Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer?"

Transcriptie

1 Vernieuwing secundair onderwijs: een facelift of meer? Zeker weten dat je er al ergens van hoorde spreken: de vernieuwing van het secundair onderwijs. Tegen de achtergrond van een samenleving die grondig veranderde en nog zal veranderen in de komende jaren, bleef het onderwijs niet ter plaatse trappelen. Integendeel! Nieuwe onderwijsmethoden vonden hun weg naar de klas, de didactische middelen werden geüpdatet, leraren werden nageschoold tot heuse coaches die het beste uit hun leerlingen naar boven moeten halen. Wat is er aan de hand? Toch zijn er ook klachten. Het bedrijfsleven klaagt over het gebrek aan aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. De samenleving maakt haar beklag over de sociale ongelijkheid die door het onderwijs in stand wordt gehouden, het verschil in maatschappelijke appreciatie van aso-tso-bsokso blijft een oud zeer. De té grote ongekwalificeerde uitstroom van leerlingen is terecht een doorn in het oog van velen. Onderwijswetenschappers maken zich zorgen over de grote verschillen in de resultaten van de leerlingen die het basisonderwijs verlaten. U leest het goed: het gaat hier om het vertrekpunt van waaruit een onderwijsloopbaan goed gelanceerd hoort te worden! Er is met andere woorden veel aan de hand met ons goede onderwijs. Een appel op de ouders door hun betrokkenheid te verhogen, het welbevinden van leerlingen in het onderwijs verhogen door allerlei leerlingvriendelijke maatregelen, het lerarenberoep aantrekkelijker maken door een betere coaching Het zijn geen lapmiddelen integendeel- maar ze pakken de problematiek niet structureel aan. Talenten en competenties, een zaak voor elke leerling Dé ambitie van het onderwijs moet zijn dat leerlingen hun talenten maximaal kunnen ontwikkelen. In het verlengde van hun persoonlijke talenten moeten ze competenties vaardigheden waarbij kennis, inzicht en de nodige attitudes aanwezig zijn - verwerven die hen in staat stellen hun bijdrage te leveren en deel te nemen aan het maatschappelijk leven. Een mens voelt zich pas volwaardig lid van een samenleving als hij kan leren, leven en werken in en voor de maatschappij, toch? Iedereen heeft het recht dit op zijn unieke manier te doen: als arbeider, als ICT-er, als verzorgende, als vakman, als chirurg, als buschauffeur Al deze mensen zijn nodig, met respect voor het verschil in complexiteit van ieders werkgebied. Bij onderzoekers, maar ook in onderwijskringen zelf won de overtuiging steeds meer veld om ons onderwijssysteem na een kritische evaluatie bij te sturen.

2 2 Met inbegrip van de Europese sleutelcompetenties zie verder wil men in het vernieuwde SO werk maken van de optimale ontwikkeling van de verschillende competenties die een leerling moet verwerven: persoonlijke, sociale, beroeps-en wetenschappelijke competenties. Een basisniveau moet voor elke leerling haalbaar zijn. De Europese sleutelcompetenties lijken op het eerste gezicht erg omvangrijk en moeilijk. In feite beantwoorden ze aan datgene wat u en ik in het dagelijks leven nodig hebben, belangrijk vinden of gewoonweg doen. Of iedereen er al aanspraak op kan maken, is een andere vraag. Op een rijtje gezet ziet men de Europese sleutelcompetenties als volgt: Competenties voor communicatie in de moedertaal Competenties voor communicatie in vreemde talen Wiskundige competenties, competenties in exacte wetenschappen en technologie Digitale competenties Leercompetenties Sociale en burgerschapscompetenties Initiatief, creativiteit en ondernemerschapscompetenties Competenties voor cultureel bewustzijn en culturele expressie Competenties voor duurzame ontwikkeling Competenties voor mentaal en lichamelijk welbevinden Het is op basis van deze competenties dat de overheid ons onderwijssysteem wil hervormen. De overheid doktert het stramien uit en de onderwijsverstrekkers werken het in de praktijk uit. Eenvoudig is dit geenszins, maar het competentiegericht onderwijs maakt meteen duidelijk dat leerlingen goed moeten worden begeleid in hun studiekeuze, en dit vanaf het basis onderwijs. Goede leerlingvolgsystemen, goede doorstroming van informatie en een vlotte beheersing van de onderwijstaal zijn daarbij noodzakelijk. De leerling wordt zo meer dan ooit de eigenaar van zijn of haar studiekeuzeproces. Het belang van een goede studiekeuze Om dit waar te maken, zet men in op een gefaseerde studiekeuze. Een brede algemeen vormende eerste graad laat de leerlingen kennis maken met de verschillende studiemogelijkheden. In een verbrede 2 de graad leidt het studiekeuzeproces naar een meer afgebakend studiegebied dat toelaat zich in de 3 de graad verder te bekwamen in hetzelfde of eventueel een ander studiegebied. Dit laatste maakt men mogelijk omdat een studiekeuze kan evolueren. Het spreekt voor zich dat remediëring, verdieping en verbreding van leerstofgehelen nodig zijn om in te spelen op de behoeften in de competentieontwikkeling van de leerling. Een flexibele ingesteldheid van zowel de leerling als de leraar is in zo n proces vereist! De juiste attestering moet in dit proces een wegwijzer zijn naar de juiste studierichting. Even concreet! Binnen het secundair onderwijs wil men de structuur van drie graden behouden. De onderwijsvormen aso,bso, kso, tso worden afgeschaft en maken plaats voor een indelingsprincipe op inhoudelijke basis: belangstellingsgebieden domeinen studierichtingen.

