegemoetgekomen aan de heterogeniteit van de grote groep leerlingen in de A-stroom van de eerste graad. Via dat traject krijgt de leerling samen met alle betrokkenen niet alleen een zicht op de mogelijke interesses die aansluiten bij een studiedomein, maar ook op de positionering binnen het continuüm. In de visie van het VVKSO wordt niet uitgegaan van de begrippen basisvorming (de vakken die aan elke leerling van een bepaald leerjaar zonder uitzondering dienen te worden onderwezen) en basisopties. In de A-stroom dient dus volop ingezet te worden op de brede algemene vorming. Ze omvat alle vormingsaspecten en is geënt op de Europese sleutelcompetenties. Zoals aangegeven in punt 2.2.2, zal een aantal correcties nodig zijn in functie van de visie op vorming vanuit het opvoedingsproject, namelijk een expliciteren van de levensbeschouwelijke component, de component voor lichamelijke vorming en opvoeding en de historische component. In de eerste graad is differentiatie nodig. Die differentiatie heeft als bedoeling een antwoord te bieden op verschillen tussen leerlingen. In de loop van het secundair onderwijs verschillen groepen leerlingen op twee manieren van elkaar: Leerlingen verschillen van elkaar doordat zij verschillende interesses hebben. Voor de meeste leerlingen fluctueren die interesses in de loop van de eerste graad en vaak ook gedurende heel het secundair onderwijs. Daarom is het niet aangewezen om binnen de eerste graad snel te differentiëren op basis van interesse. Leerlingen maken dus in de eerste graad best kennis met verschillende (aspecten van) sleutelcompetenties die voorbereiden op studiedomeinen. Pas na de eerste graad wordt een keuze voor een domein gemaakt. Daarnaast bestaan er ook verschillen tussen leerlingen die te maken hebben met abstractieniveau en wendbaarheid van het geleerde. Sommige leerlingen leren vanuit de praktijk. Andere leerlingen hebben eerder nood aan een abstracte aanpak; zij kunnen wat ze geleerd hebben gemakkelijker transfereren naar andere contexten. Een groot deel van de leerlingen beweegt zich tussen die twee uitersten van het continuüm. Beide invalshoeken staan los van elkaar en moeten anders worden benaderd. Om recht te doen aan de eigen mogelijkheden en het welbevinden van alle leerlingen, moet er in een toekomstige eerste graad aandacht zijn voor: extra ondersteuning voor één of meer aspecten van de vorming en/of verbreding, verdieping of inkleuring van verschillende aspecten van de vorming. 9 Voorlopig blijven de termen A- en B-stroom behouden. Die kunnen in een latere fase nog veranderen van naam. 34

5 Enkele voorbeelden van verbreding, verdieping of inkleuring: Voor wetenschappen, wiskunde en technologie: één of meer stappen uit de wetenschappelijke methodiek of het technisch proces expliciteren. Zo kan meer de focus worden gelegd op het onderzoekende (experimenteren) en/of het ontwerpende (creativiteit) en/of het realiserende (handvaardigheid) en/of bepaalde contexten expliciteren zoals levende of niet-levende natuur, industriële contexten, digitale contexten meer de focus leggen op de professional i.p.v. op de burger de complexiteit (de abstractiegraad) van gehanteerde modellen, strategieën, problemen variëren op vlak van het wiskundig inzicht, het ruimtelijk inzicht, de gehanteerde taal, de digitale vaardigheden Voor communicatie in vreemde talen: een extra taal, inclusief Latijn en/of Grieks verdiepende doelen voor talen Via dat traject krijgt de leerling samen met alle betrokkenen (leraren, ouders, CLB ) niet alleen een zicht op de mogelijke interesses die aansluiten bij een studiedomein, maar ook op de positionering binnen het continuüm (van algemeen naar specifiek, van abstract naar concreet, van transferabel naar gericht toepasbaar) De B-stroom In de derde graad van het basisonderwijs wordt de heterogeniteit in ontwikkelingsperspectief tussen de leerlingen erg duidelijk. Sommige leerlingen hebben meer tijd nodig en daarom start voor hen een meer geïndividualiseerd leertraject in de derde graad basisonderwijs. Zij vorderen op eigen tempo en gaan samen met hun leeftijdsgenoten over naar een volgend leerjaar en naar het secundair onderwijs. Een gedocumenteerd verslag vanuit het basisonderwijs zorgt voor een goede gegevensoverdracht van de sterktes en zwaktes van deze leerlingen. Het is de basis voor de uitbouw van een flexibel tweejarig leertraject (nu 1B en BVL). Ook in wat in deze brochure nog de B-stroom wordt genoemd, is het belangrijk te zorgen voor een brede algemene vorming geënt op het pedagogisch project en de Europese sleutelcompetenties. De leerling werkt er verder aan het verwerven van de doelstellingen van het gemeenschappelijk curriculum van het basisonderwijs, zonder schoolse vertraging op te bouwen. In de B-stroom is werken aan geletterdheid het uitgangspunt van het pakket algemene vorming samen met het verkennen van de specifieke begaafdheid voor een kwalificerende studierichting in een studiedomein van de tweede graad. De overstap naar de A-stroom is geen doel op zich. Zij vorderen op eigen tempo en gaan samen met hun leeftijdsgenoten over naar een volgend leerjaar en naar het secundair onderwijs. 35