3 3 Aso, bso, kso en tso worden so Die opheffing van de huidige onderwijsvormen moet ten eerste het verschil in maatschappelijke waardering helpen terugdringen. Is het niet zo dat tso en bso nu meestal als een eerder negatieve studiekeuze worden voorgesteld? Het wegnemen van de beschotten moet vervolgens het zogenaamde watervalsysteem tegengaan: als het in het aso niet lukt, kan een leerling steeds zakken naar tso of bso. En tenslotte wil men de strijd aanbinden tegen de sociale ongelijkheid die bevestigd wordt in ons onderwijssysteem: leerlingen kiezen in het huidige systeem al vroeg voor een studierichting die de ongelijkheid bevestigt. Zo kiezen slechts 60% van de arbeiderskinderen voor het aso tegenover 92 % van de kinderen uit de hogere beroepsgroepen. De nieuwe indeling stemt men af op de Vlaamse kwalificatiestructuur, waarin men vier niveaus onderscheidt. Zie schema. 3 de graad Studie-richtingen VKS niveau 3 DOORSTROOM ARBEIDSMARKT ARBEIDSMARKT 2 de graad Domeinen Specifieke richting binnen domein (VKS niveau 3) Domeinbrede richting (VKS niveau 3) Specifieke arbeidsmarktgerichte richting (VKS niveau 2) 1 ste graad Belangstellingsgebieden 2 de leerjaar: 2 uit 6 belangstellingsgebieden (VKS niveau 2) 1 ste leerjaar: alle 6 belangstellingsgebieden Schakelblok (max. 3 jaar) (VKS niveau 1) Getuigschrift basisonderwijs (VKS niveau 1) Geen getuigschrift basisonderwijs In het schema wordt duidelijk dat men een basispakket aan vakken/vakkenclusters aanbiedt. Een leerling kan in zijn studieloopbaan kiezen uit 6 belangstellingsgebieden: Techniek en wetenschappen Natuur en wetenschappen Welzijn en sociale wetenschappen Handel en economische wetenschappen Creatie en kunst Taal en letterkunde Differentiatie in het aanbod van leerstof is zoals hoger gezegd nodig om een leerling zijn talenten en competenties optimaal te laten ontwikkelen.

4 4 Eerste graad In het eerste leerjaar maakt men kennis met alle belangstellingsgebieden via vakkenclusters. Tijdens het tweede jaar kiest de leerling twee belangstellingsgebieden die hij verder wil verkennen. De leerling doet deze verkenning via een vastgelegde vakkenlijst, maar kan ook vakken clusteren. 2 de graad Specialiserende richting met 4- jarige leerlijn (VKS niveau 3) Domeinbrede richting (VKS niveau 3) Specialiserende arbeidsmarktgerichte richting (VKS niveau 2) 1 ste graad 2 de leerjaar (VKS niveau 2) Basispakket 2 Belangstellingsgebieden Differentiatie Verdiepen & Remediëren 1 ste leerjaar Basispakket Alle belangstellingsgebieden komen geïntegreerd in de vakken aan bod Differentiatie: Verdiepen & Remediëren Getuigschrift basisonderwijs (VKS niveau 1) Algemeen is het belangrijk dat in deze fase al grondig werk wordt gemaakt van het verwerven van sleutelcompetenties. Leren leren en leren kiezen zijn daarom belangrijk. En om een keuze waar te kunnen maken moeten de leerlingen uiteraard ook kennis kunnen opdoen uit de verschillende domeinen. Op het einde van het eerste en tweede jaar stelt men voor dat de leerling volgende attesten kan behalen: 1 leerjaar: A/C attest + remediëring 2 leerjaar: A/B/C attest + remediëring Slagen voor de eerste graad betekent dat men niveau 2 van de Vlaamse Kwalificatiestructuur bereikte.

5 5 Schakelblok 2 de graad Vergaande differentiatie opgemaakt binnen de vakken van de eerste graad op basis van leerlingendossier 1 ste graad 2 de leerjaar (VKS niveau 2) Geen getuigschrift basisonderwijs 1 ste leerjaar Vergaande differentiatie opgemaakt binnen de vakken van de eerste graad op basis van leerlingendossier Geen getuigschrift basisonderwijs Indien de leerling die zich aanmeldt in het SO, niet beschikt over een getuigschrift basis onderwijs, biedt men een schakelblok aan. Op basis van een analyse van het dossier van de leerling, zal men de leerling voorbereiden op de eerste graad of, als de leeftijd dit vereist, op de basisvereisten voor een tweede graad die voorbereidt op een specialiserende arbeidsmarktgerichte studie. Globaal blijven de doelstellingen om binnen de competentieontwikkeling de eindtermen basisonderwijs, de eindtermen van de eerste graad en de sleutelcompetenties te bereiken. Slaagt de leerling hiervoor, dan krijgt hij een schakelattest op niveau 1 van de VKS.