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit 1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit School: Sint-Jozefinstituut Onderwijsvorm: Graad: Studierichting: 1ste graad 1 ste leerjaar A 2 de leerjaar Industriële wetenschappen

Nadere informatie

VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015

VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015 VERNIEUWD STUDIEAANBOD VAN HET 1 STE LEERJAAR A 2014-2015 WIJZIGINGEN STUDIEAANBOD 1 STE LEERJAAR A Waarom? interesse talenten observatie oriënteren 2 STUDIEAANBOD 2013-2014 1 STE LEERJAAR A Agro- en biotechnieken

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad B-stroom Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 4 2 Situering... 5 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN TWEEDE GRAAD 2011-2012 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE TWEEDE GRAAD

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

WIE IS VVKSO? VVKSO. Juridische/administratieve/pedagogischdidactische ondersteuning van scholen/sb en SG

WIE IS VVKSO? VVKSO. Juridische/administratieve/pedagogischdidactische ondersteuning van scholen/sb en SG OVERZICHT Wie is VVKSO? Uitgangspunt en vaststellingen SG KSLeuven..een sterk merk SG KSLeuven..knipperlichten Doelstelling van een toekomstig SO Kritische succesfactoren Wat is de finaliteit van SO? 2

Nadere informatie

Studieaanbod 1 ste graad

Studieaanbod 1 ste graad Studieaanbod 1 ste graad A-stroom / optie Latijn / Optie moderne / Optie handel / Optie techniek / B-stroom / 1B / BVL / Verzorging-voeding en mode / Elektriciteit en metaal / aso / tso / bso 02 IKSO voor

Nadere informatie

Oriëntatienota hervorming SO

Oriëntatienota hervorming SO VVKSO CODIS/DOC/10/26 2010-10-08 Oriëntatienota hervorming SO CODI-aso 28 september 2010 Structuur SO in de toekomst Voorstel kijkwijzer (bureau VVKSO 30-9-10) Gradenstructuur behouden Totale persoon vormen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

DEEL I 1 ste Graad. 1 ste graad. Lessentabel: Complementaire uren worden aangegeven met *****(één voor elk lesuur)

DEEL I 1 ste Graad. 1 ste graad. Lessentabel: Complementaire uren worden aangegeven met *****(één voor elk lesuur) 1ste graad 1ste jaar B School: Graad: Studierichting: Heilig Hart van Maria-instituut s Gravenwezel Mater Dei-Instituut Brasschaat Sint-Cordula-instituut Schoten Sint-Jozefinstituut Schoten 1 ste graad

Nadere informatie

Middenschool Sint-Gertrudis

Middenschool Sint-Gertrudis KATHOLIEK ONDERWIJS LANDEN Middenschool Sint-Gertrudis Groenendael 2A www.kolanden.be Informatienamiddag Zondag 15 maart 2015 om 14 uur In de feestzaal van de school Eerste leerjaar A Godsdienst + KEUZE

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad A-stroom. Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad A-stroom. Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad A-stroom Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 6 2 Situering... 7 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs Starten in het secundair onderwijs Een overzicht Inleiding Structuur van het secundair onderwijs Wat verandert er in de toekomst? PAUZE Verhalen van kinderen Een goede schoolkeuze Waarmee rekening houden?

Nadere informatie

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar Starten in het Secundair onderwijs 6 de leerjaar p. 1 De grote stap! De grote stap p. 2 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1 3 de graad 2 de graad 1 ste graad p. 3 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1??

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016

BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016 BaO-info Óscar Romerocollege 2015-2016 1 Situering Fusies op bestuurlijk niveau ( inrichtende machten ) vroegere bisschoppelijk college, congregatie Sint- Vincentius en de vakschool fusies van scholen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

De visie die het VVKSO heeft ontwikkeld over een toekomstig secundair onderwijs, krijgt zijn concretisering in een aangepaste onderwijsstructuur.

De visie die het VVKSO heeft ontwikkeld over een toekomstig secundair onderwijs, krijgt zijn concretisering in een aangepaste onderwijsstructuur. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel INTERN DOCUMENT VVKSO CODIS/DOC/12/11 2012-03-09 TOEKOMST SO inkleuren - Studieaanbod 1 Inleiding De visie die het VVKSO

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS http://www.klasse.be/tvklasse/ 12751-Naar-het-secundair DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS Hoe kiezen?

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 Mijn mening is. 1. Het secundair onderwijs moet hervormd worden. o Ja o Neen 2. De schotten tussen de onderwijsvormen ASO BSO KSO TSO moeten worden afgeschaft.

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Vlaams Viceminister-president en Vlaams minister van Onderwijs, Hilde Crevits Waarom? Het goede koesteren en versterken waar nodig! te

Nadere informatie

secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen

secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen SECUNDAIR ONDERWIJS secundair onderwijs van de toekomst Ronde van Vlaanderen 2 december 2013. De eerste halte in de Ronde van Vlaanderen is Mechelen. Het VVKSO heeft zich voorgenomen om het denkwerk dat

Nadere informatie

nieuwsbrief viio 2.0

nieuwsbrief viio 2.0 nieuwsbrief viio 2.0 LEERLINGEN - OUDERS - GEÏNTERESSEERDEN - NUMMER 1- DECEMBER 2015 - www.viio.be Beste leerling, ouder en/of geïnteresseerde in viio Voor viio breken er belangrijke tijden aan. We zitten

Nadere informatie

Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar. Schooljaar 2010-2011. 2010-2011 Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar 1

Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar. Schooljaar 2010-2011. 2010-2011 Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar 1 Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar Schooljaar 2010-2011 2010-2011 Informatiebrochure eerste graad, eerste leerjaar 1 Inhoud WELKOM!... 3 HET EERSTE LEERJAAR VAN DE EERSTE GRAAD... 4 HET EERSTE

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool WATHOE LEREN KIEZEN Wat gebeurt er in de klas? Het werkboekje WATHOE leren kiezen WATHOE het secundair onderwijs Hoe ziet het secundair onderwijs eruit? Wat kan ik er leren? Het

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

14 februari 2012. Algemene vorming in een toekomstig so. Een visie op algemene vorming. Preambule. Kenmerken van het maatschappelijk discours

14 februari 2012. Algemene vorming in een toekomstig so. Een visie op algemene vorming. Preambule. Kenmerken van het maatschappelijk discours VVKSO CODIS/DOC/12/09 2012-02-14 14 februari 2012 Algemene vorming in een toekomstig so Preambule Kenmerken van het maatschappelijk discours Vermaatschappelijking van de school Functionalistische kijk

Nadere informatie

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016

STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 STUDIEAANBOD SINT-JOZEF HUMANIORA 2015-2016 EERSTE GRAAD Eerste leerjaar Algemene vorming (moderne) Klassieke studiën ( of CLIL-) Tweede leerjaar Grieks- Moderne wetenschappen (SEI of CLIL-SEI) ASO TWEEDE