6 6 Tweede graad In de tweede graad hanteert men het domein als indelingsprincipe. Binnen een domein onderscheidt men: domeinbrede (VKS 3) specialiserende (VKS 3) specialiserende beroepsgerichte (VKS 2) studierichtingen Werkplekleren, dat steeds meer ingang vindt in het onderwijs, is voor de laatst vernoemde categorie studierichtingen dé onderwijsmethode bij uitstek. Uit het schema blijkt duidelijk dat het aantal studierichtingen door deze opbouw sterk wordt gereduceerd! Competentieontwikkeling in een domeinbrede richting Specialiserende arbeidsmarktgerichte richting (VKS niveau 2) Basispakket = sleutelcompetenties (die voor iedereen hetzelfde zijn) Domeinspecifieke competenties: persoonlijke, sociale, beroepsgerichte en wetenschappelijke competenties die functioneel zijn binnen de context van het domein Differentiatiepakket = Remediëring Verdieping in de algemene en domeinspecifieke competenties Verbreding met competenties uit andere domeinen Indien de leerling de eerder gemaakte keuze niet meer ziet zitten, maakt de hervorming van het SO het mogelijk om op het einde van de tweede graad te kiezen voor een ander domein. Dit kan zowel na het eerste als na het tweede leerjaar van de tweede graad. Om die keuze waar te maken, is remediëring noodzakelijk. Zowel na het eerste als na het tweede leerjaar van de tweede graad is het behalen van een A,B (+remediëring) of C-attest (+ remediëring) mogelijk.

7 7 Derde graad Binnen de derde graad onderscheidt men in de nieuwe structuur: specialiserende en kwalificerende studierichtingen 3 finaliteiten doorstroom VKS 4 arbeidsmarkt VKS 4 arbeidsmarkt VKS 3 3 componenten binnen elke studierichting: brede vorming studierichtinggebonden pakket differentiatiepakket Door deze structuur van de derde graad bekomt men opnieuw een reductie van het aantal studierichtingen in de derde graad Is de leerling na het eerste leerjaar van de derde graad nog niet overtuigd van zijn/haar studiekeuze, dan is een heroriëntering mogelijk. Dit kan alleen met een onderbouwd dossier van de begeleidende klassenraad. Na het eerste leerjaar van de derde graad behaalt de leerling een A of C-attest+remediëring. Op het einde van de derde graad kent men het diploma secundair onderwijs toe aan alle leerlingen. Maar, leerlingen op niveau 3 van de Vlaamse Kwalificatiestructuur (de specifieke arbeidsmarktgerichte studierichtingen) krijgen geen rechtstreekse toegang tot het hoger onderwijs! Na de derde graad In onderstaand schema wordt duidelijk gemaakt welke de mogelijke uitwegen zijn van een leerling die afstudeerde in het SO. Eén en ander zal nog verder uitgeklaard moeten worden om de afstemming op elkaar te optimaliseren. Hoger Onder wijs Academische bachelor VKS niveau 6 Professionele bachelor VKS niveau 6 HBO5 VKS niveau 5 Arbeidsmarkt Secun dair onder wijs Schakeltraject Se-n-Se DOORSTROOM ARBEIDSMARKT VKS niveau 3 ARBEIDSMARKT

8 8 Timing van de hervorming Wat betreft het tijdpad van deze hervormingsoperatie, hoopt de Vlaamse regering te komen tot een conceptnota in de loop van de maand maart In 2014 zou het niveaudecreet Secundair Onderwijs een feit moeten zijn zodat de uitrol van de hervorming na 2014 kan starten. Meer info Meer informatie vind je in het dossier hervorming secundair onderwijs in de ouderinfotheek op onze website. Voor bedenkingen bij de komende hervorming en voor een verslag rond de concrete ervaringen met de hervormingsvoorstellen in de praktijk, verwijzen we graag naar Knack van 7 maart (www.knack.be) VCOV, 23 maart 2012

Oriëntatienota hervorming SO

Oriëntatienota hervorming SO VVKSO CODIS/DOC/10/26 2010-10-08 Oriëntatienota hervorming SO CODI-aso 28 september 2010 Structuur SO in de toekomst Voorstel kijkwijzer (bureau VVKSO 30-9-10) Gradenstructuur behouden Totale persoon vormen

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 Mijn mening is. 1. Het secundair onderwijs moet hervormd worden. o Ja o Neen 2. De schotten tussen de onderwijsvormen ASO BSO KSO TSO moeten worden afgeschaft.

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling

Kwaliteit en kansen voor elke leerling Kwaliteit en kansen voor elke leerling Voorstel van de Commissie Monard St.A.M. 21 oktober 2009 Hilde Meysman Vooraf perspectief aanpak 1. Krijtlijnen voor de vernieuwing Het Vlaams secundair onderwijs

Nadere informatie

Hervorming secundair onderwijs

Hervorming secundair onderwijs Hervorming secundair onderwijs 4 juni 2013 WAAROM? 27 VERBETERPUNTEN STERKTES BEHOUDEN 9 thema s basisonderwijs inhoudelijke aanpak secundair onderwijs structuur secundair onderwijs aansluiting onderwijs

Nadere informatie

Pijnpunten huidig secundair onderwijs

Pijnpunten huidig secundair onderwijs Onderwijshervorming 2013 Pijnpunten huidig secundair onderwijs Vlaanderen heeft een sterk secundair onderwijs, dat blijkt uit vele internationale rapporten. Maar toch werden er in diverse onderzoeken ook

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er?

Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Waarom? Het goede koesteren, versterken waar nodig! te veel uitstroom van jongeren

Nadere informatie

Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Structuur rapport Krijtlijnen van vernieuwing

Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Kwaliteit en kansen voor elke leerling. Structuur rapport Krijtlijnen van vernieuwing Kwaliteit en kansen voor elke leerling Een visie op de vernieuwing van het secundair onderwijs Kwaliteit en kansen voor elke leerling Visie op secundair onderwijs Commissie aangesteld door dhr minister

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen

Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Modernisering Secundair Onderwijs versterken, verdiepen & verkennen Vlaams Viceminister-president en Vlaams minister van Onderwijs, Hilde Crevits Waarom? Het goede koesteren en versterken waar nodig! te

Nadere informatie

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders

WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders WAT VERANDERT ER IN HET SECUNDAIR ONDERWIJS? Brochure voor ouders Beste ouder De school neemt vandaag een belangrijke plaats in in het leven van je kind. School en opleiding hebben bovendien een grote

Nadere informatie

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Onderzoek naar de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2013 worden 1 jaar lang gevolgd (tot en met juni 2014) Succes wordt

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties niveau 1-5 11 mei 2009 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Onderwijskwalificaties Een onderwijskwalificatie is:

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs

Modernisering Secundair Onderwijs Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Kabinet van Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Drie conceptnota s Eerste graad SO Tweede en derde graad SO Bestuurlijke

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit

1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit 1 ste graad Industriële wetenschappen en Mechanica - elektriciteit School: Sint-Jozefinstituut Onderwijsvorm: Graad: Studierichting: 1ste graad 1 ste leerjaar A 2 de leerjaar Industriële wetenschappen

Nadere informatie

14 februari 2012. Algemene vorming in een toekomstig so. Een visie op algemene vorming. Preambule. Kenmerken van het maatschappelijk discours

14 februari 2012. Algemene vorming in een toekomstig so. Een visie op algemene vorming. Preambule. Kenmerken van het maatschappelijk discours VVKSO CODIS/DOC/12/09 2012-02-14 14 februari 2012 Algemene vorming in een toekomstig so Preambule Kenmerken van het maatschappelijk discours Vermaatschappelijking van de school Functionalistische kijk

Nadere informatie

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen

Inhoud info-avond. 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 1 2 Inhoud info-avond 1. Hervorming secundair onderwijs 2. Huidige structuur secundair onderwijs 3. Hoe kiezen? 3.1 een richting kiezen 3.2 een school kiezen 4. Inschrijven 5. Waar vind ik verdere informatie?

Nadere informatie

Mogelijkheden voor het keuzegedeelte in de eerste graad

Mogelijkheden voor het keuzegedeelte in de eerste graad Dienst CUR Guimardstraat 00 BRUSSEL + 07 06 0 www.katholiekonderwijs.vlaanderen DOCUMENT Mogelijkheden voor het keuzegedeelte in de eerste graad 07-0- Mogelijkheden voor het keuzegedeelte in de eerste

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs Starten in het secundair onderwijs Een overzicht Inleiding Structuur van het secundair onderwijs Wat verandert er in de toekomst? PAUZE Verhalen van kinderen Een goede schoolkeuze Waarmee rekening houden?

Nadere informatie

Dag SO Workshop brede eerste graad. Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem

Dag SO Workshop brede eerste graad. Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem Dag SO Workshop brede eerste graad Hilde De Meyer Valentijn Van Hootegem 6 februari 2015 Workshop brede eerste graad Dag SO Workshop brede eerste graad 3 De workshop Wat verwacht je van deze workshop?

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs. Vlaams Parlement, 18 januari 2017

Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs. Vlaams Parlement, 18 januari 2017 Actualiteitsdebat Hervorming Secundair Onderwijs Vlaams Parlement, 18 januari 2017 Tussenkomst Jo De Ro (Open Vld) Maar vooral beste ouders en leerkrachten die thuis dit actueel debat aan t volgen zijn:

Nadere informatie

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs

OLFA EDEGEM. WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs OLFA EDEGEM WELKOM op deze: info-avond voor ouders overgang secundair onderwijs Wat na het zesde leerjaar??? KIEZEN = PROCES gebeurt STAP VOOR STAP (boekje klas): ) ik denk na over kiezen ) ik leer mezelf

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015

De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 De grote stap naar het secundair onderwijs 2014-2015 DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS http://www.klasse.be/tvklasse/ 12751-Naar-het-secundair DE GROTE STAP NAAR HET SECUNDAIR ONDERWIJS Hoe kiezen?

Nadere informatie

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs?

Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Klimaat: een thema in het Vlaams onderwijs? Willy Sleurs Afdeling Kwalificaties & Curriculum AHOVOKS, Ministerie van Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap Eindtermen bepaald door de overheid Leergebied-/vakgebonden

Nadere informatie

3 De eerste graad van het secundair onderwijs

3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3 De eerste graad van het secundair onderwijs 3.1 Situering De startende leerlingen in het secundair onderwijs verschillen sterk van interesses, talenten en mogelijkheden. Bovendien bevinden ze zich in

Nadere informatie

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON

STEM monitor 2015. 9 juni 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 9 juni 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEMopleidingen en richtingen die

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties 30 november Jos Thys Instellingen & Leerlingen Basisonderwijs & Deeltijds Kunstonderwijs Ine Vos CANON Cultuurcel Kunst- en cultuureducatie & beleid Beleidstraject

Nadere informatie

Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen Vlaamse aanval op schooluitval?

Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen Vlaamse aanval op schooluitval? Vroegtijdig schoolverlaten in Vlaanderen Vlaamse aanval op schooluitval? Overzicht Europees beleidsschema vroegtijdig schoolverlaten Overzicht Vlaamse maatregelen Beleidsmatrix: aanval op schooluitval?

Nadere informatie

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics

Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Maatschappelijk debat eindtermen Hoofdstuk I: Eindtermen de basics Inhoud Inleiding... 2 Gewoon lager onderwijs... 2 Kleuteronderwijs... 2 Gewoon secundair onderwijs... 3 Buitengewoon onderwijs... 4 Overzichtstabel...

Nadere informatie

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar

Starten in het Secundair onderwijs. 6 de leerjaar Starten in het Secundair onderwijs 6 de leerjaar p. 1 De grote stap! De grote stap p. 2 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1 3 de graad 2 de graad 1 ste graad p. 3 Het S.O in vogelvlucht 7 6 5 4 3 2 1??

Nadere informatie

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Leieland 056/ Op stap naar het secundair onderwijs met accent op Kennismaking met onze BaSo-fiche Ba = basisonderwijs So = secundair onderwijs Document met alle relevante informatie over het kind om zo vlot de overgang

Nadere informatie

Reactie van COC op de oriëntatienota Mensen doen schitteren 1

Reactie van COC op de oriëntatienota Mensen doen schitteren 1 COC Trierstraat 31-33 1040 Brussel Reactie van COC op de oriëntatienota Mensen doen schitteren 1 1. Inleiding Tijdens de vorige legislatuur gaf minister F. Vandenbroucke de commissie Monard de opdracht

Nadere informatie

STEM. Visietekst van het GO! onderwijs van de. 28 november Vlaamse Gemeenschap

STEM. Visietekst van het GO! onderwijs van de. 28 november Vlaamse Gemeenschap STEM Visietekst van het GO! 28 november 2016 onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 2 Samenvatting In de beleidsnota 2014-2019 stelt Vlaams minister van Onderwijs de ambitie om leerlingen warmer te maken

Nadere informatie

Modernisering Secundair Onderwijs

Modernisering Secundair Onderwijs Modernisering Secundair Onderwijs Wat verandert er? Kabinet van Vlaams Minister van Onderwijs en Viceminister-president Hilde Crevits Drie conceptnota s Eerste graad SO Tweede en derde graad SO Bestuurlijke

Nadere informatie

Advies over voorstellen van nieuwe structuuronderdelen gewoon voltijds secundair onderwijs

Advies over voorstellen van nieuwe structuuronderdelen gewoon voltijds secundair onderwijs Raad Secundair Onderwijs JVR / 28 februari 2012 RSO-RSO-ADV-008 Advies over voorstellen van nieuwe structuuronderdelen gewoon voltijds secundair onderwijs Vlaamse Onderwijsraad Kunstlaan 6 bus 6 BE-1210

Nadere informatie

Studierichtingen tweede graad

Studierichtingen tweede graad Studierichtingen tweede graad 2 WELKOM Beste ouders Beste leerling De eerste twee jaren van het secundair onderwijs heb je zo goed als achter de rug. Je hebt momenteel al een nieuwe studiekeuze in gedachte

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! / Commissie Onderwijs 5 maart 2015

Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! / Commissie Onderwijs 5 maart 2015 Duaal leren Een succesverhaal volgens GO! koen.bollaert@g-o.be / 0497 45 64 28 Commissie Onderwijs 5 maart 2015 Inhoud PPGO! Inleiding Partnerschap Succesfactoren Visie op onderwijs Deelcertificaten Belang

Nadere informatie

Reactie van het VVKSO op de oriëntatienota Mensen doen schitteren : jongeren doe je niet schitteren, je laat ze schitteren

Reactie van het VVKSO op de oriëntatienota Mensen doen schitteren : jongeren doe je niet schitteren, je laat ze schitteren Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel MEDEDELING referentienr. : M-VVKSO-2010-058 datum : 2010-12-09 gewijzigd : contact : Chris Smits, vvkso@vsko.be, 02 507

Nadere informatie

NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN

NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN NAAR SCHOOL IN VLAANDEREN Je leest een tekst over de organisatie en de structuur van het onderwijs in Vlaanderen. Wat moet je doen? 1. Kijk naar de woordenlijst op blad 1 (deze pagina) 2. Lees eerst de

Nadere informatie

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING

ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING ACTUALITEITSDEBAT VLAAMS PARLEMENT HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS VERKLARING VAN DE VLAAMSE REGERING Mijnheer de voorzitter, Beste collega s, Onze kinderen zijn het kostbaarste wat we hebben. Ieder van

Nadere informatie

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT

ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT ONDERWIJSWOORDENLIJST VOOR SCHOOLRADERS ALS JE NIET HELEMAAL MEE BENT < verwijder geen elementen boven deze lijn; ze bevatten sjabloon-instellingen - deze lijn wordt niet afgedrukt > Deze woordenlijst

Nadere informatie

De Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur De Vlaamse kwalificatiestructuur Onderwijskwalificaties 3 februari 2008 Rita Dunon en Kaat Huylebroeck Strategisch Onderwijs- en Vormingsbeleid Hoe worden kwalificaties gemaakt? Drie aspecten: Beschrijven

Nadere informatie

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Tienen

Op stap naar het secundair onderwijs. VCLB Tienen Op stap naar het secundair onderwijs VCLB Tienen Inhoud 1. Kiezen 2. Structuur van het secundair onderwijs 3. Kiezen van een richting 4. Kiezen van een school 5. Keuzebegeleiding door school en CLB 6.

Nadere informatie

Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie

Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie Studieaanbod binnen het studiegebied Fotografie Screening van de studierichtingen in het studiegebied Fotografie in het voltijds secundair onderwijs 23 april 2015 Inhoudstafel Inleiding... 4 1 Beeld van

Nadere informatie

Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw?

Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw? Welk secundair onderwijs voor de 21 ste eeuw? GO! Dag van het secundair onderwijs Brussel, 6/2/2015 Ides Nicaise KU Leuven (HIVA / PPW) Een midlife crisis? SO van jaren 1950-60 Select publiek Industriële

Nadere informatie

Vlaanderen is onderwijs & vorming MODERNISERING SECUNDAIR ONDERWIJS WAT VERANDERT ER?

Vlaanderen is onderwijs & vorming MODERNISERING SECUNDAIR ONDERWIJS WAT VERANDERT ER? Vlaanderen is onderwijs & vorming MODERNISERING SECUNDAIR ONDERWIJS WAT VERANDERT ER? Beste directeur, Dankzij de grote inzet van ons onderwijspersoneel en de kwaliteit van het geboden onderwijs doen onze

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

We W lk l o k m Infoavond Op w e w g naar de t w t e w ede g ra r ad

We W lk l o k m Infoavond Op w e w g naar de t w t e w ede g ra r ad Welkom Infoavond Op weg naar de tweede graad De oriënteringsprocedure maart informeren leerlingen keuze leerling april informeren ouders keuze ouders De oriënteringsprocedure mei voorlopig advies klassenraad

Nadere informatie

Debat rond de toekomst van het secundair onderwijs

Debat rond de toekomst van het secundair onderwijs Debat rond de toekomst van het secundair onderwijs Sint-Romboutscollege Mechelen, 6 februari 2013 Ouderverenigingen basis-en secundair onderwijs regio Mechelen ism VCOV vzw Op 6 februari 2013 verzamelden

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

VTI School voor wetenschap en techniek

VTI School voor wetenschap en techniek VTI School voor wetenschap en techniek Het VTI staat bekend als de school voor wetenschap en techniek. Vanaf het eerste leerjaar A kun je in de optie Industriële Wetenschappen STEM alle facetten van STEM

Nadere informatie

Info-avond Secundair Onderwijs

Info-avond Secundair Onderwijs Info-avond Secundair Onderwijs CLB-Kempen www.clb-kempen.be Naar de grote school Nieuw onderwijssysteem Andere manier van lesgeven Grotere studiebelasting Noodzaak om zich te organiseren verband planningsvaardigheden

Nadere informatie

Advies. Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste graad. Brussel, 21 september 2016

Advies. Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste graad. Brussel, 21 september 2016 Advies Modernisering secundair onderwijs: maatregelen basisonderwijs en eerste Brussel, 21 september 2016 SERV_20160921_moderniseringSO_BOen1ste_ADV.docx Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen Wetstraat

Nadere informatie

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX

ANTWOORD. Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 572 van 1 september 2011 van KATHLEEN DECKX Leerlingen BSO Slaagkansen hoger

Nadere informatie

Pedagogisch overleg 8 mei 2017

Pedagogisch overleg 8 mei 2017 Pedagogisch overleg 8 mei 2017 Agenda Onderwijshervorming OVUR Examenchecklist 1 september 2017 Onderwijshervorming Definitief Onderwijshervorming Eerste graad: september 2018 Tweede graad: september 2020

Nadere informatie

EINDTERMEN IN HET TOEKOMSTIG ONDERWIJSLANDSCHAP: DISCUSSIENOTA

EINDTERMEN IN HET TOEKOMSTIG ONDERWIJSLANDSCHAP: DISCUSSIENOTA EINDTERMEN IN HET TOEKOMSTIG ONDERWIJSLANDSCHAP: DISCUSSIENOTA VSKO Situering Het M-decreet, vks, masterplan hervorming so, Plan geletterdheid Verhogen 1, Europese sleutelcompetenties zijn belangrijke

Nadere informatie

Breek taboe omtrent kansarme

Breek taboe omtrent kansarme ITINERA INSTITUTE FLASH Breek taboe omtrent kansarme versus kansrijke diploma s 03 07 2013 MENSEN WELVAART BESCHERMING De Europese leiders hebben een actieplan tegen jeugdwerkloosheid aangekondigd. Uiteraard

Nadere informatie

Op stap naar. Het secundair onderwijs. Vrij CLB Roeselare Kattenstraat Roeselare

Op stap naar. Het secundair onderwijs. Vrij CLB Roeselare Kattenstraat Roeselare Op stap naar Het secundair onderwijs Onderwijsloopbaanbegeleiding een opdracht van het CLB Proces begeleiding Aanvullend aan de school Op vraag Kiezen roept veel vragen op 1. Vragen naar informatie 2.

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN TWEEDE GRAAD 2011-2012 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE TWEEDE GRAAD

Nadere informatie

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015

Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 Werkplekleren in ASO: het kan! Dag SO 06/02/2015 1. Wat is werkplekleren? Codex Secundair Onderwijs: werkplekleren zijn leeractiviteiten die gericht zijn op het verwerven van algemene en/of beroepsgerichte

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.9 - Juni 2008-299- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

JOUW TALENTEN, ONZE ZORG.

JOUW TALENTEN, ONZE ZORG. INFO BROCHURE graad JOUW TALENTEN, ONZE ZORG. Ontdek en ontwikkel jouw talenten en interesses in onze brede eerste graad. nieuwenbosch.be NIEUWEN BOSCH HUMANIORA GENT In onze brede ste graad ontdekken

Nadere informatie

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven www.steunpuntssl.be Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair

Nadere informatie

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Integratie - Populariteit (sociale ontwikkeling) heeft

Nadere informatie

Zijn secundaire scholen klaar voor de onderwijshervormingen?