Nadere informatie

SS INFOBROCHURE SECUNDAIR ONDERWIJS

SS INFOBROCHURE SECUNDAIR ONDERWIJS SS INFOBROCHURE SECUNDAIR ONDERWIJS TWEEDE LEERJAAR A VAN HET EERSTE NAAR HET TWEEDE LEERJAAR Nog even en je beëindigt het A. Na dit leerjaar kan je nog bijna alle kanten op maar als je geen Klassieke

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

WAT? IN VKO HOE? WIE? WAAR?

WAT? IN VKO HOE? WIE? WAAR? HOE? WIE? WAAR? WAT? IN VKO Beste Ben je op zoek naar een school waar elke jongere telt; waar elke leerling sterk op maat begeleid wordt; waar het niveau en de kwaliteit van de opleiding gegarandeerd

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

WELKOM in het van de eerste graad. 2 de jaar

WELKOM in het van de eerste graad. 2 de jaar WELKOM in het van de eerste graad de jaar 1 KEUZEPROCES: ONS AANBOD Beste meisje, beste jongen In het tweede leerjaar blijft op studiegebied de HOOFDBEDOELING ieder van jullie een ZO BREED MOGELIJKE, GEMEENSCHAPPELIJKE

Nadere informatie

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school De middenschool is ten einde Iedereen vertrekt naar een andere school Een stapsgewijs proces Een gezamenlijk proces Leerling Ouders School CLB STAP 1: werken aan keuzerijpheid Wie ben ik? Rapportonderzoek

Nadere informatie

BaO- info Óscar Romerocollege 2015-2016

BaO- info Óscar Romerocollege 2015-2016 BaO- info Óscar Romerocollege 2015-2016 1 Situering SG Archipel Dendermonde alleen SIVIBU: geen structurele verandering ORC = de nieuwe bestuurlijke vzw sinds 1/1/2015: alle basis- en secundaire scholen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven

Hoger onderwijs, lager onderwijs, schoolloopbaan, schoolse vertraging, secundair onderwijs, universitair onderwijs, watervalsysteem, zittenblijven 1. Referentie Referentie Duqué, H. (1998). Zittenblijven en schoolse vertraging in het Vlaams onderwijs. Een kwantitatieve analyse 1996-1997. Onuitgegeven onderzoeksrapport, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap,

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Algemene info eerste graad

Algemene info eerste graad Algemene info eerste graad Leerlingen die instappen in de eerste graad secundair onderwijs, stappen een andere onderwijswereld binnen. Plots zijn er veel meer vakken, veel meer leerkrachten, andere aandachtspunten,

Nadere informatie

EERSTE GRAAD. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen

EERSTE GRAAD. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen EERSTE GRAAD A-STROOM met optie... Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen B-STROOM ste leerjaar B de beroepsvoorbereidend leerjaar met beroepenvelden Kantoor en Verkoop/Verzorging-voeding

Nadere informatie

5 Nederlands Frans Wiskunde ICT-vaardigheden

5 Nederlands Frans Wiskunde ICT-vaardigheden Lessentabellen eerste graad EERSTE LEERJAAR A In het eerste jaar zijn er 7 lestijden gemeenschappelijk, d.w.z. dat die 7 lestijden voor iedereen gelijk zijn. De overige 5 lestijden moeten gekozen worden.

Nadere informatie

Eerste graad. A-STROOM - met optie... B-STROOM. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen

Eerste graad. A-STROOM - met optie... B-STROOM. Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen Eerste graad A-STROOM - met optie... Handel Sociale en technische vorming Techniek-wetenschappen B-STROOM ste leerjaar B de beroepsvoorbereidend leerjaar met beroepenvelden o Kantoor en Verkoop/Verzorging-voeding

Nadere informatie

16/12/2014 VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS

16/12/2014 VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS VORMING VOOR DE TOEKOMST VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS 1 TRAJECT VORMING 8 mei 12 september 14 december 14 Toekomst SO inkleuren Visietekst subgroepen Synthesetekst Inkleuring en concretisering - Terugkoppeling

Nadere informatie

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten VVKSO STAF/DOC/15/42 CODIS/DOC/15/05 2015-02-25 Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten en voorstellen 1 Bedenkingen 1.1 Finaliteit VKS finaliteit onderwijs Het eenzijdig

Nadere informatie

Werksessie 1 Vluchten kan niet meer. Je vleugels uitslaan wel.

Werksessie 1 Vluchten kan niet meer. Je vleugels uitslaan wel. Werksessie 1 Vluchten kan niet meer. Je vleugels uitslaan wel. Werkgroep 10 Werkgroepbegeleider: Ludwig Jossa Verslaggever: Sarah De Baerdemaeker Inhoudelijke reflectie Was alles duidelijk? Wat moet er

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei A-STROOM

Alle ruimte. voor jou w groei A-STROOM Alle ruimte voor jou w groei A-STROOM Campus Het Spoor Mol 02 Leerlingen leren door te doen, te ondervinden, mee te maken,. Ze beleven met hun zintuigen, verstand en gevoel, alleen of in groep. Ervaringen

Nadere informatie

Studieaanbod. 3de graad. in het schooljaar 2014-2015. KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora

Studieaanbod. 3de graad. in het schooljaar 2014-2015. KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora Studieaanbod 3de graad in het schooljaar 2014-2015 KLEIN SEMINARIE Klassieke & moderne humaniora adres Zuidstraat 27 8800 Roeselare telefoon 051 26 47 26 fax 051 26 47 27 webadres www.kleinseminarie.be

Nadere informatie

Secundair. Onderwijs Sint-Michiel. Infobrochure 2016. Opendeurdag. Leopoldsburg STEM IN HET TWEEDE LEERJAAR. 1 Foto: uitstap blotevoetenpad Zutendaal

Secundair. Onderwijs Sint-Michiel. Infobrochure 2016. Opendeurdag. Leopoldsburg STEM IN HET TWEEDE LEERJAAR. 1 Foto: uitstap blotevoetenpad Zutendaal Onderwijs Sint-Michiel Leopoldsburg Infobrochure 2016 NIEUW VANAF SEPTEMBER 2016: STEM IN HET TWEEDE LEERJAAR Samen op weg naar een toekomst vol talent Secundair Opendeurdag 22 april 16 van 15 tot 20u

Nadere informatie

Studieaanbod SGKSO Vlaamse Ardennen *

Studieaanbod SGKSO Vlaamse Ardennen * Studieaanbod SGKSO Vlaamse Ardennen * Eerste graad / Eerste jaar Eerste graad / Tweede jaar Tweede graad Derde graad Derde graad / Derde leerjaar 1A 1A Gezinstechnieken 1A Industriële Wetenschappen 1A

Nadere informatie

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 2 de graad

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 2 de graad 2 de graad Handel Vakken Derde jaar Handel Vierde jaar aardrijkskunde 1 1 geschiedenis 1 1 godsdienst 2 2 lich. opvoeding 2 2 natuurwetenschappen 2 2 Frans 5 5 Engels 3 3 unde 4 4 T.E. Bedrijfshuishoudkunde

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO Economie-Moderne Talen Economie Moderne Talen natuurwetenschappen 2 2 Duits 3 3 Engels 3 3 Frans 4 4 economie 5 5 wiskunde 3 3 In deze studierichting wordt inzicht in het economisch gebeuren gecombineerd

Nadere informatie

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Integratie - Populariteit (sociale ontwikkeling) heeft

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO Alle ruimte voor jou w groei COGNOSCO Cognosco Campus Het Spoor Mol 02 Inleidend woordje Campus Het Spoor biedt naast het traditionele onderwijs ook het succesvolle Cognosco-onderwijs. De leerlingen kiezen

Nadere informatie

WAT? WIE? WAAR? Vrij Katholiek Onderwijs. 2016-2017 Kwaliteitsonderwijs met een hart!