Zijn secundaire scholen klaar voor de onderwijshervormingen? Zijn secundaire scholen klaar voor de onderwijshervormingen? Een multiple case study naar de draagkracht van vier secundaire scholen om de hervormingen door te voeren Esther Gheyssens & Katrien Struyven

Nadere informatie

Studierichtingen voor de derde graad

Studierichtingen voor de derde graad Studierichtingen voor de derde graad In de derde graad bestaan alle richtingen, behalve humane wetenschappen uit twee hoofddomeinen. Er wordt naast de algemene basis gekozen voor een pakket vakken dat

Nadere informatie

Eva Franck. Alternatieven voor zittenblijven. Onderwijsbeleid Stad Antwerpen

Eva Franck. Alternatieven voor zittenblijven. Onderwijsbeleid Stad Antwerpen Eva Franck Alternatieven voor zittenblijven Onderwijsbeleid Stad Antwerpen Vaststelling: ongekwalificeerde uitstroom = ERG HOOG 14% in Vlaanderen 28% van Antwerpse jongeren verlaat de secundaire school

Nadere informatie

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen

Doel: Creativiteit. Middel: ICT onderbenut (bij voorbeeld Sociale media, faceboekgroepen Menselijk niveau: Het is nodig dat het onderwijs NU massaal ICT hulpmiddelen integreert in het onderwijzen en leren om zo de kinderen voor te bereiden op de toekomst waarin creatieve en innovatieve vaardigheden

Nadere informatie

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten

Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten VVKSO STAF/DOC/15/42 CODIS/DOC/15/05 2015-02-25 Het decreet betreffende de Vlaamse kwalificatiestructuur: aandachtspunten en voorstellen 1 Bedenkingen 1.1 Finaliteit VKS finaliteit onderwijs Het eenzijdig

Nadere informatie

STEM monitor april 2015 RITA DUNON

STEM monitor april 2015 RITA DUNON STEM monitor 2015 30 april 2015 RITA DUNON Doelstellingen STEM-actieplan STEM-actieplan 2012-2020 streeft op middellange termijn naar: Meer starters en afgestudeerden in STEM-opleidingen en richtingen

Nadere informatie

1.Inleiding. 2.Profielen per 1 augustus 2007

1.Inleiding. 2.Profielen per 1 augustus 2007 logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk VO/OK/2003/53723 Uw kenmerk Onderwerp tweede fase havo/vwo 1.Inleiding In het algemeen

Nadere informatie

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS

HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS STOF 12/11/2014 De hervorming Secundair Onderwijs in een notendop Studentenoverlegforum (STOF) 12 november 2014 2 3 1. De hervorming: een inleiding Het regeerakkoord van

Nadere informatie

Brochure 1e graad A. Info en inschrijvingen 1e jaar vrijdag 10 maart u. Opendeurdagen alle jaren vrijdag 21 april u.

Brochure 1e graad A. Info en inschrijvingen 1e jaar vrijdag 10 maart u. Opendeurdagen alle jaren vrijdag 21 april u. Info en inschrijvingen 1e jaar vrijdag 10 maart 2017 17 21 u. Opendeurdagen alle jaren vrijdag 21 april 2017 17 21 u. Sint-Norbertusinstituut Duffel LEREN EN LEVEN Brochure 1e graad A Sint-Norbertusinstituut

Nadere informatie

githo Lentetombola 2017

githo Lentetombola 2017 2 49304 githo Lentetombola 2017 1e Hoofdprijs: 5-daagse reis naar Dresden voor 2 personen (kamer met ontbijt) DRANKENARSENAAL LIER - ZANDHOVEN Bosstraat 29 bus 1 te Lier Vierselbaan 12C te Zandhoven Gewonnen

Nadere informatie

Ronde van Vlaanderen VVSG

Ronde van Vlaanderen VVSG Ronde van Vlaanderen VVSG 9, 13, 20, 21 en 23 maart 2017 Patriek Delbaere Bruno Sagaert Hildegard Schmidt Actuele onderwijsdossiers Neutraliteit stedelijk en gemeentelijk onderwijs Bestuurlijke optimalisatie

Nadere informatie

Spannend! Nieuwe school, nieuwe vrienden, nieuwe leerkrachten, nieuwe vakken... Gelukkig zijn er de onthaaldagen!

Spannend! Nieuwe school, nieuwe vrienden, nieuwe leerkrachten, nieuwe vakken... Gelukkig zijn er de onthaaldagen! Een grote stap! Spannend! Nieuwe school, nieuwe vrienden, nieuwe leerkrachten, nieuwe vakken... Gelukkig zijn er de onthaaldagen! Modernisering secundair onderwijs EERSTE GRAAD verkennen of ontdekken van

Nadere informatie

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school

De middenschool is ten einde. Iedereen vertrekt naar een andere school De middenschool is ten einde Iedereen vertrekt naar een andere school Een stapsgewijs proces Een gezamenlijk proces Leerling Ouders School CLB STAP 1: werken aan keuzerijpheid Wie ben ik? Rapportonderzoek

Nadere informatie

Advies over de vernieuwing van het studiegebied Grafische technieken

Advies over de vernieuwing van het studiegebied Grafische technieken ADVIES Raad Secundair Onderwijs 26 april 2005 RSO/GCO/ADV/010 Advies over de vernieuwing van het studiegebied Grafische technieken VLAAMSE ONDERWIJSRAAD, LEUVENSEPLEIN 4, 1000 BRUSSEL www.vlor.be Advies