WAT? WIE? WAAR? Vrij Katholiek Onderwijs. 2016-2017 Kwaliteitsonderwijs met een hart! HOE? WIE? WAAR? WAT? IN VKO Informatiebrochure Vrij Katholiek Onderwijs 016-017 Kwaliteitsonderwijs met een hart! VKO-Opwijk Karenveldstraat 3 1745 Opwijk Middenschool 05 35 71 1 vko.middenschool@vko.be

Nadere informatie

Studierichtingen voor de derde graad

Studierichtingen voor de derde graad Studierichtingen voor de derde graad In de derde graad bestaan alle richtingen, behalve humane wetenschappen uit twee hoofddomeinen. Er wordt naast de algemene basis gekozen voor een pakket vakken dat

Nadere informatie

Algemene structuur. 2 de graad BSO

Algemene structuur. 2 de graad BSO Algemene structuur ASO 2 de graad TSO Economie Latijn Wetenschappen Handel Soc. en Techn. Wetenschappen BSO Kantoor Voeding-Verzorging ASO 3 de graad TSO Economie-Wiskunde Latijn-Wiskunde Wetenschappen-Wiskunde

Nadere informatie

Studierichtingen tweede graad

Studierichtingen tweede graad Studierichtingen tweede graad In de tweede graad bieden al onze richtingen een breed pakket algemene vorming aan met daarbij een eerste oriëntatie in een specifieker deelgebied. Je kiest dus in principe

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs

Modernisering Secundair Onderwijs Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Kabinet van Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Drie conceptnota s Eerste graad SO Tweede en derde graad SO Bestuurlijke

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool. Informatie avond voor ouders

Kiezen na de basisschool. Informatie avond voor ouders Kiezen na de basisschool Informatie avond voor ouders Leren kiezen Het secundair onderwijs Een keuze maken Leren Kiezen Kiezen doe je dagelijks Kiezen voor iets, betekent ook afstand doen van iets BEWUST

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

Harlindis & Relindis Studieaanbod Eerste Graad 2014 / 2015

Harlindis & Relindis Studieaanbod Eerste Graad 2014 / 2015 Harlindis & Relindis Studieaanbod Eerste Graad 2014 / 2015 www.kasomk.be Inhoud Uitgave november 2013 Inhoud en adressen vestigingen eerste graad 2 Beste leerling 3 Lessentabel eerste leerjaar A 4 Lessentabel

Nadere informatie

Een compleet opleidingenaanbod!

Een compleet opleidingenaanbod! Een compleet opleidingenaanbod! Campus Hof van Riemen Frans Coeckelbergsstraat 17-22 2220 Heist-op-den-Berg T 015 24 18 45 F 015 24 12 13 kta.heist-op-den-berg@g-o.be www.campushofvanriemen.be Citaten

Nadere informatie

Studiegids. Eerste graad

Studiegids. Eerste graad Studiegids Eerste graad Inhoud www.kasomk.be De brochure is gemaakt in oktober 015. Het is mogelijk dat daarna informatie is gewijzigd. Aan de tekst van deze brochure kunnen geen rechten ontleend worden.

Nadere informatie

EERSTE GRAAD VOORZIENIGHEID

EERSTE GRAAD VOORZIENIGHEID EERSTE GRAAD VOORZIENIGHEID België - Belgique PB 3290 Diest 1 2/2040 INFOBROCHURE SCHOLENGROEP VOORZIENIGHEID Schooljaar 2012-2013 Demerstraat 12-3290 DIEST 1 2 Algemeen Het einde van het zesde leerjaar

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 WAAROM? 27 VERBETERPUNTEN STERKTES BEHOUDEN 9 thema s basisonderwijs inhoudelijke aanpak secundair onderwijs structuur secundair onderwijs aansluiting onderwijs

Nadere informatie

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs

Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De Bernardusscholen groeien naar een hervormd secundair onderwijs Met een nieuw elan voor het technisch onderwijs De hervorming: iets voor morgen? De hervorming van het secundair onderwijs stond de laatste

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs. Deel 1 SCHOOLBEVOLKING. 3.1. Gewoon secundair onderwijs

Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs. Deel 1 SCHOOLBEVOLKING. 3.1. Gewoon secundair onderwijs Deel 1 SCHOOLBEVOLKING 1 Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs 3.1. Gewoon secundair onderwijs 3.1.3. Schoolse vorderingen en zittenblijven in het gewoon secundair onderwijs 118 Schooljaar 2013-2014 Schoolse

Nadere informatie

WELKOM. Infoavond. Op weg naar. het secundair onderwijs

WELKOM. Infoavond. Op weg naar. het secundair onderwijs WELKOM Infoavond 1 Op weg naar het secundair onderwijs INFOAVOND 15 JANUARI 2014 informatief gedeelte continuering zorg BaSO-fiche (Gie Smits, zoco) onderwijsloopbaanbegeleiding op SLB (leerkracht L6)

Nadere informatie

Tweede jaar van de eerste graad kaz-klas

Tweede jaar van de eerste graad kaz-klas Tweede jaar van de eerste graad kaz-klas Na één jaar in de kaz-klas heb je al iets meer de kans gehad om je een beeld te vormen van de aanpak en de vakken in het secundair onderwijs. De overstap naar het

Nadere informatie

Studiegids derde graad

Studiegids derde graad Studiegids derde graad Algemene structuur tweede graad ASO TSO Economie wiskunde 4 u wiskunde 5 u Latijn wiskunde 4 u wiskunde 5 u Wetenschappen wiskunde 5 u Handel Sociale en Technische Wetenschappen

Nadere informatie

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders Beste ouder De school neemt vandaag een belangrijke plaats in in het leven van je kind. School en opleiding hebben bovendien een grote

Nadere informatie

SINT-MARTINUSCOLLEGE 1E GRAAD OVERIJSE

SINT-MARTINUSCOLLEGE 1E GRAAD OVERIJSE SINTMARTINUSCOLLEGE 1E GRAAD OVERIJSE Schooljaar 2011 2012 Naar het tweede jaar van het secundair onderwijs: Een leidraad voor een verantwoorde studiekeuze SintMartinuscollege, Waversesteenweg 96 3090

Nadere informatie

Brochure 1e graad. Sint-Norbertusinstituut Duffel. Info en inschrijvingen 1e jaar. Opendeurdagen alle jaren. Vrijdag 4 maart 17 22 u.

Brochure 1e graad. Sint-Norbertusinstituut Duffel. Info en inschrijvingen 1e jaar. Opendeurdagen alle jaren. Vrijdag 4 maart 17 22 u. Sint-Norbertusinstituut Stationsstraat 6, 2570 Duffel 015 30 38 58 mail@snorduffel.be www.snorduffel.be Sint-Norbertusinstituut Duffel LEREN EN LEVEN Brochure 1e graad Info en inschrijvingen 1e jaar Vrijdag

Nadere informatie

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 in West-Vlaanderen dr. Marie Van Looveren sociaaleconomisch beleid, WES Jongeren uit het gewone secundair onderwijs kunnen na de eerste graad kiezen voor één van de volgende

Nadere informatie

2 Overgang van het 3 de leerjaar naar het 4 de leerjaar

2 Overgang van het 3 de leerjaar naar het 4 de leerjaar 2 Overgang van het 3 de leerjaar naar het 4 de leerjaar 2.1 Van 3ASO naar 4ASO 2.1.1 Gebruikte afkortingen EC GR GL HW Economie met 4 of 5 uur Grieks Grieks-Latijn Humane LA MO SP WE Latijn Moderne Sport

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS STOF 12/11/2014 De hervorming Secundair Onderwijs in een notendop Studentenoverlegforum (STOF) 12 november 2014 2 3 1. De hervorming: een inleiding Het regeerakkoord van

Nadere informatie

keuzebegeleiding door CLB Informatie voor ouders van leerlingen uit het 6 e leerjaar capaciteiten andere factoren:

keuzebegeleiding door CLB Informatie voor ouders van leerlingen uit het 6 e leerjaar capaciteiten andere factoren: op stap naar het secundair onderwijs.. Informatie voor ouders van leerlingen uit het 6 e leerjaar studiekeuze: studiekeuze: capaciteiten andere factoren: belangstelling studiehouding vrienden afstand keuzebegeleiding