Nadere informatie

IN DIT NUMMER. Ik verlang zo naar de collega's en de leerlingen. een welverdiende en prettige vakantie voor alle collega's

IN DIT NUMMER. Ik verlang zo naar de collega's en de leerlingen. een welverdiende en prettige vakantie voor alle collega's Uitgave van Scholengroep Rivierenland Afgiftekantoor: 2800 Mechelen 1 driemaandelijks: apr - mei - jun Nr2-2011 t Krijtlijntje wil via het verstrekken en duiden van informatie aan de personeelsleden en

Nadere informatie

De resultaten van de peiling wiskunde werden door de deelnemers als teleurstellend ervaren.

De resultaten van de peiling wiskunde werden door de deelnemers als teleurstellend ervaren. Voorwoord Jaarlijks vindt er peilingsonderzoek plaats met als centrale vraag: behalen de leerlingen in het Vlaams onderwijs de eindtermen? In 2015 peilde het Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (KU

Nadere informatie

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Nieuwe leerplannen en lessentabellen met ingang van 1 september 2010 In de regel worden alle graadleerplannen (en bijhorende

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Geef je opleiding een STEM

Geef je opleiding een STEM Geef je opleiding een STEM Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen - Limburg 2011-2012 Onderzoek naar de aansluiting onderwijs arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2011 worden 1 jaar lang gevolgd (tot

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure HANDEL (3de graad TSO) Leerlingprofiel Je bent 16 jaar en je kiest voor een studierichting in de 3de graad. Zou de richting Handel iets voor jou zijn? Handel is

Nadere informatie

Studiedag Hink Stap Sprong Klaar voor hoger onderwijs of arbeidsmarkt?

Studiedag Hink Stap Sprong Klaar voor hoger onderwijs of arbeidsmarkt? Studiedag Hink Stap Sprong Klaar voor hoger onderwijs of arbeidsmarkt? prof. dr. Peter Van Petegem prof. dr. Vincent Donche Tine van Daal - Liesje Coertjens Eva Delvaux Overzicht presentatie 1. Overzicht

Nadere informatie

Krijg je maar geen genoeg van talen? Ga dan in het tweede jaar voor de optie Latijn aangevuld met Grieks. Een wijze keuze!

Krijg je maar geen genoeg van talen? Ga dan in het tweede jaar voor de optie Latijn aangevuld met Grieks. Een wijze keuze! Lyceum Het Lyceum biedt binnen de scholengroep de eerste graad Algemeen Secundair Onderwijs aan. In het eerste jaar maak je de keuze voor de optie Latijn, Moderne of STEM. Deze drie opties zorgen voor

Nadere informatie

Op stap naarhet secundair onderwijs

Op stap naarhet secundair onderwijs Op stap naar het secundair onderwijs SO SLO Mariadal idl Hoegaarden Type 1 In de klas Thuis Keuzebegeleiding Op stap naarhet secundair onderwijs Bezoek scholen Klasgesprek Gesprekken ouders kind Brochures

Nadere informatie

Toekomst secundair onderwijs tweede en derde graad: uitgangspunten, achterliggende principes en methodiek

Toekomst secundair onderwijs tweede en derde graad: uitgangspunten, achterliggende principes en methodiek Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel DOCUMENT VVKSO Toekomst secundair onderwijs tweede en derde graad: uitgangspunten, achterliggende principes en methodiek

Nadere informatie

Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding

Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding Hoorzitting Commissie Onderwijs Conceptnota lerarenopleiding Lerarenopleidingen versterken Visie hogescholen bij de conceptnota Johan Veeckman, voorzitter VLHORA 1 Algemene aandachtspunten Nood aan promotie

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs. Deel 1 SCHOOLBEVOLKING. 3.1. Gewoon secundair onderwijs

Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs. Deel 1 SCHOOLBEVOLKING. 3.1. Gewoon secundair onderwijs Deel 1 SCHOOLBEVOLKING 1 Hoofdstuk 3 : Secundair onderwijs 3.1. Gewoon secundair onderwijs 3.1.3. Schoolse vorderingen en zittenblijven in het gewoon secundair onderwijs 118 Schooljaar 2013-2014 Schoolse

Nadere informatie

nieuwsbrief viio 2.0

nieuwsbrief viio 2.0 nieuwsbrief viio 2.0 LEERLINGEN - OUDERS - GEÏNTERESSEERDEN - NUMMER 1- DECEMBER 2015 - www.viio.be Beste leerling, ouder en/of geïnteresseerde in viio Voor viio breken er belangrijke tijden aan. We zitten

Nadere informatie

Kiezen na de basisschool

Kiezen na de basisschool Kiezen na de basisschool WATHOE LEREN KIEZEN Wat gebeurt er in de klas? Het werkboekje WATHOE leren kiezen WATHOE het secundair onderwijs Hoe ziet het secundair onderwijs eruit? Wat kan ik er leren? Het

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

Pedagogisch overleg 8 mei 2017

Pedagogisch overleg 8 mei 2017 Pedagogisch overleg 8 mei 2017 Agenda Onderwijshervorming Bedrijfsbeheer GIP en stage 1. Onderwijshervorming Eerste graad: september 2018 Tweede graad: september 2020 Derde graad: september 2022 Eerste

Nadere informatie