Nadere informatie

2 A-Stroom Grieks - Latijn (2015-2016)

2 A-Stroom Grieks - Latijn (2015-2016) 2 A-Stroom Grieks - Latijn (2015-2016) Grieks Latijn Cursus leerkracht THALASSA PEGASUS 2 LEERWERKBOEK INCL WOORDENLIJST EN CULTUURKATERN (isbn:9789028963313) ng q 20,50 q Totaal 271,20 2 A-Stroom Grieks

Nadere informatie

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Onze school heet u van harte welkom in de studierichting: TSO 3 de graad GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Inschrijvingen: tijdens schooldagen en zomervakantie van 9u tot 12u en van 13u tot 16u Opendeurdag:

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie () Opleiding Maatschappijoriëntatie - Rechten en plichten 028 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 18 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader...

Nadere informatie

K.A. 2de graad! 1 SCHOOL 2 CAMPUSSEN PARKLAAN 89 TEREKEN

K.A. 2de graad! 1 SCHOOL 2 CAMPUSSEN PARKLAAN 89 TEREKEN K.A. SINT-NIKL A AS de graad! PARKLAAN 89 TEREKEN SCHOOL CAMPUSSEN Nuttige gegevens Koninklijk Atheneum Sint-Niklaas School van de Vlaamse Gemeenschap Parklaan 89 900 Sint-Niklaas Tel: 0 780 79 00 Fax:

Nadere informatie

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?

Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Zeker weten dat je er al ergens van hoorde spreken: de vernieuwing van het secundair onderwijs. Tegen de achtergrond van een samenleving die grondig

Nadere informatie

Secundair Onderwijs Sint-Michiel

Secundair Onderwijs Sint-Michiel Leopoldsburg Infobrochure 2015 NIEUW VANAF SEPTEMBER 2015: Samen op weg naar een toekomst vol talent Secundair Onderwijs Sint-Michiel STEM IN HET EERSTE JAAR A Kijk snel op pagina 8 OPENDEURDAG 30 april

Nadere informatie

Naar de tweede graad in de

Naar de tweede graad in de Naar de tweede graad in de INHOUDSTAFEL INHOUDSTAFEL... 1 WOORD VOORAF... 2 ALGEMEEN, KUNST, TECHNISCH OF BEROEPSSECUNDAIR?... 3 DE ONDERWIJSSTRUCTUUR IN ONZE SCHOOL... 4 ASO IN

Nadere informatie

Stedelijk Lyceum Lakbors Secundair Onderwijs Herprofilering kantoor. Specifiek: 3de graad Schoolinterne nota

Stedelijk Lyceum Lakbors Secundair Onderwijs Herprofilering kantoor. Specifiek: 3de graad Schoolinterne nota Stedelijk Lyceum Lakbors Secundair Onderwijs Herprofilering kantoor Specifiek: 3de graad Schoolinterne nota Context Outputdata schoolintern Cohorte-onderzoek: 2 groepen leerlingen werden onderzocht Context

Nadere informatie

Het Maria Assumpta Lyceum

Het Maria Assumpta Lyceum Het Maria Assumpta Lyceum Een school met een hart en oog voor talent Beste ouder, De lagere school loopt op zijn einde en binnenkort moet u samen met uw zoon of dochter een secundaire school kiezen. Liefst

Nadere informatie

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO STRUCTUUR VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS +18 JAAR verder studeren werk 12-17 JAAR 2,5-11 JAAR SECUNDAIR ONDERWIJS

Nadere informatie

gewoon als het kan bijzonder als het nodig is Opleidingsvorm 4 buitengewoon onderwijs

gewoon als het kan bijzonder als het nodig is Opleidingsvorm 4 buitengewoon onderwijs Opleidingsvorm 4 gewoon als het kan bijzonder als het nodig is buso@kids.be Opleidingsvorm 4 gewoon buitengewoon onderwijs OV4 geeft scholen van buitengewoon onderwijs de kans om leerstof van gewoon onderwijs

Nadere informatie